s i g u r j ó n p á l s s o n

KLÆKIR

S P E N N U S A G A

© 2011 Sigurjón Pálsson

Bók þessa má eigi afrita með neinum hætti,

svo sem með ljósmyndun, prentun, hljóðritun eða

á annan sambærilegan hátt, að hluta eða í heild,

án skriflegs leyfis höfundar.

ISBN: 978-9979-72-029-4

Kápuhönnun: Dóróthea Svavarsdóttir

sigurjonpalsson@gmail.com

773 8072

Bókin er tileinkuð móður minni

Helgu Sigurjónsdóttur

(1925 – 2006)

*

Auk konu minnar, Kötlu sem las yfir og leiðbeindi,

hvatti og sýndi þolinmæði, þakka ég mínum nánustu:

Palla

Valla

og Heklu

Ekki síður eiga þakki skildar:

Ásmundur Sverrir og Ásthildur

Guðmundur Guðmunds og Sigga Ólafs,

Helgi og Guðbjörg

Inga Maja

Jörundur

Dr. Anna Heiða og námsfélagar í ritlist í endurmenntun HÍ

Nýsköpunarmiðstöð og Vinnumálastofnun

Feðgarnir Böðvar og Símon fyrir að koma Klækjum í rafrænt form

og allir hinir sem leiðbeindu mér og liðsinntu á vegferðinni.

Þjóðsaga

Á bæ nokkrum, afskekktum, er Eyri hét, þar sem heitir í Fjörðum norður, bjó á framanverðri átjándu öld bóndi einn Steinn að nafni. Af honum fór það orð að vera harðduglegur, aðhaldssamur og vel í efnum. Hann bjó á bæ sínum með ungri konu og syni þeirra hjóna. Ari litli, en svo hét drengur, þótti mikið mannsefni og var einkar kært með þeim feðgum og máttu þeir vart hvor af öðrum sjá og fylgdi hann föður sínum nánast hvert fótmál til daglegra verka á bænum. Ari litli var og augasteinn móður sinnar.

Vor eitt gerði prestur þeim hjónum orð um að Ari skyldi sækja hjá sér fræðslu með þremur fermingarpiltum, því presti þótti drengurinn óvenju bráðger, knár og mannvænlegur, þótt enn skorti hann nokkur ár í fermingaraldur. Prestsetrið var í næsta firði og skildi að heiðarás allnokkur, sem utar gekk í sjó fram, með háum höfða, girtum þverhníptu hamrabelti. Gekk Ari litli yfir heiðaröxl þessa og til baka aftur, hvern dag, meðan á kennslunni stóð. Hann þótti skara fram úr við námið, prúður og fljótur til, svo brátt kunni hann kverið utan að.

Ása, en svo hét kona bónda, var þunguð af öðru barni þeirra hjóna og vænti sín í vetrarbyrjun. Fátt bar til tíðinda um sumarið þar til heyannir voru afstaðnar og bóndi búinn að smala fé sínu feitu af fjalli. Þá leið að því að tími húsfreyju kæmi að eiga barnið.

Morgun einn, skömmu fyrir fyrsta vetrardag, hratt bóndi báti sínum úr vör og réri til fiskjar, í blíðskaparveðri, svo sem hans var háttur ef vel viðraði. Ari var einn eftir heima hjá móður sinni. Fiskaði bóndi vel og gleymdi sér við dráttinn fram eftir degi.

Er líður á dag finnur húsfreyja á sér að nú muni hún ætla að eiga. Ekki hafði hún önnur ráð en að senda Ara litla yfir heiðina að sækja prestfrúna, sem einnig var yfirsetukona. En skömmu eftir að Ari lagði á heiðina, skipuðust veður í lofti, yfir dimmdi, og eins og hendi væri veifað, snérist hann í hörku norðanáhlaup, sem fylgdi iðulaus stórhríð og dimmviðri.

Er ekki að orðlengja það að hvorki báti né bónda skilaði að landi, né snéri Ari litli aftur. Viku síðar, þegar veður var gengið niður, voru sauðamenn prests að huga að fé á heiðinni og tóku þá eftir, að ekki rauk úr bæ þeirra hjóna á Eyri. Hröðuðu þeir sér ofan heiðina, sem mest þeir máttu, og fundu húsfreyju í baðstofu, þar sem hún réri, með stúlkubarn í reifum, á brjósti, sönglandi: Móðir mín í kví kví, kvíddu ekki því því. Var Ása húsfreyja klædd í brúðarklæði sín, forkunnarfagran skautbúning, sem hún hafði saumað sér fyrir brúðkaupið, með öllu tilheyrandi silfri og skarti, sem bóndi hennar hafði gefið henni.

Skemmst er frá að segja að Ása hafði sturlast af harmi, þegar henni var ljóst að hvorki bóndi hennar né buri kæmu aftur. Er menn prests bar að garði var hún að því komin að ganga fyrir björg í höfðanum, með barnið í fangi sér. Fengu sauðamenn því afstýrt og fluttu Ásu og stúlkubarnið með sér yfir heiðina, heim til prests, þar sem hún dvaldi um veturinn með nýfæddri dóttur sinni.

Vorið eftir gerði prestur menn sína út, til að leita þeirra feðga. Fundu leitarmenn um síðir bátinn brotinn í spón undir hömrum í höfðanum. Lík Steins bónda lá þar hjá. Skammt frá líki hans fundu þeir svo jarðneskar leifar Ara litla og héldust þeir í hendur. Svo fast var grip bónda um hönd sonar síns, að beita þurfti afli til að losa það.

Ljóst var af þessu að Ari litli hafði villst í dimmviðrinu, hrakist undan því, fyrir þverhnípt björg höfðans í sömu svifum og bát bónda rak þar upp. Höfðu þeir feðgar því fundið hvor annan, í dauðanum og fylgst að hönd í hönd, á fund drottins síns.

Prestur og frú hans tóku stúlkubarnið að sér, skírðu Steinunni, eftir föður sínum, og ólu upp sem sitt eigið. Varð hún kvenkostur hinn mesti og giftist um síðir syni prests, er Hrafn hét og eins og faðirinn, lærði hann til prests og tók við embætti af honum.

Áttu þau Steinunn miklu barnaláni að fagna og er út af þeim stór ættbogi kominn sem rekur ættir sínar í Fjörður.

Af Ásu er það að segja, að hún gekk vergang milli bæja í sveitinni, þar til Steinunn, dóttir hennar, tók hana að sér, er hún var orðin prestmadama og bjó hún hjá henni og Hrafni tengdasyni sínum til dauðadags.

1. Kafli – 1964, október. Breiðivogur.

„M Ö R Ð U R!“

Hann hrökk upp um leið og hann öskraði nafnið. Spratt upp í rúminu. Sveittur. Skjálfandi. Augun uppglennt, þurr. Ljósleiftur skar þau eitt andartak. Svo varð allt myrkt á ný. Ekkert. Hann beið stjarfur. Í ótta um að sýnin birtist á ný.

Strauk loks kaldan svitann af enninu. Hrjúfur lófinn reif hörundið. Hann sveið í undan söltum svitanum. Reyndi að kyngja en munnurinn var þurr. Fann blóðbragð.

Ljósleiftrið kom aftur. Mynd á veggnum sást í sjónhendingu. Svo varð allt ekkert á ný. Hann dró andann djúpt í tóminu, gegnum nefið. Fann eigin svitalykt. Reyndi að hugsa yfirvegað.

Ég hræddur? Við Mörð? Sjö ára dreng? Nei, vitleysa. Þetta var bara martröð. Guði sé lof.

Ljósgeisli vitans speglaðist enn á ný í gleri myndarinnar, skaust í augu hans eins og neisti. Hann leit undan og herpti þau saman. Reyndi að finna eitthvað annað að hugsa um. Myndin. Hún hafði fylgt honum frá æskuheimili hans. Var það eina sem honum þótti vænt um þaðan. Nú var hún það síðasta sem hann sá áður en hann sofnaði og það fyrsta þegar hann vaknaði. Trú, Von og Kærleikur. Hann skoðaði myndina í huganum. Guðleg, bláklædd vera. Ímynd Maríu guðsmóður í bakgrunni. Með geislabaug og mildilegan kærleikssvip. Í huga hans var hún líka ímynd móður hans, sem einnig hafði heitið María en hann aðeins þekkti í níu ár. Björtustu ár ævi sinnar. Björtu ár ævi sinnar. María myndarinnar hélt vinstri hendi að brjósti sér. Sú hægri vísaði upp og tveir fingur til himins. Vísifingur og langatöng, lítið eitt bognir. Framan við guðumlíka veruna var kross, akkeri og hjarta og yfir því tvær pálmaviðargreinar sem mættust fyrir miðju. Og þar sem krossinn og akkerið komu saman, fyrir miðju var svo rautt hjartað. Grein með löngum, hvössum þyrnum sveipaðist um það. Einn þeirra stakkst inn í það. Úr sárinu draup blóð.

Blóð! Það þyrmdi yfir hann. Martröðin laust um huga hans aftur, eins og eldsprengja sem teygði sig um allan líkamann. Hann reyndi að hætta að hugsa um afhöggvið höfuð drengsins. Strjúpann sem blóðið gusaðist úr. Virti fyrir sér myndina í hvert sinn sem leiftrin lýstu hana upp. Hann tók að hlusta á tifið í veggklukkunni. Telja. Einn, tveir, þrír, …, upp í sjö. Þá kom næsta leiftur. Hann vissi það. Taldi þau alltaf þegar hann gat ekki sofnað. Og það var oft. Ljóskeilan frá vitanum speglaðist í glerinu með sjö sekúndna millibili. Hann hafði áreiðanlega talið það þúsund sinnum.

Klukkan gamla tók nú að slá. Sex slög. Hann gat treyst því að hann vaknaði ávallt þegar slögin voru sex.

Hann fálmaði til hliðar þar til hann fann Telefunken útvarpstækið á náttborðinu og kveikti á því. Það var stund að hitna með hækkandi suði og brestum. Daufleg, eintóna rödd fór að heyrast:

…Vestfirðir og Vestfjarðamið. Útlit er fyrir hægviðri fram eftir degi. Þokuloft á miðum og annesjum. Snýst í norðaustanátt með kvöldinu. Léttir til. Búast má við næturfrosti, einkum til fjalla. Norðvesturland og…

Jæja, allt bendir nú til þess að‘ann sé nú loksins genginn niður og farið að létta til. Vitaljósið nær að minnsta kosti alla leið inn á svefnherbergisvegginn minn. Það hefur ekki gerst síðustu morgna. Meðan verðið gekk yfir. Það hefur líka dregið úr briminu heyri ég.

Hann reis upp við dogg. Teygði sig í glerkrukku með ljósgrænum miða, skrúfaði látúnslokið af, lagaði langa, dökkbrúna ræmu með svarbrúnu innihaldinu á handarbakið, bar upp að nefi sér og saug duglega. Fyrst með annarri nösinni, svo hinni. Hallað sér aftur útaf um stund meðan áhrifin seytluðu um örmagna líkamann. „Ahh…“ Fyrsta neffylli dagsins var alltaf áhrifamest.

Það ískraði kunnuglega í gormunum þegar hann vatt sér framúr. Það var kominn tími til að fara ofan að sinna morgunverkunum.

Það hafði birt örlítið þegar hann, hálftíma seinna, stóð undir vesturveggnum og pissaði utan í hornstaurinn á matjurtagarðinum. Skimaði út á opið Atlantshafið. Vitinn uppi á Vogshorni sveiflaði ljóskeilu sinni eins og flugbeittu sverði sem skar þokudrungað loftið og hvarf. Kom og hvarf. Þrútinn þokubakki lónaði skammt undan landi og á boðunum fram af Vogshorni braut enn. Loftið var rakt, þrungið sætri angan af nýupprifnu þangi. Ölduniðurinn steig og hneig. Hjartsláttur hafsins. Hann sleikti varir og fann saltan keim.

„Það er andskotans kvika ennþá.“ Öldufaldana mátti greina eins og fosfórhvítar, bogadregnar manir í morgunrökkvanum. Eltu hver aðra. Veltu sér loks feginsamlega upp á fjöruna. „Sosum ekkert undarlegt. Eftir svona lægðartussu.“ Hann beindi orðum sínum að Týra sem ætíð fylgdi honum út til þessara dagvissu morgunathafna. Tók þátt í þeim með honum upp við næsta staur.

En Týri var ekki þar.

Hann skimaði í kringum sig.

Það lengdist í á milli bunanna og síðustu dropana tutlaði hann niður á tékknesku gúmmískóna sem eitt sinn höfðu verið hvítbotna. Um hann fóru hrollkippir, hann hristi sig, innbyrti og hneppti buxnaklaufinni á blágráa föðurlandinu. Dökkbláu duggarapeysuna, með perluprjóninu yfir brjóstið, girti hann svo ofan í brókina svo hún héldist uppi. Teygjan var farin að gefa sig.

Niðri á fitjunum lágu hraukar af gráum rekaviði. Nær honum stóðu heimasmíðaðir búkkar til að saga bolina á í mátulega löng kefli sem síðan voru klofin í girðingarstaura. Sunnan við búkkana voru snyrtilega frágengnar stæður af tilbúnum staurum. Stór exi stóð í einum þeirra. Örlítið hlykkjótt skaftið benti skáhalt upp til himins. Eins og beinaber nornafingur.

Exi!

Martröðin sótti aftur að honum, líkt og illur uppvakningur.

Hann sleit augun af exinni eins og hún hefð meitt þau, hvarflaði þeim til hægri, yfir rekaviðarbrúna á bæjarlæknum norðan við stauraframleiðsluna. Loks staðnæmdust þau á kartöflugarðinum í örlitlum slakka mót suðri utan í höfðasporðinum. Grös stóðu enn í einu horni garðsins hrakin eftir óveðrið.

„Best að láta strákaskrattana klára að taka upp áður en hann gengur í norðanáttina og frystir, ef nokkuð er þá að marka andskotans sexskeytin.“

Hann leit aftur niður og til hliðar, á staurinn hans Týra. Hrollkaldur rakinn hafði sest á peysuna sem grá slikja.

„Hver andskotinn er nú hlaupinn í hundinn?“ Hann skimaði í kringum sig, lyfti sixpensaranum og klóraði sér í höfðinu.

Hann vatt sér kviklega við og gekk fyrir húshornið. Útiljósið yfir aðaldyrunum varpaði kaldri, flúrósentblárri ljóskeilu niður á hlaðið. Hann leit í átt til heiðarinnar. Gráköld rönd dögunar var tekin að mjaka sér upp á austurhiminn. Ljósgrátt híalín lá yfir Efra-túni. Puntstráin í túnjaðrinum, sem sloppið höfðu við sláttuvélina sveipuðu mjúkum kraga utan um heimagerðu rekaviðarstaurana. Öxin drúptu undan þunga daggardropanna. Eins og líkfylgd sem lýtur höfði yfir gröf í hinstu kveðju.

Taktföst dísilvélarslög rufu morgunkyrrðina. Blár útblásturinn leið fyrir nasir hans er hann kom fyrir hornið. Stybban frá vélinni fannst honum góð, heyra til á morgnana. Rétt eins og kaffiilmurinn.

Morgunverk Steingríms hófust á því að bregða sér niður í kjallara og snúa ljósavélina í gang. Gefa strákskrattanum í hegningarstíunni vatnsglas. Oftar en ekki var einhver þar. Losa koppinn hans í þvottahússvelginn. Þá kynnti hann upp í miðstöðinni. Fór svo upp í eldhús með fötu af kolum og þurr rekaviðarsprek til að stinga í kolaeldavélina. Lagði fyrst gömul dagblöð sem hann bleytti í með steinolíuskvettu. Hagræddi nokkrum kolamolum ofan á þegar loga tók í. Lokaði og setti að síðustu stóra ketilinn yfir svo vatnið yrði heitt þegar matráðskonan kæmi niður. Að þessu loknu fóru þeir Týri út.

Hann einblíndi upp Efra-tún.

Bíðum nú við! Dökk rák í ljósri dögginni. Slóð! Upp allt tún. Það var ekki um að villast.

„Tri!“ gall hann snöggt og leit í kringum sig. Hundurinn ansaði ekki. „Hvurn fjandann veit þetta á? Týri djöfull víkur aldrei frá mér fyrr en hann hefur fengið eitthvað í dallinn sinn á morgnana.“

Slóðin lá rakleiðis upp að kirkjunni. Engir útúrdúrar.

Óljóst sást móta fyrir ómálaðri kirkjunni í morgungrámanum. Hún var í byggingu. Enn sótti draumurinn á hann. Kirkjan var jú vettvangurinn. Hann sleit sig frá honum.

Slóðin var eftir Týra djöful. Það var ekkert um að villast því Kola skömmin var hér einhvers staðar. Eitthvert erindi átt‘ann upp eftir, helvítið atarna. Hvern andskotann vildi hann þangað?

Það var eins og tíkin gamla hefði lesið hugsanir hans. Kom fyrir hornið og lötraði upp að hlið húsbónda síns, mændi með auðmjúkum bænarsvip upp á hann. Húsbóndinn stjakaði fautalega við henni með fætinum. „Hana, farðu burt þarna.“ Tíkin hnaut fram á hnén ýlfrandi af sársauka. Hún var orðin svifasein, kvalin af gikt. Hann var því, af manngæsku sinni, hættur að sparka í hana ef eitthvað fór í skapið á honum. Stuggaði bara við henni með fætinum. Sonur hennar, Týri, fékk spörkin nú. Tíkin ýlfraði eymdarlega er hún var komin upp á ný, dillaði rófunni og sleikti út um. „Já, já, þú skalt fá eitthvert sull í dallinn þinn rétt strax, andskotans læti eru þetta.“

Hann leit upp til heiðarinnar. Ekki sást hvort snjóað hafði í nótt fyrir þokunni sem hvolfdi sér yfir hana. Hún lá þétt að kúf hennar. Heiðin og þokan áttu sér sjónræna samsvörun í nýja heyinu og ljósgráa striganum ofan á því þar sem það stóð fyrir utan fjóshlöðuna og beið þess að verða að vetrarsmjöri.

Líklegt er nú að gránað hafi í rót þar uppi í nótt. Í fyrsta sinn þetta haustið. Það styttist þá í að hún verði ófær og verður það fram á vor. Nema mér takist að herja út aur hjá ráðherra til að láta ryðja hingað fyrir jólin. Annars verður víst að treysta á sjóleiðina og helvítið‘ann Konna á póstbátnum.

Hann beindi sjónum sínum aftur að kirkjunni sinni sem hann, hempulaus presturinn, hafði loks fengið í gegn að smíðuð yrði í von um uppreisn æru.

„Hvurn sjálfan andskotann er‘ann Týri djöfull, að vilja upp í kirkju í morgunsárið? Hann er nú ekki vanur því að láta sig vanta í morgunsullið sitt, kvikindið atarna.“

Tíkin ýlfraði samsinnandi.

Enn gaus skelfingin upp í huga hans.

Hann hristi hausinn. Nei, þetta var bara martröð.

Honum hryllti við tilhugsuninni um blóðugt, afhöggvið höfuð drengsins á silfurfati. Sjálfur kraup hann á grátunum. Presturinn í martröðinni, þéttholda, án skrúða en í bláum smekkbuxum eins og smiðir nota og með hvítan pípukraga. Blóð draup úr pípunum. Hann hélt á silfurfatinu með höfði barnsins í annarri hendi. Hóf með hinni kaleik sem úr lak blóð til himins. „Líkami Krists, blóð Krists,“ hafði hann sagt og bauð honum svo að drekka. Augu drengsins störðu á hann. Um varirnar lék tvírætt glott. Það skelfdi hann mest.

Einkennilegur drengur‘ann Mörður. Ég hef aldrei kynnst neinum eins og honum. Fyrsta kvöldið sem ég sótti hann inn á herbergi sat hann reiðubúinn á rúmstokknum. Eins og hann biði eftir mér. „Ég er tilbúinn“ sagði hann þessari björtu, saklausu röddu. Virtist vita nákvæmlega hvað til stóð. Þráaðist ekkert við. Engin hræðsla eins og hjá öllum hinum drengjunum. Ómannlega yfirvegaður. Skelfilega saklaus. Algjörlega ómótstæðilegur.

Honum tók að rísa hold.

Langdregið baul reif hann upp úr hugsunum sínum.

„Æ, já já, þegiðu‘ðanna Skjalda. Strákandskotarnir fara nú að drulla sér eftir ykkur rétt bráðum.“ Sú rauðskjöldótta hafði staðið á fætur er hún sá hann koma fyrir hornið, eins og venjulega. Stóð við trégrindarhliðið á næturhólfinu og baulaði í átt að forstöðumanninum. Gufubólstrar stigu frá grönunum. Kálfurinn frá í vor var einnig risinn upp og farinn að ná í sig yl með stökkum og skvettum. Hinar sjö biðu liggjandi í heimspekilegri ró. Jórtruðu og fylgdust með hvað verða vildi.

Pottaglamur barst út um opinn eldhúsgluggann. Stefanía var að setja upp hafragrautinn. Kaffiilminn lagði til hans. Útvarpsklukkan sló sjö.

Venjulegur dagur á Breiðavogi var að hefjast. Á morgunbæn, graut og lýsi. Svo tækju mjaltir og önnur morgunverk við hjá starfsfólkinu og drengjunum sautján. Rétt eins og alla aðra daga.

Það hélt hann að minnsta kosti.

Hann leit uppeftir á ný. Hundurinn var enn ekki sjáanlegur. Hann kallaði nú hærra, skrækri röddu, hvellt. Og eins og venjulega varð ý-ið útundan: „Tri!“ Hundurinn kom fyrir kirkjuhornið. Starði hvasst á húsbónda sinn. Grafkyrr. Gelti hvellt einu sinni. Ýlfraði. Skokkaði svo upp að kirkjudyrunum og krafsaði í hurðina. Steingrímur fylgdist grannt með hegðan hundsins. „Hann vill inn, helvítið atarna!“ Gekk svo inn í bæ þvottahúsmegin. Fór úr gúmmískónum. Brá sér í brúnleitan vinnusamfesting og svört stígvél þakin mykjuskán á bolunum.

Í því kom Matti ráðsmaður aðvífandi. Úfinn. Bauð húsbónda sínum góðan dag. Bætti svo við án þess að bíða eftir undirtekt: „Var hann Mörður litli nokkuð með þér úti í morgun?“

Það þyrmdi yfir Steingrím og hann fölnaði.

„Neei, ég var fyrstur út – einn að vanda. Finnurðu ekki drengskrattann?“

„Nei,“ svaraði Matti og horfði rannsakandi á húsbónda sinn.

„Er ekki allt í lagi með þig, Grimmi? Þú ert fölur.“ Matti setti í brýrnar.

„Jú, jú,“ svaraði Steingrímur önugur. „Núú! Eee… en Illugi? Var hann Illugi smiður ekki kominn fram, heldurðu?“

„Ég sá hann ekki frammi við. Hann var heldur ekki inni hjá sér þegar ég gekk á herbergin. Rúmið var þó umbúið svo ég gerði ráð fyrir að hann væri kominn fram. Aldrei þessu vant. Ætli hann sé ekki bara á klósettinu.“

Steingrímur var enn nágrár í framan og kaldir svitadropar loddu við nokkurra daga skeggbroddana á efri vör. Hann tók á sig rögg:

„Matti! Láttu leita að Merði litla og Illuga inni. Finnist þeir ekki þar, láttu þá strákahópinn leita í öllum útihúsum og skurðunum allt í kringum bæinn. Ég fer upp að kirkju á meðan.“

Útihurðin féll að stöfum áður en hann hafði lokið síðustu setningunni. Hann tók stefnuna upp Efra-tún. Stystu leið. Hvurn andskotann skyldi þetta boða? „Ef‘ann Illugi hefur gert Merði eitthvert mein þá er mér að mæta. Það verður þá opinber rannsókn hér. Veit hann það ekki mannandskotinn?“ Hann þagnaði og blés í kinnar.“ Ekki viljum við það nú, Kolukvöl.“

En Kola hafði orðið eftir við tóman dallinn sinn undir húsveggnum, dillaði lafandi rófunni og horfði vonsvikin á eftir húsbónda sínum hverfa upp túnið.

Maður veit svo sem að kirkjusmiðurinn fer uppeftir flest kvöld með einhvern drengjanna. Það hafði nú verið einskonar partur af samkomulaginu um kirkjusmíðina, þótt ekki hafi það verið nefnt, nema undir rós. Hann hafði víst orðað það einhvern veginn svo – og nikkað til Illuga á viðeigandi stað; „að hann fengi óheftan aðgang að drengjunum til að létta undir með sér, þegar hann vildi.“ Þeir Illugi skildu hvor annan. Fleiri orð þurfti ekki um það. Drengandskotunum var það heldur ekki ofgott að gagnast til einhvers.

En honum fannst það samt hábölvað að Illugi skyldi vera farinn að taka Mörð litla með sér uppeftir á kvöldin. Hann hafði sjálfur ætlað sér að halda yngsta hvolpinum alveg fyrir sig. Vildi ekki að aðrir væru að kássast upp á hann. Hann hafði líka tekið eftir að drengurinn var orðinn tæpur á tauginni. Sífellt ælandi. Lystarlaus. Skjálfandi. Þetta hafði ágerst síðustu dagana. Illugi var nú svo sem ekkert ljúfmenni heldur. Annað en hann.

Týri, hrafnsvartur, nema hvíta týran sem lá ofan frá miðjum kolli og mjókkaði fram snoppuna, kom fagnandi á móti húsbónda sínum á miðju túninu. Heilsaði honum með flaðri, rennandi blautur á kviðnum. Steingrímur hratt honum hranalega frá sér. Blótaði hryssingslega. Gaf honum spark sem hitti undir kviðinn. Hundurinn snérist hring í loftinu. Nokkur ámátleg ýlfur fylgdu og skottið lagðist milli afturfótanna um stund.

Skepnan, ekki óvön slíku viðmóti húsbóndans, hljóp auðmjúk í kringum hann. Rak trýnið af og til niður og þefaði. Rauk til og hrakti eftirleguhrossagauk upp af náttstað sínum í háu grasi í túnjaðrinum. Hann gargaði önuglega nokkrum sinnum í morgunkyrrðinni. Týri tók strikið upp að kirkju. Krafsaði ólmur á hurðina með öðrum framfætinum er húsbóndinn nálgaðist.

Steingrímur staldraði við áður en hann opnaði. Hvað ef martröðin var nú ekki bara martröð? Mörður var ekki nema sjö ára gamall. Skapfautinn hann Illugi væri til alls líklegur ef drengurinn vildi ekki þýðast hann. Aflsmunurinn var of mikill. Og flugbeitt skarexin! Hana hafði hann ætíð við höndina, á hefilbekknum sínum inni í kirkju. Hann blés frá sér gufumekki.

Týri smaug inn fyrir um leið og gáttin opnaðist nægilega og rak upp kæft bofs. Steingrímur fylgdi hikandi á eftir. Hallaði hurðinni að baki sér.

Andartak leið. Hurðinni var svipt upp. Út kom Steingrímur fálmandi, grár í framan og æla, sem ekki virtist liggja minna á að komast út, stóð fram úr vitum hans yfir mölina á kirkjuhlaðinu. Hann stóð álútur um stund. Kúgaðist nokkrum sinnum. Snýtti sér og þurrkaði í skálmina á skítugum samfestingnum. Upp af gubbunni rauk. Hundurinn rak trýnið niður og þefaði. Sleikti stein varfærnislega. Ákvað svo að láta sig hafa það að bíða ögn lengur eftir morgunsullinu sínu.

Það tók sýslumanninn á Patreksfirði um hálfa aðra klukkustund að komast á vettvang. Með sýslumanni í jeppanum var lögregluþjónn þorpsins. Vegurinn var seinfarinn vegna rigninganna undanfarið. Föl var á heiðinni og hún pollótt. Vondar skvompur víða. Landróver sýslumannsins, með númerið B1, dökkmosagrænn að neðanverðu og ljósleitur að ofan, var heldur hægfara enda gamall. Honum mátti þó treysta á vegleysum Vestfjarða. Hann hafði keypt hann notaðan áður en hann flutti vestur með stóra fjölskyldu nokkrum árum áður, að taka við sínu fyrsta embætti. Enn gekk hann undir nafninu „nýi sýslarinn“ meðal þorpsbúa.

Þegar hringt hafði heima hjá honum svo snemma morguns grunaði sýslumann strax að eitthvað mikið lægi við. Steingrímur Níelsson, staðarhaldarinn á Breiðavogi, reyndi að fara í kringum hlutina í sveitasímann, því það sem sagt var í hann gátu allir heyrt sem heyra vildu í sveitinni. Hann hummaði, tafsaði og ræskti sig en kom engu skiljanlegu frá sér. Á endanum rifjaðist það upp fyrir sýslumanni að maðurinn var guðfræðingur að mennt og fyrrverandi prestur sem misst hafði hempuna vegna ásakana um misnotkun á ungum drengjum. Það gerðist í sumarbúðum þjóðkirkjunnar nokkrum árum áður. Þá var hann að læra guðfræði.

Það var svo sem eftir kirkjunni og yfirvöldum að kóróna „refsingu“ kynferðisglæpamannsins með því að fá honum í hendur ungar, brotnar sálir úr neðstu lögum þjóðfélagsins. Ja sveiattan! Hvílík svívirða! Sýslumaðurinn hristi höfuðið. Hugsaði með hryllingi til þess ef eitthvað þessu líkt yrði hlutskipti einhvers sona hans.

Hann greip mynduglega fram í fyrir prestinum fyrrverandi. Sagði stundarhátt í símann: „Maybe we should speak english?“

Stundarþögn varð á línunni. Svarið kom eins og léttir: „Yess. Yes we should.“ Lausnin sem guðsmaðurinn leitaði að var fundin.

„Murder! There has been a murder here. Bloody murder.“

Sýslumanni var ekki ljóst hvort að í þessari síðustu setningu fólst formæling eða vísbending um hvernig umhorfs var á vettvangi. Kannski sló maðurinn bara tvær flugur í einu höggi.

„Do you have a suspect?“

Það varð örstutt hlé áður en Steingrímur svaraði.

„Yes, I know who the murderer is. He has disappeared, but we will find him soon. He can‘t go anywhere.“

„Isn‘t he dangerous?

„No, hardly. It‘s a seven year old boy.“

2. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

Ærnar vögguðu höfðum sínum taktfast við beitina. Engar tvær þó í takt. Úr varð ómþýð sauðabjölluhljómkviða sem upphóf kyrrðina í dalnum. Varð partur af henni. Loftið var tært eftir regn næturinnar. Allir litir sterkari. Grasið grænna en það hafði lengi verið þetta þurrkasumar. Ilminn lagði frá því.

Aðeins eitthvað hræðilegt þyrfti að henda svo ærnar litu upp. Lágvært kurrið í klettadúfunum á syllum og hillum uppi í hamrabelti efst í hlíðinni jók einnig á kyrrðina. Og stöku klapp í hæverskum steindepli bætti enn þar á. Nístandi væl einföruls spörhauks, hátt yfir, gat vart talist til kyrrðarinnar. Og þó.

„Komdu, Fahran. Við beitum þeim hér til að byrja með.“ Assad Reza Inaara var nýkominn með hjörðina á þennan eftirlætisstað, grösugan, skjólsælan hvamm afmarkaðan hvítum kalksteinsdröngum á aðra hönd. Assad beitti ánum þarna þegar þurrkar voru ekki of miklir og allt skrælnað. Þá þurfti hann enn hærra upp í fjöllin upp af litla þorpinu hans, Ghezar. Þar sem skýin þéttust og mynduðu raka á næturnar. Þá þurfti hann oft að gista í grjótbyrgjum sem smalar eins og hann höfðu hlaðið fyrir árhundruðum, jafnvel þúsundum ára.

Í þetta sinn hafði honum verið trúað fyrir því að taka yngri bróður sinn með sér. Fahran litli var á tveimur jafnfljótum en Assad, eldri og ofar í virðingarstiganum, sat asnann gamla. Á sléttlendi kippti hann bróður sínum þó á bak aftan við sig. Asninn þoldi það vel.

Hann steig af baki og settist í grasið milli tveggja kalksteinsdranga sem sköguðu skjannahvítir þrefalda hæð hans upp úr fagurgrænni hlíðinni. Fahran litli, dauðþreyttur eftir gönguna, hafði í sífellu spurt hvenær þeir yrðu komnir, tók nú sprettinn síðasta spölinn uppeftir til stóra bróður síns. Lafmóður fleygði hann sér flötum við hlið hans hvíldinni feginn. Assad átti að kenna honum fagið. Rétt eins og hann hafði lært af Masood sem var elstur. Hann hafði lært af pabba þeirra, sem aftur hafði lært af eldri bróður sínum. Þannig gekk það bara fyrir sig. Og hafði líklega alltaf gert. Fátt hafði breyst, tíminn í fjöllunum eiginlega afstæður. Bændurnir gengu um eins klæddir og þeir höfðu alltaf gert og daglegt líf þeirra hafði lítið breyst í aldir. Þeir höfðu haldið sínu striki hvort sem þeir heyrðu undir persneska keisara, eins og Daríus eða tilheyrðu hinu mikla Khorasan heimsveldi. Alexender mikli drap hér niður fæti og Gengis Kahn átti hér líka stans. Marco Polo reið um héruð þeirra. Þetta hafði Assad lesið í bók sem hann komst yfir hjá bróður sínum, Masood.

„Veistu hvað Silkileiðin er?“ spurði hann er þeir voru sestir niður. Fahran hristi höfuðið og brosti afsakandi. „Leið sem var farin hingað með silki frá Kína. Í margar aldir lá einn angi Silkileiðarinnar hér um. Þá var Herat heimsborg.“

Ekki varð þó séð að iðandi straumur heimsmenningarinnar hefði runnið sem fljót við túngarðinn þeirra. Engin teljandi merki um áhrif þess sáust á lífsstíl þeirra. Sá straumur skipti þá minna máli en rennslið í ánni þeirra, Hara.

„Síðan var alltaf verið að herja á okkur, oftast Rússarnir. Fóru síðast í lok aldarinnar sem var að líða, ég var bara tveggja – þriggja ára. Þeir skildu eftir sig heilu þorpin í rúst og beitarlönd okkar full af jarðsprengjum. Og nú eru það Bandaríkjamenn og NATO. Þeir hröktu okkar menn, talíbanastjórnina, frá völdum eftir hryðjuverkin ellefta september í hittifyrra, í New York. Við erum ekki lausir við þá enn og verðum örugglega ekki á næstunni.“

Fahran hlýddi andaktugur á visku eldri bróður síns.

En nú var haustið að nálgast og rakinn færði sig neðar í fjöllin. Brátt kæmu rigningar. Þá þurfti smalinn Assad ekki eins langt að heiman með hjörðina.

Hann hugði að ánum. Sá að nú myndu þær una sér dágóða stund á beit í brekkunum hér. Hann leysti tauminn öðru megin á höfuðmúl asnans og lét endann dragast með jörðinni svo hann næði í hann ef asninn fældist. Þetta var gamall asni, lítið eitt eldri en hann sjálfur svo þeir höfðu þekkst alla ævi. Hann var fyrir löngu orðinn auðsveipur honum, varð latari og gæfari með aldrinum. Eitthvað mikið þurfti að gerast til þess að hann fældist.

Assad lagðist á bakið í ilmandi grasið. Fahran fylgdi í öllu fordæmi meistara síns og stóra bróður. Þegar Assad sleit upp puntstrá og stakk sætum og safaríkum stilkendanum upp í sig og tuggði, gerði Fahran eins.

„Vá, hvað himinninn er blár.“ Fahran setti hendur undir hnakka og þeir virtu fyrir sér heiðhvolfið. Hvít ský sem komu siglandi framhjá og framkölluðu ótal kynjamyndir á ferð sinni. Assad var vanur að láta hugarflugið taka sig í ferðalög á löngum, tilbreytingalausum dögum.

„Sjáðu, Fahran! Skýin þarna eru framandi lönd, ótal snævi þakin lönd einhvers staðar langt úti í heimi.“

„Já, vá, ókunn, hvít íslönd af öllum stærðum og gerðum á fleygiferð í bláu úthafinu.

„Það er til land sem heitir Ísland. Ég hef lesið um það,“ bætti Assad við. „Langt í burtu, einhvers staðar hinumegin á hnettinum.“

„Já, það er bara ís á því landi, er það ekki?“

„Neei, þar eru líka eldfjöll sem bræða ísinn. Þess vegna á fólk heima þar svo þar er ekki bara ís. Einhvern tíma ætla ég að ferðast til þeirra allra og skoða þau. Fljúga um loftin með flugvélum eins og þessum; sjáðu!“ hann benti á hvíta rák eftir þotu. „Hún er full af farþegum frá framandi löndum á leið til annarra framandi landa. Djöfulli öfunda ég þá.“

„Ekki myndi ég þora það. Masood bróðir segir að hann þurfi að fljúga með flugvélum þegar hann fer að vinna fyrir Samtökin.“ svarði Fahran með aðdáun. „Ætlar þú kannski líka upp í fjöllin eins og hann. Í æfingabúðirnar?“ bætti hann við.

„Já, örugglega,“ svaraði Assad. „Ég ætla alla vega ekki að verða bóndi eða smiður eða vefari eða eitthvað annað eins og allir í Ghezar. Þegar ég verð stór ætla ég að læra eitthvað. Flytja til Herat, fara til útlanda,“ svaraði hann dreyminn.

„En þú ert búinn að læra,“ sagði Fahran.

„Já, að lesa. Maður lærir ekki að lesa bara til að lesa kóraninn, heldur til geta lært eitthvað meira og það ætla ég að gera.“

„Masood vildi heldur ekki verða bóndi,“ svaraði Fahran. „Þess vegna gekk hann í Samtökin. Það er leyndarmál. Ég heyrði hann segja pabba það.“

„Allir í þorpinu vita hvað Samtökin eru og að Masood er í æfingabúðunum þeirra einhvers staðar lengst uppi í fjöllunum. Það talar bara enginn hátt um það. Því hann er líka í miklum metum í þorpinu, eins konar foringi stóru strákanna.“ Assad fór inn á sig og dró fram bækling. „Ég fékk þetta á heilsugæslustöðinni og var að lesa um okkur í gærkvöld.“ Hann las: „Pashtunar eru stærsti þjóðernishópurinn í Afganistan og flestir þeirra eru Súnni múslímar. Aðhyllast hreintrúarstefnu. Róttækir í trú sinni. Þeir öfgafyllstu sem náðu völdum í Afganistan 1996 kölluðust talíbanar, en orðið tale er komið úr arabisku og þýðir lærisveinn. Þeir voru hraktir frá völdum að frumkvæði Bandaríkjamanna fimm árum síðar, eftir árásina á tvíburaturnana. Þeir sem ekki flýðu til Pakistan láta lítið fyrir sér fara í Afganistan nú. Hann leit hróðugur á Fahran. „Þetta erum við.“

Hann elskaði blöð, tímarit, bæklinga og bækur. Hvað sem var. Hvert sinn sem hann sá eitthvað annað lesmeti en Kóraninn sökkti hann sér ofan í það. Hjúkrunarkonan í sjúkraskýli Rauða hálfmánans hafði stundum af gæsku sinni lánað honum gömul tímarit og bæklinga sem þar lágu þar frammi. Sum þeirra gat hann haft innan á sér og tekið með í yfirsetuna. Svo gat hann alltaf fengið ný að láni þegar hann skilaði þeim aftur.

Hann sá ekki aðra leið ef hann ætlaði að mennta sig en að feta í fótspor Masoods. Ganga til liðs við Samtökin. Honum hugnaðist þó ekki að elta eldri bróður sinn. Með árunum hafði magnast upp kergja milli þeirra. Það gerðist eftir að faðir þeirra missti fótinn á jarðsprengjunni. Þá hafði Masood farið að líta á sig sem höfuð ættarinnar þegar pabbi þeirra var ekki viðstaddur og það bitnaði harðast á Assad sem var næstur honum í aldri. Honum hafði reyndar alltaf fundist Masood sýna sér yfirgang og neyta aflsmunar ef á þurfti að halda. Þeir voru algjörar andstæður; hann smávaxinn og fíngerður en köttur liðugur. Hataði yfirgang annarra, einkum væri líkamlegs aflsmunar neytt til að vinna upp skortinn á andlegu atgervi, nokkuð sem gerðist æ oftar í samskiptum þeirra bræðra. Ekki svo að skilja að honum fyndist Masood vitlaus. Það var hann ekki. Ekki svo. Þeir voru bara gjörólíkir. Masood var stærri, snarpur, öfgafyllri í skoðunum, bráður, fljótfær og sást ekki fyrir. Hann var aftur á móti varkárari og vildi heldur beita hyggindum.

En hann vissi að pabbi þeirra saknaði Masoods úr búverkunum eftir að hann hvarf til fjalla. Eftir að faðir þeirra missti fótinn hafði það dæmst á Masood að skella sláturfé fjölskyldunnar á botninn, standa klofvega yfir þeim og skera þær á háls með einu hnífsbragði. Grípa um snoppuna, reigja höfuðið aftur og láta blóðið úr hálsi þeirra gusast í holu í jörðinni. Jörðin skildi hafa sitt. Hún fæddi ærnar. Þetta var handbragð sem krafðist krafta, áræðni og snarræðis. Og flugbeitts hnífs. Ekki var öllum gefið að tileinka sér það svo vel væri en Masood þótti fljótur að ná góðum tökum á verkinu. Á meðan hann skar, þuldi faðir hans halal bænina sem helgar kjötið og gerir það hæft til neyslu samkvæmt Kóraninum.

Pabbi þeirra kvaddi samt Masood sáttur við það hlutskipti sem hann hafði valið sér. Assad var í námunda þegar þeir kvöddust. „Þú skalt ganga til liðs við Samtökin, verja málstað okkar, berjast fyrir honum – og hefna mín. Ég mun sakna þín við fjárbúskapinn, einkum við slátrunina. Þú hefur séð um hana síðan ég missti fótinn og staðið þig vel, en einhver ráð verða með hana, sonur sæll. Við vitum þó báðir að bróðir þinn Assad er ekki slátrari. Hann verður heldur ekki bóndi frekar en þú, hugur hans hneigist til mennta. En far þú og slátraðu óvinum okkar, sannra múslíma. Þú verður góður liðsmaður þar.“

Assad gleymdi sér í vangaveltum yfir lífinu og framtíðinni, nokkuð sem sótti að honum æ oftar síðustu mánuðina. Hann snéri sér allt í einu að Fahran:

„Eftir þrjú ár tekur þú við fjárhirðastarfinu af mér, Fahran. Þá ætla ég að vera búinn að fá pláss í búðunum.“ Assad lét hugann reika.

„Eins og Masood?“ spurði Fahran. Jafnvel Fahran litli gat illa ímyndað sér að þeir bræður ættu samleið í æfingabúðunum al-Qaeda.

„Masood kemur aldrei aftur heim, það sagði hann mér,“ bætti Fahran við.

„Já, hann verður kannski hættur þá og farinn til Herat eða eitthvert annað, langt í burt,“ svaraði Assad með vott af óskhyggju.

Hann hafði ekki verið gamall þegar hann þurfti að nýta sér snerpu sína og fimi til að forða sér undan skapofsa eldri bróður síns.

Hann hafði heimtaði að fá að læra að lesa um leið og Masood, þótt hann væri fimm árum yngri. Því var tekið fálega. Þá gerði hann það bara með því að fylgjast með kennslunni sem Masood fékk heima fyrir. Þetta sveið Masood sem rauk stundum upp í bræði þegar Assad leiðrétti hann eða varð fljótari en hann að lesa yfir öxlina á honum. Hann hafði notið þess að sýna að á þessu sviði var hann eldri bróður sínum fremri. Stríddi honum gjarnan á því og gerði lítið úr honum.

Assad brosti er hann rifjaði upp fyrir þeim atvikið þegar hann skaust eitt sinn eins og köttur upp á flatt þakið á húsi þeirra undan bróður sínum í reiðikasti. En Masood lét ekki segjast í það sinn en reisti planka upp að húsinu og hóf að feta sig upp hann.

„Þá forðaði ég mér út á stráþakið á skýli asnans og datt niður í gegnum það. Í fallinu reif ég mig á nagla á súlunni sem hélt uppi skýlinu. Það kom langur og djúpur skurður í kálfann og fossblæddi úr. Sjáðu!“ Hann sýndi bróður sínum örið ekki laus við hreykni. Svo hló hann: „Masood brá svo að hann hljóp inn til mömmu eftir hjálp.“ Hann mundi vel hvernig hann beit bara á jaxlinn og blés ört og hvæsti milli samanbitinna tanna: „þetta er ekkert sárt… þetta er ekkert sárt…“ og haltraði svo hring eftir hring í garðinum þar til móðir hans kom hlaupandi með hvítar léreftsræmur úr gamalli skyrtu og batt um sárið.

Fahran hló að sögunum. Gat vart leynt aðdáun sinni á þessum stóra bróður sínum.

Assad fór að finna fyrir hungri. Sá á sólarganginum að farið var að nálgast hádegi. Hann seildist í malinn, kom upp með óvenju stóran böggul sem klútur var vafinn um. Leysti klútinn utan af tveimur vel útilátnum eldbökuðum nanbrauðum sem umhyggjulega voru vafin utan um grænmeti, ostsneið og flís af hænsnakjöti. Hann rétti bróður sínum aðra þeirra og þeir bitu sólgnir í.

Nesti þeirra var vel útilátið að þessu sinni því hann átti afmæli. Varð tólf ára í dag. Noor móðir hans hafði lætt nokkrum gómsætum gráfíkjum aukalega í malinn af því tilefni.

En þetta var merkisdagur fyrir aðrar sakir einnig. Honum var atburður sá í fersku minni. Þennan dag fyrir tveimur árum, þegar hann varð tíu ára, fögnuðu allir sannir múslímar í þorpinu hans. Það var daginn sem nokkrir trúbræður þeirra flugu á tvíburaturnana í New York. Það þótti mikil hetjudáð á þessum slóðum.

Síðan hafði sá viðburður einhvern ævintýralegan ljóma í huga hans. Tengdist honum persónulega á einhvern heillandi hátt. Að hugsa sér, allt þorpið og byggðirnar í kring fögnuðu svo hátíðlega á afmælisdeginum hans. Viðhafnarmeiri afmælisdag var ekki hægt að óska sér.

Hann mundi vel eftir gleði Kahlid pabba síns þegar þetta gerðist. Hann var einn átta bænda í þorpinu sem misst höfðu fót. Hann steig á rússneska jarðsprengju rétt utan við þorpið. Sá fimmti af karlmönnum þessa litla samfélags síðan Rússarnir höfðu sig á brott. Engin hafði samt látið lífið. Enn að minnsta kosti. Þetta gerðist á fögrum morgni snemma vors. Hann mundi það vel. Hann var aðeins fimm ára og fékk að fara með pabba að reka ærnar. En Masood, sem þá var tíu ára og fór oftast með honum, varð eftir heima í þetta sinn að hjálpa móður þeirra við þvotta niðri við Hari ána.

Þeir pabbi höfðu ætlað að reka ærnar, með nýborin lömb sín, á safaríkan nýgræðinginn sem var nú farinn að slá grænni slikju á hæðirnar. Ungær með tvö lömb hafði tekið sig út úr hjörðinni í ákafa sínum að bíta ilmandi nálarnar. Pabbi hafði flautað á hana, hóaði, veifaði út öllum öngum, kastaði steinum að henni en ærin gegndi honum ekki. En pabbi var skapheitur.

Augnabliks óvarkárni í æsingnum yfir því að ærin ekki hlýddi varð til þess að hann hljóp og hoppaði, barst of langt út af stígnum í átt að henni. Steig loks á sprengju. Fótleggurinn neðan við hné hvarf í rauðum mekki. Assad tókst að stöðva blóðrásina með snærisspotta sem pabbi hans hafði í vasanum. Batt um í hnésbótinni. Þeir skildu hjörðina eftir og pabba tókst að haltra heim við fjárstafinn sinn sem hækju. Um sárið var svo búið í sjúkraskýli þorpsins. Masood var sendur eftir fénu en Assad stóð við hlið föður síns æðrulaus. Hélt í hönd hans og fylgdist með af athygli og án þess að bregða á meðan hjúkrunarkonan bjó um stúfinn. Hann mundi hvað hún sagði á meðan hún bjó um sárið: „Þú værir líklegast ekki hér, Kahlid, ef þú hefðir ekki haft þennan snærisspotta í vasanum. Þér hefði örugglega blætt út án hans.“ Síðan gekk Assad ætíð með snæri í vasanum.

Þegar þeir bræður höfðu snætt nestið sitt steig Assad upp á þúfu steinsnar frá dröngunum tveimur og tók fram teygjubyssuna sína sem ætíð hékk um háls honum. Hann kallaði á bróður sinn: „Komdu, Fahran! nú reynum við með okkur hittnina. Drangarnir tveir þarna, sjáðu, eru Tvíburaturnarnir í New York. Sá sem hittir oftast vinnur.“ Þetta hafði hann gert áður til að drepa tímann.

Til að auka áhrifamátt leiksins þá rauk úr þurru kalkinu undan hverri steinvölu sem hitti. Og í hvert sinn sem úr rauk hermdu þeir eftir sprengjuhljóði sem kastaðist milli klettanna í kring og jók áhrifin á ímyndunaraflið.

Frá því að Assad tók við sem fjárhirðir hafði ferðum bandarískra eftirlitsmanna fjölgað um beitarlöndin hans. Hann hafði það að sið að fela sig þegar hann varð þeirra var. Hann vissi hvert erindi þessara eftirlitsflokka var: að finna æfingabúðirnar og þar með Masood bróður hans. Þeir leituðu reglubundið og í þaula um allt fjalllendi þetta í Herathéraðinu. Þeir töldu sig hafa órækar sannanir fyrir því að æfingabúðir fyrir hryðjuverkamenn al-Qaeda væri að finna þar í fjalllendinu. Þar leyndist Osama bin Laden. Einmitt þarna voru aðstæður hvað ákjósanlegastar til að leynast; endalaus röð ókleifra fjallgarða með gljúfrum og giljum, hömrum og hellum. Þeir komu fyrir jarðsprengjum þar sem líklegt væri að Osama og lið hans færi um.

Smám saman varð það hluti af þjálfun al-Qaeda liðanna í fjöllunum að fylgjast óséðir með því hvar herinn var að verki hverju sinni svo þeir gætu varað bændur við hættulegum svæðum.

Þetta grunaði stjórndur hersins, fjölguðu sveitunum og juku eftirlit sitt fyrir vikið. Þeim varð samt lítið ágengt.

Það gat tekið á taugar hermannsins að snúa heim dag eftir dag, viku eftir viku án þess að hafa hvorki fundið búðir né séð óvin. Hvað þá drepið.

Ein slík sveit tveggja hermanna nálgaðist nú fjalladalinn friðsæla. Pirraðir af árangursleysi leiðangursins - enn einn daginn - í leit að Osama og skæruliðum hans síðan klukkan sex um morguninn. Sá eldri ók en sá yngri handlék með barnslegri aðdáun, M24 „snæper“ riffilinn sem honum hafði verið fenginn þá um morguninn. Daginn áður hafði honum verið tilkynnt að hann kæmist að í sérstökum skóla fyrir leyniskyttur að lokinni þjónustu í Afganistan.

Hann hlakkaði til að fá ærlegt tækifæri til að reyna gripinn.

3. Kafli – 1980, ágústlok. Reykjavík.

Hún var alin upp við Atlantshafið. Það var bara rétt handan götunnar. Stundum spegilslétt, blátt og sindrandi í sumarsól. Stundum svart, æst og ógnandi í vetrarveðrum. En alltaf þarna ásamt öllu því sem fóstri þess fylgdi; blautir fætur, ilmur af þangi, skeljasöfnun, saltkeimur í munni. Sindrandi hörpusláttur bára við strönd á björtum vormorgnum eða stórbrotinn brimgnýr í hauststormum sem sóru sig í ætt við tónsmíðar Jóns Leifs.

Þennan morgun var hafið tiltölulega kyrrlátt og hljótt. Aðeins dunur regnsins heyrðust á glugganum. Hún hlustaði á dropana lemja rúðuna um stund áður en hún opnaði augun. Regnið barst með hafáttinni inn Faxaflóann upp á herbergisgluggann hennar í Faxaskjólinu, vestast í vesturbænum. Hún myndi brátt sakna þess að heyra ekki veður. Sjá það ekki. Finna ekki, á andliti eða höndum. Það var laugardagsmorgunn. Ágúst að kveðja og þar með sumarið. Regndropahljómkviðan á glugganum sagði allt sem segja þurfti. Symfónía í moll.

Rigning er alltaf í moll. Og haustið líka. Fullt af einhverjum trega. En líka breytingum. Gleðiblandinn tregi. Umskipti. Haustið var einmitt tími umskipta. Og umskiptin geta gert tilveruna trista, en líka fyllt hana eftirvæntingu.

Danski veturinn beið nú Steinunnar handan helgarinnar. Hann var svona eins og íslenska haustið. Haust næsta hálfa árið! Úff! Moll í hálft ár! Moll er ekki mín tóntegund!

En hvaða tón myndi ég þá vilja? Dúr. Ekki spurning. Og skapgerðin? Allegro kannski; glaðlegt og hratt. Eða allegro appassionato. Það er miklu flottara; glaðlegt, hratt og með dágóðu dassi af ástríðum líka.

Hún gafst upp á því að rifja upp tónfræðikunnáttuna úr tónlistarskólanum, teygði úr sér og geispaði, mókti svo aðeins lengur.

Týpískt! Þegar maður getur leyft sér að sofa út vaknar maður fyrir allar aldir. Síðasti dagur sumarvinnunnar í Grasagarðinum í gær og ég aftur á leiðinni til Kaupmannahafnar. Í skólann.

Hún starði upp í loftið í herberginu. Á stjörnurnar, sjálflýsandi, sem pabbi hennar hafði keypt í embættisferð í New York og gefið henni þegar hún var tíu ára og lýstu um stund eftir að slökkt var.

Sumarið var annars búið að vera alveg frábært.

Eftir danskan vetur, ömurlega langan, þar sem á skiptist rigning og slydda, rigning og slydda, var útivinnan í Grasagarðinum algjör sáluhjálp. Hún hafði unnið þarna á sumrin síðan hún varð fimmtán ára, síðustu árin sem flokksstjóri í sumarvinnuhópnum. Að atast þar eins og moldvarpa var bara unun jafnvel þótt rigndi. Smá sumarskúrir. Hvað var það? Bara gott fyrir gróðurinn, ánamaðkana – og sálina.

Hún reis upp og settist fram á rúmstokkinn. Húkti þar letilega. Enn syfjuð. Dinglaði fótunum og renndi í huganum yfir viðburði sumarsins. Hún hafði hlakkað til þess alveg frá páskum að komast heim til Íslands í byrjun júní. Strax og prófunum í Verslunarháskóla Kaupmannahafnar lyki. Hitta alla vinina. Byrja á því að taka þátt í kosningabaráttu Vigdísar til forseta. Svo var það Grasagarðurinn.

Kjördagurinn var ákveðinn 29. júní. Hún var ákveðin í að verða ein af sjálfboðaliðunum sem fylktu sér að baki Vigdísar. Eins og Huld mamma hennar. Skólasystir Viggu. Og æskuvinkona. Steinunn hafði þekkt Vigdísi frá því að hún mundi eftir sér.

Það ríkti mikil glaðværð og baráttuandi í herbúðum Vigdísar og kosningabaráttan mögnuð. Allir skynjuðu að einhver galdur var að gerast. Galdur fyrir Ísland. Fyrir umheiminn. Konur voru í miklum meirihluta þrátt fyrir það að fleiri karlar hefðu skorað á hana að gefa kost á sér en konur. Samherjar úr leiklistinni. Baráttukonur úr Rauðsokkahreyfingunni. Og svo bara konur. Venjulegar konur. Konur sem vildu konu sem forseta. Konu á eigin forsendum. Sjálfstæða konu án karls við hlið sér. Einstæða móður. Allt var þetta reyndar gegn líkunum. En þannig verða mestu breytingarnar einmitt. Þegar hið ómögulega gerist.

Kannski byrjaði þetta allt saman fimm árum áður. Árið 1975, á ári kvenna sem Sameinuðu þjóðirnar lýstu svo. Á kvennafrídaginn þann 24. október. Daginn sem allar konur á Íslandi lögðu niður vinnu til að leggja áherslu á réttindi sín og mikilvægi kvenna í atvinnulífinu. Tiltæki sem komst í heimsfréttirnar.

Sá dagur var henni dálítið eftirminnilegur. Stemningin á Lækjartorgi, þangað sem hún fór, fimmtán ára unglingsstúlka, með móður sinni. Sagði skilið við hana mitt í hátíðahöldunum. Í fleiri en einum skilningi.

Hún mundi hvernig andinn sem yfir öllu sveif hafði fyllt brjóst hennar, áhrifagjörnum unglingnum, einhverjum innblásnum anda frelsis. Þrá um að brjótast úr einhverjum ósýnilegum viðjum. Verða ein af þessum konum. Teljast fullgild meðal þeirra.

Ég þori, get og vil! var slagorðið þennan dag.

Þarna á miðju Lækjartorgi tók hún ákvörðun.

Þetta er dagurinn minn. Í dag ætla ég að þora, geta, vilja. Verða kona.

Þetta laukst upp fyrir henni þarna meðal kvennanna eins og opinberun. Hún vissi strax hvernig. Hver maðurinn yrði. Gallinn var bara sá að hann var trúlofaður. Ekki henni, heldur prestsdóttur að vestan.

Hún lét sig hverfa í þvögunni, gekk Lækjargötuna suður að Tjörn. Settist þar á bekk, hugsi. Átti hún? Einhvern tíma varð að koma að þessu. Í dag var alveg jafn góður dagur og hver annar. Betri. Hún stóð upp og gekk áfram, með Tjarnarbakkanum, suður að Hljómskála. Þar tók hún lokaákvörðun. Hljóp suður Sóleyjargötuna. Flýtti sér áður en henni snérist hugur. Beygði upp Bragagötu, síðan til hægri suður Laufásveginn. „Það var fyrir átta árum…“ hljómaði í höfði hennar. Hún hægði á sér og gekk löturhægt síðustu metrana þar til hún stóð frammi fyrir húsinu hans. Stóru, virðulegu húsi. Það stóð innarlega í lóðinni og nokkru hærra en gatan. Þrjú steinsteypt þrep voru á miðri tröðinni heim að hvítmáluðu húsinu og aftur þrjár bogadregnar tröppur upp að aðaldyrunum á miðju, samhverfu húsinu. Tvö rauð leirker með um eins metra háu, keilulaga hvítgreni, snyrtilega klipptu, rétt eins og rakari hefði verið að verki með skærin sín, stóðu sitt hvoru megin við glanslakkaða mahóní hurð. Bleikar rósir blómstruðu enn í beðum undir veggjunum. Sendu veika haustangan sína niður stíginn til hennar. Eins og þær vildu seyða hana þangað. Lokka hana til sín.

Hún tók andköf og hikaði.

Hún hafði ætíð fyllst lotningu við það eitt að ganga upp þessa tröð. Það var eins og aðdragandi ævintýris sem fram færi í höll. Aldrei fyrr hafði eftirvæntingin ólgað eins og nú. Aldrei neitt í líkingu við þetta. Hún hafði oft komið hingað með foreldrum sínum frá því að hún var barn og alltaf hlakkað jafn mikið til. Aldrei fundið fyrir vott af ótta fyrr en nú.

Húseigandinn var skólabróðir Ásgeirs, pabba hennar og starfsfélagi til margra ára og góðvinur. Konan hans og Huld, móðir hennar, auk þess ágætar vinkonur. Saman í saumaklúbb. Hvergi var eins gaman í jólaboðum. Og afmæli þeirra systkinanna voru ógleymanleg. Þau voru bæði tvö svo skemmtileg. Áttu flottustu leikföng sem hægt var að hugsa sér. Systirin var tveimur árum eldri en Steinunn. Hann fjórum. Samt komu bæði fram við hana eins og hún væri jafningi þeirra. Það kunni hún að meta. Fannst hún eldri fyrir vikið. Þroskaðri.

Hún tók á sig rögg og tiplaði heim tröðina. Hún vissi jafnframt að þegar hún gengi þaðan aftur yrði það í síðasta sinn. Bernskan yrði að baki. Nú var komið að lokakafla ævintýris æskunnar. Og jafnframt var fyrsti kafli í sögu fullvaxta stúlku að hefjast.

Er hún gekk hikandi upp þrepin þrjú. Er upp á efri tröðina var komið bárust veikir tónar frá píanói. Für Elise eftir Beethoven. Hún hraðaði sér síðasta spölinn. Sveigði af leið og hálf hljóp hellulagðan hliðarstíg til vinstri meðfram rósunum bleiku, fannst þær lúta höfði og ilmurinn liðast á eftir sér eins og silkislör er hún fór hjá. Staðnæmdist við kjallaradyrnar. Vissi að þar hafði hann herbergi sitt. Hún dró andann djúpt og andaði frá sér stórum gufumekki. Blés í kinnarnar um leið. Bankaði loks. Tónlistin þagnaði og stól var ýtt eftir gólfi. Hann kom til dyra brosti og heilsaði. Hún mundi ekki orðin sem sögð voru en eftir stutt spjall hvarf hún inn fyrir.

Hún, unglingsstúlkan saklausa, sem fór að heiman í fylgd móður sinnar um miðjan dag snéri aftur heim til sín þegar liðið var langt á kvöld, ung kona – eftir fyrsta alvöru ástarævintýri sitt. Alsæl. Blússandi ástfangin og afbrýðisöm út í prestsdótturina. En umfram allt: Hún var orðin kona.

Næst þegar hún hitti manninn, tæplega tvítugan fjölskylduvin, nema í orgelleik við Tónlistarskólann, hafði ástin rjátlað af henni. Það var í fjölmenni, löngu seinna. Þau brostu kankvíslega hvort til annars sæjust þau á götu eða hittust við opinber tækifæri. Henni var boðið í brúðkaupið ásamt móður sinni og föður en afsakaði sig með einhverju ósennilegu. Hann varð seinna kantor við helstu kirkjur borgarinnar, hamingjusamlega giftur prestsdótturinni að vestan og áttu þau mörg börn.

Forsetakjörið og sigur Vigdísar vakti heimsathygli fyrir þá staðreynd að Vigdís varð fyrsti þjóðkjörni forseti í heiminum sem var kona.

Og til að kóróna sumarið var innsetningarathöfnin þann fyrsta ágúst þegar Vigdís tók formlega við embættinu og bauð þeim mæðgum að vera viðstaddar. Hún var stolt af því að hafa lagt sitt af mörkum í þessu ævintýri.

Síðan voru liðnar fjórar vikur. Hún tók sig saman, stóð upp, teygði sig og geispaði. Í kvöld hafði hún boðið þremur vinkonum heim í Faxaskjól í kveðjuveislu. Grillað lambalæri, bakaðar kartöflur, salat og hvítvín. Á eftir: nýtínd bláber úr móunum við Grástein, sumarhús þeirra í Grímsnesinu og jarðarber úr bakgarðinum í Faxaskjóli.

Á eftir ætluðu þær á Gauk á Stöng. Trúbadorinn Bubbi Morthens átti að troða upp. Hún raulaði fyrir munni sér: „Þúsund þorskar á færibandinu þokast nær.“

Hún ein bjó á jarðhæðinni í húsi foreldra sinna en hafði í kvöld allt húsið fyrir sig. Þau gömlu höfðu farið austur í Grástein kvöldið áður. Því gat þetta verið frjálslegt í kvöld, jafnvel eftirpartí án þess að hafa þyrfti áhyggjur af gömlu hjónunum. Ef þannig æxlaðist.

Gaukurinn var troðinn þegar þær komu loksins þangað. Þeim tókst samt að finna borð mitt í ganglínu. Magnað fjör og mikið drukkið. Það var reyndar regla frekar en undantekning. Vinsælast var nýr drykkur sem einhverju séníi hafði dottið í hug að blanda til að fullnægja eftirspurn eftir bannvörunni; bjór. Tindavodka eða Kláravíni, sem henni fannst að flokka ætti heldur undir iðnaðarvöru eða lyktarlaust hreingerningaefni, var blandað saman við léttan pilsner og blandan kölluð bjórlíki. Obbi landa hennar drakk svo þetta alsæll með það að þykjast vera að drekka bjór. Fyrstu tvö, þrjú glösin voru sýnu verst. Eftir það voru menn oftast komnir af „feinschmecker“ stiginu – þegar menn dreypa á, með fáguðum tilburðum, litla fingur út í loftið, kinkandi kolli, íbyggnir og diskútera hvort Tindavodkinn hefði kröftugra eftirbragð í Thule eða hvort Egils og Klári gæfu meiri mýkt og fyllingu.

Steinunn bar glas Helenar upp að vitum sér og hryllti sig enda orðin vön besta bjór í heimi, Tuborg guld, eftir dvöl sína í Danmörku.

„Hvernig getið þið drukkið þetta ógeð? Þetta lyktar eins og steinolían sem pabbi notar á gamla ofninn í Grásteini og bragðast örugglega ekki betur. Ojj bara. Eitt verð ég þó að segja; þetta er algjört meistaraverk í markaðsfræði.“

Steinunn hló, bað um gin og tónik og hélt sig við það, það sem eftir var kvöldsins.

Hún rakst á Hörð, gamlan skólafélaga úr MR, og dreif hann með sér út á dansgólfið. Þau reyndu að eiga orðaskipti um hvað hafði á daga hvors annars drifið síðan þá en gekk illa vegna hávaðans. Þegar dansinum lauk bauð hann henni að koma að borðinu sínu og kynnti hana fyrir Dröfn, kærustunni, Haraldi, eða Harry Johnson, fjarskildum, vesturheimskum ættingja sínum frá Kanada sem var að vitja upprunans að eigin sögn. En einnig æskuvini Harrys, Grant.

„Vá, ég væri sko alveg til í að tala við hann þennan undir fjögur, maður!“ Hún var komin í kippinn, leit ekki af Grant meðan hún sagði þetta.

„Úps! Tala þeir nokkuð íslensku annars?“ Hún skellti upp úr yfir fljótfærni sinni og greip fyrir munninn.

„Já, við skilja allt saman þú segja,“ svaraði Harry glottandi og snéri sér að Grant. „Grant, this girl would very much like to talk to you – privatly.“ Brá handarbaki upp að munni sér og hallaði vanga sínum að Grant. „She is a damn good catch too!“ Grant rétti upp þumalfingurinn á móti og þeir félagar glottu sín á milli.

Hún setti upp þóttasvip. „Huh, þetta skildi ég alveg, góði. OK, MISTER GRAND, let‘s dance!“ Hún þreif í hendi Grants sem í undrun sinni hlýddi bara.

Hann var glæsilegur strákur, hávaxinn og grannur með dökkt hár og glettnisglampa í augum. Þau dönsuðu um stund og hann bauð henni upp á drykk á eftir. „Bjorlikki, eþa hvaþ?“ Hann leit spyrjandi á hana og lyfti annarri augabrúninni íbygginn.

„Ó – neei, ekki þú líka!“ Hún fórnaði höndum, hló og hryllti sig og bað um gin og tónik. Hann fékk sér það sama.

Þau náðu strax að tengja, hlógu, gerðu grín að þessu nýja æði Íslendinga, bjórlíkinu.

„Fyrst þegar ég sá þetta gert hélt ég að um mannleg mistök væri að ræða, þjónninn væri fullur eða eitthvað. Svo reyndist ekki, en það þarf óneitanlega mjög einbeittan brotavilja til að eyðileggja annars ágætan pilsner með hreingerningarefnum,“ sagði Grant og hélt áfram: „…en til að láta þessi mistök niður fyrir brjóstið á sér, þarf aðdáunarverðan sjálfsaga og að sjálfssögðu-“

„Svona, svona,“ sagði Steinunn.

„hesta heilsu. Og borga fyrir brosandi þrisvar sinnum hærri upphæð en fyrir gæðabjór heima. Biðja svo sjálfviljugur um annað glas. Þetta er ofvaxið mínum skilningi,“ bætti Grant við hlæjandi. „Það þýddi ekkert að biðja mig að drekka einn sopa af þessu fyrir þrisvar sinnum hærri upphæð en glasið kostar hér.“

„Skammastu þín að tala svona. Hvað veist þú annars um okkur Íslendinga,“ hún hleypti ýkt í brúnir og hló.

Honum veittist auðvelt að fá hana til að tala um sjálfa sig og sitt líf og fyrirætlanir. Sveigði frá allri umræðu um sig þar til hún snéri sér beint að efninu:

„But what about you? Now it’s your turn to tell me all about you.“

„Oh, there is nothing much to tell.“ Grant hugsaði sig örlítið um áður en hann hélt áfram. „Ég á afa og ömmu í Gimli, eins og Haraldur - Harry, þó ég sé ekki íslenskrar ættar. Ég kynntist Harry þar sem barn. Við vorum eins og samlokur. Oftast að veiða niðri á bryggju við Winnipegvatn. Seinna á báti úti á vatninu. Og svo allt í kringum það. Urðum alveg forfallnir óbyggðafíklar. Veiddum okkur til matar. Allt sem hreyfðist. Konur líka. Einkum Harry. Hann hefur veiðimannseðlið í íslenska blóðinu.JHal“ Grant hló.

„Konuveiðari! Hann! Ekki félli ég fyrir honum – hann þyrfti þá að skjóta mig til þess.“ Hún hló aftur og greip afsakandi fyrir munninn, sá eftir fljótfærninni. „Ég er örugglega heldur ekki hans týpa.“ Henni stóð einhver stuggur af þessum „landa“ sínum, vini hans. Vissi ekki hversvegna. „Auk þess hef ég nú meiri trú á þér í þeirri grein.“

„Nei, en þú ættir þá að kynnast litla bróður hans, Jóel. Hann var algjör plága. Tveimur árum yngri og var því ekki gjaldgengur með okkur, en hékk alltaf í okkur samt. Þegar við héldum að við værum lausir við hann, njósnaði hann um okkur einhvers staðar. Ótrúlega kænn. Hann er meiri veiðimaður og náttúrubarn en við báðir til samans.“

„Hvar er þessi Jóel núna? Njósnandi bak við barinn kannski?“ Hún hló.

„Veit ekki. Það kæmi mér ekki á óvart, trúðu mér. Hann fetaði í fótspor bróður síns. Lagðist í veiðimennsku en með indíánum. Varð einn af þeim. Er víst að verða eftirsóttur leiðsögumaður eins og Harry. Örugglega góður í það.“ Hann brosti og hélt áfram, „Ben afi – afi hans Harrys – las fyrir okkur úr Íslendingasögunum og við Harry sórumst meira að segja í fóstbræðralag, ungir. Að fornum íslenskum sið; ristum upp torfu, blóðguðum okkur með vasahníf. Fórum svo með heitstaf upp úr Íslendingasögunum – man hann enn: …hvor skal annars hefna sá er lengur lifir ef hinn verður vopndauður. „Seinna, í fylliríi létum við tattóvera þennan heitstaf á innanverðan upphandlegg.“ Hann hristi höfuðið og hló. „Svo þú sérð að við tókum þetta alvarlega, enda mikil skuldbinding. Ef á hana skyldi einhvern tíma reyna.“ Hann brosti og hugurinn var fjarri. Leit svo á hana.

„Svo létum við blóð okkar blandast í moldina, hrærðum saman við hana, áður en við lögðum torfuna yfir aftur. Við hlóðum meira að segja litla vörðu ofan á torfunni. Þetta var á lítilli hæð, í rjóðri ofan við bæinn.“ Hann var enn fjarhuga. „Jóel bróðir hans njósnaði um okkur. Þegar við vorum farnir reif hann vörðuna niður, lyfti torfunni og lét sér blæða undir hana. Þuldi heitstafinn eins og hann mundi hann. Gekk svo frá öllu aftur. Hann er því einslags hálf-fóstbróðir okkar. Við Harry höfum haldið órjúfanlegum vinskap okkar og trúnaði síðan þótt leiðir hafi skilið. Annars eru foreldrar mínir frá franska hluta Kanada, Québec. Þar á ég ömmu sem ég hef ekki umgengist mikið.“

„En hvað varð þá til að þú komst alla leið hingað, til Íslands?“

„Ja, líklega bara áhugi á að kynnast aðeins þessu dularfulla draumalandi vina minna í Gimli, þegar tækifæri gafst. Ég hafði heyrt svo mikið um landið og þjóðina. Allar lausgyrtu stelpurnar þar. Neei, grín!“

Hann hló að ýktum móðgunarsvipnum sem hún setti upp.

„Ég var í Gimli á sumrin öll barndómsárin, hjá afa og ömmu og tók miklu ástfóstri við þau gömlu og Gimlibæinn líka og allt fólkið þar. Það er mjög sérstakt, andrúmsloftið þar, eins og stór fjölskylda, allir þekki alla þar – komi hver öðrum við. Ég fer þangað eins oft og ég get. En þegar ég frétti af Harry hér í Reykjavík varð ég bara að koma.“

„Lærðir þú ekki að segja neitt á íslensku?“

„Neei, ekki að heitið geti. Afi og amma Harrys tala íslensku og sögðu okkur stundum sögur héðan um gamla landið og uppruna þeirra í Þingeyjarsýslu. Harry hitti svo ættingja sína á Húsavík um daginn.“

„Ekki segja mér að við Harry séum skyld eftir allt saman! Ég á ættir að rekja í Þingeyjarsýslu. Fjörður reyndar, sem er eyðibyggð nú. Hvenær ferðu svo aftur heim?“

„Á morgun.“

„Hvað ferðu að gera?“ spurði Steinunn aftur, forvitin.

„Heyrðu – þetta er bara þriðju gráðu!“

„I show you my, you show me yours – life, that is!“ svaraði Steinunn ákveðin og hló.

„Ég er í námi í alþjóðalögum í Harvard. Það byrjar í næstu viku, ”svaraði Grant.

Það kom fjörugt lag og Steinunn var óðara komin út á gólfið og byrjuð að dansa ein og kallaði svo á Grant:

„Common - dance with me!“

Hann hikaði en þá rauk hún til og dró hann út á gólfið. Hann virtist hálf hissa í fyrstu en virtist bara falla vel, þetta hispurslausa frumkvæði hennar. Hann átti því greinilega ekki að venjast af stúlkum úr sínu umhverfi.

Þegar lokalagið, Hello, með Lionel Richie byrjaði stóð hún upp, tók í hönd hans og leiddi hann út á gólfið. Þau vönguðu þétt og innilega. Stóðu svo kyrr um stund eftir að laginu lauk, tóku ekki eftir neinu umhverfis þau og héldu þétt utan um hvort annað. Hún naut þess að finna fyrir honum. Að endingu beit hún hann glettnislega í eyrnasnepilinn, hallaði sér aftur á bak brosandi tók í hönd hans og sagði ákveðið: „Komdu!“

Þau leiddust í gegnum kösina fram í anddyrið þar sem henni tókst að hóa stelpunum saman, faðmaði þær og kvaddi. Grant kvaddi vin sinn Harry úti í horni á meðan þau höfðu auga hvort með öðru og urðu samferða út á götu. Stóðu loks þarna á Tryggvagötunni smávandræðaleg þar til Steinunn tók af skarið:

„Ég bý í vesturbænum og geng heim.“ Hún nikkað í áttina þangað með höfðinu.

„I demand to walk you home.“ sagði Grant herralega og lyfti olnboganum bjóðandi.

„Of course.“ Brosandi tók hún undir arm hans og snérist á hæli og þau gengu af stað vestur í gegnum Grjótaþorpið, upp á Túngötu og niður Hofsvallagötuna, þegjandi í mjúku húminu.

Þau þögðu lengi vel. Það var eiginlega ekkert að segja en vissu þó ósköp fátt hvort um annað. Veltu bæði fyrir sér hvort þau þyrftu nokkuð að vita meira. Spurningarnar fylgdu þeim því eftir óspurðar, flögrandi umhverfis þau eins og firðildi sem engar reiður var á að henda. Þessi gagnkvæma, göldrum líka samvitund hafði náð að myndast á milli þeirra þegar samskipti tveggja manneskja er einungis þögnin sem þó nægir til að segja allt sem segja þarf.

Líta hvort á annað af og til. Brosa. Andvarpa um leið, stuttlega, einu sinni gegnum nefið, eins og í fegins undrun. Nema staðar. Horfast í augu um stund. Nálgast þar til varir mætast. Kyssast blíðlega. Síðan kannandi. Loks mátulega krefjandi. Andvarpa, djúpt af tregablöndnum feginleik.

Halda svo áfram göngunni vitandi bæði að þau eru að nálgast óumflýjanlega endastöð.

Enginn vafi lék á því hvar og hvernig þessi hálfrar stundar gönguför endaði. Þau voru leidd viljalaus en þó fús til endalokanna.

Hrafnar tveir skiptust á að flæma hvor annan ofan af götuljóskeri við Sólvallagötuna. Krunkuðu kankvísir í leik sínum.

„Hrafninn er minn fugl,“ sagði Grant loks.

„Ó!“ hún bætti við: „Skrítið – kannski leiddu hrafnarnir okkur saman í kvöld?“

„Já – kannski það.“ Grant leit brosandi til hennar og bætti við: „hefurðu lesið Hrafninn eftir Edgar Allan Poe? Ég kunni hann utan að einhvern tíma.“ Grant hugsaði sig um andartak, hóf svo flutninginn ofurlítið hásri, dimmri og drungalegri röddu með hægri hrynjandi:

„Once upon a midnight dreary, while I pondered weak and weary

Over many a quaint and curious volume of forgotten lore,

While I nodded, nearly napping, suddenly there came a tapping,

As of some one gently rapping, rapping at my chamber door.

„Tis some visitor,“ I muttered, “tapping at my chamber door –

Only this, and nothing more.“

(Yfir mold sig miðnótt breiddi - mæddur krankur huga' ég leiddi

fyrri manna forn og kynleg - fræði ýms er ræktu þeir.

Höfgi mér á hvarma þægt sé - heyrist mér þá líkt og vægt sé

drepið högg á dyrnar, hægt sé - drepið léttum fingri. "Heyr.

Það er gestur," þuldi' ég lágt, - "við þrepskjöld dyr að knýja, heyr:

aðkomandi, ekki meir.")

(Þýðing Einars Benediktssonar)

„Ooog… svo eru sautján vers til viðbótar,“ bætti Grant brosandi við.

„Vaaá, ég fæ hroll niður bakið að heyra hann aftur. Magnað ljóð. Ég hef ekki lesið hann síðan í menntaskólanum.“

Þau gengu fámál áfram hönd í hönd suður Hofsvallagötuna.

Dagsbrúnin var tekin að roða austurhimininn.

„Only this, and nothing more. Verða það kannski eftirmæli þessa kvölds, Grant?“ Steinunn horfði fram fyrir sig hugsi meðan þau gengu hjá Vesturbæjarlauginni. Skarður máni sigldi traustan byr í tærum blámyrkva síðsumarnæturinnar, vestan Keilis, yfir Reykjanesi og myndaði merlandi silfurstíg á haffletinum framundan þeim. Virtist taka við þar sem Hofsvallagötunni sleppti og liggja út í endalausa framtíðina.

„Only this, and nothing more,“ endurtók Grant annars hugar. „Hver veit? Við gætum ef til vill haldið áfram beint af augum án þess að líta um öxl. Hvað ef – Steinunn? Hvað ef við hefðum ekkert að baki okkar að líta til. Gætum bara horft fram á veginn og gengið áfram inn í örlögin?“

Þau þögðu dágóða stund á göngunni. Veltu bæði fyrir sér spurningunni: Hvað ef?

Þá breytti hann umræðuefninu. „Skrýtið, en afi Ben – það er að segja afi Harrys – ég kallaði hann alltaf „afa Ben“, rétt eins og Harry, hann sagði okkur sögur af vitsmunum hrafnsins. Sögur úr íslensku þjóðsögunum. Þær voru heillandi. Og draugasögurnar! Alveg mergjaðar man ég. Að maður tali nú ekki um álfasögurnar. Ég efast um að nokkur þjóð trúi eins staðfastlega á álfa og drauga og fylgjur og Íslendingar. Það var einmitt afi Ben sem kenndi mér að lesa svolitla íslensku og skilja. Ég veit ekki hvort nokkuð er eftir af þeirri kunnáttu.“

„You don‘t need it tonight.“ Hún horfði djúpt í augu hans.

Þau gengu áfram þögul þvert yfir Ægissíðu og inn í skeifulaga Faxaskjólið. Hús götunnar lágu á hægri hönd – á þá vinstri var Atlantshafið, merlandi í óttukyrrðinni. Hún fléttaði fingur sína við hans. Dró hönd hans upp að vanga sér.

„Þér er kalt,“ hvíslaði hún og kyssti á handarbak hans. „Fallegur gripur, sá er orðinn gamall.“

„Æ, þetta er gamall ættargripur, signets hringur langalangafa míns. Hann var ævintýramaður, barðist í Vicksburg með Grant hershöfðingja – sem síðar varð forseti Bandaríkjanna. Svo settist hann að í Kanada.“

„Grant já – svo þaðan kemur nafnið, auðvitað.“

„Kannski.“

„En hvaða tákn er þetta á honum? Það er orðið ansi lúið og máð.“

„Þetta er gamalt ættartákn. Skrítið! Tveir hrafnar.“ Hann hló að tengingunni.

Þau elskuðust heitt og innilega þegar heim til hennar var komið. Aftur og aftur. Fyrst af offorsi og ástríðum á mjúku hreindýrsskinninu á stofugólfinu undir seyðandi tónlist Barry White. Lágu á eftir og teygðu úr sér á skinninu. Hún reis upp við dogg og laut yfir hann. Sá þá tattóveringuna innan á upphandlegg hans og las; …hvor skal annars hefna sá er lengur lifir ef hinn verður vopndauður.

Þau fluttu sig og elskuðust aftur af blíðu og umhyggju í rúminu hennar.

Hún snökti af sælu í lok hverrar fullnægingar og um hana fóru krampakenndir kippir af ekka og alsælu, meiri og ofsafengnari en hana hafði nokkru sinni dreymt um að hægt væri að upplifa.

Að endingu læsti hún fótum sínum utan um mitti hans, vafði örmum sínum um háls hans, þrýsti nöktum líkama sínum að hans af öllu afli sínu og malaði mærðarlega af unaði.

Hún sofnaði að lokum gegn vilja sínum. Hún óskaði þess helst að tíminn stöðvaðist svo þessi stund tæki ekki enda. Vildi ekki missa eina mínútu úr.

Þegar hún hrökk upp klukkustund síðar var hann farinn.

Hún snéri sér til veggjar lamdi krepptum hnefum hömlulaust í kaldan steinvegginn og gaf frá sér öskur eins og sært dýr. Hvæsti svo milli samanbitinna tanna:

„Kvaddir ekki einu sinni, heigullinn þinn! Eða var maður bara einhver lausgyrt íslensk dræsa í þínum augum – veiðidýr, villibráð kannski?“

4. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

Bela „Bullseye“ Bogomilovich, óbreyttur bandarískur hermaður og Carlos Benites undirliðþjálfi voru að koma úr reglubundinni eftirlitsferð um fjalllendið ofan við Karukh í Afganistan. Hún hafði verið árangurslaus, viðburðalítil og þreytandi eins og flesta daga.

Bullseye, sem var haldinn ólæknandi byssudellu frá barnsaldri, var með allan hugann við skólann fyrir leyniskyttur sem hann átti að hefja nám við þegar heim til Bandaríkjanna kæmi aftur. Hann handlék af aðdáun M24 riffilinn sem honum hafði verið fenginn um morguninn af því tilefni.

Carlos Benítes var ríflega fertugur en hafði einhverra hluta vegna ekki náð hærra upp metorðastiga bandaríska landhersins en í næst neðsta þrep. Það nægði nú samt til að gera hann að stjórnanda þessa leiðangurs.

Þeir félagar höfðu lagt jeppanum utan í vegkantinn ofarlega í hlíðinni í þessum eyðilega afganska fjalladal. Nú stóðu þeir gleiðir hlið við hlið og nutu útsýnisins yfir dalinn og gerðu sig líklega til að létta á sér í blíðunni, pirraðir yfir tilgangsleysi vinnu sinnar, fjarri heimaslóðum.

„Hvar á þessari fokking plánetu ætli við værum staddir í dag ef það sem gerðist þennan fokking dag hefði ekki gerst þennan… fokking dag, já, fyrir tveimur árum, huh?“ Carlos rak við með djúpri hnébeygju eins og til að undirstrika dýptina í þessari pælingu sinni. Það var grunnt á heimspekinginn í honum á dögum sem þessum: þegar ekkert var til að trufla tilveruna. Tilgangsleysið algjört. Hann skimaði yfir dalinn án þess að vænta svars frá Bullseye, gjörsneyddum heimspekilegum þankagangi. Hann svaraði því sjálfum sér:

„Líklega á einhverjum sígrænum Suðurhafseyjum, með fullt af fokking léttklæddum kuntum í kringum okkur. Eitthvað annað en þessi fokking eyðimörk, að maður tali nú ekki um þessar fokking gangandi tuskuhrúgur hér, sem ekki einu sinni sést glitta í, gegnum netið á fokking búrkunni.

„Bullseye leit til hliðar á foringja sinn. „Ei-ei-eitthvað t-t-hókst þér nú samt að gægjast inn fyrir bú-búrkurnar með eih-eineygða vininum – er hann ekki orðinn næ-næstum blindur síðan? Ka-kannski er hann ba-bara blindur af ást? Ahahaha … Ahahh … Aha.“ Bullseye dró snarlega úr hlátrinum að þessari fyndni sinni á kostnað félaga síns og yfirmanns þegar hann sá svipinn á honum. Bullseye var einnig kallaður B B B, sem hafði líklega bæði skírskotun í bé-in þrjú í nafni hans, þegar viðurnefnið var meðtalið, en einnig í stamið sem háð hafði honum frá barnæsku. Illa haldið fórnarlamb eineltis og illrar meðferðar. Krakkarnir þreyttust ekki á að spyrja hann hvað hann héti. Svarið kom ætíð: „B-B-B-Bela.“ Sama hvernig hann vandaði sig.

Carlos var ekki skemmt. „Haltu … ooohh … fokking kjafti, helvítis … ooohh … móðurriðillinn þinn,“ svaraði hann fattur og pissaði í taktföstum smábunum fram af vegarbrúninni. Hverri bunu fylgdi jafn taktföst sársaukastuna vegna lekandans sem hann hafði orðið sér úti um á klámbúllu í Kabúl. Hann var aukinheldur með sígarettu í munnvikinu þannig að á eftir hverri bunu kom stuna og þá tvö reykjarbólstur, út um sína hvora nösina.

Hann einn vissi þó að þetta lekavandamál hans var ekki ættað undan bláum búrkum heldur mátti rekja það til hins kirfilega innibælda óeðlis hans að leita fróunar ákveðinna fíkna sinna hjá barnungum eintökum eigin kyns. Mikið framboð var af slíkum fylgisveinum í Afganistan meðal þeirra sem gátu borgað vel að minnsta kosti. Óeðli þetta mátti rekja til misnotkunar sem hann varð fyrir í barnæsku og var eina framlag föðurins til uppeldis drengsins.

Aftöppunarathöfn Carlosar í hægum enskum valstakti; buna, stuna, fnæs – buna, stuna, fnæs, stóð yfir í einar fimm mínútur.

Bullseye fannst vissara að hafa hægt um sig á meðan. Hann tók því góðan tíma í að hrista sig dropalausan með stigvaxandi hraða.

„Þú ert bara eins og kanínukall.“ Carlos virti hann áhugasamur fyrir sér þar til hámarkinu var náð.

Bullseye hætti snarlega að hrista, virti litla Bullseye fyrir sér og tautaði hreykinn í hálfum hljóðum, „þú ert þó allavega a-alsjáandi, er það ekki annars vi-vinur?“

„Varstu að segja eitthvað?“ spurði Carlos snöggt.

„Nnn-nei, nei. E-ekkert,“ svaraði Bullseye í fáti. „Nei, s-sjáðu! Þarna eru fo-fokking múslímadjöflar að elta fo-fokking rollurassa.“ Hann benti með hökuhreyfingu yfir í hlíðina hinumegin, dauðfeginn að finna ástæðu til að breyta umræðunni, á meðan hann innbyrti þann litla og renndi upp. „É-é-ég þori að veðja að þessir fo-okking smalar eru fo-fokking tengiliðir við þessa fo-fokking hryðjuverkamenn se-sem við finnum fo-fokking aldrei.“ bætti hann við óðamála.

Yfirferð þeirra félaga um auðlegð enskrar tungu var í naumhyggjustíl.

Carlos brást argur við. „Örugglega, en okkur er bara fo-fokking bannað að bögga þessa fo-fokking hirðingja.“ Stamið var nú búið að smita Carlos sem snéri sér undan í forundran og reyndi aftur við f-orðið hvíslandi svo Bullseye ekki heyrði: („fo - fokk? Hvað í helvíti! Er þessi andskoti að ganga, eða hvað?“)

Meðan hélt Bullseye áfram „Þ-það er nú varla fo-fokking bannað að hræða þessa fo-fokking andskota, svona í ti-tilefni dagsins. Á ég ekki að fre-freta einu skoti á fo-fokking fíflin?“ Hann tók glottandi fram M24 riffilinn, bar hann upp að vanganum og virti smalana fyrir sér í kíkinum og ímyndaði sér að hann skyti. „BA-BANG!

„Já, sei sei – þú nærð bara bergmálinu og allt!“ Carlos glotti illkvittnislega.

Bullseye leiddi meinlega athugasemd Carlosar hjá sér og bætti við af sannfæringarkrafti: „Þetta eru einir fi-fimm hundruð metrar. Gaman væ-væri að freta á þá ba-bara – sjá þá hrö-hrökkva hressilega við, me-meina ég. Ég gæti hæglega hitt ka-kallinn á dollarseðlinum á þessu fæ-færi.“

„Kallinn! Það er ekki kall, aulinn þinn, það er kelling.“

Það var nú farið að styttast í bununum og stununum hjá Carlosi og hann var á síðasta soginu úr sígarettunni sem hann skyrpti út úr sér að lokum. Æ! – æ – æææ, stundi hann, þegar hann hristi sig ofurvarlega en kvalarfullt. Svo innbyrti hann sjúklinginn. Bjó um hann af föðurlegri umhyggju við hægra lærið, snéri sér því næst að Bullseye og var nokkuð niðri fyrir. „Það getur nú varla talist til fo-hmm, já, fokking stórafreka hjá þér að feila, huh – „snæpernum“ sjálfum, ef þú nú legðir þig allan fram við það.“ Hann lyfti handkíki sínum og beindi honum góða stund að smölunum. Snéri sér svo að honum og bætti við með þjósti: „BULLSEYE!“

„M-maður á alltaf að b-búa sig undir það b-besta, því þá gerist ekki það versta, eða ei-eitthvað svoleiðis. Þetta spa-hakmæli lærði ég hjá skátunum í g-gamla daga og g-gleymi því aldrei.“

„Hahaha, þú meinar: Til í allt?“ Það er það sem skátarnir segja alltaf, vitleysingur,“ tautaði Carlos og einbeitti sér nánar að því sem hann sá handan dalsins í kíkinum.

„Ja-já, ég sa-sagði það,“ skaut Bullseye inn í.

Carlos virti smaladrengina fyrir sér í kíkinum enn um stund. „H V A Ð! Fokking hóruungarnir hafa búið sér til eftirmynd af tvíburaturnunum og eru að reyna að hitta þá með teygjubyssunum sínum. Og ákalla Allah með söng. Þessir fokking tíkarsynir! Eru þeir að gera grín að okkur? Þeir ráðast á okkur! Á þessum degi af öllum! Þetta jafngildir árás á bandarísku þjóðina!“ Carlos hvæsti síðustu orðin.

„O-o-og það með t-tey-teygjubyssu! hvein í Bullseye sem ofbauð þessi fúlmennska óvinveittra herja – hefði án efa líkt þessu við grófasta brot á Genfarsáttmálanum, hefði hann nokkurn tíma heyrt hans getið. Hann var nú enn æstari en fyrr að koma þjóð sinni, þeirri mestu í veröldinni, til varnar áður en hún yrði borin ofurliði þessum skæruliðum talibana.

Í æsingnum tók Carlos ákvörðun og gaf Bullseye fyrirskipun.

„Sýndu þá að þú sért efni í snæper,“ lauk hann.

Bullseye kinkaði kolli samþykkjandi, glotti hróðugur. Mundaði M24 riffilinn fumlaust og af fagmennsku.

Fann drengina tvo strax aftur í kíkinum, flutti vísifingur af gikkhúsinu á gikkinn, dró djúpt andann og kreppti að.

5. Kafli – 1963. Reykjavík.

Mörður vissi á leiðinni heim úr skólanum að pabbi hans var fullur. Hann fann slíkt alltaf á sér. Vissi að það þýddi ekki einu sinni að vona annað þótt hann gerði það ætíð. Gæti ekki að því gert. Hann stundi því oftast sorgmæddur þegar hann kom inn, eftir að hafa staðið fyrst úti um stundi og hlustað áður en hann komst að því að innsæi hafði rétt fyrir sér. Hann mundi eiginlega ekki eftir lífinu öðru vísi en að pabbi hans væri fullur. Hann vissi líka að í dag yrði pabbi sóttur. Færður á brott. Hann fann það á sér. Í dag yrðu þeir skildir að. Það var allt í lagi, þá yrðu þau bara tvö ein heima, mamma hans og hann. Var nýbyrjaður í sex ára bekk, reyndi að láta sig hlakka til, eins og hinir krakkarnir gerðu en það skemmdi fyrir hve mikið hann kveið því að koma heim áður en mamma hans væri komin.

Hann hafði oft óskað þess að pabbi hans léti sér nægja að leggja hendur á sig, bara ef hann hætti að drekka. Hann hætti oftast barsmíðunum þegar hann var ófullur. Hann mætti alveg halda þeim áfram bara ef hann hætti að drekka. Hann gæti svo sem þolað það. Alveg leynt því fyrir mömmu. Einn daginn yrði hann líka orðin svo stór að hann gæti tekið á móti. Veitt honum rækilega ráðningu fyrir alla barsmíðina. Honum hafði tekist að halda ofbeldinu leyndu fyrir móður sinni, að mestu. Laug til um glóðaraugað um daginn og passaði sig að fara ekki úr skyrtunni þegar hún sá til.

Nú, þegar mamma hans var komin á sjúkrahúsið bar hann líka ábyrgð á heimilinu. Hann vissi aldrei upp á hverju pabbi hans tæki. Það var hans hlutverk að gæta pabba þegar hann var ófær um það sjálfur og móðir hans var fjarri. Jafnvel þótt það kostað barsmíðar. Hún reyndi alltaf að fá hann til að hætta en með litlum árangri. Hún var oftast úti að vinna. Og því meira, eftir því sem faðir hans jók drykkjuna. Og nú var hún orðin veik. Komin á sjúkrahús.

Allavega fólk fór nú að koma í heimsókn. Oftast með brennivín með sér og þau héldu áfram að drekka. Og þegar brennivínið var búið – og peningarnir – tækju þau mynd eftir pabba hans niður af vegg, færu með út og seldu. Fyrir brennivín.

Hann hafði heyrt mömmu sína segja við hann í einu af rifrildunum að hver mynd væri virði fleiri tuga brennivínsflaskna. Þau ættu ekki krónu og hann leyfði sér að selja myndir sem væru jafnvirði mánaðarlauna hennar hver, fyrir eina skitna flösku. Meðan væri hún úti að puða fyrir lúsarlaunum. Eða lægi á sjúkrahúsi. Gera ekki frekar pening úr þeim fyrir mat og nauðþurftum fjölskyldunnar.

Mörður vildi helst ekki vera heima einn með honum. Vildi miklu heldur vera úti að leika sér en fannst að hann yrði að passa heimilið. Ekki síst nú, í fjarveru mömmu. Reyna að koma í veg fyrir að fleiri myndir yrðu seldar. Gera það fyrir mömmu, jafnvel þótt hann þyrfti að vera innan um ógeðslegasta fólk í heimi. Fullt fólk. Og ætti það á hættu að verða laminn.

Það var barið að dyrum. Ákveðið, nánast hranalega. Óþétt hurðin í þessum bakgarðshjalli í Skuggahverfinu sem þau voru nú flutt í, glamraði í umgjörð sinni.

„Fa… farðu til dyra Mörri, hik. É á von á gestum.“

„Ég veit,“ svaraði Mörður. Órætt glott lék um varir hans. Nú yrði pabbi hans sóttur.

Mörður opnaði dyrnar upp á gátt. „Hann er inni.“ Án þess að líta á gestina, snéri sér hann undan og gekk inn aftur.

„Ert þú Mörður Sigurðsson, ungi maður?“ var kallað á eftir honum.

Hann snéri sér við. „Já.“

„Eru foreldrar þínir heimavið?“

„Bara pabbi.“ Hann var snöggur til svars.

„Hvernig fékkstu annars þetta glóðarauga, drengur minn?“

Hann ákvað að svara ekki. Pabbi gæti heyrt.

„Hva…hvað eretta Mörri, hik. É… er heima. Komiði bara inn, annskotinn hafiða, hik. Tókuði ekki eitthvað að drekka með, ha?“

Þrjú stóðu á tröppunum og horfðu á hann. Maður, um þrítugt, sem hafði orð fyrir þeim gekk nú inn fyrir.

Tvær grímur tóku að renna á Mörð. Var þetta þá ekki löggan að taka pabba?

Maðurinn losaði trefilinn, hneppti frá sér dökkgráum, síðum ullarfrakka og sótti gleraugu í brjóstvasann á brúnköflóttum tvídjakka sem hann var í innanundir. Smámynstrað, marglitt ullarvesti var nær honum, utan yfir bláa skyrtu sem við var fölgult prjónabindi. Á rauðbrúnu flauelsbuxunum mótaði aðeins fyrir hnjám. Það var kennaralykt af honum.

„Sigurður Stefánsson?“ Rödd hans var valdsmannsleg rödd kennara sem hljómaði eins og hann væri að kalla skussa upp að töflunni.

„Já. Hvur ert þú einlea, hik?“

„Ég heiti Jón Aðalsteinsson, hjá barnaverndarnefnd Reykjavíkur. Þetta er samstarfsfólk mitt í nefndinni.“ Hann sveiflaði hendinni aftur fyrir sig, án þess að líta við. Þar stóðu; tröll í teinóttum, brúnleitum jakkafötum, of litlum, með gráköflóttan sixpensara sem hann hélt framan við sig með báðum höndum og snéri í greipum sér. Klósettpappírssnifsi með blóðblett í var á hálsi, rétt ofan við flibbann. Hann líktist statista í „film noir“ mynd. Til hliðar stóð kona á sjötugsaldri, grannvaxinni, frekar lítil, músarleg, fitjaði upp á nef sér sem dró efrivörina upp þannig að gular framtennur í efri góm komu í ljós. Ekki var hægt að ákvarða hvort gretta þessi var meðfædd, áunnin eða bara sett upp í tilefni dagsins. Við rótina á hvössu nefi, rauðu í broddinn, sátu hringlaga hornspangargleraugu. Hún var í flöskugrænni kápu með snögghrokknum, svörtum lambsskinnskraga, þykka silkislæðu á höfði, marglita með frönsku mynstri og kögri á jöðrum. Stybban og gulir, beinaberir fingur, vafðir um höldurnar á svörtu glansveski sem hún hélt með báðum höndum framan við sig, bentu til að þar færi stórreykingakona. Mörður fitjaði upp á nefið.

„Ég, eeh, VIÐ erum komin hingað til að sækja son þinn, Mörð og færa hann í örugga umsjá einnar af vistunarstofnunum Barnaverndar.“

Mörður stóð stjarfur álengdar. SÆKJA MIG? Hann hafði misreiknað sig. Það var hann sem átti að sækja, ekki pabbi! Hann færði sig nú nær pabba sínum sem lá útaf í leðursófa í stofunni. Hann var hans eina von. Honum fannst þetta allt skrítið, mótsagnakennt. Ekkert passaði. Pabbi hans liggjandi nær ósjálfbjarga í rándýrum leðursófa eftir einhvern danskan hönnuð, í leiguhúshreysi í Skuggahverfinu, sem hvorki hélt vindi né vatni, umkringdan öllum flottu málverkunum, hvert þeirra meistaraverk. Flotta loftljósið, eins og köngull, líka eftir danskan hönnuð, dældað og rispað, hangandi skakkt yfir vönduðu sófaborði úr eik, alsettu blettum og brunarákum eftir sígarettur. Allur þessi húsbúnaður var upphaflega í fína einbýlishúsinu í Skerjafirði sem afi hans heitinn hafði eftirlátið einkasyni sínum, Sigga málara.

„Þið tagið hvorki eitt né neitt. Þetta er Sonur minn og É passa sko uppáann.“

„Rökstuddar ábendingar hafa borist embættinu um illa meðferð á barninu og hafa þær fengist staðfestar hér og nú.“ Hann litaðist um og hvöss augu hans beindust loks að Merði.

Jón Aðalsteinsson snéri sér nú að samstarfsfólkinu mynduglega: „Þið eruð vottar að því að faðir drengsins er ekki í ástandi til að skrifa undir eitt né neitt svo okkur er nauðugur sá kostur að hafa barnið, sem stórlega sér á, með okkur og forða því frá frekara harðræði og áverkum.“

Mörður skalf nú og nötraði í einum hnút á gólfinu við enda sófans. Hann gat ekki grátið. Vissi að einhver skelfing vofði yfir honum. Skelfing sem pabbi hans hafði komið honum í.

„Pabbi!“ hvíslaði hann í örvæntingu. „Ætlarðu að láta þau taka mig? Ekki láta þau taka mig, pabbi! P A B B I!“ Af tvennu illu voru barsmíðar og fyllirí föður hans betri en það að vera numinn á brott og skilinn frá móður sinni einmitt nú.

Hann gnísti tönnum. Hann áttaði sig á að hjálpar var ekki að vænta frá föður sínum, sem lá ósjálfbjarga á sófanum og fylgdist sljóum augum með. „É sægi ðig á morgun Mörri minn.“

Mörður hataði þegar pabbi hans kallið hann Mörra. Hann gerði það bara fullur. Hann varð nú að treysta á sjálfan sig. Beið færis. Skyndilega tók hann undir sig stökk, framhjá kennaranum, tókst einnig að smjúga framhjá konunni með því að stjaka við henni þannig að hún féll á gólfið kylliflöt og kveinaði hátt, missti við það gleraugun, uppsetta vandlætingarsvipinn og virðinguna þar sem hún sat flötum beinum á gólfinu með pilsin upp um sig svo örmjóir fætur, klæddir þykkum, grábrúnum sokkum sem héngu í fellingum, haldnir uppi af sokkaböndum sem lágu niður hvít beinaber lærin.

Þegar að útidyrunum kom stóð rumurinn þar fastur fyrir og lokaði leiðinni. Greip í öxl Marðar með annarri hendi, smellti húfunni á strýkollinn með hinni og stakk Merði svo undir arminn.

„Ég hef hann, Jón minn!“ Djúp röddin var róleg, mjúk og yfirveguð.

Jón Aðalsteinsson leit á hann með þótta er bar vott um ferkantaða fyrirlitningu á þeim sem halloka hafa farið í lífinu. Snéri baki við Sigga málara og gekk með valdsmannslegum þjósti út úr húsinu. Á eftir fylgdi rumurinn með Mörð, ósjálfbjarga sem barðist um og sparkaði. Grænkápa setti upp gleraugun, brölti á fætur og reyndi endurheimta vandlætingarsvipinn á ný. Djúpt hóstakast sem staðfesti langvarandi reykingar kom í veg fyrir það. Hún haskaði sér hrædd, á eftir þeim hinum. Skellti skröltandi hurðinni á föðurinn skilningssljóan.

Mörður hvorki öskraði né grét heldur horfði hatursaugum á föður sinn í sófanum þar til hurðin skall aftur.

6. Kafli – 1964. Ísland.

„Aðalheiður?“

„Já. Sæll. Hver ert þú ungi maður?“

„Sæl.“ Hann leit ekki út fyrir að vera meira en átján ára, rétti fram höndina hikandi. Handtak hans var þétt en varfærið. Hann var með dökkt hár, brilljantíngljáandi, greitt í píku. Í snjáðum, brúnum leðurmittisjakka með ljósum gærukraga og rennilás að framan. Úr öðrum skávasanum framan á lafði brún, tvöföld teygja með mjórri járnlykkju til að stytta í, sem tilheyrði líklega hlífðargleraugum eins og mótorhjólamenn nota. „Ég heiti Halldór. Þú þekkir mig ekki en ég hef unnið á Breiðavogi síðan í vor. Ég er á fyrsta ári í guðfræði.“

„Jæja!“ Hún hresstist við, reisti sig áhugasöm upp í rúminu og hagræddi koddum. Loksins ljómaði sorgmæddi svipurinn af brosi. Hún benti honum að fá sér sæti á stól við rúmið. „Þú hefur þá vonandi fréttir að færa af honum Merði mínum?“

Hann stóð kyrr og svaraði með hægð: „Já, jú, eða… hann bað mig fyrir bréf til þín þegar ég fór í gær. Ég ætla nú ekkert að stansa, heimsóknartíminn bráðum búinn líka.“ Hann fór í vasa innan á jakkanum og rétti henni samanbrotinn, brúnan umbúðarpappír. Hann var óreglulegur, þykkur og velktur og á hann skrifað barnalega með blýanti. Ekkert umslag. „Hann Mörður litli þurfti að skrifa þetta án nokkurs fyrirvara. Það gafst ekki tími til að fá bréfsefni eða umslag hjá Steingrími, enda hefði hann þá krafist þess að fá að lesa það.“

Aðalheiður byrjaði að fletta pappírnum sundur.

„Jæja, ég held að ég kveðji bara og láti þig eftir eina, í næði til að lesa bréfið.“

Aðalheiður leit á hann og spurði: „Er ekki allt í lagi?“

„Það, hérna, jaa… þú lest bara bréfið og sérð hvað hann hefur að segja, ég lauk við að skrifa bréfið fyrir hann, en með hans orðum. Mér líkaði nú ekki vistin þarna, sem vinnumanni. En okkur varð vel til vina, mér og Merði litla. Indæll drengur. Fékk stundum að sitja aftan á Nimbusnum hjá mér. Vertu blessuð – já og góðan bata.“ Halldór gekk til dyranna.

„Já, vertu sæll… Halldór og þakka þér fyrir bréfið.“

Að loknum lestri bréfsins var hún ákveðin. Hún myndi sækja drenginn hvað sem það kostaði. Eitthvað hryllilegt var að. Þetta hljómaði ekki eins og stundarmóðursýki í honum. Svo vel þekkti hún barnið sitt. Að hóta því að ganga fyrir björg var ekki líkt honum þótt viðkvæmur væri. Hún varð að gera þetta sjálf. Sigurði var ekki treystandi til nokkurs skapaðs hlutar.

Frá velmektarárum þeirra átti hún enn nokkur málverk sem hún hafði haldið eftir. Geymt sem varasjóð ef á þyrfti að halda. Framan af hjúskaparárum hafði Siggi verið afkastamikill málari þegar hann var í ham og drykkjan ekki farin að há listinni. Þeim kom þá saman um að hún myndi sjá um að koma myndum hans í verð. Henni fórst það mun betur úr hendi en honum, sem seldi þær ódýrt eða gaf jafnvel er sá gállinn var á honum. Hún seldi þær aftur á móti eina og eina, þegar á þurfti að halda. Kom á sýningum af og til. Hún sá fljótt að hún gat hækkað þær í verði eftir því sem hann þroskaðist sem málari og þegar hann náði hæst var hann einn af eftirsóttustu málurum landsins og verðið gott. Það var á mesta afkastatímanum sem hún fór að taka myndirnar jafnóðum og hann málaði þær. Þær sem hún ekki seldi fékk hún að geyma hjá eldri systur sinni í Hafnarfirði. Án hans vitneskju. Passaði að það yrði ekki offramboð og lægra verð. En drykkjan jókst í sama hlutfalli og vinsældir hans. Loks fór nýjum myndum að fækka og gæðin að dala.

Við lestur bréfsins viku veikindin. Hún reif sig upp af sjúkrabeðinum, þrátt fyrir mótmæli lækna. Nú átti hún stutt eftir svo réttast var að umbreyta myndunum í sjóð. Hún byrjaði á að hringja í mann sem hún taldi sig geta treyst og keypt hafði myndir af henni áður fyrr og borgað vel fyrir.

Agnar í Sápunni spurði um Sigurð vin sinn. Kvaðst fús til að kaupa myndir eftir hann. Hann vildi fá að skoða þær fyrst. Markaðurinn biði eftir myndum hans, einkum frá því að hann var á hátindi snilli sinnar. Fæstir reiknuðu þó núorðið með því að fleiri myndir af þeim gæðum kæmu frá honum. Í þröngum heimi listarinnar vita allir allt um alla og allir vissu því að Siggi málari var nánast kominn í strætið.

Þau hittust á skrifstofu hans í sápugerðinni Báru snemma morguns. Hann kom upp í móttöku á fjórðu hæð í sömu svifum og hún, tók út úr sér pípuna, heilsaði með handabandi og baðst afsökunar. Kvaðst vera að koma beint úr sundi og fjörugum umræðum í pottinum um Surtseyjargosið, hvort hún hyrfi eða entist eitthvað. Sumir vildu kalla hana Séstey. Hann hló og bauð henni sæti í Chesterfield sófa og settist sjálfur í samskonar stól gegnt henni. Þarna inni blandaðist saman viðkunnanlega ilmur af sápu, leðri og pípureyk. Myndir af hestum prýddu vegg vinstra megin við hann og uppstoppaður stórlax á veggnum aftan við skrifborðið.

Eftir stutt spjall sendi hann sendibílstjóra sinn umsvifalaust eftir myndunum til Hafnarfjarðar. Lét svo færa þeim Aðalheiði kaffi. Henni varð starsýnt á laxinn. „Veiddi hann þennan í Drottningunni – Laxá í Aðaldal. Með Kobba Hafstein.“ Hann stóð upp og gekk að mahóní hljómflutningsskáp undir hestamyndunum. „Eigum við ekki bara að hlusta á hann Kobba?“ Mildur söngur MA kvartettsins tók að hljóma. Á meðan þau nutu kaffisins rabbaði hann við hana, spurði um heilsu hennar sem hann hafði heyrt af og ástand Sigurðar.

Hann var ræðinn og notalegur, angaði þægilega af Kölnarvatni. Brosti oftast með vinstra munnviki því pípan sat í því hægra og kom þá hálf gulltönn í ljós. Honum féll miður að heyra hvernig komið væri fyrir Sigga og að sonur þeirra hefði verið tekinn frá þeim. Hann hreinsað úr pípunni af varfærni með hóffjöður sem hann sótti í vasann á dökkgráum, skoskum tvídjakka með síldarbeinsmynstri. Þræddi síðan pípuhreinsara í hana og sett hana í standinn. Valdi sér nýja pípu. Tróð í af natni úr stórri, gulri Dill‘s Best blikkdós, með mynd af stúlku utan á. Sætur, höfugur ilmurinn, þegar hann opnaði dósina, fyllti vit Aðalheiðar. Athöfn þessi var fumlaus öll og bar það með sér að hafa verið framkvæmd ótal sinnum, fór því nánast sjálfkrafa fram og truflaði í engu spjall þeirra. Hann kveikti að endingu í með eldspýtu, saug djúpt að sér, rangeygður, með augun á loganum, sem hvarf og gaus upp, hvarf og gaus upp, í takti við sog hans. Blár mökkurinn gaus af sömu taktfestu út um vinstra munnvikið. Þjappaði samtímis umhyggjulega í með hóffjöðurhausnum. Rósemdar sælusvipur færðist yfir andlitið að lokinni þessari athöfn. „Nú hlýtur Stebbi sendill að fara að koma.“

Þegar Stebbi loks birtist með fyrstu myndirnar hafði Agnar sýnt henni myndirnar á hestaveggnum, sagt henni nöfn hvers og eins þeirra og sögur af þeim. Loftið var orðið mettað bláum reyk og sólstafir féllu skáhalt í gegnum hann inn um gluggann. Agnar lagði pípuna gætileg frá sér í stóran, hraunaðan leiröskubakka.

Myndirnar voru vandlega innpakkaðar í maskínupappír og krossbundið utan um með nánast hvítu trollgarni. Hann fór úr jakkanum og hengdi hann á stólbakið, stóð þá í vínrauðri rúllukragapeysu úr ull, sem hann dró upp ermarnar á.

„Áður en ég skoða myndirnar vil ég koma með uppástungu. Ég staðgreiði þér einn fjórða af því sem ég tel að sé markaðsverð myndanna – “

„Einn fjórða!“ hún gat ekki leynt vonbrigðum sínum.

„Hægan, Aðalheiður mín, en ég var nú ekki búinn að ljúka mér af,“ hann brosti mildilega. „Ég stýri því svo hvernig myndirnar fara á markað á næstu árum, ein og ein í einu. Þær verða seldar á listaverkauppboðum eða þeim sem vilja borga hátt verð, bankar og stofnanir sem ég hef tengsl við og ég tala nú ekki um söfnin. Þannig fæst mest fyrir þær. Andvirðið verður lagt inn á hávaxtabók og fjárfest í ríkiskuldabréfum, sem verður lífeyrir þinn og drengsins. Það ætti að nægja til að framfleyta ykkur þannig að hann geti einnig stundað framhaldsnám þegar þar að kemur.“

Hún kinkaði kolli samþykkjandi en með semingi þó. Hann hóf að fletta maskínupappírnum utan af myndunum sautján, minnstu myndunum fyrst. Hann virti þær fyrir sér og mat af rómaðri næmni sinni á myndlist. Hann kinkaði kolli af og til viðurkennandi. Við eina þeirra rak hann upp stór augu. Virtist brugðið og feginn í senn. Skoðaði hana lengi áður en hann setti hana til hliðar, strauk vangann svo lítið bar á og hélt áfram. Hann virtist oftar ánægður með það sem hann sá en ekki. Þegar hann hafði skoðað þær allar settist hann aftur í stólinn og

leit brosandi til hennar. Hún hafði hugsað málið á meðan og henni brann ein spurning á vörum:

„En hvaða ávinning hefur þú þá af þessu, Agnar?“ Tilboð hans áðan var einum of gott til að vera satt.

Hann leit á hana og brosti vingjarnlega. „Ég held eftir einni mynd, það er nóg fyrir mig. Listheimurinn íslenski væri verulega fátækari án þessa safns því þetta eru allt myndir frá því er hann var á hátindi ferils síns.“

Hann tók nú myndina, sem hann hafði lagt til hliðar, og sýndi henni.Hún sýndi vangasvip ungrar stúlku, leikandi á flygil. „Þetta er mynd af Helgu litlu, dóttur minni, sem ég missti úr hvítblæði árið eftir að hún fermdist. Ég sendi hana á sínum tíma á vinnustofu Sigga þegar hann kom eitt sinn og bauð mér verk og bað um fyrirframgreiðslu. Ég fól honum þá að mála fyrir mig portrett af henni.“ Hann strauk fingrum gegnum mikinn, grásprengdan makkann.

„Ég borgaði honum helminginn fyrirfram en fékk aldrei myndina og var farinn að telja hana glataða. Helga litla fór nokkrum sinnum til hans og sagði mér að hann hefði málað sig svo ég vissi að myndin var til einhvers staðar en var orðinn úrkula vonar um að hana ræki nokkurn tíma á fjörur mínar. Það var sama hve mikið ég leitaði að myndinni eða spurðist fyrir og þekki ég þó vel til í bransanum, allt kom fyrir ekki.“ Hann hallaði sér aftur í stólnum og spennti greipar aftan við hnakka.

„En Siggi, blessaður er ólíkindatól, á það til að gefa myndir út og suður. Gat allt eins fundið upp á því að mála yfir myndir sem honum fundust ekki góðar ef hann átti ekki fyrir striga. Það óttaðist ég mest. Þegar þú komst og sagðir mér frá myndunum í Hafnarfirði kviknaði örlítil von í brjósti mér um að þar gæti myndin leynst. Nú hefur sú von ræst. Þökk sé þér.“

Hann gerði hlé á máli sínu og stóð upp. Það marraði mjúklega í velburstuðum, brúnum leðurskóm, handsaumuðum, þegar hann gekk út að glugganum með kaffifantinn sinn í hendinni. Hann fékk sér sopa. Horfði norður yfir sundin.

„Dóttir mín lést skömmu eftir þetta. Nú hef ég sem sagt endurheimt hana – þær báðar, eftir því sem hægt er, dóttur mína og myndina. Myndin er meistaraverk að mínu mati og verðmæt fyrir mig persónulega. Næst því að endurheimta dóttur mína aftur.“ Hann þagnaði og leit síðan spyrjandi á Aðalheiði.

„Jæja. Ég geng þá að þessu með þakklæti – og einu skilyrði…“ bætti hún við og var nú orðin máttfarin.

„Já, hvað er það, Aðalheiður mín?“ spurði Agnar í Báru.

„Þú lánar mér bíl næstu tvo daga. Ég þarf að erinda dálítið utanbæjar.“

„Ég skal gera það, en viltu ekki bílstjóra líka. Ég veit að þú gengur ekki alveg heil til skógar og –

„Nei, nei, en þakka þér hugulsemina. Þetta verð ég að gera ein.“

Snemma morguninn eftir ók hún áleiðis til Patreksfjarðar á Willys jeppa Agnars. Yfirbyggingin minnti á ótal, misstór, dumbrauð málverk í trérömmum. Veður var meinlaust en þungt yfir. Þegar komið var vestur í Dali hvessti og skúrir fylgdu. Veðrið ágerðist enn er norðar dró. Eftirköst af djúpri lægð sem nýgengin var yfir sunnanverða Vestfirði.

Til Patreksfjarðar kom hún um miðjan dag. Tók bensín og fann heimilislegt kaffihús. Það eina á staðnum. Settist þar inn og pantaði kaffi og randalín hjá svartklæddri, þéttholda þjónustustúlku með hvítan kappa og litla, hvíta blúndusvuntu, hálfhringlaga, framan á hvelfdum maganum. Hún þyrfti að drepa tímann í klukkustund eða svo. Ætlaði sér að koma í rökkri á áfangastað. Það tæki hana auk þess um klukkustund að aka þangað frá Patreksfirði. Hún fékk sér ábót og bað um kleinu. Hún var eini gesturinn. Ekkert heyrðist nema tif í klukku einhvers staðar frammi. Kiðfætta gengilbeinan kom með viðgjörninginn. Það hvissaði í nælonsokkunum við hvert skref er þybbin lærin nudduðust saman.

Aðalheiður leit út um gluggann. Það var orðið haustlegt eftir þessa fyrstu lægð. Hvítnað hafði í hæstu fjöll. September nýliðinn. Það yrði orðið nægilega rökkvað um kvöldmatarleytið. Að hressingunni lokinni stóð hún upp, settist upp í jeppann og ók út úr þorpinu. Nokkur forvitin augu þorpsbúa fylgdu þessari aðkomumanneskju eftir.

Einhverjir myndu eflaust nefna það við eldhúsborðin í kvöld að grönn aðkomukona, á Willys jeppa hefði fengið sér kaffi á Kaffihúsinu í dag. Velta fyrir sér hvað hún skyldi vilja hér á þessum tíma. Hún brosti.

Það var enn hvasst og skúrir, pollar á holóttum veginum svo ferðin sóttist hægt. Hann versnaði eftir því sem hún nálgaðist Breiðavog svo aksturinn varð enn hægari.

Á heiðinni, síðasta spölinn var vegurinn svo slæmur að víða fór hún bara fetið. Hún hrósaði happi yfir því að vera alin upp í sveit og því vön jeppa- og dráttarvélaakstri á vegleysum. Það var orðið rökkvað þegar ofan af heiðinni kom.

Í einni sjónhendingu blasti vogurinn við henni. Hún fálmaði í rofann og slökkti ljósin og drap á bílnum. Staðurinn var eins og lokaður, drungalegur dulheimur. Illfær heiðin í bak og höfðar á hvora hönd mynduðu greip risastórrar handar sem hélt kverkataki utan um draugaleg, ljóslaus bæjarhúsin og túnin. Úfið Atlantshafið með svargráum þokuvegg lokaði allri undankomu á haf út. Hrollur skók hana. Hún sá að það gæti sést til hennar og jafnvel heyrst þegar hún kæmi niður heimreiðina. Hún lét bílinn renna hljóðlaust niður hlíðina í átt að bænum.

Nú var orðið nær fulldimmt. Dísilvél fór í gang í fjarska. Blár reykjarmökkur gaus upp í sömu andrá og leið milli húsanna. Brátt kviknuðu ljós á bænum. Tungl að nálgast fyllingu óð í skýjum af og til. Lýsti það vel að hún sá veginn án ökuljósanna.

Hún fór eins nærri bænum og hún þorði. Lagði jeppanum á útskoti ofan við túnin þar sem hún gæti snúið honum við. Þorði ekki að gera það nú því þá þyrfti hún að ræsa vélina. Það gæti heyrst. Öflugt útiljós hátt uppi á gaflinum á stærsta húsinu lýsti eins og götuljósker. Varpaði bláleitri kuldabirtu á hlaðið í þokuslörinu sem leið inn með vindinum. Símalína á staurum lá yfir túnið. Hún gæti notast við staurana til að rata til bæjar og frá, ef tungl hyrfi um stundarsakir.

Hún klæddi sig í vaðstígvél, prísaði sig sæla yfir að hafa tekið þau með. Skammtaði sér verkjatöflu í lófann úr dós sem hún sótti í kápuvasa sinn, teygði sig í maltflösku, opnaði og saup á. Stakk á sig tveimur brauðsneiðum af nestinu sem hún hafði smurt handa þeim Merði til að eiga á leiðinni suður um nóttina. Slitrótt dísilvélahljóðið barst frá bænum með strekkingnum sem stóð af hafi. Hún komst yfir túngirðinguna með því að smeygja sér milli vírnetsins og gaddavírsins. „Stundum er gott að vera grönn,“ tautaði hún er hún fann að gaddarnir strukust yfir bakið á koksgráu popplínkápunni en runnu með hvissi án þess að bíta sig í. Hún gekk eins hratt og hún þoldi í blautu grasinu í átt að bænum. Gætti þess að hafa kirkjuna milli sín og bæjarhúsanna svo hún sæist ekki þaðan. Það var enginn umgangur úti. Matartími líklega. Hundur rak upp hraða gelthrinu. Hún flýtti sér að kirkjunni. Stóð óttaslegin við stillansana bak við hana og beið átektar í myrkrinu þar til hundurinn hafði þagað góða stund.

Þegar hún hugðist halda í átt til bæjar rakst eitthvað blautt og kalt í handarbakið á henni. Hún hrökk við og gaf frá sér skelfingaróp sem hún náði þó að kæfa. Agndofa horfðist hún í augu við stóran, svartan hund með hvíta, lýsandi týru fram snoppuna. Hann urraði lágt þegar hún kippti að sér hendinni. Hún fraus, jafnaði sig eftir nokkra djúpa andardrætti. Hóf að tala blíðlega til hans meðan hún sótti aðra brauðsneiðina ofan í vasann og rétti í áttina til hans. Hann horfði niður, lagði skottið milli fóta og kom svo hikandi nær. Þefaði af rúgbrauðssneið með kæfu og læsti svo tönnum í hana. Annar minni og vinalegri kom lallandi til þeirra. Dillaði rófu. Hún rétti honum hina sneiðina sem hvarf ofan í hann, klappaði honum og klóraði bak við eyrun og leyfði honum að sleikja fingur sína. Sá stærri og varfærnari kom nú aftur og vildi vingast líka. Þeir létu sér kjass hennar vel líka og hurfu eftir stundarkorn fullvissir um að ekki var meira af henni að hafa. Hún þyrfti vonandi ekki að hafa áhyggjur af þeim meir.

Hún hætti sér nú nær bænum í myrkrinu og lét veðraða Farmall Cub dráttarvél, sem stóð meðal heyvinnuvéla, skýla sér. Síðan heyvagn sem lagt hafði verið enn nær bænum. Mosagrænn rússajeppi með seglhúsi stóð við hliðina og stór Dodge Weapon, rauðskjöldóttur af ryðvarnargrunni nær húsinu. Hún skoðaði aðstæður og hugsaði ráð sitt: Ég verð að hlaupa eins hratt og ég get yfir hlaðið og inn á milli húsanna því þegar ég nálgast stóra húsið mun útiljósið ná til mín síðasta spölinn.

Hún fann furðu lítið fyrir verkjum eða þreytu. Morfínlyfin sem hún hafði tekið með sér hjálpuðu. Hún hraðaði sér hokin frá kerrunni. Þegar hún var rétt lögð af stað kom maður út um dyr á einu útihúsanna sem greinilega var skemma. Hún varð sem lömuð í sporunum en hnipraði sig svo saman við beislið á heyvagninum.

„Hvur er þar?“ Röddin var fremur skræk. Þögn dágóða stund. „Drulliði ykkur inn að borða strákaskrattar, það er kominn matur, andskotinn er þetta.“ Aðalheiður hélt niðri í sér andanum. „Djöfuls náttblinda er þetta,“ tautað maðurinn í hálfum hljóðum þegar engin svaraði og hvarf inn um þvottahúsdyrnar. Hundarnir þögðu og fylgdu húsbónda sínum að dyrunum. Lögðust þar niður. Biðu væntanlegra matarafganga að innan. Aðalheiður andaði léttar. Guði sé lof fyrir brauðsneiðarnar. Og svörtu kápuna.

Þegar hún hafði jafnað sig skaust hún inn á milli húsanna og faldi sig bak við olíutank sem sat á öflugu trévirki, áfast aðalhúsinu og náði um það bil hæð hennar upp á vegg þess.

Hún byrjaði á því að gægjast á gluggana sem næstir henni voru en þeir voru á hálfniðurgröfnum kjallara. Þar voru þvottahúsið og geymslur fyrir matvörur; kassar, blikkbaukar, flöskur og niðursuðudósir uppi í hillum. Strigapokar með grjónum, korni og kaffibaunum og sitthvað fleira. Trérimlar fyrir. Hálffull kolastía var úti í horni og framan við hana snyrtilegir staflar af eldiviði. Glugginn þar var nú orðinn að opi með lúgu sem kolunum var mokað inn um.

Einn klefinn, sá innsti, þrengstur og gluggalaus, var tómur nema gamall dívan var úti í horni og kollur. Grautarskál með skeið í og mjólkurglas stóð framan við hliðið inn í rimlaklefann sem læst var með hengilás. Hvort tveggja, skálin og glasið, var tómt. Þetta bar öll einkenni fangaklefa. Úfinn, rauður lubbi gægðist undan slitinni Álafossværðarvoð í sauðalitum. Unglingsdrengur lúrði í hnipri undir henni. Sýnin skelfdi hana. Hvað er eiginlega að gerast hér? Börnin lokuð inni? Sett í einangrun? Hún sá strax að þetta var ekki Mörður. Þessi var stærri en svo. En Mörð varð hún að finna. Nú. Hún reif sig frá glugganum í hugarvíli eftir sýnina.

Handan við húshornið á norðurhlið stóra hússins sem greinilega var aðalbyggingin, voru þrír stórir gluggar rétt yfir jarðhæð sem hún sá ekki inn um. Hún fór og sótti laust, heimagert ástand sem notað var til að stíga uppá þegar fylla þurfti olíu á tankinn. Nú sá hún inn. Hún heyrði nokkurt háreysti og glamur þaðan og gægðist varlega inn. Þarna sátu þeir allir að borðum. Stór hópur drengja á ýmsum aldri. Hún renndi hratt augum yfir hópinn í leit að Merði. Þarna sat hann. Minnstur allra. Horaður, skítugur, úfinn, fötin drusluleg. Hann virtist dapur. Borðaði ekki af nokkurri lyst sýndist henni.

Þeir voru að ljúka matartímanum. Nokkrir drengjanna hjálpuðust að við að bera fram af borðunum. Aðrir þvoðu upp. Mörður bar fram af borðum. Það var óhugsandi að ná athygli hans svo hún varð að bíða enn. Hann skimaði flóttalega í kringum sig. Hún hafði lesið í staðarreglum að slökkt væri á ljósum í svefnherbergjum drengjanna klukkan tíu. Svo hún varð að vera búin að koma sér í samband við hann þá. Eftir nokkra stund heyrði hún að útihurð var hrundið upp. Létt skóhljóð nálgaðist hornið. Hún dró sig eins langt og hún gat inn í skuggann. Mjór skuggi birtist á jörðinni og stækkaði. Fyrir hornið kom lítil vera sem hún þekkti strax. Hún hvíslaði eins hátt og hún þorði: „Mörður sssh – þetta er mamma.“

„Já, ég veit,“ svaraði hann viðstöðulaust hvíslandi.

Henni var löngu hætt að koma þetta á óvart. Stundum virtist eins og hann sæi hlutina fyrir. Ætti von á þeim þegar þeir gerðust. Þau féllust í faðma. „Vissirðu að ég kæmi?“

„Já. Ég vissi alltaf að þú kæmir, mamma.“

„Ég er komin til að taka þig með heim,“ hvíslaði hún „Engin má vita það, Mörður minn. Getum við nokkuð komist burt núna? Verðum við ekki að bíða þar til búið er að slökkva ljósin?“ spurði móðir hans áhyggjufull.

„Jú – eða nei, það er ekki gott núna. Þeir taka eftir því og koma á eftir okkur strax. Hvernig komstu? Hvar er bíllinn?“

„Uppi í brekkunni hérna rétt ofanvið túnhliðið.“

„Mamma…“ hann horfði áhyggjufullur djúpt í augu hennar, „… það mun svolítið vont ske á eftir – klukkan tíu þegar allt er slökkt. Þá sækir hann mig og fer með mig upp í kirkju.“

„Hann? Hver þá? Af hverju?“ Aðalheiður leit ráðvillt á son sinn.

„Farðu bara upp í kirkju, mamma. Feldu þig bak við bekkina. Bíddu þar eftir mér. Klukkan tíu!“

„Mörður! Hvurn andskotann ert þú að slæpast?“

Höstug, skræk röddin barst fyrir hornið og þar með var hann rokinn inn aftur. Aðalheiður læddist á brott sömu leið og tók stefnu á kirkjuna í tunglsljósinu. Máninn óð í skýjum og kalsi stóð enn af hafi.

Kirkjan var opin. Hún gekk inn eftir kirkjugólfinu. Kom loks að hefilbekk sem ýmsum smíðaverkfærum hafði verið raðað snyrtilega á, innarlega í kirkjuskipinu. Inni var kalt en skjól og ilmaði af nýju timbri því verið var að smíða innréttingarnar. Tunglið sendi geislastafi sína inn um kirkjugluggana þegar rofaði. Aðra birtu var ekki að hafa.

Hún fann til hátíðleika inni jafnvel þótt kirkjan væri bara hálfbyggð. Veggir steypugráir, ómálaðir. Altarið var að mestu smíðað og gráturnar líka. Engin altaristafla. Nokkrum kirkjubekkjum sem lokið var við að smíða, hafði verið staflað upp til hliðar við hefilbekkinn. Bak við þá var upplagt afdrep.

Hún lét hugann reika aftur til skírnar Marðar litla. Hún hafði víst ekki verið í kirkju síðan þá. Nema í jarðarförum. Athöfnin var greipt í minninguna. Og séra Sigurbjörn, sem í ræðunni lagði út frá orðum Krists: Leyfið börnunum að koma til mín og bannið þeim það ekki.

Það var svo sem vel til fundið af þjóðkirkjunni að reisa guðshús á þessum stað og halda kærleika guðs og kirkjunnar að drengjunum sem teknir höfðu verið frá fátækum, barnmörgum heimilum hugsaði hún. En skrítið samt með kvöldbænirnar í kirkjunni. Hálf smíðaðri. Og svo seint! Hún hafði ekkert lesið um það í bæklingnum.

Hún fann fyrir róandi friði og kyrrð þarna inni og þörf fyrir að fara með bænir og greip um háls sér. Til gullkrossins sem hún hafði borið frá barnæsku. Mundi þá að hún hafði fest hann um háls Merði síðast þegar hann heimsótti hana á sjúkrahúsið. Hún spennti greipar og bað:

„Algóður guð. Ég bið þig að halda verndarhendi þinni yfir öllum þeim börnum sem í þessa kirkju leita um alla framtíð. Að þú fyrirgefir mér að sameining mín og sonar míns, hér í þessu húsi þínu, beri að með þessum hætti en bið að hún verði upphaf að farsælli frelsun hans undan þeirri vanlíðan og söknuði sem hann lýsti í bréfi sínu. Ég bið þess einnig, algóður guð, að þú gefir mér styrk til að halda verndarhendi minni yfir syni mínum og kraft til að bægja frá öllum illum öflum sem að honum kunna að sækja þann stutta tíma sem mér endist líf og að þú, algóður guð, leiðir hann líf hans á enda, eftir að mínu lýkur. Í Jesú nafni. Amen.“

Henni létti við bænina. Fannst hún hafa öðlast styrk á eftir. Hún var sannfærð um að hún hafði verið bænheyrð. Það var ekki laust við að henni rynni í brjóst.

Hún heyrði að gengið var á mölinni utan við kirkjuna. Tekið var í hurðarhúninn og það marraði í lömum. Tveir skuggar féllu inn kirkjugólfið. Hurfu svo þegar hurðinni var hallað aftur með marri. Inn komu einhverjir. Hún bærði ekki á sér.

„Jæja, hvutti litli. Hann Grimmi kallar þig víst hvolpinn sinn en ég kalla þig þá bara hvutta og þú veist nú hvað ég vil, hvuttinn minn. Þú þekkir það víst orðið, er það ekki?“

Meðalstór, sköllóttur maður með nokkra ístru hratt dreng sem hún sá í blárri skímu mánans að var Mörður, fram fyrir sig inn kirkjuna. Hann staðnæmdist þegar komið var inn að kórnum.

„Komdu hingað í tunglskinið svo ég sjái þig, hvuttalingurinn minn. Nú ætlað ég að gefa þér beinið mitt að leika við. Ehehehe.“

Maðurinn virtist um fimmtugt eða eldri. Hann fletti þessu næst buxum Marðar niður, fálmaði í klof sér og nuddaði og umlaði áfergjulega um leið og hann strauk Merði. „Þú átt að totta hann þennan, litli hvuttinn minn. Svo hann verði stór. Við viljum hafa hann þannig, er það ekki? – Ahh!“

Hann stundi áfergjulega. „Svona, svona. Vera nú góður við mig, hvuttinn minn. Ha? Þá verð ég góður við þig. Ehehehe.“

Hann greip hranalega um hárlubbann á Merði sem kveinkaði sér og keyrði höfuð hans í klof sér og rumdi frygðarlega.

Illugi kirkjusmiður mælti ekki fleiri orð í þessu lífi.

Hann hné niður við gráturnar eins og til bænar. Svo féll efri hluti líkamans framyfir nýsmíðað grátuhandriðið.

Flugbeitta skarexin hans stóð upp úr glansandi, sköllóttum hvirflinum. Óvægnir geislastafir tunglsins skáru myrkrið inn í gegnum kórgluggann og böðuðu vettvanginn bláköldu ljósi. Blóðið, sem gusaðist úr sárinu, slettist alla leið upp á nýsmíðað altarið. Sletturnar virtust svartar í bláma tunglsljóssins. Senn dró úr kraftinum og blóðið sprautaðist ekki lengur í taktföstum gusum heldur lak lóðrétt niður og rann yfir nýjar, náhvítar gólffjalirnar. Hún stóð stjörf. Fannst hún fjarlægjast sig. Sá sjálfa sig standa þarna með hönd á öxl Marðar þar til hún gleymdi sér.

*

Hvorki var það blóði Krists né heldur líkama hans sem útdeilt var við þessar grátur í fyrstu athöfninni. Heldur blóði og líkama kirkjusmiðsins Illuga, sem hafði komist að því þegjandi samkomulagi við staðarhaldarann, prestinn hempulausa, að hann leyfði börnunum sínum að koma til sín og bannaði þeim það ekki.

Lífi Illuga hafði verið fórnað á altari móðurástar. Sterkustu kenndar konunnar. Seint verður brugðið kvarða á hvers sá kraftur er megnugur.

Illugi hafði alltaf þótti sérlundaður. Neftóbakshákur, oftast með brúnan taum úr vinstri nös niður í munnvikið sömu megin sem ásamt hinu myndaði viðvarandi skeifu á munn hans. Skapfauti, einyrki sem tók að sér smíðar um sveitir Vesturlands. Þá var hann þekktur fyrir hve sínkur hann var á verkfæri sín. Að sama skapi passasamur á þau með afbrigðum, gætti þeirra eins og sjáaldurs augna sinna og hélt bitjárnum sínum ætíð vel brýndum.

*

Mörður kippti móður sinni úr lostinu inn í blákaldan veruleikann. Hann togaði og togaði í kápuermi hennar og endurtók í sífellu: „Við skulum fara, mamma, við skulum fara strax, mamma. Við VERÐUM að fara, mamma. STRAX! Ég verð ekki hér lengur. Fyrr drep ég mig. Fleygi mér fram af Vogshorni. Þessi kall, Illugi, var ekki sá eini sem…, sem píndi mig svona. Steingrímur var miklu verri. Hann er búinn að gera það alveg síðan ég kom hingað. Ég þurfti meira segja að…, að…, hann kallar mig hvolpinn sinn.“

Hún hrökk upp og sér til skelfingar laukst það upp fyrir henni að hann myndi ekki hika við að gera alvöru úr hótun sinni, þeirri sömu og fram kom í bréfinu til hennar. Að stökkva fyrir björg. Það undraði hana hve yfirvegaður hann var. Hve hann hafði breyst þessi misseri. Þroskast. Fullorðnast. Harðnað. Elst? Glatað æskunni? Hún furðaði sig á hve stuttur tími getur breytt miklu. Greip utan um hann og hélt honum fast að sér og grét. Hann reyndi að hugga hana fyrst en brast svo sjálfur í hamslausan grát. Hann var ekki viss af hverju. Og þó. Þau grétu saman krjúpandi á kirkjugólfinu um stund. Fóru að lokum með faðirvorið saman. Stóðu svo á fætur. Hún leit ekki á líkið. Tók fyrir augu drengsins er hún leiddi hann framhjá því og út. Í kirkjudyrunum snéri hún sér við, signdi sig og bað guð að fyrirgefa sér gjörðir sínar.

Hvað var þetta? Hún rak upp stór augu og andvarpaði. Í bláum geisla mánans sá hún að kúlulaga tréskaftið af langa sýlnum sem legið hafði á hefilbekknum, hjá exinni, stóð upp úr baki líksins.

Mörður þurfti að draga móður sína út úr kirkjugættinni. Saman hröðuðu þau sér loks í tunglskininu, hönd í hönd, upp túnið í átt að jeppanum. Það var nokkuð dregið af Aðalheiði þegar uppeftir kom. Hún reyndi að kasta mæðinni meðan hún spurði: „Elsku Mörður minn, hvað gerðir þú?“

Hann leit á móður sína ákveðnum augum: „Mamma! Við erum saman í þessu. Berum bæði ábyrgð.“ Hann hvarf fyrir hornið á jeppanum og settist upp í farþega megin. Hún skipti um skótau, settist inn í jeppann og ók af stað. Ljóslaus í skini mánans þar til yfir fyrsta heiðarhjallann var komið. Þá voru þau komin í hvarf við upplýst húsin í Breiðavogi.

Mörður lét þess ógetið að líkami Illuga hafði kippst við og titrað meðan mamma hans var í lostinu. Hann óttaðist þá að Illugi væri ekki dauður. Því hafði hann þrifið sýlinn og rekið í bak hans. Aftur og aftur. Þar til hann lá kyrr. Sælukenndur unaður hafði hríslast um líkama hans, náð hámarki er hann endaði uppi í hnakkagrófinni og fjaraði svo út. Þá sleppti hann loks sýlnum og skildi hann eftir í baki eigandans.

*

Aðalheiður Jósepsdóttir var ákærð fyrir morð meðan hún lá banaleguna. Málið fór ekki hátt vegna sérstakra kringumstæðna sem í fólust ásökun á hendur ríkisstofnunar um að gæta ekki öryggis ungra skjólstæðinga í sinni umsjón.

Í skýrslu sýslumannsins barnmarga sagði á þá leið að drápið bæri öll merki þess að vera nauðvörn veikburða móður gegn manni með mikla líkamlega yfirburði sem misþyrmdi barnungum syni hennar hrottalega í hennar augsýn. Meta beri þessa skelfilegu upplifun ákærðu til refsilækkunar, verði refsing á annað borð talin hæfa.

Við yfirheyrslu á sjúkrahúsinu tók Aðalheiður það fram að hún hefði keyrt sýlinn í bak níðingsins á leiðinni út til að tryggja það að hann væri dauður. Hún bætti við í lok yfirheyrslunnar að hún dæi glöð og sátt við líf sit þrátt fyrir verknað sinn því hún hefði með honum frelsað son sinn úr greipum barnaníðinga.

Lögmaðurinn sem Agnar í Báru fékk til að verja Aðalheiði færði sér í nyt skýrslu sýslumanns og hélt ástandinu á Breiðavogi til streitu í vörn sinni. Hann ætlaði sér að fletta ofan af ósómanum sem þar viðgekkst. Kvaddi til vitnis Halldór Ísaksson, guðfræðinema sem starfað hafði þar sumarlangt. Einbeittur ásetningur lögmannsins að sanna vanrækslu kirkjunnar og hins opinbera var aðal ástæða þess hve málið fór hljótt.

Starfsframa Steingríms Níelssonar, forstöðumanns á Breiðavogi, var lokið á Íslandi. Hann flutti úr landi. Síðast fréttist af honum sem gangaverði í kristilegum heimavistarskóla norðan Kaupmannahafnar.

Aðalheiður lést á líknardeild Landspítalans áður en dómur var kveðinn upp. Yfirvöldum og kirkjunni tókst þá að knýja fram niðurfellingu málsins.

Agnar í Báru lét málefni Marðar til sín taka bak við tjöldin og kom því til leiðar í gegnum vin sinn, borgarstjóra, yfirmann barnaverndarmála, að móðursystir drengsins í Hafnarfirði, sú sem geymt hafði myndirnar og hennar maður fengju að ættleiða hann.

Sigurður Stefánsson, Siggi málari, málaði ekki fleiri myndir né fór hann framar á sjó. Minntist hvorki á konu sína né son og gerði aldrei kröfur um að fá myndirnar sautján afhentar.

Hann fannst milli jóla og nýárs liggjandi í Börge Mogensen sófanum sínum með skotsár eftir riffilkúlu sem farið hafði inn í höfuðið undir hökunni og út um hvirfilinn. Skotvopnið lá í fangi hans. PH ljósið, beyglaða, yfir sófaborðinu varpaði nábirtu á vettvang.

Sjálfsmorð var sagt í blöðunum en aðstæður á vettvangi ollu miklum heilabrotum hjá rannsóknarlögreglunnar. Hvít, þykk damask servétta lá breidd yfir andliti Sigurðar, horn í horn. Nafn hans var bróderað með rauðu í hornið sem snéri niður á bringu. Servéttan hafði greinilega verið tekin úr tekkskenk í stofunni því skúffa var opin og hinar ellefu voru þar enn, samanbrotnar. Tvær þeirra höfðu einnig verið bróderaðar með nöfnunum: Mörður og Aðalheiður.

Það sem olli lögreglunni þó mestum heilabrotum var að servéttuhornið sem huldi sárið í hvirflinum, eftir kúluna á leið út, var heilt. Ekkert kúlugat né blóðslettur eða beinflísar fundust á þykkri damaskservéttunni. Þá voru augun lokuð, eins og nábjargir hefðu verið veittar áður en servéttan var breidd, af natni, yfir höfuðið.

Nærtækasta skýringin var því sú að servéttan hefði verið lögð yfir andlitið eftirá.

En þar með var sjálfsmorðskenningin í uppnámi.

Og morð líklegasta skýringin.

7. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

Hann heyrði vélarhljóð jeppans nálgast. Þekkti hljóðið. Hér voru Bandaríkjamenn á ferð. Hann lét sem ekkert væri og hélt áfram að skjóta með teygjubyssunni.

„Fahran! Það eru að koma Bandaríkjamenn. Við verðum að láta eins og við sjáum þá ekki. Mundu það. Haltu áfram að skjóta á klettana eins og ég og allt verður í lagi!“

Fahran litli hlýddi en spurði þó og óöryggis gætti í röddinni: „Eru þeir ekki hættulegir?“

Assad reyndi að róa litla bróður sinn. „Jú – eða nei, ekki ef þú gerir eins og ég segi.“ Þeir mauluðu á gómsætri gráfíkju hvor. Hann átti enn eftir tvær í vasanum, sína handa hvorum þeirra á heimleiðinni. Hann áræddi að söngla stundarhátt gamla persneska barnagælu sem móðir hans hafði sungið fyrir hann í æsku. Hann varð að láta líta svo út, Fahrans vegna, að engin hætta væri á ferðinni. Gerði eins og Masood hafði eitt sinn ráðlagt honum; lét eins og hann vissi ekki af hermönnunum. Fahran tók undir hálfs hugar.

Beygur sótti samt að honum vegna óvæntrar nærveru þeirra. Ef til vill var það vegna þess hve slæmt orð þeir höfðu á sér í heimahögum hans. Svo var hann líka vanur algerri einsemd þarna uppfrá. Faldi sig ætíð í tæka tíð þegar hann heyrði jeppana nálgast. Að þessu sinni var það of seint. Hann hafði ekki verið nægilega vel á varðbergi í leiknum við Fahran.

Honum líkaði einsemdin best. Skildi alls ekki hversvegna Masood kvartaði yfir henni meðan hann var smali. Meira að segja þegar of langt var að fara heim og hann þurfti að sofa einn í grjótbyrgjunum, leið Assad bara vel. Fannst það jafnvel svolítið ævintýri að gista einn þarna uppi í fjöllunum, karlmennskuvottur. Það gat reyndar verið kalt en þá breiddi hann ullarábreiðuna undan hnakk asnans yfir sig.

Hann ákvað að skjóta síðustu steinvölunum úr hnefanum á klettana áður en þeir flyttu sig með ærnar fyrir klettasnösina. Hann vandaði sig og þegar hann hitti og úr þeim rauk, gaf hann frá sér sprengjuhljóð svo ómaði milli klettanna.

Hnefinn var tæmdur. Hann brá teygjubyssunni yfir höfuðið á sér og ætlaði að teyma asnann ofar í brekkuna og beina ánum niður á við og fyrir klettanefið. En asninn var tregur í taumi, spyrnti við fótum og streittist á móti. Hann var önugur yfir því að fá ekki að bíta lengur. Skynjaði ekki beyg Assads sem reyndi að dekstra asnann aðeins til, kjá hann og klappa til að fá hann til að fylgja sér en án árangurs. Að lokum varð hann að fórna annarri fíkjunni sem eftir var til að asninn þýddist hann. Hann nennti samt ekki á bak honum fyrir þennan stutta spotta. Hann hottaði nú duglega á ærnar og Fahran tók að hotta, vængjaði sig og barði sér á lær. Best væri að koma Fahran, ánum og sjálfum sér sem fyrst í hvarf við Ameríkanana. Hann passaði sig umfram allt að líta ekki á áttina til þeirra.

„Ef við látum eins og við vitum ekki af þeim þá gera þeir okkur ekki neitt.“ Hann endurtók þessi orð Masoods, upphátt og hughreystandi við Fahran.

Assad lét eins og hann væri að huga að fjárhópnum þegar hann gaut augunum yfir í hina hlíðina. Þetta var bandarískur herjeppi eins og hann grunaði og mennirnir voru tveir. Þeir stóðu nú úti í vegkantinum og pissuðu.

Svo heyrði hann að þeir skiptust á orðum en gat ekki heyrt orðaskil, hefði hvort eð er ekki skilið hvað þeir sögðu.

Hann snéri sér að ánum og þeir bræður héldu fumlaust sínu striki að koma hjörðinni og sjálfum sér í hvarf fyrir klettasnasirnar.

Skotið hljómaði svo undir tók í öllum fjalladalnum.

8. Kafli – 1980, september. Kaupmannahöfn.

Hún hafði aldrei verið í öðrum eins blús. Þakkaði guði fyrir að vera komin aftur til Köben. Þar var auðvelt að lifa óséður, láta sig hverfa, fljóta nafnlaus með straumnum. Verða huldukonan Steinunn. Annað en í Reykjavík.

Hún hafði kynnst mörgum á Öresundskollegíinu veturinn áður. Flestir þeirra Íslendingar. Sumir voru farnir heim aftur en nýir komnir í staðinn. Í tvö þúsund manna samfélagi, eins og þar, er takmarkað hve mörgum er hægt að kynnast á einum vetri. Hún forðaðist að ganga gegnum “vandrehallen”, langan gang sem hentað gat prýðilega sem inniæfingasvæði fyrir tvöhundruð metra hlaupara og tengdi saman átta stærstu blokkirnar af tólf. Þar var reyndar pöbbinn, caféterían og þvottahúsið. Þangað fór hún hvort eð er ekki. Þvoði af sér seint á kvöldin. Tók þá með sér bók að lesa í á meðan.

Í strætó passaði hún sig á að líta ekki fram í átt til þeirra sem komu inn á stönsum. Starði heldur út um gluggann eða sökkti sér niður í bók. Þóttist verða hissa og gerði sér upp óvænta gleði ef einhver sem hún þekkti kom og heilsaði henni.

Skólinn var byrjaður. Hvunndagarnir gráu komu og fóru. Allir eins. Hún gerði fátt til að breyta þeim. Grámygla haustsins helltist óvenju snemma yfir og bætti ekki úr skák. Súld og rigningar til skiptis. Kalt miðað við árstíð því oft var september í Kaupmannahöfn hlýrri og sólríkari en bestu íslensku sumarmánuðirnir. Það gerði hann að einum skemmtilegasta mánuðinum.

Hún mundi eftir gleðinni í fyrra. Í hlýju húmi haustkvöldanna. Þegar námsmenn streymdu hvaðanæva að, sumir nýir, eins og hún, aðrir komnir aftur frá sumardvalarstöðum sínum. Eins og farfuglar. Allir þyrstir í lífið og ævintýrin með nógan pening eftir sumarvinnuna. Það brást allt þetta haustið. Blús í Köben. Depurðin hékk yfir henni eins og drungaský. Hún sniðgekk félagslífið og samskipti við aðra og sökkti sér þess í stað niður í námið.

Tvisvar þessa vikuna hafði hún fundið miða með skilaboðum á hurðinni þegar hún kom heim. Einhver reyndi að ná í hana í gangsímanum. Þótt þeim sem skrifuðu skilaboðin hafi ekki tekist að pára nafnið rétt, gat hún sér þess til hver hringt hafði; Hafrún, besta vinkona hennar í Kaupmannahöfn. Vesturbæingur eins og hún. Gekk á sama tíma í Melaskólann og Hagaskólann. Þær höfðu kynnst enn betur í Björgunarsveitinni og síðan júdóinu. Voru svo samferða í MR og nú stundaði Hafrún nám í arkitektúr á Kúnstakademíunni. Hún hafði nú reynt alla vikuna að hringja í Steinunni.

Í þetta sinn var það Grænlendingur á ganginum sem tók símann. Hann bankaði fast á hurðina. Hún ætlaði fyrst að láta sem hún væri ekki heima en þau höfðu verið samferða upp í lyftunni skömmu áður svo hann vissi að hún var heima og gafst ekki upp.

„Það var mikið að náðist í þig, Steina mín. Er ekki allt í lagi með þig?“ Rödd Hafrúnar bar vott um áhyggjur.

Steinunn afsakaði sig heldur ósannfærandi með önnum í námi og kvefpest.

„Það er föstudagskvöld, stelpa, og tvær vikur síðan þú komst til – “

„Tíu dagar!“ leiðrétti Steinunn.

„ – og… og þú ert ekkert farin að kíkja á dönsku strákana. Steina mín! ég er búin að kaupa í matinn handa okkur tveimur. Nú kemur þú á eftir og borðar með mér. Á eftir förum við tvær í bæinn, eins og okkur einum er lagið. Við gætum litið niður á Hattinn fyrst og farið svo á Bonaparte ef þú vilt, nú eða bara Skarfinn – skrapp reyndar þangað um síðustu helgi – rosa fjör. Nú eða bara eitthvert allt annað.“

Hún féllst loks á að koma í mat til Hafrúnar. Það var heldur ekki svo langt að fara, kortér að hjóla, svo sú afsökun gekk ekki.

„Þú færð safaríka T-bone með bernais og bakaðri hjá mér og salat.“

„Jæja, þú vinnur. Ég kem þá með rauðvínið,“ svarað Steinunn og þurfti að hafa þó nokkuð fyrir hressileikanum.

Hún velti væntanlegu kvöldi fyrir sér meðan hún tók sig til.

Hatturinn, vertshúsið á Grönjordskollegíinu þar sem Hafrún bjó. Það hét raunar H18. Á dönsku er það framborið ho att‘n, sem varð að Hatten eða bara Hatturinn meðal Íslendinganna. Hún hafði farið með Hafrúnu þangað nokkrum sinnum í fyrra. Það var svo sem í lagi.

Bonaparte? Vinsælasti staðurinn í bænum en allt öðru vísi. Lokaður diskóklúbbur við Gothersgötu sem Íslendingur rak. Hún var varla í stuði til að fara þangað nú. Þar sem rjóminn af skemmtana- og slúðurdálkafíklum Kaupmannahafnar safnaðist saman í sínum diskódressum. Sannkallaður “Se og Hör” staður. Hann varð það vinsæll að eigandinn lokaði honum fyrir öðrum en meðlimum. Gat þannig valið aðeins unga, ríka, fallega og fræga fólkið inn á staðinn. Æ, nei – henni hugnaðist ekki að vera innan um svoleiðis lið núna. Miklu frekar einhvern rólegan pöbb.

Skarfurinn, pöbb sem var helsti samkomustaður Færeyinga og Íslendinga í Höfn var því líklegasta lendingin þótt sjaldnast væri rólegt þar um helgar.

„Þetta er hann Mörður.“ Hafrún kynnti hinn Íslendinginn á eldhúsinu fyrir Steinunni. Benti svo á þau hin: ástfangið danskt par, upptekin hvort af öðru og tvo menn, „Dorthe og Jesper. Jógvan, hann er Færeyingur og Mohammed, frá Senegal.“

Mörður spjallaði við þær meðan þau elduðu matinn. Sagðist vera úr Hafnarfirði. Hafði búið í Kaupmannahöfn í þrjú ár en var nýfluttur á þennan gang. Hann var í listnámi við akademíuna, nánar tiltekið í myndhöggvaranámi. Myndarlegur strákur með skarpa andlitsdrætti, hvass til augnanna. Erfitt að ráða á svip hans hvort hann var reiður eða bara einbeittur. Við brosið umbreyttist svipurinn og varð mildur, nánast blíður og aðlaðandi. Hann brosir of sjaldan, hugsaði hún. Svolítið hippalegur útlits og til fara. Sítt hár, dökkt og alskegg. Klæddist lopapeysu og gallabuxum. Virkaði heimsmannslega kærulaus í fasi.

Mörður tyllti sér hjá þeim með sitt hakkeböf, Hof og vodkastaup sem hann bauð öllum hinum upp á.

„Vaá, ekki „ræstkjöts“ dagur í dag hjá þér, Jógvan minn. Döfull erum við heppin.“ Tyggjandi skaut Mörður hökunni í átt að Færeyingunum. „Hann á það til að halda slíka daga. Þá er voða huggulegt hjá honum, fær eldhúsið alveg fyrir sig. Fólk hér á hæðinni hefur þá hægt um sig. Heldur sig mest inni á herbergjum sínum þann daginn. Þar til stybban er komin niður fyrir hættumörk.“

„Brúkar tú múnn Mörður, títt íslenska seyðarhövd?“ svaraði Jógvan um hæl glottandi. Hann var greinilega ekki óvanur að kífa við Mörð.

Þær hlógu að skondnu tilsvari Jógvans.

„Seijarhödd! hvað er það eiginlega,“ spurði Steinunn.

„Vaaá veistu ekki hvað það er? Seijarhödd? Nei-nei, það er ekki varahlutur í bílvél. Jafnvel þótt ég trúi orðið ýmsu upp á Færeyinga þegar að mataræði kemur. En bílavarahluti hef ég ekki séð á borðum hjá honum. Ekki enn. En veturinn er nú bara rétt að byrja. Líklega lykta þeir ekki nóg til að vekja áhuga þeirra. Þeir hafa það með matinn eins og aðrir með vín: því eldri þeim mun betri. Smá misskilningur hjá þeim, blessuðum. Siginn fiskur er það ferskasta sem þeir geta hugsað sér. Og seint slær víst í sveifarása, hedd og hjörliði og þess háttar.“ Bætti svo við: „nei, annars, seijarhödd, það er sviðahaus. Að öllu gríni slepptu.“ Hann blikkaði Jógvan og lyfti snapsaglasinu. „Skál Jógvan.“

Jógvan sat yfir „knöttunum” sínum, soðnum, færeyskum fiskbollum og glotti hróðugur. Skálaði og sturtaði vodkanum í sig í einum sopa og dæsti ánægður.

Mörður breytti um tón. „Jæja, hættum öllu gamni og snúum okkur að alvöru lífsins: Hvar á að skemmta sér í kvöld, stelpur?“

„Ætli við kíkjum ekki niður á Hattinn fyrst og skreppum svo í bæinn á Bonaparte eða eitthvað,“ svaraði Hafrún.

„Nema við förum bara á Skarfinn með Jógvan,“ Steinunn blikkaði Færeyinginn brosandi. Rauðvínið var farið að vinna á drunganum.

„Tað skulið tið æsinni gjöra – Skarvur er nógv bettra en forbannad snobbklúbburin Bonaparte. Tað dámar mær ikkji,“ svaraði Jógvan um hæl.

„Vaaá, en stelpur. Bonaparte! Af öllum stöðum! Hehehe - þangað færi ég sko aldrei. Ég ætla í Kristjaníu. Eruð þið bara ekki með þangað?“

Þær litu á Mörð. Síðan hvor á aðra og hleyptu hugsandi í brúnirnar.

Mörður hélt áfram, „Kim Larsen og Lone Kellerman eru á Loppunni með flottu rokkbandi maður. Ha! Látiði‘ ekki svona. Komið þið með. Klassa skemmtun. Svona, komnú“

Þær litu hvor á aðra spurnaraugum. „Hvað segirðu – ættum við kannski að slá til?” spurði Hafdís og bætti við: „Kim Larsen, hann er svo sem alltaf frábær þótt hann sé nú ekki mikið fyrir augað, blessaður, þá hefur hann sjarma. Og hann er að sækja í sig veðrið sem sólósöngvari síðan hann hætti með Gasolin. Og svo er Lone auðvitað bara æðisleg,” bætti hún við.

“Kannski er bara kominn tími á það að fara í Kristjaníu – loksins!“ sagði Steinunn.

“Vaaá... hefurðu aldrei komið í Stínu?“

„Neibb“ Hún hristi höfuðið og brosti.

„Bara aldrei?“ spurði Mörður gapandi af undrun. „Þá er nú bara engin spurning. Stelpur! Þangað verður farið í kvöld. Málið útrætt!“

Það var dimmt í Kristjaníu. Götulýsingin í „Pusher Street“ er ekki mikil. Starfsemin þar þoldi líka ljósið frekar illa. Mikið var að gera hjá hasssölunum. Föstudagskvöld og stórviðburður á Loppunni. Þau gengu einn hring um rökkvaða Kristjaníu í mildu septemberkvöldinu áður en þau fóru inn á Loppuna.

Allnokkur umferð var – margir á föstudagskvöldgöngu að skoða staðinn. Ná sér í leiðinni í afganskan stuðmola til „hjemmehygge“. Steinunn undraðist fjölbreytileika mannlífsins. Efriklassa pör frá Hellerup eða öðrum dýrum hverfum Kaupmannahafnar gengu í hópum, arm í arm. Að koma af einhverjum tískurestaurantinum við Strikið eða nágrenni. Klædd skjannahvítum skyrtum, pastellitum buxum með litsterkar bómullarprjónapeysur, sem pössuðu við í litaskala, bundnar um axlirnar. Þeir í hvítum sokkum og á dökkbláum mokkasínum. Þær í síðum, víðum pilsum úr mjúkri, indverskri bómull sem féll í fellingum niður að miðja sólbrúna kálfa. Á háum hælum. Allt í stíl. Karlarnir ljóshærðir, sólbrúnir eftir sumardagana á ströndinni, með ljóst yfirskegg, farið að móta fyrir kollvikum. Ilmuðu af Brut frá Fabergé. Konurnar sömuleiðis sólbrúnar, ljóshærðar með gullkeðju og litríkar YSL silkislæður um hálsinn. Og ilmurinn Anais Anais.

Innan um sá hún svo fátæka námsmenn. Eina. Á aflóga reiðhjólum. Í hergrænum jökkum og götóttum, skítugum gallabuxum. Á höfði dumbgræn kaskeiti með rauðri Maóstjörnu. Með tjúguskegg og rauðan eða svartan Arafatklút um hálsinn. Ekkert í stíl. En þó allir í stíl. Lyktin sem þeim fylgdi var af kannabis og öli.

Loks komu svo íbúarnir, skítugir, lufsulegir, lörfum klæddir, í annarlegu ástandi eins og lögreglan orðar það. Allt í stíl. Hvorki var hægt að tala um að ilm né lykt legði af þeim. Fnykur eða fýla passaði betur. Sumir með lausa hunda sér við hlið – enga kjölturakka. Íbúarnir, hugsaði hún.

„Komdu ekki nálægt hundunum. Flærnar stökkva af þeim á allt hvítt sem hreyfði sig í myrkrinu. Taka það fyrir ljóst og girnilegt hold.“ Mörður greip undir arm hennar og leiddi hana.

Framandi matarilmur, alls ekki slæmur, blandaðist öllum öðrum framandi lyktum, enda ágætustu matsölustaðir í Kristjaníu. En sá ilmur sem mest var einkennandi fyrir staðinn bar einnig fyrir vitin. Ilm sem hún kannaðist við en þekkti ekki af eigin raun. Hann magnaðist eftir því sem þau nálguðust Loppuna. Biðröð var nokkur fyrir utan en inn komust þau og fundu borð.

Lone var byrjuð að syngja lög af plötunni „För natten bli‘r til dag“. Stemningin var mögnuð og hávaðinn mikill. Fljótlega kom Kim líka og þau sungu saman og hvort fyrir sig.

Mörður dró upp jónu, kveikti í. Saug nokkrum sinnum. Pírði svo augun og hélt niðri í sér andanum meðan hann rétti Steinunni.

„Sama og þegið en ég reyki ekki einu sinni sígarettur svo ég held mig bara við gullið mitt.“ Hún lyfti Tuborg guld flöskunni orðum sínum til áréttingar og skálaði við þau hin.

Mörður blés frá sér: „Vaaá - Mamma geymir gullin þín - gamla leggi og völuskrín,“ hló svo óstöðvandi hlátri að þessari fyndni sinni. Þau höfðu sest við borð hjá Íslendingum. Sumum nokkuð skrautlegum. Einkum einn, all svaðalegur. Barst nokkuð á og virtist heimaríkur.

„Þetta er‘ann Hebbi – Herbert. Hann býr hér. Sagt er að hann stjórni hálfri Kristjaníu…“

„Allri!“ skaut Hebbi inn í og glotti svolalega svo skein í brunninn tanngarð.

Ekki vildi ég mæta honum ein í myrkri, hugsaði Steinunn.

„…svo ef þig vantar eitthvað, þá finnurðu það hjá Hebba, hahaha.“ Þegar hláturkastinu lauk bætti Mörður við í kristilegum predikunartón frægri tilvitnun í líkræðu yfir manni sem kunni að bjarga sér: „Hjá honum mátti finna það sem aðra skorti.“ Svo hló hann aftur óstjórnlega og bætti við þegar það var gengið yfir: „Vaaá – var þessi ekki bara djöfull góður?“ Þegar enginn tók undir bætti hann við: „Nú, ekki það, nei. Við Hebbi vorum annars saman í Hamrahlíðinni, Fylkingunni og fylliríum.“

„Hittumst nú bara í prófunum þar,“ bætti Hebbi við áréttandi.

Mörður hélt áfram: „Já, vaaá, og fíflið mætti aldrei í skólann en dúxaði í öllum prófum.“

Og aftur tók hláturskast við. Hún var nú farin að þreytast á aulabröndurum hasshausanna og að komast í stuð af gullinu sínu. Þreif í höndina á Merði og dró hann með sér út á gólfið að dansa þvert á vilja hans. Hún þeysti með hann um allt gólfið. Að lokum kom vangadans þegar Kim söng „This is my life“. Hægi takturinn hentaði hugarástandi Marðar betur.

Hápunkti kvöldsins var náð þegar Lone söng lagið sem Kim hafði samið fyrir hana nokkrum árum áður; „Se Venedig og dö“. Hann söng sjálfur bakrödd með einum úr bandinu. Allt ætlaði vitlaust að verða. Inni var mikið kraðak, dimmt og drungalegt. Reykmettað loftið bætti ekki úr skák.

Miklar viðarsúlur með innfelldum skástífum, sem báru efri hæðina uppi, settu sterkan svip á salarkynnin. Senan var lág. Ekki nema fet frá gólfi. Hljómsveitin var því í óvenjumikilli nánd við gestina. Hávaðinn ærandi.

Steinunni fannst hún vera aðeins utanveltu meðal þeirra sem reyktu, sat hljóð og fylgdist með. Tók að spá í Mörð. Hann vakti forvitni hennar. Reyndi að átta sig á honum. Fann einhverjar andstæður í honum. Eitthvað órætt sem ekki var hægt annað en að laðaðist að. Bak við þennan kæruleysislega bóhemfront og íróníska húmor bjó eitthvað annað. Eitthvað dulið. Vel falið, sem gerði hann áhugaverðan í hennar augum. Hún fékk á tilfinninguna að þrátt fyrir hressileika á yfirborðinu væri hann lokaður. Jafnframt leitandi sál – hvort tveggja í einu. Eldfimar andstæður – eldur og ís – sem heilluðu. Vöktu forvitni. Löngun til kynnast nánar. En jafnframt óttakennd. Hann vakti einhverja frumstæða þörf kvenna til að veita umhyggju. Og vernd. Ögraði á einhvern óræðan hátt móðurgeni þeirra jafnframt því að vekja ugg en laða að í senn, sem karlmaður. Þegar móðurgeni kvenna er ögrað tekur það völdin.

Mörður var orðinn skakkur eftir allar jónurnar sem gengið höfðu milli hans, Hebba og hinna Íslendinganna, auk áhrifa frá bjórnum. Hún fann líka að hún hafði drukkið meira en hún átti vanda til. Hún bað hann því að koma út í fríska loftið. Viðra sig. Þau héldu utan um hvort annað til að skiljast ekki að á leiðinni út. Settust þau á bekk skammt frá og dæstu.

„Jæja, seiðkona, hvernig finnst þér svo Kristjanía?“ Mörður veiddi tíu stykkja Cecil pakka upp úr brjóstvasa gallajakkans, utanyfir lopapeysunni. Hristi sígarettu upp úr honum og kveikti sér í meðan Steinunn hugsaði sig um.

„Seiðkona? Ýmislegt hef ég verið kölluð en seiðkona! Aldrei fyrr.“

„Þú ert mín seiðkona, örlaganorn. Ég gat merkt það á mér þegar ég sá þig fyrst.“

„Noh - það er aldeilis!“

„Og verð aldrei samur eftir.“ Hann hló.

„Jæja, þú hefur enn tíma til að flýja, Mörður minn, ef þú vilt.“

„Engin má sköpun renna. Þú ert mín Urður, Verðandi og Skuld. Ég geng á vit örlaga minna óhræddur.“ Hann talaði þetta eins og það kæmi frá rödd annars heims – að ofan.

„Mér þykir þú vera farinn að gerast forspár.“ Hún hló og eyddi öllu forlagatali. „En, jú, jú, það var gaman að koma hingað en ég hugsa nú að ég verði ekki nein fastamubla hér í framtíðinni. Kim og Lone eru annars alveg frábær.“

„Já, vaaá – ekkert smá.“

„Komdu með mér heim og skal ég spila plötur með þeim fyrir þig.“

Hann gekk hreint til verks, var nú orðin alvarlegur. Horfði fast í augu hennar. Andardráttur þeirra liðaðist hvítur út í sortann í svölu haustloftinu og hvarf.

Eftir andartaks umhugsun svaraði hún: „Nei, ég nenni ekki að fara alla leið þangað. Það er styttra heim til mín. Ég skal bjóða ykkur Hafrúnu upp á „natmad,“ svaraði Steinunn.

„Vaaá – takk. Þigg það. Maður verður svo svangur þegar maður reykir. Þú ættir að prufa það. Þú veist annars að það er örstutt að labba yfir á Öresundskollegíið héðan, ef maður fer bara yfir „Volden“, virkisgrafirnar gömlu. Ég hef oft gengið þá leið héðan. Verður það ekki bara fínn göngutúr fyrir svefninn?“

„Jú. Vissulega. Fínn. Þú vísar okkur veginn,“ svaraði Steinunn.

Þau fundu Hafrúnu dansandi við norðlenskan ungmennafélagspilt sem stundaði norrænunám í Lundi. Uppspenntan eins og stálfjöður og datt ekki af honum sælubrosið. Hann virtist helst vera að þróa dans úr Möllers æfingunum. Þau Mörður fylgdist furðulostin með þessum gólfæfingum hans sem héldu áfram þótt Hafrún hætti, enda erfitt að koma auga á hvernig dansa átti svona dans við einhvern.

„Ég hef einhvers staðar heyrt getið um stökkdans en þetta er í fyrsta sinn sem ég sé hann,“ sagði hún við Mörð hlæjandi.

„Stökkbreyttan dans meinarðu?“ spurði Mörður og missti sig í hlátri enn einu sinni.

Hafrún afþakkaði „natmad“, blikkaði hana og kvaddi. Hélt áfram að dansa við skagfirska klárhestinn.

Steinunn hristi svo höfuðið áhyggjufull og kallaði á eftir henni: „Í guðs bænum gættu þín nálægt honum, Rúna mín, hann er ábyggilega ótaminn.“

Hafrún blikkaði hana og rétti upp báða þumalfingur.

Mörður tók undir arm Steinu og leiddi hana út. „OK – en þú klikkar sko ekki á að bjóða mér samt – komdu, ég vísa veginn.“

Þau gengu hægt hlið við hlið í myrkrinu í villtri náttúru Kristjaníu. Spjölluðu um nám sitt, reyndu að finna sameiginlega vini heima. Á hrörlegri brú yfir virkissíkið stönsuðu þau. Horfðu á turna borgarinnar baðaða ljósum og merluðu í svörtu síkinu. Með bökkunum óx mannhæðarhátt sef upp úr vatninu. Villtur runnagróður upp bakkana. Gömul krónumikil kastaníutré stóðu efst. Óagað mynduðu þau, ásamt villt vöxnum pílviði, trjágöng meðfram stígnum ofan á uppgreftrinum forna.

Mörður lagðist fram á handriðið og starði niður í síkið. „Hér er Urðarbrunnur. Lífsvatn Asks Yggdrasils. Maður gæti hæglega horfið hér sporlaust. Þyrfti ekki að hafa áhyggjur af því að finnast aftur ef maður dytti ofan í þetta kviksyndi.“

„Jæja, hugsa sér. Mikill fengur er nú að svona hlunnindum – Urðarbrunni hér, aðeins steinkast að heiman. Bara að ég hefði vitað þetta örlítið fyrr.“ Hún andvarpaði. „Þú veist þó allavega hvar á að leita að mér, Mörður minn, ef ég hverf. Það rýrir nú reyndar hlunnindin dálítið ef maður vill ekki finnast,“ sagði Steinunn með vott af kaldhæðnisglotti.

Mörður leit upp. Við blasti hinn snúni turn Frelsarakirkjunnar þar skammt frá. „Þú veist að arkitekt Frelsarakirkjunnar, de Thurah, á að hafa framið sjálfsmorð með því að henda sér úr turninum vegna andmæla Friðriks V., kóngs, við því að snigill turnsins snérist rangsælis, ekki réttsælis.“

Steinunn tók undir arm Marðar og togaði. Óhugnaðurinn leyndi sér ekki í röddinni: „Ekki orð meira um sjálfsmorð eða brunn lífs og dauða. Komum okkur héðan.“

Þau höfðu ekki lengi setið á rúmi Steinunnar og hlustað þegar rómantískt lag með Sanne Salomonsen dró varir þeirra saman. Smám saman sameinaðist allt sem sameinast gat.

Eftir á hlustuðu þau á plötur. Fengu sér staup af Pernod absinthe á milli. Hlógu. Könnuðu svo hvort annað með höndum. Fingrum. Vörum. Tungum.

Sameinuðust svo á ný með Sannes hjálp.

Sofnuðu létt í örmum hvort annars. Hún snéri frá honum. Hann hélt henni þétt upp að sér. Geymdi smávaxin brjóstin falin í lófum sér. Hún var vakandi þegar hann rumskaði. „Finnst þér þau lítil?“

„Þau hver?“ umlaði hann svefndrukkinn.

„Brjóstin mín.“

„Lítil? Brjóstin þín? NEEI, mér finnst þau svo elskuleg – alveg eins og ég vil hafa þau.“

Hún þagði smá stund. „Elskuleg? Mmm - Fallegt! Takk!“ Hún snéri höfðinu og kyssti hann á vangann. Svar hans nægði henni. Hún snéri sér alveg að honum brosandi, kyssti hann og þau sameinuðust enn á ný.

Um morguninn fóru þau saman í sturtu. Fengu sér lútsterkt kaffi og morgunbrauð sem Mörður sótti til bakarans á horninu á Holmbladsgötu og Amagerbrogötu á meðan hún hellti upp á.

Henni leið vel í návist hans. Jafnvel eftir svona skyndikynnanótt þegar morguninn eftir getur orðið pínlegur. Fundu áhugaverð umræðuefni. Átakalaust án þess að vandræðalegar þagnir sköpuðust eða tilgerðarlegir mónólógar.

Hann var hjá henni allan laugardaginn. Þau tóku fimmuna niður á Kongens Nytorv seinni partinn. Gengu upp Strikið. Skoðuðu í glugga. Fengu sér hamborgara á Burger King á Vesterbrogötu. Fóru svo yfir götuna og sáu „Being there“ með Peter Sellers í Palladium klukkan átta.

Röltu arm í arm til baka niður Strikið. Það hafði hellirignt meðan þau voru í bíóinu. Litadýrðin á Strikinu tvöfaldaðist er hún speglaðist í blautum götusteinunum.

„Komdu!“ Steinunn tók í arm hans og sveigði af leið. Teymdi hann inn í undirgöng sem yfir stóð Jorcks Passage með ljósastöfum. „Förum hérna, í gegnum Jórukleif.“

„Jóru hvað?“

„Jórukleif! Veistu það ekki? Íslendingar á tímum Jónasar kölluðu þessi göng Jórukleif. Það er til heil þjóðsaga um hana Jóru.“

„Vaaá, þú veist allt, hvernig er hún? Segðu frá kona! Ég býð upp á öllara og snarl á Universitetskaffinu meðan þú segir mér þjóðsöguna af Jóru í Jórukleif.“

Þau settust inn á Universitetskaffið, í kjallara á horninu sem blasir við þegar komið er út úr Jórukleif. Pöntuðu tvo „leverpåstejmad“ og tvo gull Tuborg. Mörður bætti síld við og bað um kaldan snaps. Meðan þau biðu eftir matnum byrjaði hún á sögunni um Jórunni bóndadóttur með leikrænum tilþrifum:

„Jórunn hét ung og efnileg bóndadóttir í Flóanum en skapstór var hún. Eitt sinn var hestaat haldið þar í grennd eins og tíðkaðist og átti pabbi hennar hest þar, sem Jórunn hafði miklar mætur á. Þegar hún sér að hestur föður hennar fer halloka varð hún svo æf við það að hún óð að hinum hestinum og reif undan honum lærið. Hún hljóp með það upp að Ölfusá hjá Laxfossi, þreif þar upp björg úr hömrunum við ána og kastaði þeim út í hana og stökk síðan yfir á stiklum þessum og mælti um leið:

„Mátulegt er meyjarstig;

mál mun vera að gifta sig.“

„Þar heitir síðan Tröllkonuhlaup, aðrir segja Jóruhlaup. Þaðan hélt hún upp Ölfus, undir Ingólfsfjalli, og upp í Grafning, þar til hún kom að hamragili nokkru í Grafningi sem enn í dag heitir Jórukleif, af því Jórunn lá þar oft fyrir ferðamönnum til að ræna þá eða drepa. Hún linnti ekki á, fyrr en hún kom upp í Hengil. Þar tók hún sér bólfestu og gerðist hin versta tröllkona. Er þar síðan kallaður Jóruhellir. Þegar Jóra var sest að í Henglinum, gekk hún oftast upp á hnjúk einn og sat löngum þar sem síðan heitir Jórusöðull. Þaðan skyggndist hún um eftir ferðamönnum sem hún sat fyrir og át. Að lokum voru byggðin í kring og vegirnir við það að leggjast af vegna þessa. Bændur söfnuðu þá liði og ætluðu að granda Jóru en án árangurs. Nú voru góð ráð dýr. Svo bar þó til að ungur maður, sem þekkti til hennar var um vetur í Noregi. Hann gekk fyrir konung dag einn og sagði honum frá meinvætti þessum, sem í Henglinum byggi og bað konung um ráð til að granda Jóru. Konungur segir, að hann skuli fara að Jóru um sólaruppkomu á hvítasunnumorgun, því ekki sé svo vond vættur né svo hamrammt tröll til, að það ekki sofi. segir konungur. Þá muni hann koma að Jóru sofandi, og mun hún liggja á grúfu. Hér er öxi, sem ég vil gefa þér, segir konungur og fékk honum um leið öxi silfurrekna, og skaltu höggva milli herða tröllsins. Mun þá Jóra vakna, er hún kennir sársaukans, snúa sér við og segja: „Verði hendur við skaft fastar.“ Þá skaltu segja: „Losni þá öxin af skaftinu.“ Mun hvort tveggja verða og mun Jóra velta sér niður í vatn það, sem þar er ekki langt frá. Mun axarblaðið síðan reka upp í á þá, sem við hana mun kennd verða; þar munu Íslendingar síðan velja sér þingstað. Maðurinn þakkaði honum ráðin og axargjöfina. Fór hann síðan út til Íslands og fór að öllu sem konungur hafði fyrir hann lagt og banaði Jóru. Rættist öll spá konungs, og rak axarblaðið í á þá, sem síðan heitir Öxará, þar sem Íslendingar settu alþing sitt.“

Hún lauk sögu sinni og saup á Gullinu. Tók servíettuna utan af hnífapörunum.

„Vaaá, þú ert algjör sagnabrunnur.“

„Neei - það er þá allt pabba að þakka. Hann er forn. Gamaldags í hugsun og háttum, blessður. Las þetta fyrir mig í barnæsku. Þetta situr bara í manni síðan.“

Þau sátu um stund hljóð. Örlög voru að taka á sig mynd. Snæddu danskt „smörrebröd“ eins og best gerist. Skáluðu í dönsku öli og Mörður renndi niður frosnu Jubileums ákavíti að hætti Dana.

„Jæja, nú vil ég heyra allt um þig, Mörður Sigurðsson.“

„Vaaá ..., þú ferð ekki fram á lítið! OK – stutta útgáfan núna: Fæddur í Reykjavík, ólst upp í Hafnarfirði, stúdent úr MH og nú á Kúnstakademíunni.“

Hún hló. „Ég var nú ekki að biðja um öll smáatriðin. Þú kæmist annars ekki langt upp metorðastigann með þetta eitt í ferilskránni.“

„Stigamaður metorðanna? Ég? Nei, það er ég ekki og verð vonandi aldrei. Fyrr verð ég víst stigamaður næturinnar, tunglskinsins. Annars hefði ég nú bara gengið í slökkviliðið ef ég hefði viljað príla eitthvað í stigum.“

„En þú! Þú ert svona týpísk huldukona?“ bætti Mörður við.

„Er ég nú orðin huldukona? Þú ert ekki spar á samlíkingarnar; seiðkona, örlaganorn og nú huldukona. Mér finnst þú eiginlega nær því að vera huldumaður,“ svaraði Steinunn og bætti við: „Kannski bara. Kannski er ég bara huldukona. Mamma heitir Huld og hún veit lengra nefi sínu,“ bætti hún við hugsi og sagði síðan undrandi: „Skrítið! Man það núna. Mig dreymdi undir morgun að huldudrengur kæmi til mín. Með gamla bangsann minn, Grámann, undir hendinni. Kom út úr Grásteini, kletti sem sumarbústaðurinn okkar heitir eftir. Hann sagðist vera sendur til mín. Rétti mér Grámann sem ég hef ekki séð í áratugi og sagði að hans væri þörf nú. Áður en ég vissi af hverju vaknaði ég. Furðulegt! Varst þetta kannski þú, þegar þú varst sjö ára?“

Hann fölnaði og það þyrmdi yfir hann. Svipur hans varð harður, kaldur og hvass.

Henni brá við það og roðnaði. Það gerðist sjaldan. Hún hafði ekki séð þessa hlið á honum fyrr og lét mállið niður falla.

Þau stóðu loks upp. Gengu þétt saman yfir að Christiansborg. Tóku fimmuna til baka út á Amagerbrogötu. Þar var komin demba. Mörður brá regnhlífinni yfir höfuð þeirra og saman hlupu þau við fót undir ærandi trommuslætti á regnhlífina heim í litlu einstaklingsíbúð Steinunnar á efstu hæðinni í K-blokkinni. Elskuðust er þangað var komið. Drukku hvítvín og borðuðu osta og ólívur. Dreyptu á absinthe-inu. Stóðu þétt saman, þögul, í flöktandi skímu frá kertaljósi, við gólfsíðan gluggann. Héldu utan um hvort annað og horfðu á borgarljósin bjagast á rúðunum. Liðast niður þær í haustrigningunni. Hlustuðu á Kim, Shubidua og Spilverkið. Elskuðust aftur og aftur. Fram á morgun.

Fyrsta janúar fluttu þau saman í tveggja herbergja fjölskylduíbúð á Kagså kollegíinu sem þau höfðu fengið úthlutað skömmu áður.

Enda farið að sjá á Steinunni.

9. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

Hvellt riffilskotið endurómaði margsinnis milli hlíða dalsins í kyrrðinni. Gnýrinn virtist aldrei ætla að hætta. Samtímis small sprengikúlan niður rétt við fætur þeirra bræðra og asnans og splundraðist með miklum bresti og rykmekki.

Asninn, þessi gamla, hægláta skepna fældist við lætin. Tók á rás, hoppandi og ausandi, uppeftir götunni. Assad missti tauminn þegar asninn rykkti í. Vissi ekkert hvaðan á sig stóð veðrið. Hljóp upp hlíðina á eftir honum. Fahran varð örvinglaður. Fylgdi ósjálfrátt fast á hæla bróður síns, nær dauða en lífi af hræðslu.

Þá kvað ærandi hávaði jarðsprengjunnar við. Assad missti fótanna. Eins og þeim væri kippt undan honum og féll. Í fallinu sá hann Fahran litla hendast upp í loftið eins og tuskubrúða. Mökkur umlukti hann og fjöllin endurómuðu drunurnar. En hann heyrði ekkert lengur.

Það síðasta sem hann mundi var að hann lá í hvamminum í einkennilegri þögn. Horfði upp í skýjalöndin sín hvítu og himininn bláa. Í algjörri kyrrð þar til þau og hvammurinn græni urðu smám saman blóðrauð. Að endingu varð allt svart.

Styggð kom að klettadúfunum og þær flugu upp. Allar í einu, með miklum vængjaslætti. Mynduðu vel skipulagt, samstillt öldumynstur í himinblámann um stund þar til þær hurfu upp fyrir hamrabeltið.

Svo færðist óbyggðakyrrðin, kolsvört, yfir fjalladalinn á ný.

10. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september Reykjavík.

Talstöðin urgaði. „Sextíu og þrír?“

„Já – hér.“

„Fjörutíu og sjö hérna. Manni! – það er dökkgrá Toyota Landcruiser að fara niður rampann í bílageymsluna.“ Röddin var Haraldar, félaga Ármanns í rannsóknarlögreglunni. Hann var á vaktinni við hinn enda blokkarinnar. Hann leit á klukkuna og skráði niður í vasabókina sína: 06:08.

„OK, ég fylgist með hvort ég verð var við umgang uppi í stofuglugganum hérna megin næstu mínúturnar. Kem aftur inn eftir fimm, ú-ú-út.“ Rödd Ármanns var hás. Hann sleppti taltakkanum á út-inu.

Haraldur horfði á talstykkið. Hristi hausinn í forundran á yfirmanni sínum: „Djöfuls naglinn hann Manni! Hann er ótrúlegur! Í annað skipti. Á einni vakt!“ Haraldur lagði talstykkið á.

Ármann, Manni eða „Armani“ eins og hann var kallaður af hinum á deildinni þegar hann heyrði ekki til, hafði öðrum hnöppum að hneppa. Síðasta viðurnefnið var tilkomið vegna þess hve mikinn, nánast pempíulegan, metnað hann lagði í að klæðast merkjavöru. Gekkst upp í merkjum. Fyrirmyndin hans gamla, frá því hann var barn og sú sem hann leit enn mest upp til var James Bond. Annars voru það hetjur í bíómyndum, ýmsum sjónvarpslögguþáttum, CSI og Lög og regla og hvað þeir nú hétu. Að undanskildum Peter Falk auðvitað sem Columbo. Og Derrick með „sjarmeklútinn“ sinn um hálsinn innanundir skyrtunni.

„Jæja, nú gerist eitthvað. Loksins,“ hvíslaði Ármann æstur að Jóhönnu vaktfélaga sínum. Ók sér fram og aftur í sætinu. Greip harkalega lúkufylli af hári í hnakka hennar. Rumdi svo. „Ohohh!“

„GERÐIST eitthvað, meinarðu?“ Umlaði Jóa. Reisti sig uppfrá kjöltu hans og brosti. Teygði sig í veskið sitt í aftursætinu og fann pakkann með bréfþurrkunum sem hún passaði alltaf að eiga þar þegar hún var á vakt með Manna. Hún strauk honum blíðleg og þerraði hann af natni með mjúkri bréfþurrkunni.

Manni ýtti henni loks hranalega frá sér: „Svona, þetta er nóg, þarna.“ Reisti sig upp og rétti sætið. Hann lagfærði sig og renndi upp rennilásnum meðan Jóa kom þungum brjóstum sínum fyrir í brjóstahaldaranum, hneppti að sér blússunni. Lagaði þvenginn innan undir gallabuxunum og renndi þeim upp.

*

Hún reyndi eftir megni að sætta sig við karlrembuna í Manna. Lét sig hafa það þótt hún ágerðist heldur. Hún pirraði hana samt bölvanlega innst inni. Þyngra vó samt ágeng löngun hennar og sterk þörf til kynlífs. Kynferðislegar samverustundir með honum í vinnunni náðu að fullnægja sárustu þörfinni.

Síðan hún skildi við Jónas, barnsföður sinn, átti hún ekki hægt um vik með að sinna þessari óvenju ríku þörf sinni. Sérstaklega var erfitt að gera það heima fyrir. Í þriggja herbergja. Með tvö ofvirk börn: stúlku og dreng – sjö og tíu ára, sem alltaf skriðu upp í til hennar. Þar var engra prívatstunda að vænta. Hún gat ekki látið mömmu sína passa oftar en þegar hún var á kvöld- og næturvöktum. Því var þetta fyrirkomulag einna skásta leiðin sem hún átti kost á til að fullnægja friðlausri þörf sinni á þessu sviði sem stundum varð óbærileg. Þá komu hjálpartækin að góðum notum. Þau voru samt bara neyðartól. Ansi oft hefði hún þó þurft að setja nýtt gler í gluggann á morgnana ef titrarinn væri í glerkassa uppi á vegg merkt: „Brjótið glerið í neyð“. Henni fannst notkun þeirra bara eins og að seðja hungur með snakki þegar engin steik var við höndina. En hún varð bara að sætta sig við þetta eins og það var. Og lét sig hafa það.

*

„Þú ert bara hagleiks kelling til munns og handa. Fer fram með hverjum deginum sem líður.“ Ármann glotti yfirlætislega til hennar.

„Kaffi?“ Jóa lét sem hún heyrði ekki þessa athugasemd. Skammtaði þeim það sem eftir var af kaffinu í ryðfríu Thermos stálflöskunni án þess að bíða eftir svari. Hellti til skiptis í tvö skítug plastmál sem stóðu í þar til gerðum haldara ofan á mælaborðinu þar til flaskan var tæmd. Gufa steig upp á framrúðuna. Ármann setti bílinn í gang án þess þó að kveikja ljós. Beindi heita blæstrinum upp á rúðurnar.

Ómerktur lögreglubíll þeirra var falinn við endann á næstu blokk, skáhalt aftan við þá sem þau vöktuðu. Hann hafði lagt bílnum í skugga frá næsta götuljósi. Undir þéttu, mannhæðarháu hekki. Þaðan var gott útsýni að garðhlið blokkarinnar sem íbúð Gunnars var í. Hún stóð auk þess aðeins lægra svo þau sáu gluggana á íbúð Gunnars á fjórðu hæð yfir vel klippt hekkið framan við. Sjá mátti á viðjunni að sumarið var brátt að kveðja. Stöku gult blað stakk í stúf við fagurgræna lit sumarsins.

Nú heyrðist ískur í lömum á hurð. Ymur af tónlist barst niður til þeirra. Elvis Presley. Are you lonesome tonight. Nokkurt háreysti barst út um svaladyrnar sem opnast höfðu á íbúðinni við hlið Gunnars. Meðal annars eitthvað sem átti að líkjast söng. Miðaldra maður með vömb, á ljósum hlýrabol sem líklega hafði eitt sinn verið hvítur, vafraði út á svalir. Ármann seildist í kíkinn. Það leit helst út fyrir að hann væri í lopapeysu innan undir hlýrabolnum. Loðnir toppar stóðu upp úr hálsmálinu á bolnum og undan armkrikunum.

Hann kveikti í sígarettu og hallaði sér fram á svalahandriðið. Rauð glóðin stækkaði í hvert sinn sem hann saug að sér. Rénaði svo aftur þegar hann blés reyknum út í kalt, grásvart morgunloftið. Hann starði um stund upp fyrir sig eins og hann væri að litast um eftir stjörnum. Beygði sig niður og tók upp tvær bjórflöskur úr kassa á svölunum. Opnaði aðra þeirra með hinni, æfðum höndum. Henti tappanum fram af svölunum. Renndi óopnuðu flöskunni aftur ofan í kassann. Teygaði svo drykklanga stund úr þeirri nýopnuðu.

Dreggjar næturinnar voru teygaðar hér í tvennum skilningi. Án þess að líta í kringum sig tók hann út á sér. Sprændi í stórum, rjúkandi boga á milli láréttu röranna tveggja ofan á steyptu handriðinu. Þetta var greinilega ekki í fyrsta sinn sem hann nýtti sér þessi ótvíræðu þægindi útisvala. Óreglulegt bunuhljóð heyrðist í morgunkyrrðinni. Sprænan skall til skiptis á stéttinni fyrir neðan og grasinu. Úr rauk í kuli morgunsins. Þybbin kona, hávaxin í fráhnepptri blússu kom dansandi út á svalirnar til sprænarans með hendur yfir höfði. Kom Presley til hjálpar með vafasömum árangri. Hélt á bjórflösku í annarri hendi og sígarettu í hinni.

„Nei, vá. – Pant stýra?“

Hallaði sér þétt upp að baki mannsins. Greip fram fyrir hann með sígarettuhendinni. Bunan tók að sveiflast til hliðanna og upp og niður. Gufustrókurinn fylgdi eftir í óreglulegu hringamynstri.

„Æ-i, hættadna. Brenndir migðadna. Bölvuð píkan þínadna,“

„Obbobbobb, sorrí dallling. Var é a brennimerkjann? Kondinn a dans‘esskan. Kallinn minn er löngu daur.“ Hún sleppti ekki takinu á því sem hún hafði gripið um fegins hendi. Dró sprænarann eins og auðsveipan klár í taumi á eftir sér inn um dyrnar. „Nei, úps! – minn bara farinn að gera sig digran. Sko til, lengi von í einum.“

Tónninn í rödd hennar bar þess merki að hún gripi fegins hendi þetta óvænta lífsmark sem þarna var að finna. Bókstaflega. Leit sigri hrósandi niður á hönd sína og það sem hún hélt um dauðataki. Hvarf inn, hann á eftir. Hurðin lokaðist aftur.

„Segiði svo að atvinnuleysið hafi ekki góð áhrif. Partí fram á morgun í miðri viku.“ Ármann beindi nú sjónaukanum að íbúð Gunnars. Hann tók eftir hreyfingu innan gluggans þar. Hann brá kíkinum aftur upp. Ljósið hafði logað alla nóttina þar til nú en klukkan var að nálgast sex. Það virtist vera frá borðlampa innar í stofunni. Skær birta lýsti þaðan á þunnar hvítar gardínurnar sem héngu í jöfnum fellingum fyrir stórum stofuglugganum.

Fyrir öllum þremur herbergisgluggunum voru hinsvegar hnausþykk, dumbrauð gluggatjöld. Ekkert sást í gegnum þau. Hreyfingin var væntanlega vegna þess að einhver hafði gengið um dyr. Myndað sog þannig að þunnar gardínurnar sem verið höfðu kyrrar eins og höggnar í hvítan marmara bærðust nú ofurlítið.

Stór svartur skuggi af manni féll nú á hvít gluggatjöldin. Skugginn var ólögulegur. Bylgjaðist eftir fellingunum í gardínunum. Ekki var hægt með neinni vissu að þekkja manninn sem varpaði honum. Það gat vel verið Gunnar. Ekkert þó hægt að fullyrða um það. Eitt var þó víst: Maðurinn var með derhúfu á höfðinu. Það var Gunnar nær alltaf líka. Rauða Ferrari Formula 1 húfu. Hann hafði keypt hana fyrir fimm árum á Spa hringnum í Belgíu. Átrúnaðargoðið, Schumacher, hafði krassað nafn sitt ofan á derið. Eftir annað sætið. Þeim báðum til mikillar armæðu. Ármann kallaði félaga sinn upp: „Fjörutíu og sjö?“

„Hér.“

„Það er maður kominn inn í íbúðina. Hugsanlega Gunnar. Hef ekki orðið var við konu. Dísa er líklega ekki með honum. Var þetta hann og var hann einn í bílnum þegar hann kom?“

„Sá ekki betur,“ svaraði Haraldur stuttaralega.

Eftir þriggja vikna vöktun var Ármann orðinn sannfærður um að Dísa þessi væri höfuðpaurinn í kannabisræktuninni sem þar fór fram, án nokkurs vafa. Þau þorðu ekki að slaka á vöktuninni. Vissu að plönturnar yrðu tilbúnar til uppskeru einhvern næstu daga.

Nákvæm rannsókn á bakgrunni Dísu hafði leitt í ljós að hún var garðyrkjufræðingur. Frá Hveragerði. Hafði unnið í gróðurhúsum föður síns þar til hann fór á hausinn. Helminginn af nýkeyptum, dýrum lömpum vantaði þegar skiptaráðandi ætlaði að gera sér mat úr þeim. Hún hafði tvisvar komist í kast við Fíknó. Aðeins dæmd í annað skiptið. Fyrir að hafa undir höndum lítilsháttar kannabis. Til einkaneyslu. Menn þar grunaði samt að hún ræktaði einhvers staðar til sölu. Þar kæmi Gunnar að málinu. Hann var þekktur fíkniefnasali. Háll sem áll. Hafði aðeins hlotið nokkra væga dóma. Í fyrsta sinn fyrir fimm árum. Þegar hann kom úr Belgíu ferðinni. Þá ákærður fyrir smygltilraun.

„Finnst þér að við ættum samt að vaða inn á þau núna?“ spurði Haraldur.

Ármann opnaði munninn. Náði ekki að svara því brestir heyrðust áður í talstöðinni. Frekjuleg kvenrödd ruddist inn. Eins og boðflenna: „Sextíu og þrír? Stöðin hér.“

„Æ-i, djö…! Hvern andskotann er HÚN að trufla núna“ hvæsti Ármann. Hann strammaði sig af. Dró hægt að sér andann. Blés snöggt út í gegnum nefið. Tók sér tak. Svaraði svo snubbótt: „Sextíu og þrír hér.“

„Heyrði hvað þú sagðir… – neei djók. Heyrð´esskan! Þið þrjú verðið að rjúka hingað. Inn í bæ. Sæbraut. Sólfarið. Ekki seinna en STRAX!“

„HAA? Anna! Þú ert að grínast. Þú veist að við erum í miðju verkefni hér. Við erum í þessum töluðu orðum að því komin að storma inn í heilt gróðurhús af kannabisplöntum. Heilt Hveragerði. Sendu einhverja aðra til að skoða Sólfarið, plís.“

„Aðra! Aðra hverja? Ég hef enga aðra – HALLÓ! Er enginn heima eiginlega. Ljós í öllum gluggum? Djísuss! Hefurðu ekkert heyrt minnst á kreppu? Nei, það er ekki ítölsk skótegund. Herra „klipptur út úr tískublaði“! Það er verið að SPARA hér! Hvernig gat það farið framhjá þér þarna, sjéní?“ Anna gat leyft sér að tala tæpitungulaust við Ármann. Þau voru búin að þekkjast í mörg ár. Voru samferða í lögregluskólanum. Byrjuðu á sama tíma á götunni.

„Varla svo mikið,“ svaraði Ármann.

„Sorry, elskan. Ég veit að þú ert stundum svolítið „niðursokkinn“ í verkefnin – sem þú ert að leysa. Í aftursætinu.“ Beiskjublandin tvíræðnin í rödd Önnu leyndi sér ekki. Hann vissi að hún saknaði þess stundum djöfullega að vera ekki á vaktinni með honum. Í sérverkefnum. Eins og þessu. Hjá Fíknó. Þegar oft þurfti að finna „eitthvað“ til að drepa tímann með.

Brjósklosið sem hún fékk í fyrravetur kom reyndar á besta tíma, ef út í það var farið. Sigvalda, mann Önnu, var farið að gruna að hún ætti sér viðhald. Honum datt helst Manni í hug. Þá helltist blessað brjósklosið allt í einu yfir hana. Aðgerð í kjölfarið. Tólf vikna veikindafrí. Eftir það bannaði læknirinn að hún ynni þar sem hætta gæti verið á líkamlegri áreynslu.

Eina alvöru áreynslan hjá henni hafði reyndar verið þetta brölt með honum aftur í löggubílnum. Það gat auðvitað reynt svolítið á bakið. Ef hún var heppin: oftar en einu sinni á vakt. Þegar hún kom aftur til vinnu var hún flutt á samskiptamiðstöðina inni á stöð. Ekki fleiri bakvaktir fyrir þau tvö. Eða eftirlitstúrar í Rauðhólana. Né aðra staði sem honum hugkvæmdust. Þetta bjargaði reyndar hjónabandi hennar og losaði hann við einhver óþægindi frá Sigvalda. En hann vissi að hún dauðöfundaði þó Jóu. Nýja „hjálpartækið“ hans.

Anna bætti við: „Eeen þetta hefur forgang“

„Hvað ertu að meina? Aftursæti hvað?“ Hann ákvað samstundis að hætta sér ekki nánar út í þá sálma. Jóa var líka við hliðina á honum. Anna þekkti hann víst einum of vel. Gæti dregið ýmislegt upp. Félagar hans á þeim tíma voru farnir að tala í glettni um þessar vaktir Önnu með honum. Hann vissi það og hafði lúmskt gaman af. Eftir að hún svo fékk í bakið var bakvöktunum kennt um. Og því að hann hafi ekki séð henni fyrir nógu heilsusamlegu starfsumhverfi. Nú höfðu þeir í flimtingum að Jóa væri tekin við af Önnu. Veðmál voru í gangi um hvort hún færi í bakaðgerðina fyrir jól eða eftir.

„ÞETTA hvað, Anna mín,“ tautaði Ármann. Nú í mildari tón. „Hvað er það?“

„Morgunskokk! Gott þú nefndir það. Það var einmitt morgunskokkari sem tilkynnti þetta. Við Sólfarið,“ sagði Anna þá íbyggin.

„Ætlarðu að ropa þessu út úr þér eða á ég að skella á þig? ÞETTA HVAÐ! Anna Jónsdóttir?“

„Nú…, það sem þú ert alltaf að bíða eftir. Sínkt og heilagt… ARMANI.“

Hún dró hann enn á lokaupplýsingunum.

„…MORÐ!“

11. Kafli – 1981, sumar. Kaupmannahöfn.

Fæðingin var erfið; fyrsta barn, stúlkan stór - 16 merkur og 51 sentímetrar, en heilbrigð og falleg. Litla fjölskyldan á Kagsaa kollegíinu geislaði af hamingju.

Steinunn hafði búið sig vel undir komu barnsins í þennan heim og nýbúin að ljúka prófum sínum. Átti nú eftir tvö ár af náminu. Mörður stundaði nám sitt af meiri festu en hann hafði gert áður. Átt nú einnig eftir tvö ár, ef hann vildi.

Um sumarið fóru þau heim til Íslands, sýndu ættingjum frumburðinn. Stúlkan var skírð í Neskirkju í leiðinni. Steinunn réði nafninu; Hrafna Huld skyldi hún heita. Hrafna var nafn sem hún ákvað út í loftið. Huldar nafnið var í höfuð móður hennar sem hélt henni undir skírn. Saman fannst henni að þessi nöfn hefðu yfir sér heillandi dulúð. Óræða visku hrafnsins. Og dulmagn huldunnar. Við sama tækifæri giftu þau Mörður sig. Án nokkurs tilstands. Héldu aðeins sínum nánustu veislu í Faxaskjólinu.

Mörður varð hljóður, sýndi engar tilfinningar er hann opnaði gjöfina frá fósturforeldrum sínum. Málverk, eftir föður hans. Steinunn hafði virt það að hann forðaðist að tala um hann. Hún tók eftir viðbrögðum hans þótt aðrir gerðu það ekki. Hún hreifst hinsvegar af myndinni og lét það óspart í ljós. Myndin var af Aðalheiði móður hans. Elsa hafði geymt hana fyrir systur sína sem mælt hafði svo fyrir um að hún gengi til Marðar þegar hann gifti sig. Myndin bar öll helstu höfundareinkenni Sigga málara á hátindi ferils síns. Næmt litaval í jarðarlitum, brúnt, okkurgult og bleikt mest áberandi og turkísbláir skuggar. Stórir einslitir fletir. Fáir en hnitmiðaðir pensildrættir. Dregnir af öryggi. Náðu að laða fram fríðan og mildilegan svip Aðalheiðar. Þrunginn alvöru. Kannski depurð. Ásamt sterkum andlitsdráttum, hvössum brúnum, sem minntu á Mörð og bentu til skapfestu og sterks persónuleika hennar. Eftir veisluna stóð hann lengi framan við myndina. „Málað gat hann, bölvaður.“ Meira sagði hann ekki um myndina.

Brúðkaupsferðin var austur í Grímsnes. Þau dvöldu eina viku í Grásteini sem nú var fullbyggður og notalega innréttaður. Búinn klassískum íslenskum og dönskum húsgögnum sjötta og sjöunda áratugarins. Þau undu sér vel þar með frumburðinn. Steinunn sýndi eiginmanninum umhverfið. Benti honum á kennileiti og örnefni. Leiddi hann inn í ævintýraheima æsku sinnar í Grímsnesi.

Rigningarkvöld eitt sátu þau og spiluðu. Hún rifjaði dreymin upp gamla daga í Grásteini. Draumkenndur fortíðarsöknuðurinn leyndi sér ekki.

„Þarna vestan við er Krummaklettur. Þar sat svo oft hrafn og fylgdist með okkur. Bæjarhrafninn, eins og pabbi kallaði hann. Austar og fjær sérðu Grástein. Klettinn sem pabbi skýrði húsið eftir. Líkist trölli þegar skyggja tekur. Enda nátttröll sem varð að steini. Það segja að minnsta kosti munnmæli hér í kring. Mér fannst hann annars líkjast mest risastórri útgáfu af Járnsmiðnum, höggmynd Ásmundar Sveinssonar. Maður sér það reyndar best þegar dimma tekur og einungis útlínurnar sjást. Pabbi las draugasögur fyrir mig á kvöldin. Og tröllasögur. Svo það er varla nema von að maður hafi verið myrkfælin sem barn.“

Hrafn settist á Krummaklett eins og til að árétta frásögn hennar.

Hún stóð skyndilega upp. Gekk að bókahillunum. Fann tvö bindi. Þykk og slitin. Lyfti þeim upp. Sigri hrósandi. Eins og íþróttamaður bikar.

„Þjóðsögur Jóns Árnasonar. Eðal bókmenntir. Sagnabrunnur.“

Hún blaðaði í þeim andartak. „Þekkirðu söguna um stúlkuna og nátttröllið?“

Eins og í Jórukleif haustið áður játaði Mörður vanþekkingu sína. „Nei, en lestu fyrir mig. Ég var aldrei myrkfælinn sem barn. Ekki við myrkrið úti. Myrkrið inni er verra. Og myrkrið innra með manni verst. Kannski tekst þér að gera mig myrkfælinn.“

Hún las:

NÁTTTRÖLLIÐ

Það var á einum stað að sá sem gæta átti bæjarins á jólanóttina meðan hitt fólkið var við aftansöng fannst annaðhvort dauður að morgni eða æðisgenginn. Þótti heimamönnum þetta illt og vildu fáir verða til að vera heima á jólanóttina. Einu sinni býðst stúlka ein til að gæta bæjarins. Urðu hinir því fegnir og fóru burtu. Stúlkan sat á palli í baðstofu og kvað við barn sem hún sat undir. Um nóttina er komið á gluggann og sagt:

Fögur þykir mér hönd þín,

snör mín en snarpa, og dillidó.

Þá segir hún:

Hún hefur aldrei saur sópað,

ári minn Kári, og korriró.

Þá er sagt á glugganum:

Fagurt þykir mér auga þitt,

snör mín en snarpa, og dillidó.

Þá segir hún:

Aldrei hefur það illt séð,

ári minn Kári, og korriró.

Þá er sagt á glugganum:

Fagur þykir mér fótur þinn,

snör mín en snarpa, og dillidó.

Þá segir hún:

Aldrei hefur hann saur troðið,

ári minn Kári, og korriró.

Þá er sagt á glugganum:

Dagur er í austri,

snör mín en snarpa, og dillidó.

Þá segir hún:

Stattu og vertu að steini

en engum þó að meini,

ári minn Kári, og korriró.

Hvarf þá vætturin af glugganum. En um morguninn þegar fólkið kom heim var kominn steinn mikill í bæjarsundið og stóð hann þar æ síðan.

Sagði þá stúlkan frá því sem hún hafði heyrt (en ekkert sá hún, því hún leit aldrei við) og hafði það verið nátttröll sem á gluggann kom.

„Er hún ekki dásamleg, sagan?“ Hún leit hugsi í átt að glugganum. Eins og hún ætti von á að sjá andlit á glugga. Rifjaði upp dreymin og annars hugar: „Fyrstu jólin mín fékk ég gráan bangsa. Hann gat ýlað ef maður hallaði honum. Pabbi skírði hann Grámann. Eftir nátttröllinu í Grásteini sem dagaði uppi. Ég man að við vorum óaðskiljanleg. Við Grámann.“ Hún studdi hönd undir kinn. „Mig hefur meira að segja dreymt hann síðan. Nú síðast nóttina áður en Hrafna fæddist. Mikið sakna ég hans allt í einu. Hrafna átti að fá hann, á fyrstu jólunum sínum. Hvar skyldi hann nú hafa dagað uppi? Ég er viss um að hann er hérna einhvers staðar. Í Grásteini.“ Hún gat ekki leynt söknuðinum.

Þau spiluðu Skrabbl fram undir miðnætti. Röðuðu krukkum með logandi kertum á laugarbarminn og fóru saman í heitu laugina. Nakin. Elskuðust í vatninu, í síðsumarhúminu við flöktandi log kertanna. Meðan dóttir þeirra svaf vært inni í gamla rimlarúmi móður sinnar.

Steinunn rak upp hálfkæft óp er hún kom inn í herbergið eftir laugina. Þar var allt á tjá og tundri á gólfinu. Gamli svefnpokinn hennar. Samanrúllaður. Útilegudýna. Koddar. Pappakassar með jólaskrauti og fleira dót. Allt lá dreift um gólfið. Rúm Hröfnu stóð á ská undir skápunum. Ekkert virtist samt hafa dottið ofan á hana. Sem betur fer. Nema! hún gekk furðu lostin nær rúminu þar sem dóttir hennar svaf. Henni rann kalt vatn milli skinns og hörunds. Grámann bangsi lá við hlið dóttur hennar. Brosandi. Virtist hafa ratað niður í rúmið.

Efri hurðirnar á fataskápunum höfðu opnast undan þrýstingi að innan, að því er helst varð séð. Troðið innihaldið hafði fallið á gólfið. Og það þótt enginn hefði gengið um skápinn í háa herrans tíð. Steinunn settist á rúmið, agndofa.

„Mamma kenndi mér að trúa ekki á tilviljanir.“ Stundi hún. „Allt hefði sínar skýringar. Þær væru okkur kannski ekki alltaf ljósar. Þetta er ein slík. Einhver annar en ég lætur sér annt um að Hrafna fái Grámann. Nú fær bangsinn að minnsta kosti framhaldslíf í fangi Hröfnu litlu. En ýlan var víst hætt að virka. Var það ekki annars?“

Hún tók bangsann gamla. Hallaði honum fram og aftur. Án árangurs. „Þetta gerðist víst í minni tíð. Ég man vel hve svekkt ég var.“

Viku síðar snéru þau aftur til Danmerkur.

Hún las utanskóla fram að áramótum. Var heima með Hröfnu. Vildi að dóttirin fengi óskipta athygli sína fyrstu mánuðina. Eftir áramót hóf hún að sækja námið í skólanum aftur. Hrafna fór á vöggustofu. Athygli hennar var þó bundin dótturinni fyrst og fremst.

*

Hugur Marðar fór að leita í fyrra horf. Allt hafði breyst við fæðingu Hröfnu. Athygli þeirra Steinunnar beindist ekki lengur að hvoru öðru heldur út á við. Að dótturinni. Frá því þau kynntust höfðu þau verið upptekin hvort af öðru. Hann hafði aldrei fyrr fundið ást og umhyggju annarrar persónu ef móðir hans var undanskilin. Hann naut þessarar athygli Steinunnar.

Hann hafði sjálfur aldrei þurft að sýna tilfinningar. Aldrei haft tækifæri til þess síðan hann varð munaðarlaus. Naut ekki ástar og sýndi því ekki ást. Tók ekki virkan þátt í tilfinningum annarra, þurfti ekki heldur að standa undir væntingum annarra. Fyrr en nú. Sú tilfinning bjó til hnút í maganum. Hann þurfti nú allt í einu að taka tillit til annars einstaklings. Sterks einstaklings. Sem hann fann að hann bar einhverjar áður óþekktar tilfinningar til. Tilfinningar sem hann hafði ekki stjórn á sjálfur. Það skelfdi hann. Hann kunni hreinlega ekki á þær tilfinningar sem ætlast var til að hann sýndi. Eirðarleysið ágerðist. Hann hafði aldrei fundið eins mikið fyrir fráhvörfum og löngun í breytt ástand síðan hann hætti neyslu sinni.

Jafnframt bar hann núorðið óttablandna virðingu fyrir annarri persónu. Var viljugur nauðugur bundinn henni. Og einhverju jafn óáþreifanlegu í fari hennar og frelsinu. Frelsi hugans. Heilbrigðs hugar. Hvílíkt frelsi! Að þurfa ekki burðast með einhverja bagga fortíðar. Byrði eins og hans. Sem ekki yrði frá honum tekin. Nema að hleypa henni út. Það gat aldrei orðið. Þá glataði hann virðingu hennar. Hann myndi aldrei öðlast svona frelsi. Yrði aldrei heilbrigður einstaklingur. Alltaf skemmdur. Óhreinn. Ekki bara vegna kynferðislegrar misnotkunar og líkamlegs ofbeldis í barnæsku sinni.

Hann var líka morðingi. Hugsunin um það vék aldrei frá honum.

*

Steinunn var sjálfri sér lík eftir fæðinguna. Eins og opin bók tilfinningalega. Fékk lítið frá Merði í staðinn. Hún hélt að með tímanum opnaði hann sig, hún ynni trúnað hans en hann var alltaf jafn lokaður. Var jafnvel að fjarlægjast hana. Hún ákvað að bíða með það að taka á þessu þangað til um jólin. Vonandi myndi jólaleyfið hafa slakandi áhrif á hann. Verða til þess að hann hætti að fjarlægjast hana.

En jólin virtust engu breyta. Svo hún ákvað að gera eitthvað í málinu. Það skyldi gerast á kyrrlátu laugardagskvöldi, um miðjan janúar. Slydda lamdi rúðurnar. Þau sátu við kertaljós yfir rauðvíni og ostum, eftir safaríkan íslenskan lambahrygg sem hún hafði gert sér ferð í „Ködbyen“ til að kaupa og elda á gamaldags máta. Við þessar aðstæður gerði hún lokatilraun til að fá hann til að opna sig. Fór að honum með hægð og varúð. Allt kom fyrir ekki. Hann eyddi öllu tali um að hann væri að fjarlægjast þau. Eða að nokkuð væri að. Nálganir hennar hrukku af honum eins og vatn af gæs. Tilraunin fór út um þúfur.

Hann sat eftir einn, þegjandi frammi í stofu þegar hún gafst upp. Fór inn og lokaði að sér.

*

Hvernig gat hann farið að opinbera sig? Standa uppi berskjaldaður! Hann gat engum boðið upp á slíkt. Opnað alla skömmina, skítinn og glæpinn frá æskuárunum. Og allra síst henni. Nei. Aldrei nokkurn tíma. Hún myndi aldrei skilja svona lagað. Missa alla virðingu fyrir honum.

Honum gæti víst aldrei aftur liðið vel. Hann vissi þó um örugga leið til að slæva vanlíðanina. Láta sér líða skár. Hann var búinn að vera í dulinni neyslu lengi. Síðan á unglingsárunum. Þegar honum opinberaðist þessi einfalda, árangursríka leið til að deyfa sálarsárin sem hug barnsins hafði tekist að loka á. Geyma. Gleyma. En sem helltust yfir hann með þroska unglingsáranna. Hann mundi vel eftir fyrsta skiptinu. Hann hafði stolið vodkapela af fósturföður sínum. Stolichnaya. Þegar áhrifin komu í ljós hurfu þessar eilífu áhyggjur og hnúturinn í maganum virtist leysast upp. Hann fann fyrir frelsi. Loks var hann fljúgandi frjáls. Þetta geri ég aftur, hafði hann hugsa. Vímuefnin, áfengi og kannabis, urðu eftir það hjálparhella hans. Sambýlisfélagar hans.

Meðal skólafélaga í Hamrahlíðinni og þeirra sem hann umgekkst í baráttunni varð hann brátt þekktur fyrir vörumerkið sitt. Stolichnaya staup við öll möguleg og ómöguleg tækifæri. Hann gerði í því að ýta undir ímyndina. Öllum fannst hann töff. Aldrei sæi neitt á honum. Sama hve mikið hann drakk.

Kertaljósin á borðinu dóu eitt og eitt.

Ömurleg grunnskólaárin rifjuðust upp. Fósturforeldrar hans, sem komu fram við hann eins og leigjanda. Ekki son. Eða eins og við hin börnin sín. Ár þessi einkenndust af einelti. Ástleysi. Og einsemd. Honum tókst samt einhvern veginn, smám saman, að komast út úr eineltinu með því að tileinka sér einhverskonar hlutleysi, verða ósýnilegur í skólanum. Jafnvel kennararnir urðu vart varir við hann í tímum og í frímínútum tókst honum nánast að láta sig hverfa. Vera hvergi. Ósýnileikinn varð list hans. Hann passaði sig á að skara ekki framúr í prófum, tók miðlungspróf þótt getan væri fyrir hendi. Hann var farinn að njóta þessa hæfileika. Mætti stundum á skólaböll og samkomur, sem hann hafði fram að þessu forðast eins og heitan eldinn, bara til þess að þróa þennan hæfileika; ósýnileikann. Hann virtist geta gengið um á milli krakkanna og kennaranna án þess að honum yrði veitt eftirtekt. Hann varð eins og kamelljón. Hvar sem var. Hann naut þess. Annað sem hann fór að veita eftirtekt, hafði alltaf verið án þess að hann hugsaði út í það. Gat ekki skilgreint: Stundum vissi hann hluti fyrirfram. Bara vissi að eitt eða annað átti að gerast. Ekki allt eða alltaf, en oft og í ótrúlegustu tilvikum. Þetta gat komið sér vel en stundum leið honum líka illa. Og sterkan vilja hafði hann, það vissi hann. Á þessu komst hann í gegnum grunnskólann.

Hann sat hljóður í skímu luktarinnar við göngustíginn, garðmegin.

Í menntaskóla gekk ósýnileikinn ekki lengur. Hann valdi MH. Hafði þá gilda ástæðu til að flytja að heiman. Leigja sér herbergi í bænum. En í MH virkaði ósýnileikinn ekki. Þar var jafnvel krafist frumkvæðis. Hann varð að breyta um taktík. Hann fann sér fljótlega annan upplagðan farveg til að komast af. Í stað huliðshjálmsins bjó hann sér til grímu. Hún sýndi heilsteyptan, fastmótaðan persónuleika sem tók frumkvæði. Stóð í broddi fylkingar þegar á þurfti að halda. Bjó til ímynd sem hann gat klætt sig í og úr að vild. Grímu sem hann gat sett upp þegar hann fór að heiman. Um leið og alpahúfuna. Hann snéri öllu við, gekk alla leið. Varð nú sýnilegri en aðrir. Leiðtogi.

Farveg sinn fann hann í samtökunum PAL, Palestínusamtökunum, öfgasinnuðum samtökum aðgerðarsinna yst á vinstri vængnum. Þarna bjó hann sér til heppilegt afdrep fyrir rústað sjálf sitt.

Blaut janúarhríð löðrungaði stofurúðuna. Lak niður hana hvorki vatn né snjór. Luktin við garðhliðið sveiflaðist til í rokinu, varpaði bláleitri skímu inn í myrkvaða stofuna. Skuggakrumlur nakinna trjánna léku hvæsandi tónlist á terracotta gólfflísarnar eins og hljómborð væri, á meðan skuggar slyddunnar siluðust niður strigaklæddan vegginn á bak við hann. Yfir hann. Niður andlitið, hvítu skyrtuna, hendur hans, língráa sófann sem hann sat í. Stakt tár slóst í för þeirra en staðnæmdist og varð að gráleitum bletti framan á skyrtunni. Honum fannst hann renna saman við umhverfið. Eins og kamelljón. Hann velti því fyrir sér hvort tími væri kominn til að hverfa úr þessu lífi. Leita í öryggi ósýnileikans - á ný.

Fortíðin var þaulsetin í huga hans. Í MH hafði hann búið til ímynd hins kaldlynda og kærulausa bóhems. Tekið upp herskáa hugmyndfræði. Kenniteiknin urðu smám saman dökkgrár síður ullarfrakki. Rauður og hvítur Arafatklútur. Vínrauð alpahúfa og Che Guevara skegg. Að ógleymdu Stolichnaya staupinu – við öll tilfallandi tækifæri. Það var punkturinn yfir i-ið. Við bættust seinna önnur vitsmunavíkkandi efni sem neytt var í hópunum sem hann umgekkst. Urðu ómissandi á óteljandi sellufundum.

Hann tók þátt í að skipuleggja mótmælaaðgerðir. Skrifaði í vinstri sinnuð málgögn, aðallega Þjóðviljann til stuðnings palestínskum málstað. Gegn Ísrael og Bandaríkjunum. Varð meðlimur í gáfumannagrúppu sem bjó í kommúnu. Bjó þar þó ekki sjálfur. Varð að geta hvílt sig frá leikritinu hluta sólarhringsins. Þannig hafði hann þraukað þetta allt af. Komist með magahnútinn í gegnum þroskaárin. Án þess að nokkur annar vissi af honum. Það var fyrir mestu. Þannig yrði líf hans víst það sem eftir var. Var þessi sambúð bara draumsýn? Sjálfsblekking?

Hljóð tár runnu niður kinnar hans, ósýnileg í samfylgd skugga regndropanna á rúðunni. Hann saug snöggt upp í nefið, lokaði augum og hallað höfðinu aftur á bak.

Hann ákvað að þrauka. Halda í vonina.

Þegar hann kom fyrst til Hafnar leitaði hann uppi og fann félagsskap með svipaðar áherslur og PAL. Gerðist meðlimur. „Aktivistforeningen Palestina“, daglega kallað AP. Þetta voru ekki nein bindindissamtök frekar en PAL á Íslandi. Hann tók virkan þátt í starfseminni í tvö ár.

Þá kom Steinunn inn í líf hans. Og síðan Hrafna. Nú átti hann á hættu að þeim kafla í lífi hans myndi ljúka.

Hann ákvað að fara að stunda kvöldfundi hjá AP aftur.

*

Það var hugur í AP mönnum þennan vetur. Samtökin tíu ára. Upp á það átti halda veglega. Mörður lagði til að haldinn yrði stór mótmælafundur. Var valinn formaður í undirbúningshópnum. Hugmynd hans var að fá að halda fundinn framan við Ísraelska sendiráðið í Hellerup. Lögreglan meinaði þeim það. Einnig að fundurinn yrði við Bandaríska sendiráðið. Til málamiðlunar var þeim loks heimilað að halda fundinn á Ísraelstorgi sem ekkert hafði með Ísrael að gera nema nafnið eitt. Á það var fallist. Þótti táknrænt vegna nafnsins.

Þau hjá AP þurftu samt að taka tillit til þeirrar starfsemi sem þar var stunduð. Svo fundur þeirra rækist ekki á starfsemi grænmetissalanna sem á milli klukkan fimm og sex slá upp búðum sínum á torginu og eiga viðskipti sín þar fram að hádegi. En um helgar er þar svo haldinn vinsæll flóamarkaður. Þau sættu sig við staðinn sem sárabót. Mörður sá strax að torgið var ákjósanlegt til stórra mótmæla. Stórt opið svæði sem gat rúmað fjölmennan útifund.

Hann fann sig fljótt aftur í hlutverki frumkvöðulsins og skapandans, lagði sig enda allan fram. Kom nú með tillögu um að haldinn yrði stærsti mótmælafundur sem haldinn hefði verið í Danmörku. Torgið fyllt. Fengnir yrðu öflugir aktívistar að. Hann fékk háværar mótbárur í fyrstu; hér væru skýjaborgir, óviðráðanlegt verkefni fjárhagslega, alltof stórt. Hann lagði þá til að sótt yrði um fjárstyrk erlendis til að standa straum af kostnaði við auglýsingar, ræðumenn og ferðir þeirra til landsins. Tók frumkvæði í að leiða samskiptin við alþjóðasamtökin sem félagið AP var meðlimur í. Sá félagsskapur hét „Friends of Islam“ og hafði miðstöð sína í New York.

*

Ismail Sherzai vann hlutastaf með verkfræðinámi sínu á skrifstofu „Friends of Islam“, alþjóðlegra regnhlífarsamtaka múslímskra aðgerðarsinna í New York. Undanfarin ár hafði aðaláherslan verið lögð á baráttu í þágu frelsis Palsetínu frá Ísrael. Samtökin leigðu skrifstofu á 27. hæð í skýjakljúf á 34. stræti á Manhattan. Leigugjaldið var reyndar aðeins til málamynda 99$ á mánuði og frír aðgangur að móttöku, símaþjónustu og meira að segja að telefaxtæki, sem þá voru rétt að byrja að sjást. Sá sem svo rausnarlega bauð var Halim Sarwat, arabískur kaupsýslumaður í olíugeiranum. Hann rak olíuleitarfyrirtæki og hafði höfuðstöðvar sínar með á annað hundrað starfsmönnum á hæðinni.

Hann sá með ánægju af einni sjötíu fermetra skrifstofu undir starfsemi þessara samtaka. Hann var þeim einnig innanhandar með að finna fjármagn til starfseminnar hjá vinum og viðskiptafélögum úr víðfeðmu tengslaneti sínu í hinum múslímska heimi. Fyrir hans áeggjan lögðu þeir fram fé til einstakra andófsverkefna víða um heim. Flestir tengdust þessir aðilar svo bak við tjöldin sem stúkubræður í hinni áhrifamiklu reglu AMO, sem ekki fór hátt. Líktist um margt Frímúrarareglunni. Sumir sögðu að hún ætti meira skylt við hina dularfullu „Skull and Bones“ reglu í Yale háskóla. Þá hina sömu og Bush forsetafjölskyldan hefur ætíð átt fulltrúa í.

Engum var að minnsta kosti veitt innganga í AMO nema mælt hafi verið með honum af meðlimum. Hann var tekinn inn við dularfulla vígsluathöfn. Krafinn ævarandi trúnaðar gagnvart stúkunni. Á þann trúnað reyndi sjaldan. Dánartíðni sögð há meðal þeirra sem reynt höfðu. Nýir meðlimir þurftu svo tíma til að sanna sig áður en þeir nutu fulls trausts. Samtök þessi, „American Muslim Order“ voru stofnuð skömmu eftir þrælastríðið af ríkum, múslímskum innflytjendum frá Afganistan, Persíu og Arabíu sem auðgast höfðu á viðskiptum í Bandaríkjunum.

Samtökin snérust í fyrstu um það að skapa meðlimum tækifæri til að stunda það sem þeir áttu sameiginlegt: trúna. Hún átti þá, ekki síður en nú, undir högg að sækja í vestrænum heimi. En þar sem stofnendur komust smám saman til mikilla áhrifa vegna auðæfa sinna þróuðust áherslur þeirra í þá átt að standa vörð um og breiða út íslam um allan heim.

*

„Friends of Palestine, Ismail Sherzai, how can I help you?“

„Good morning, mister Sherzai, this is Mörður Sigurðsson calling from „Aktivistforeningen Palestina“, your sister organisation in Copenhagen...”

„Hello mr. Siggardson, nice to hear from you. How are things in Copenhagen?“

Eftir kurteislegt spjall um vorið og veðrið snéri Mörður sér að efninu. Útskýrði fyrir Ismail hvað til stóð. Af taktískum ástæðum hafði hann ákveðið að byrja á að „bjóða“ Samtökunum að senda öflugan baráttumann til að halda aðalræðuna á stærstu útimótmælahátíð sem haldin hefði verið í Skandinavíu og yrði í Kaupmannahöfn. Hann heyrði að vel var tekið í það og áræddi að spyrja um sjóði sem hann taldi sig hafa fregnað að hægt væri að sækja um styrk í þegar svona fjárfrekir stórviðburðir í þágu málstaðarins væru fyrirhugaðir.

„Mér líst mjög vel á þessi áform ykkar. Sendu okkur skriflegt erindi um málið. Hverju þið hyggist ná fram með þessum aðgerðum. Og fjárhagsáætlun. Einhverjar tölur um mannfjölda og kostnað. Ég mun svo tala fyrir málinu hér innanhúss. Það verða engin vandamál með að útvega öfluga ræðumenn. Heldur ekki pening. Ef okkur líst á forsendurnar.“

*

Þetta tækifæri var Ismail annars kærkomið því yngri bróðir hans, Yasir vann að því öllum árum, með dyggri aðstoð hans, að komast hratt til metorða innan AMO. Yasir lagði stund á læknisfræði og hafði fengið viðurnefnið Persneski kötturinn í skólanum. Hann var síðhærður, slunginn, jafnvel undirförull í samskiptum sínum við aðra og fáir vissu hvar þeir höfðu hann. Honum var einkar umhugað um að ná áhrifum í AMO, sem var lykill að framtíðaráformum hans í baráttunni gegn Ísrael og bandamönnum þeirra. Þetta yrði liður í því, hugsaði bróðir hans.

*

Vaaá-in heyrðust æ oftar þá sjaldan sem þau Steinunn áttu saman einskisverð orðaskipti. Steinunn veitti því eftirtekt og vissi hvað það þýddi.

Kvöld eitt þegar hann kom óvenju snemma heim og virtist auk þess allsgáður lagði hún frá sér bókina. „Við verðum að tala um þetta Mörður.“

„Þetta hvað?“ Mörður lét sem það kæmi honum á óvart að eitthvað væri til að tala um.

„Þetta hvað!“ endurtók hún. Henni var misboðið, snöggreiddist og hélt umsvifalaust áfram: „Það er kannski bara lóðið. Þú hittir líklega bara naglann á höfuðið þarna: Það er ekkert að tala um! Ekki neitt! Hjónaband okkar er bara að verða eitt allsherjar ekki neitt. Núll – með gati! Við sjáumst varla. Tölumst varla við. Forðumst hvort annað. Og þú okkur Hröfnu. Ert eins mikið í burtu og þú getur. Kemur heim þegar þú heldur að ég sé sofnuð. Lyktar þá bæði af bjór og hassi. Fullur. Skakkur! Þú ert kannski líka búinn að finna þér aðra konu?“

Hún beit sig í tunguna eftir þessa síðustu athugasemd. Henni hafði flogið þetta í hug en hún ætlaði ekki að saka hann um neitt. Ekki svona beint. Missti þetta út úr sér í æsingnum. Gamla fljótfærnin þegar hún æsti sig.

„Já, Steinunn. Það má með sanni segja að ég hafi fundið aðra. Ég skal auk þess segja þér hver hún er. Þú þekkir hana: Palestína! Já, ég er úti að vinna með fólki sem lætur sig aðra varða. Ég hef undanfarna mánuði verið á fundum í AP. Gamla félaginu mínu. Öll kvöld. Mér var falið að skipuleggja mótmælaaðgerðir til stuðning Palestínu. Þær verða eftir þrjá daga. Ég kem einmitt svo snemma heim í kvöld til að tala um þetta við þig.“

Hann hafði gengið á lagið eins og hún hafði nánast boðið upp á.

Mörður skýrði henni nú frá fyrirætlunum þeirra hjá AP og framvindu síðustu vikurnar.

„Af hverju hefurðu ekki sagt mér frá þessu fyrr? Það er líka einmitt þetta sem ég meina: Aldrei neitt sagt. Þegar þú ert hér þá…þá… ert þú ekkert hér – ert einhvers staðar annars staðar. Ert bara farinn burt. Og þá meina ég ekki á neinn fund heldur eitthvert burt. Langt í burt frá mér og Hröfnu. Og þú heldur bara áfram lengra og lengra. Fjarlægist. Stundum finnst mér bara hreinlega að ég þekki þig ekki. Viti ekkert hver er þarna innan við. Í stað þess að ég kynnist þér betur - við verðum nánari, fjarlægist þú meir og meir. Það vil ég ekki og get ekki látið það ganga lengur. Við verðum að gera eitthvað.“ Hún var enn öskureið ekki síst vegna þess að Mörður hafði þessar óvæntu málsbætur.

„Mér fannst bara ástæðulaust að þú hefðir áhyggjur af einhverju svoleiðis brölti í mér. Mat það reyndar svo að þú hefðir engan áhuga á slíku félagsstarfi,“ bætti Mörður við.

„Það helgast nú kannski af því að ég hef haft annað „áhugamál“ upp á síðkastið. Umfram skólann, hafi það farið framhjá þér. „Það“ heitir ekki Palestína. Ég er ekki að fitja upp á þessu samtali til þess eins að rífast við þig, Mörður. Ég skal taka orð þín trúanleg.“ Hún þagnaði andartak. Ákvað svo að gefa þessu sambandi annað tækifæri. „Ef þú ert sama sinnis þá er ég tilbúin til að láta reyna á það hvort við getum ekki lagað þetta, nálgast hvort annað aftur. En bara ef þú vilt. Og rífur þetta stálþil sem þú hefur rekið niður. Ég vil alveg taka þátt í því sem þú ert að gera. Það er að segja ef þú vilt leyfa mér það. Það þarf tvo til að svona gangi. Ég ætla að koma með þér á mótmælin. Ef ég má?“

Hann varð hálf hissa á þessari tillögu. Hafði eins búist við að þessu sambandi lyki hér og nú.

„En barnið?“ spurði Mörður eftir umhugsun.

„Ég tek Hröfnu bara með í kerrunni sinni. Verður það kannski ekki í lagi? Þú verður að segja okkur hvað þú vilt. Það er útlit fyrir ágætis veður.“

„Jú, auðvitað. Það hugsa ég alveg. Við búumst ekki við neinum látum. En maður veit svo sem aldrei. Við erum komin með öll leyfi. Og löggan verður þarna.“

„OK. Hvað verður annars um að vera þarna?“

„Við verðum með þrjá Dani á dagskránni: tvo danska aktívista, örugglega með kraftmiklar mótmælaræður og tónlist á milli og svo verður Oncle Danny – Dan Turrél – sem les ljóð og fer með létta hugvekju. Milli þess sem gestirnir frá Bandaríkjunum flytja sínar ræður. Þeir eru: strákur frá Palestínu sem bjargaðist naumlega úr rústum húss sem var sprengt af Ísraelsmönnum í árás á Gaza svæðið þegar hann var ungur drengur. Fjölskylda hans fórst öll. Foreldrar, amma og fjögur systkin. Hann einn komst lífs af. Svo er víst alveg frábær ræðumaður frá Afganistan sem hefur unnið sem sjálfboðaliði meðal annars í Palsestínu. Yasir Sherzai. Hann er læknanemi en vinnur hjá “Friends of Palestina” samtökunum í New York sem við erum í samstarfi við, með náminu. Svo endum við á léttum nótum með Shubidua.“

Það var fallegt vorveður. Sólin farin að ryðja burt skýjum. Fuglasöngur í trjánum umhverfis Kagså. Þau höfðu ákveðið að hittast þegar klukkuna vantaði kortér í fjögur við hliðið á norðaustur horninu á Örstedsgarðinum. Þar sem hann liggur að Ísraelstorgi, Nörre Voldgötu megin. Mótmælin áttu að hefjast klukkan fjögur. Mörður hafði farið snemma um morguninn að funda með þátttakendum og að hitta manninn frá FP, Yasir þennan, sem hann hafði tekið á móti úti á Kastrup deginum áður. Hann yrði síðan upptekinn við undirbúning það sem eftir var dags fram að mótmælafundinum. Þegar leið á daginn skein sólin í heiði og við það hlýnaði.

Hún bjó þær mæðgur til ferðarinnar. Svipaðist loks um eftir gulum stráhatti með rauðum borða og slaufu sem hún notaði til að verjast sólinni á sumrin. Hún fann hann ekki hvar sem hún leitaði. Að endingu gekk hún út án hans, vonsvikin. Er hún var um það bil að loka útidyrunum heyrði hún væl inni í íbúðinni. Hún fraus. Hún kannaðist við hljóðið. Snéri við og litaðist um. Grámann bangsi sem setið hafði upp við gaflinn – hún mundi vel að hún hafði stillt honum þar upp – lá nú á gólfinu.

„Hvað? Og ýlan farin að virka! Eftir fimmtán ár!“ braust út úr henni stundarhátt af undrun. „Hvernig í ósköpunum tókst þér eiginlega að detta út úr rúminu og kalla á mig um leið með ýlunni sem löngu var hætt að virka? Ha, Grámann minn? Já, já, auðvitað. Þú færð að koma með! Það mætti halda að þú hefðir sjálfstæðan vilja. Og sál. Lætur alltaf vita af þér þegar mest á ríður. Nema það sé vilji einhvers annars að þú komir með,“ umlaði hún fyrir sér, þagnaði, bætti svo við hugsi: „Eins og þegar þú komst í leitirnar.“ Henni varð hugsað til móður sinnar. Og þetta með tilviljanirnar. Þær voru ekki til.

Þegar hún beygði sig niður til að taka Grámann upp rak hún augun í stráhattinn sinn undir rúminu hennar Hröfnu.

„Takk, Grámann minn! Ég get svo svarið það! Er draugur eða eitthvað í rúminu þínu, Hrafna mín? Ja – varla er hann þá af verra taginu.“

Þau Mörður hittust á fyrirfram ákveðnum stað og tíma. Fólk var byrjað að flykkjast á torgið. Hann gekk á undan þeim í átt að upphækkaðri senunni. Staðnæmdist skammt þar frá. Fyrir miðju torginu. Hljómsveitin hitaði upp með því að leika og syngja baráttusöngva. Fjöldinn sem jókst ört tók undir. Hrafna var hvergi bangin heldur naut tilbreytingarinnar. Hjalaði við Grámann og horfði forvitin í kringum sig hin kátasta með að vera innan um fjöldann og háværa tónlistina.

„Hér er best að vera. Hér heyrist allt og þið sjáið vel þá sem koma fram. Ég verð að skilja ykkur eftir hér. Í bili að minnsta kosti. Ég þarf að vera á bak við senuna. Það er víst mitt djobb að sjá um að prógrammið renni hnökralaust í gegn. Ég fylgist með ykkur ég skýst til ykkar ef tími gefst. Annars sjáumst við eftir fundinn.“

Hann tók dóttur sína upp og kyssti hana á ennið.

Hún otaði Grámanni að honum og kallaði nafn bangsans í fyrsta sinn: „Gamann, Gamann“. Ekki fór á milli mála hvað Hrafna vildi. Þau litu hvort á annað yfir þessari uppgötvun og brostu.

„Dugleg,“ sagði Mörður og kyssti Grámann á snoppuna. Síðan dóttur sína aftur. Síðast Steinunni á kinnina. Þrýsti henni létt að sér með annarri hendi um mittið, eitt andartak. Leit óöruggur, rannsakandi í augu hennar áður en hann hvarf í fjöldann.

„Gangi þér vel… elskan!“ kallaði hún á eftir honum. Veifaði hikandi. En hann var horfinn án þess að líta um öxl.

Fundurinn fór rólega af stað. Mótmælendum fjölgaði fljótt og stemningin varð samfelld. Fjöldinn söng með hljómsveitinni We shall overcome og fleiri þekkta friðarslagara. Lögreglan gekk um meðal mannfjöldans. Tveir og tveir þjónar réttvísinnar saman. Á stuttermaskyrtum í sumarhitanum. Brögð voru að því að mótmælendur gerðu hróp að lögreglunni. Hæst heyrðist í hópi skammt frá henni.

Eftir því sem á leið og áhrif öls og annarra vímugjafa urðu meiri jókst aðkastið sem lögreglan varð fyrir. Innan skamms fór að bera á stympingum. Jafnframt óx ræðumönnum ásmegin. Hvöttu til aðgerða gegn öllu ofbeldi. Enn var það fólk í hópnum næst henni sem hafði sig mest frammi.

Að endingu sló í brýnu milli tveggja löggæslumanna, manns og konu, og nokkurra friðarsinna. Virtust þeir á endanum ætla að hafa betur. Kvenlöggunni tókst að kalla á hjálp. Allt tiltækt lögreglulið á torginu streymdi til þeirra. Rósturnar mögnuðust við það. Brátt fór allt úr böndum.

Hústökufólk úr nágrenninu, Nörrebro, þefaði uppi væringarnar. Bættist fljótt í hópinn. Allt lauslegt, sem hönd á festi, tók að fljúga um loftin. Bílar með sírenuvæl streymdu að Ísraelstorgi. Eldar loguðu brátt og götuvígi mynduðust. Engum var óhætt. Hún reyndi að koma sér út úr aðal kösinni. Með barnið í kerrunni en gekk það illa. Hún hratt frá sér og stympaðist. Komst hvergi. Loks kallaði hún og hrópaði: „Der er et barn her! Jeg har et lille barn her!“ Barðist örvæntingarfull fyrir svigrúmi til að komast burt með kerruna og barnið án árangurs. Kylfur voru á lofti. Fólk hafði annað að gera en að líta niður fyrir sig. Enginn sá eða heyrði barnið í kerrunni. Jafnvel þótt það gréti af öllum lífs- og sálarkröftum og hún hrópaði. Annar hávaði yfirgnæfði þær. Skyndilega sá hún allt svart. Sundlaði. Mundi svo ekkert meir.

Lögreglumaður sem átti í vök að verjast hafði notað kylfu sína á þennan æsta og öskrandi mótmælanda.

*

Ræðumaðurinn Yasir hafði færst allur í aukana við þetta ástand. Æsti nú til frekari aðgerða mót lögreglunni. Það varð að stoppa hann. Lögreglan ruddist upp á sviðið.

Yasir hafði haft auga með konunni með gula hattinn með rauðu slaufunni. Barninu. Og litla drengnum sem vék ekki frá kerrunni. Hann sá gula hattinn hverfa rétt um það bil sem lögreglan braust upp á sviðið bak við. Hann stökk fram af því og hvarf inn í iðandi kösina. Olnbogaði sig að staðnum þar sem hann sá drenginn standa og veifa gula hattinum. Að endingu komst hann þangað. Fann barnið hágrátandi af skelfingu. Í kerrunni. Með bangsann í fanginu. Steinunn alblóðug. Krjúpandi yfir barninu. Hálf meðvitundarlaus. Drengurinn var horfinn en guli hatturinn, rifinn og blóðugur, hékk á handfangi kerrunnar.

Þau áttu í vök að verjast. Afganinn reisti Steinunni upp. Náði barninu í fangið. Greip í hönd Steinunnar. Setti öxlina undir sig og böðlaðist í gegnum þvöguna með Hröfnu í fangi sér og Steinunni vankaða og hálf blindaða af blóði í eftirdragi. Kerran, Grámann og hatturinn urðu eftir. Og drengurinn. Þeim tókst einhvern veginn að troðast út úr kösinni, troðast upp að húsaröðinni sem afmarkaði torgið að vestanverðu.

*

Hún var nú komin til sjálfrar sín og áttað sig á hver bjargvættur þeirra var. Afganinn sem hélt ræðuna. Rammur nikótínfnykur fyllti vit hennar. Henni til mikillar furðu opnaði hann dyrnar á húsinu með lykli. Hleypti þeim inn.

„Farðu upp í íbúðina. Lögreglan veit ekkert um hana.“ Hann var lafmóður. Talaði ágæta ensku.

„Hvaða íbúð?“ spurði hún forviða.

„Það er íbúð sem múslímasamtökin í Danmörku eiga. Ég bý í henni á meðan ég er hér. Hún er á efstu hæð. Merkt Dansk múslímfor... eitthvað. Ég fer út aftur og reyni að finna Mörð. Og drenginn.“

„Af hverju… hvernig datt þér… hvernig veistu hver ég… drenginn? Hvaða dreng?“ spurði hún skilningssljó.

Hann leit íhugandi á hana. „Ég sá þig ofan af senunni með barnakerruna. Í fylgd með Merði og drengnum, rétt áður en dagskráin hófst. Þannig vissi ég að þið væruð fjölskyldan hans. Hann var búinn að segja mér frá ykkur. Já, þér og stúlkunni bara. Ekki drengnum. Stráhatturinn þinn hjálpaði mér að hafa auga með ykkur í þvögunni. Drengurinn veifaði honum stöðugt.“ Hann fékk henni lykla að íbúðinni.

„Hvaða drengur?“ endurtók hún gruflandi.

Hann snérist á hæli og rauk á dyr. Hún fann íbúðina á efstu hæð og gekk inn. Hrafna var hætt að gráta en volaði örlítið ennþá. Saknaði líklega Grámanns. Hélt enn dauðahaldi í móður sína. Eins og hún vildi ekki missa hana aftur.

Þær komu inn í langa íbúð. Gangur fyrst, með herbergjum á hvora hlið og baðherbergi. Eldhúsi og borðstofu þar inn af. Innst var stofa sem náði þvert yfir íbúðarbreiddina. Út um kvistgluggann í eldhúsinu sást niður á torgið. Þar iðaði allt í óeirðum ennþá.

Íbúðin var hálf tóm af húsgögnum. Þó var matborð og sex stólar í kringum það í miðri borðstofunni. Í stofunni voru sex flatsængur út með veggjum. Bænamottur á gólfinu framan við hverja þeirra. Inni í herbergjunum þremur voru einnig tvær flatsængur á gólfum. Bænamottur og tveir ósamstæðir fellistólar hjá. Á veggjum voru myndir á stöku stað. Öllu heldur fagurgerðar eftirprentanir úr Kóraninum. Listilega handritaðar síður sem hún skildi auðvitað ekki hvað þýddu.

Hún tók Hröfnu með sér fram á baðherbergið. Þvoði blóðið úr klepruðu hári sér eftir því sem hún gat. Blóðbletti úr skyrtu sinni. Lagaði föt sín. Hætt var að blæða en ljótur skurður nálægt hvirflinum og heljarinnar kúla. Hún yrði að láta lækni líta á þetta sem fyrst. Hún var líka blóðrisa á hnjánum. Þunnur stráhatturinn hafði greinilega ekki verndað hana mikið en hinsvegar hjálpaði hann þessum ókunna múslíma að finna þær mæðgur. Hatturinn bjargaði þeim líklega. Einnig áttu þær Afgananum sannarlega greiða að gjalda.

Eftir dágóða stund komu þeir Mörður og Afganinn lafmóðir. Mörður tók strax eftir blautum blettum og blóði sem ekki hafði náðst úr skyrtu Steinunnar. Varð óðamála. „Hvað er að sjá þig Steinunn, ertu slösuð? Hvað með barnið? Er allt í lagi með ykkur? Hvað kom fyrir?“

„Já, já, það er allt í lagi með okkur. Ég rak mig bara óvart á löggukylfu,“

„Hvað? Ég trúi þessu ekki! Varstu lamin? Af lögreglunni!“

Yasir stóð álengdar. Fylgdist skilningssljór með samræðum þeirra á íslensku. Mörður áttaði sig.

„Sorry! Yasir, þetta er konan mín Steinunn og dóttir mín Hrafna – Steinunn, þetta er Yasir Sherzai frá Friends of Palestine. Hann er frá Afganistan. Er í læknanámi í Bandaríkjunum. Var ræðumaður hér áðan eins og þú líklega sást.“

„Já – ég veit, við höfum hist,“ svaraði hún á íslensku og þvingaði fram brosvipru. „Hann bjargaði lífi dóttur þinnar rétt áðan.“

„Ha, hvað gerðist eiginlega?“

„Ja, við vorum að troðast undir. Ég steinrotuð. Lá víst ofan á kerrunni og barninu þegar hann kom og bjargaði okkur.“

Mörður snéri sér fullur þakklætis að Yasir. „Ég…,“ hann leitaði orða.

Yasir bandaði frá sér. „Nei, nei, mín er ánægjan en þetta er eins mikið drengnum að þakka.“

„Drengnum? Hvaða dreng?“ spurði Mörður.

„Sem kom með ykkur.“ Hann leit á Steinunni. „Hann veifaði hattinum eftir að þú rotaðist. Vísaði mér á ykkur með hattinum. Var svo horfinn.“

„Það kom enginn drengur með okkur.“ Hún svaraði ákveðið.

„Jú, ég sá hann koma með ykkur. Hann stóð við hliðina á ykkur þegar ósköpin byrjuðu. Vék ekki frá kerrunni eða barninu í öllum æsingnum. Ekki fyrr en ég kom.“

„Ég sá hann ekki,“ sagði hún harðákveðin.

„Það hefur þá bara verið einhver danskur strákur með foreldrum sínum.“ Mörður snéri sér að Yasir. „Hvernig get ég nokkurn tíma þakkað þér? Við eigum þér að þakka að Hrafna er á lífi.“

„Oo – við finnum leið til þess, þótt síðar verði.“

Persneski kötturinn brosti tvíræðu brosi.

12. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

„Holy shit, – sjáðu! Hvað í fokking helvítinu hefurðu gert, Bela „Bullseye“ Bogo… Bogo…, hvaðþaðnúer? argaði Carlos.

„É-g hitti bara ei-eins og þú sa-sagðir, ne-neðan við…“

„Hittir bara hvað? Þú áttir að fokking feila! Öskraði Carlos.

„É-ég meina það, ég fei-feilaði neðan við – þú-þú sást það sjálfur – þe-þessir fo-fokking drengir hlupu bara sjálfir á fo-fokking jarðsprengjuna.“ Bullseye sem var orðinn skelkaður fékk ekki einu sinni stuðning félaga síns.

„SHIT! Jæja, komum okkur burt héðan áður en nokkur getur tengt okkur við þetta – fokking drengirnir voru bara svona óheppnir að hlaupa á fokking jarðsprengju. Enginn má nokkurn tíma vita að við skutum á þá – upp í fokking jeppann með þig Bela.“

„Æ, æ, sör.“ Bela Bullseye Bogomilovich lét ekki segja sér það tvisvar en Carlos tautaði: „Það er þó alltént tveimur fokking hryðjuverkamönnunum færra.“

Þegar jeppinn var horfinn fyrir ásinn og þögn ríkti aftur í dalnum, mátti heyra langdregið ámátlegt væl í mógráum munkahrægammi sem kominn var á vettvang, hnitaði hringa hátt yfir blóðvellinum í fjalladalnum og kallaði á nafna sína.

13. Kafli – frá 1983. Kaupmannahöfn.

„Ég sótti um starf á Íslandi og var að fá svar um að ég hafi fengið það. Ég á að byrja eins fljótt og ég get svo við Hrafna förum heim strax að loknum prófum.“

Þetta kom honum ekki á óvart. Bara formleg staðfesting sem hann vissi að var á leiðinni. Atburðirnir á Ísraelstorgi höfðu ekki orðið til að bæta samband þeirra – þvert á móti. Þau töluðu hreinlega ekki um þá. Töluðu ekki um neitt sem máli skipti lengur.

Steinunn las af kappi fyrir lokaprófin framundan. Hann hafði hinsvegar ákveðið að fresta sínu námi um eitt ár. Hafði fórnað of miklum tíma í Palestínuverkefnið til að ná því að klára þetta árið. Hún sagði ekkert við því, skipti sér ekki af hans málum lengur.

Hann passaði sig að koma seint heim á kvöldin. Fullviss um að Steinunn yrði þá komin uppí. Hann gáði hvort ljós var í svefnherberginu áður en hann kom inn. Ef það var þá slökkti hún á náttborðslampanum þegar hún heyrði að hann kom inn. Mörður bjó um sig í sófanum í stofunni. Eina gleði hans sem eftir var í þessu samlífi var Hrafna litla, sem skreið upp í til hans á næturnar. Hún rumskaði oftast síðla nætur og rölti þá svefndrukkin fram til hans með snuðið sitt og potaði sér í fang pabba sem vakti um stund, talaði við hana hvíslandi og strauk hár hennar. Hann svaf eða þóttist sofa þegar þær mæðgur fóru á morgnana. Það síðasta sem Hrafna gerði áður en þær fóru út var að hlaupa inn og kyssa hann á kinnina. „Babba bess,“ sagði hún með snuðið uppi í sér meðan mamma hennar beið í útidyrunum. Eitt sinni virtist hún ætla að gleyma því. Þá spurði Steinunn hvort hún ætlaði ekki að kyssa pabba bless. Honum hlýnaði um hjartarætur við það.

Hann var svo á bak og burt þegar þær komu heim síðla dags. Samlífi þeirra var löngu lokið. Þau sváfu bara undir sama þaki.

„Hefurðu ekkert um þetta að segja Mörður? Ég veit að þér er ekki sama. Eða er þér það kannski?“

Hann þagði.

„Þú ert svona alveg dæmigerður INFJ.“

„IN… hvað?“

„Æ, ekkert.“

„Hvernig er dæmigerður „ekkert“?“

Dæmigerður INFJ þá, – Introverted Intuitive Feeling Judging –, Protector öðru nafni. Myers Briggs greiningin. Ég las um þetta í sálarfræðinni í vetur. Fannst þú algerlega sverja þig inn í þá týpu. Lokaðir persónuleikar. Opna sig ekki. Hæglátir. Trana sér ekki fram. Einfarar. Rekast illa í hópi. En hafa samt eitthvert óskiljanlega óbrigðult innsæi í mannlegt eðli. Einskonar auka skilningarvit. Finna á sér – nei, vita ótrúlegustu hluti fyrirfram. Finnst það sjálfsagt mál að þeir geri það, og akta í samræmi við þessi „hugboð“ sín. Gæddir óvenju þroskuðu gildismati sem þeir kvika ekki frá og eru óstöðvandi í þráhyggju sinni þegar þeir framfylgja hugsjónum sínum. Þeir eru líka, eins og þú; umhyggjusamir við þá sem þeir elska. Þar togast kannski á, einfarinn og ástvinirnir. Enda kallast þeir Protectors.“

„Protectors! Um hvað ertu að tala?“

„Þig. Það er líka hægt að vera of umhyggjusamur, treysta ekki sínum nánustu fyrir leyndarmálum sínum. Leyfa þeim ekki að taka þátt í lífi sínu, ekki bara gleði heldur einnig sorgum. Vernda þá of mikið. Þetta er sjaldgæfasta týpan í þessu sextán flokka, viðurkennda greiningarkerfi á persónuleikum. Aðeins eitt prósent af mannkyninu greinast þannig. Svo þið eruð sjaldgæfir.“ Hún gerði hlé á máli sínu, breytti svo um tón.

„Segðu mér hvað þér býr í brjósti Mörður minn. Ég á alveg ómögulegt með að skilja þig.“

Hann hugsaði sig um og sagði loks með hægð.

„Skilja – misskilja. Það er stutt þar á milli. Alltof stutt – og engin þriðja leið. Engin málamiðlun. Eins er með það að „segja“ og „þegja“ – þar er heldur engin þriðja leið. Né málamiðlun. Aðeins einn bókstafur sem skilur að. Sagt er sagt og verður ekki breytt. Þeir eru alltof margir sem ekki átta sig á því. Í þögninni er hinsvegar öryggi. Í henni eiga þeir hlutir heima sem verða ekki sagðir.“

Hún gafst upp.

„Ég fæ víst aldrei að vita hvað það var sem ekki verður sagt. Né heldur tækifæri til að láta á það reyna hvort ég skil það eða misskil. Þú heimsækir okkur eins oft og þér sýnist Mörður minn þegar þú kemur. Reiknarðu ekki með að koma heim næsta sumar?“

„Jú, jú – að sjálfsögðu. Ég kem heim. Örugglega. Þá kem ég og heimsæki ykkur. Ekki spurning.“

Hún stundi – leit á hann ósannfærð um að hugur fylgdi máli.

Eftir brottför þeirra mæðgna til Íslands missti hann sig í þunglyndi. Þær tvær vikur sem eftir voru af leigusamningnum á Kagså, rann ekki af honum. Hann tók ekki síma. Lokaði sig af, drakk og reykti hass. Borðaði lítið. Fór ekki út úr húsi nema þegar hann neyddist til að kaupa nauðþurftirnar. Sjálfsmeðaumkunin náði tökum á honum. Það hafði hún aldrei gert áður.

Engin húsgögn voru eftir í íbúðinni nema þau sem kollegíið átti sjálft. Bækurnar hafði hann flutt á skrifstofu AP skömmu áður til geymslu. Aðeins myndin af mömmu hans hékk uppi í stofunni.

Þegar leigutíminn var liðinn átti hann hvergi í hús að venda. Nú stóð hann uppi án skóla, án vinnu og húsnæðis. Og án fjölskyldu. Minnipokamaður. Það var ekki annað eftir en segja sig á Bísann. Félagsaðstoðina hjá Bistandskontórnum á Kristjánshöfn. Fyrir náð og miskunn fékk hann að flytja tímabundið inn til Hebba. Gamli skólafélagi hans í Kristjaníu hafði nú komið ár sinni enn betur fyrir borð þar. Bjó betur en flestir aðrir í litlu húsi nálægt síkinu. Út af fyrir sig. Þeim samdist um leigu sem Mörður borgaði af peningunum sem hann fékk á Bísanum. Það eina sem hann flutti með sér þangað var íþróttataska með fötum. Fötin sem hann stóð í. Og málverkið af móður sinni.

En Hebbi var ekki sá auðveldasti í sambúð. Ráðríkur og drottnunargjarn. Refur í viðskiptum. Lét sífellt finna fyrir því hver réði. Kominn í eigið hús einmitt í krafti þessara eiginleika. Hann var orðinn eins konar atvinnurekandi í Stínu. Annaðist sölu á ýmsum auðseljanlegum nauðsynjum sem hann keypti af „næturverkamönnum“ samfélagsins þar. Hebbi fór sjálfur í söluferðirnar á kollegí borgarinnar þar sem íslenskir námsmenn voru stærsti kúnnahópurinn. Vinsælust voru sjónvörp og hljómflutningstæki. Fyrir utan stuðið sjálft. Hann tók jafnvel niður pantanir ef sérstakar óskir voru færðar fram. Innan nokkurra daga fékkst varan jafnan afhent. Loppan og fleiri samkomustaðir Stínu voru annars markaðstorg hans.

Brátt nægði bístandshjálpin ekki fyrir húsaleigu, öli, stuði eða öðrum nauðþurftum. Hebbi fór fram á að hann borgaði húsaleiguna með vinnu fyrir sig. Mörður fór að stunda innbrot með næturgenginu. fljótlega dró hann sig þó út úr þeim hópi. Fannst þeir of kærulausir, sumir snarruglaðir, heiladauðir af neyslu. Það var alltaf að gerast að þeir væru nappaðir. Hann fór að starfa sem einyrki og náði fljótt góðum tökum á iðjunni. Skaffaði mun betur en þegar hann var í hópnum. Hann bjó líka yfir einstökum hæfileikum. Að leynast, ferðast um í skuggum. Falla inn í umhverfið. Finna afdrep, sem skýldu honum. Fara um hratt og hljóðlega, nokkuð sem kom sér vel í þessari starfsgrein. Sérhæfði sig í verðmætum smámunum eins og skartgripum.. það hentaði einyrkja betur en þungir fyrirferðarmiklir hlutir eins og sjónvörp og hljómflutningstæki. Honum gekk ótrúlega vel að finna falda hluti. Sjá fyrir hvar fólk geymdi þá.

Hann var orðinn stigamaður.

Það var rigningardagur. Napur kalsi stóð af Eyrarsundinu og vetur sestur að. Úr rigningunni varð brátt slydda. Aðstæðurnar í Kristjaníu voru orðnar ógeðfelldar. Raki í öllum fötum. Kaldur, illa þefjandi saggi. Hús Hebba ekki upphitað nema með kamínu í stofunni niðri. Ekkert rafmagn. Þröngt var um Mörð á illa einangraða geymsluloftinu sem Herbert hafði úthlutað honum um sumarið. Rök saggalyktin mætti honum þegar hann skreið upp á skörina á kvöldin. Fjaðradýnan á gólfinu gömul og bæld í miðju og marraði í gólffjölum í hvert sinn sem hann bylti sér. Krafs í rottum milli þilja fylgdi honum inn í svefn sem vart stóð undir nafni nema hjálparmiðla væri neytt. Bitinn af enn smærri íbúum sem tilheyrðu skordýrafánunni, daunillur og skítugur. Aldrei hafði líf hans verið eins ömurlegt, nema ef vera kynni á Breiðavogi. Tilgangslaust. En hér var ekkert Vogshorn til að fleygja sér fram af.

Hann átti hvorki fyrir stuði né öli. Betlaði aur og sígarettur á Kristjánshafnartorgi. Fúlskeggjaður, horaður og með hattkúf ofan í augum svo hann þekktist síður. Síst af öllu eyddi hann pening í mat. Ráfaði um í reiðileysi. Fráhvörfin óbærileg. Lífið ekki þess virði að lifa því. Aðeins ein leið eftir. Áður en hann vissi stóð hann á gömlu brúnni yfir síkið með múrsteina innanundir úlpunni, og bundið með snæri utan um sig miðjan svo þeir tylldu meðan hann vippaði sér yfir handriðið. Hann ætlaði að ljúka þessu lífi.

Á brúnni höfðu þau Steinunn stansað eitt sinn. Samtal þeirra þremur árum áður rifjaðist upp. Hann lagðist fram á handriðið. Horfði niður í kyrrt síkið sem speglaði gráan himininn áður en hann lét verða af því óumflýjanlega. Í iðandi hringjunum undan votum snjóflygsunum sá hann óljósa spegilmynd sína sundurtætta. Eins og sjálfsmynd hans var.

Er þetta ég þarna niðri? Horfi upp til himins. Eða er ég á brúnni og horfi niður. Á sjálfan mig. Á botni síkisins? Af brúnni milli tveggja heima. Veit ekki hvert ég á að fara. Hvort ég er að koma eða fara? Ég á ekkert lengur. Hvora leiðina sem ég fer. Áfram yfir brúna. Eða til baka. Ekki kemst ég upp. Er lausnin ekki að fara niður? Ofan í síkið? Hverfa? Hvers vegna ekki? Láta þögult og kyrrt síkið taka við mér. Án nokkurra spurninga. Án þess að segja neinum neitt. Ég verð horfinn um leið og gárurnar loka á eftir mér. Finnst ekki aftur. Nema sem beinagrind. Nafnlaus hvít beinagrind sem engin kæmist nokkru sinni að af hverjum væri. Gullkross mömmu um banakringluna. Gullhringur á hvítri kjúku. Með stöfunum SÁ innan í.

Maður verður víst ekki fyrsti íslenski námsmaðurinn í Kaupmannahöfn til þess að hverfa í hyldjúpa kyrrð. Í Kristjánsborgarkanal. Hólmskanal, sem skildi Brimarhólm frá landi. Gamla fangelsið þar sem margur landinn lét lífið. Af vosbúð. Hvort tveggja voru þetta drekkingarhylir íslenskra námsmanna sem sjálfir dæmdu sig til dauða. Seka af þeim glæp að hafa farið halloka í lífinu hér í Höfn. Eins og ég nú. Ég yrði í göfugum hópi þar. Þetta er einfaldasta lausnin fyrir alla. Ég á bara tvo að í þessum heimi svo skaðinn yrði ekki mikill. En, jú! Steinunn myndi vita hvar ætti að leita að mér. Það hafði hún sagt einmitt hér. Um nóttina. Fallegustu nótt lífs míns. Nóttina sem Hrafna litla varð til. Þá stóð ég á þessari sömu brú. Með henni. Hún vissi þá hvert ég átti að fara. Leiddi mig héðan. En hún sagði líka: Þú veist þó hvar á að leita að mér ef ég hverf, hafði hún sagt. Eitthvað var að baga hana þá. Honum varð hugsað til Hröfnu litlu með söknuði. Skyldi hún muna eftir mér. Neei. Hún er áreiðanlega búin að gleyma mér. Vonandi.

Hann leit upp. Við honum blasti snúinn turn Frelsarakirkjunnar. Sá sem de Thurah hafði kastað sér úr. Tekið með því líf sitt. Hvers vegna ekki? Hann tók um handriðið svo hnúar hans hvítnuðu. Steig upp á neðstu slána.

„Sæll!“

Hann hrökk upp úr hugsunum sínum. Það var gengið létt á slitnu trégólfi brúarinnar. Ungur, fátæklegur drengur nálgaðist hann brosandi. Stansaði fyrir framan hann og horfði hyldjúpum, dökkum augum á hann og rétti fram höndina.

„Vilt þú nú ekki þiggja af mér skiptimiða í strætisvagn? Hann gildir enn.“

Mörður steig aftur niður á brúna, tók við miðanum umhugsunarlaust og viðutan. Hann starði um stund á miðann. „Takk – takk fyrir, vinur!“ kallaði hann eftir drengnum sem var að hverfa fyrir runnana handan síkisins. „Heyrðu! Eee…, hvað heitirðu annars?“

Drengurinn snéri sér við með geislandi brosi og veifaði til hans. „Ari“

Hvað hann brosti fallega þessi fátæklegi ungi drengur, saklaus og óskemmdur af myrkraskepnum mannheima. Hann var klæddur í vaðmálsföt! Skrítið! „Hélt að þau þekktust ekki lengur. Hann var eitthvað undarlegur drengurinn, fjarrænn, óraunverulegur. Eins og út úr bíómynd eftir sögu Dickens“

Hann leit aftur á miðann. Hann var stimplaður á Nörreport stöðinni. Honum varð hugsað til AP. Vina sinna á Nörrebrú. Langt var orðið síðan hann hafði hitt þá.

Þá rifjaðist það upp fyrir honum að ágætis, nýlegt, tuttugu og fjögurra tommu Sony sjónvarp og Marantz hljómflutningstæki voru á skrifstofu AP. Mörður stóð lengi áður en hann tók á sig rögg, fleygði múrsteinunum í síkið og gekk í ákveðnum skrefum yfir brúna. Í áttina sem drengurinn kom úr. Sömu leið og þau Steinunn höfðu gengið kvöldið örlagaríka þegar þau hittust. Í átt að Öresundskollegíinu, þar sem hún bjó þá.

Þar var eitthvað sem mátti vissulega gera pening úr. Hann átti meira að segja lykil að skrifstofunni enn. Hann þyrfti ekki einu sinni að brjótast þar inn. Og það var jú HANN sem hafði útvegað þetta tvennt. Frá Hebba. Fyrir gott verð. En það vissu þeir félagar hans í AP ekkert um. Borgað fyrir með styrknum sem HANN hafði herjað út hjá Friends of Islam. Svo væru kannski nokkrir hundraðkallar í ölsjóðnum, ef vel stæði á. Mörður var lagður af stað út eftir. Sjá hvort lykillinn hans passaði ekki örugglega ennþá. Best færi ef engin væri þar nú. Þá gæti hann borið lykilinn við. Farið svo í heimsókn þangað aftur, í nótt.

Hann notaði skiptimiða drengsins á stansi við Amagerbrogötu. Tók fimmuna út á Nörrebrú.

Þau voru þar, Jesper og Ulla. Tóku Merði með kostum og kynjum, þótt illa væri til reika. Minnug þess að hann var maðurinn að baki mótmælafundinum stóra sem komið hafði félaginu þeirra, AP, svo rækilega á alheimskort meðal mótmælasamtaka. Fréttamyndir frá Ísraelstorgi höfðu farið út um allan heim.

„Dav med dig. Det var da længe siden! Hva‘! Kom indenfor og ta‘dig en bajer.“ Jesper gjaldkerinn var ætíð hress og sá til að ávallt var öl í kælinum. Eftir vingjarnlegt spjall um stund sagði Ulla, ritarinn: „Gott að þú komst. Yasir vinur þinn er mikið búinn að reyna að ná í þig. Hringja margsinnis síðan í sumar. Hann sendi þetta um daginn.“ Hún teygði sig í bréf upp í hillu og fékk honum. „Þetta kom fyrir þremur vikum.“

Mörður gat ekki setið á sér að opna það og las. Hann las það aftur. Yasir hafði heyrt hjá vinum hans þarna að hann væri í húsnæðishraki. Friends of Islam höfðu nú keypt íbúðina við Ísraelstorg af Samtökum múslíma í Danmörku sem leitað höfðu til þeirra því þau áttu orðið í fjárhagslegum vandræðum með að halda henni. FI hafði leigt íbúðina af þeim síðustu mánuði og nú höfðu þeir keypt hana. Yasir kvaðst vanta húsvörð og vildi bjóða honum starfið. Til bráðabirgða. Þar til þeir fyndu framtíðarhúsvörð. Hann gæti búið frítt í íbúðinni í staðinn þar til nýr yrði ráðinn.

Þetta tilboð kom eins og himnasending.

Hann fékk að hringja þegar í stað til að fá að vita hvort tilboðið stæði enn og ef svo væri tæki hann því. Svo reyndist vera og hann var ráðinn á stundinni. Hann fékk afhenta lykla að íbúðinni sem geymdir voru á skrifstofu AP. Hann sló vini sína um hundrað kall. Tók fimmuna til baka út á Kristjánshafnartorg. Arkaði niður í Kristjaníu. Setti aleiguna í íþróttatöskuna. Hagræddi innpakkaðri myndinni af móður sinni undir hendinni. Yfirgaf Kristjaníu án saknaðar. Tók fimmuna aftur út á Nörreport stöð. Þaðan var fimm mínútna gangur í íbúðina við Ísraelstorg. Á lagerútsölu á leiðinni keypti hann sér gallabuxur, bol, nærbuxur og sokka. Í Brugsen; sápu og sjampó, mjólk, brauð og álegg. Fyrsta verk hans var að henda daunillum lörfunum sem hann stóð í og fara síðan í sturtu. Naut þess að standa óratíma undir heitri bununni. Og klæða sig í hreinan, þurran fatnað á eftir.

Eftir baðið og velútilátna máltíð sat hann yfir rjúkandi kaffikrús í hlýju eldhúsinu og fór yfir atburði þessa ótrúlega dags. Skjálfandi úr þynnku og geðshræringu. Á klukkutíma hafði vonlaus staða hans snúist við eins og best varð á kosið. Hann yrði Yasir ævarandi þakklátur fyrir það. Nú skuldaði hann honum ekki aðeins fyrir líf dóttur sinnar heldur eigið líf líka.

Upp í huga hans skaut skyndilega myndinni af drengnum á brúnni sem hann gat öðrum fremur þakkað þetta lán sitt. Og líf. Kom í veg fyrir sjálfsmorð hans í síkinu. Gaf honum óútrunna skiptimiðann. Skiptimiða inn í nýtt líf. Og hvarf svo að því búnu.

Hvað sagðist hann heita? Ari? Þá laust það í skyndingu upp fyrir honum að drengurinn hafði talað íslensku. Fallega, gamaldags norðlensku.

Um miðjan vetur hafði hann kastað sinni kristnu trú og játast íslam. Það gerðist í kjölfar þess að Yasir lét að því liggja að nú stæði til að ráða framtíðar húsvörð og aðeins maður íslamskrar trúar kæmi til greina. Sá fengi dægileg laun. Bíl til afnota vegna aukinna verkefna og snúninga fyrir Samtökin í tengslum við tíðari gestakomur sem fyrirséðar væru framundan. En sá þyrfti einnig að vinna einstaka viðvik fyrir samtökin þess á milli. Eftir trúarskiptin var hann fastráðinn.

Nú hét hann ekki lengur Mörður Sigurðsson heldur Ali Yusuf. Nafnið valdi hann til að heiðra minningu móður sinnar, sem var Jósepsdóttir og reyndar kölluð Alla af sínum nánustu. Ekki þótti honum lakara að uppáhalds tónlistarmaður hans á árum áður, Cat Stevens, hafði fyrir nokkrum árum einnig gengið íslam á hönd og kallað sig Yusuf Islam.

Ali Yusuf fékk brátt í auknum mæli verkefni frá Yasir sem urðu til þess að námið var enn sett á hilluna – tímabundið, fullvissaði hann sjálfan sig enn um.

Verkefni sem Yasir fór að fela honum voru æði oft að leita uppi og finna einstaklinga. Heilu fjölskyldurnar og fyrirtæki sem Yasir eða FI þurftu að hafa tal af. Oft var þetta snúið því svo virtist sem sumir vildu helst ekki að þeir fyndust. En honum varð vel ágengt. Hafði einhvern sjötta sans sem hjálpaði honum að finna þetta fólk. Þegar það var fundið var verkefni hans oftast það að fá þeim bréfleg skilaboð. Sjaldnast virtust þau vekja gleði. Tók stundum við greiðslum sem hann lagði inn á mismunandi erlenda bankareikninga.

Hann spurði einskis. Vann það sem fyrir hann var lagt þegjandi og hljóðalaust. Drakk sitt öl í friði þess á milli á hverfiskránni, þótt ekki samræmdist það hinum nýja sið. Engin hafði eftirlit með honum. Hélt hann.

Honum varð fljótlega ljóst samhengið sem var milli sumra verkefna hans og gestanna. Þegar hann fékk svo staðfestinguna hríslaðist um hann kaldur hrollur. Hann hafði þá fyrir skömmu haft upp á fjölskyldu nokkurri á Skáni. Rétt utan Málmeyjar. Upplýst Yasir um verustað þeirra. Eins og ætlast var til af honum. Honum hafði líkað vel við dóttur þeirra sem túlkaði. Minnti hann á dóttur sína þótt eldri væri. Hún stakk í stúf við þau hin. Var mun sænskari í fasi og hugsun. Hann merkti einhvern beyg sem hann tók ekki mark á. Tveimur dögum seinna greindu blöðin frá hvarfi dótturinnar. Í millitíðinni hafði viljað svo til að einfarinn, sem oftast kom í heimsókn, hafði einmitt komið í eina slíka. Verið í burtu heilan dag. Daginn áður en hennar var saknað. Mörður leitaði í ruslakörfunni í herbergi hans eftir að hann var farinn. Fann þar miða með Málmeyjarferjunni þennan tiltekna dag. Lík stúlkunnar fannst stuttu seinna, skorið á háls. Sæmdarmorð sögðu blöðin.

Hann hafði vísað morðingja á saklaust stúlkubarn.

Hann var skelþunnur þegar hann vaknaði þennan mánudagsmorgun. Helgin hafði verið sukksöm. Hverfiskráin, handan við hornið á Nörrebrogötu, föstudagskvöld. Að sjálfsögðu aftur á laugardag, eftir hádegi, þegar enski boltinn byrjaði. Hann fékk sér að borða þar um kvöldið. Eins og venjulega. Svikinn héra í þetta sinn. Drattaðist heim um miðnætti alldrukkinn. Eini félagsskapurinn sem hann varð sér úti um núorðið var á kránni. Þar kastaði hann af sér trúnni og drakk ölið ótæpilega. Flestar helgar. Á sunnudögum drakk hann sig svo niður. Ef hann þá hafði ekki gesti FI sem þurftu á þjónustu hans að halda. En áfengi máttu þeir ekki sjá á honum. Hann byrjaði á einum öllara þegar hann vaknaði á sunnudögum. Oftast þegar komið var framundir hádegi. Sullaði í öli fram eftir degi og fór svo í sjöbíó, ef hann var í standi til þess. Reyndi svo að halda sér allsgáðum fram eftir vikunni.

Eftir sturtuna og sterkt kaffi þennan mánudagsmorgunn sótti hann póstinn niður. Komið var svar frá tölvuskólanum um að hann kæmist í framhaldsnámið í tölvunarfræðum – ætti að byrja á mánudeginum eftir nákvæmlega tvær vikur.

Þarna var líka þykkt umslag. Frá Bandaríkjunum. Upp úr því kom bréf. Og flugmiði. Kastrup – Kabúl. Á hans nafni! Dagsettur eftir þrjá mánuði. Og heim aftur eftir sex. Hvað var nú í gangi? Hann var ekki á leiðinni til Afganistan í þrjá mánuði. Svo mikið var víst!

Bréfið var uppsagnarbréf. Undirritað af Yasir. Hann las aftur texta bréfsins:

Vegna vanvirðingar þinnar við núverandi trú þína og starf, er þér hér með sagt upp starfi með þriggja mánaða fyrirvara. Ef þú hins vegar vilt halda starfinu færð þú eitt tækifæri. Þú þarft þá að láta tafarlaust af vestrænum neysluvenjum, sem samræmast ekki núverandi trú þinni og stöðu, taka þig á hvað líferni varðar. Stunda líkamsrækt út uppsagnarfrestinn til að búa þig undir þriggja mánaða stranga veru í æfingabúðum í Afganistan sem tekur við að loknum uppsagnarfresti, hafir þú uppfyllt sett skilyrði.

Aðeins ein tegund starfslokasamnings er í boði þegar trúnaðarmenn Samtakanna eiga í hlut.

Fjandinn! Þessi andskotans launmorðingi sem var hér fyrir viku hefur þá kjaftað í Yasir. Hann hafði mætt honum á ganginum í íbúðinni þegar hann kom slompaður heim á laugardagskvöldinu. Hann mundi óljóst eftir því. Og augnaráðinu sem hann fékk.

Hann átti svo sem aðeins tvo kosti í stöðunni. Niðurlag bréfsins gaf það ótvírætt til kynna. Hann valdi lífið. Mat það skárri kostinn.

Eftir hádegið fór hann og keypti sér hlaupaskó og æfingagalla. Fór út að hlaupa í bítið morguninn eftir.

Eftir viku baráttu á hverjum morgni við að koma sér út, þjakaður af fráhvörfum, harðsperrum og hælsærum fór honum brátt að finnast það ágætt að byrja daginn á því að skokka. Eftir nokkrar vikur upplifði hann að hann naut þess. Að lokum varð það orðin tilhlökkun að fara út og hlaupa. Hann keypti sér þrekhjól. Og lóð til að lyfta. Bætti smám saman fleiri tækjum við. Þessi lífsstílsskipti hjálpuðu honum óneitanlega að hætta í neyslu áfengis, kannabis og tóbaks. Smám saman gekkst hann upp í meinlætalifnaði, fór að finnast það gefandi. Fróandi.

Íbúðinni fylgdi stór geymsla hinumegin við stigaganginn. Hún hafði hingað til staðið ónotuð. Hann kom sér upp æfingaaðstöðu þar. Geymslan var undir súð. Með kvistgluggum eins og íbúðin. Slagaði hátt upp í hana að stærð. Hann fór inn með sóp, ryksugu, skrúbb og skúringafötu. Tók að skrúbba og þrífa. Þarna hafði safnast upp allskyns rusl og dót; aflóga húsgögn, ónýtar dýnur, tómir pappakassar, staflar af blöðum og tímaritum á arabísku sem allt skyldi á haugana.

Skyndilega fraus hann í sporunum. Bak við gamla kassa inn undir súðinni blasti við honum yfirþyrmandi sjón. Grámann bangsi starði glottandi á hann. Ataður blóði. Brosti til hans dauðu brosi sem skilja mátti á fleiri en einn veg. Hann sat í kerru Hröfnu litlu, brotinni en hékk þó uppi. Á öðru handfangi kerrunnar hékk guli hattur Steinunnar rifinn og blóðugur. Rauði borðinn hékk niður börðin eins og blóðtaumur. Hjarta hans tók aukaslög við sýnina. Hún kallaði fram minningu um löngu liðinn tíma með tilheyrandi kvöl.

Hann tók Grámann varlega upp. Horfði á hann eins og til að sættast við hann og fortíðina. Bar hann loks að vitum sér. Fann aðeins lykt af áragömlu ryki. Hann hélt Grámanni upp að vanga sér um stund. Setti hann síðan aftur í kerruna. Ýtti henni undir súðina. Hlóð kössum aftur fyrir og hélt áfram að þrífa.

Fortíðin hélt sífellt áfram að minna á sig. Eins og hnífsstunga í hvert sinn. Þannig yrði það víst. Hann ætlaði að geyma þetta áfram þarna undir súðinni. Grámann líka. Treysti sér ekki til að hafa hann nærri sér. Minna sig eilíflega á dóttur sína, konu og fyrra líf. Hann biði rétta tækifærisins til að skila Grámanni.

Á slíkum núningi við fortíðina tók hann með sínum hætti. Með krepptum hnefa. Kæfði kvölina helst áður en hún kom upp. Bægði frá sér öllum kenndum tengdum ljúfum minningum fortíðar. Bældi þær umsvifalaust niður er þær létu á sér kræla. Hvort sem þær tengdust uppeldinu, móður hans eða árum hans með Steinunni og Hröfnu. Hann bjó sér til fróun í því að hefna sín á þessum hugrenningum þegar þær sóttu að honum. Með meinlæti.

Á sama hátt og hann hafði eitt sinn notaði öfgasamtökin, vodkann og uppspunna ímynd til að komast af, beitti hann nú sjálfspíningu og meinlætalifnaði. Tók nú refsingu sína út í pressubekknum. Á stigvélinni. Eða þrekhjólinu. Þar til hann verkjaði í hvern vöðva og liðamót og svitinn bogaði af honum. Eða þá að hann fór út að hlaupa. Mislangt eftir því hvernig hann mat minningarnar hverju sinni. Skipti þá ekki máli hvernig veður var. Þegar honum varð á að rifja upp yndisfullar samverustundir með Hröfnu litlu á sólskinsdegi á ströndinni, í eftirdragi á snjósleða á fögrum vetrardegi eða á sunnudagsmorgni heima í rúmi hjalandi með þeim Steinunni, gat það þýtt 30 lyftur í bekkpressu. Eða 50 armbeygjur. Stæði hann sig að því að hugsa um unaðslega ástarnótt með Steinunni dugði ekkert minna en að fara út að hlaupa sjö kílómetra hringinn. Jafnvel tólf. Allt eftir lostanum sem hann upplifði við tilhugsunina. Snéri ekki heim fyrr en að niðurlotum kominn. Hann var viljasterkur, þrár, stutt í þráhyggju.

Honum varð hugsað til skilgreiningar Steinunnar: …gæddir óvenju þroskuðu gildismati sem þeir kvika ekki frá og eru óstöðvandi í þráhyggju sinni þegar þeir framfylgja hugsjónum sínum. Voru þessir eiginleikar ekki einmitt farnir að ráða í skapgerð hans?

Unaður góðra minninga hafði verið kraminn innra með honum í barnæsku og átti ekki að fyrirfinnast í skrokk hans. Hann bar að flæma burt með góðu eða illu. Myndir sem hann hélt að hann gæti grafið niður og fergt ofan á brutust fyrirvaralaust fram: Steingrímur slefandi af frygð yfir honum þegar hann neyddi hann til að fullnægja úrkynjuðum fýsnum sínum. Faðir hans með reiddan hnefann, dauðadrukkinn. Dagurinn þegar hann var sóttur af þremur fulltrúum barnaverndarnefndar. Fluttur á brott og sendur á Breiðavog. Meðan móðir hans lá helsjúk á Landspítalanum. Hann hafði heitið því þá að hefna sín og móður sinnar. Hann hafði reyndar ekki þurft að hafa mikið fyrir því.

Honum varð hugsað til þess dags sem hann ákvað, án þess að vita hvers vegna, að stinga af úr skólanum. Milli tíma. Hann tók Hafnarfjarðarstrætó í bæinn. Fór úr á Lækjartorgi og gekk heim. Pabbi hans lá áfengisdauða uppi í sófa þegar hann kom heim þennan dag. Allt var í óreiðu. Tómar brennivínsflöskur og brennslusprittsglös lágu á gólfinu. Yfirullir öskubakkar. Sígarettustubbar dreifðir um gólfið. Matarleifar út um allt. Ýldulykt og handlykt í húsinu. Þetta síðasta heimil hans og mömmu hafði pabbi hans nú saurgað. Lagt í rúst. Þangað ætti hann aldrei afturkvæmt. Og hann dauður uppi í sófanum fína. Það lá að.

Hann vissi hvar veiðiriffill afa hans var geymdur og skotfærin. Hafði oft séð pabba sinn handleika hann og segja veiðisögur af sér og afa. Hann sótti riffilinn. Fann skotin. Hlóð. Lagði riffilinn í fang pabba síns. Hagræddi hlaupinu undir höku hans. Fór með faðirvorið. Pabbi hans rumskaði undir lokin á bæninni svo hann jók hraðann; „…heldur frelsa oss frá illu. Því að þitt er ríkið mátturinn og dýrðin, að eilífu…“ Hleypti svo af á ameninu. Hann stóð lengi og horfði á líflausan pabba sinn á eftir. Kjálkinn hafði sigið niður á hlaup riffilsins. Hringlaga blóðyrjur ásamt einhverjum hvítum klessum höfðu dreifst um vegginn kringum gatið sem kúlan gerði. Hún var ólýsanleg þessi vellíðunarsæla sem flæddi um líkamann. Endaði svo sem firðingur uppi í hnakkagrófinni. Móðir hans drap mann til að forða honum frá vistinni og niðurlægingunni sem faðir hans átt sök á að koma honum í. Nú hafði hann fengið makleg málagjöld. Hann lagði hendur hans í kross ofan á rifflinum. Loks gerði hann eins og hann hafði séð í einhverri bíómynd: veitti honum nábjargirnar. Fann svo hvítu spariservéttuna hans, sem mamma hafði bróderað nafn hans í, með rauðu. Lagði hana yfir andlitið áður en hann yfirgaf húsið.

Hann var mættur í leikfimitímann eftir hádegishlé. Eins og venjulega.

Meðal þeirra möguleika sem lögreglan grennslaðist fyrir um, í tengslum við ráðgátuna um dauða Sigga málara, var hvort Mörður hefði verið í skólanum umræddan dag. Það var merkt við hann í kladdanum um morguninn. Engin hafði saknað hans úr tíma. Leikfimikennarinn gat staðfest að hann hefði verið í tíma hjá sér eftir hádegi. Hann myndi það vel því hann hefði misstigið sig í stökki og bólgnað á ökkla.

Morgun einn sat hann og las í Morgunblaðinu. Rakst þá á tilkynningu um lát fósturmóður sinnar. Fannst þá að tími væri kominn til að gangast undir þá prófraun sem fortíðin var. Uppeldissystkinum hans hafði mistekist að ná sambandi við hann til að tilkynna honum látið, enda hann löngu búinn að slíta á öll tengsl við þau. Hann hafði heldur ekki látið Steinunni vita hvar hann byggi. Hans stærsti uggur var að hún kæmi á jarðarförina. Hvernig hann höndlaði endurfundi við hana. Og Hröfnu litlu.

Hann ákvað að fara til Íslands á jarðarförina án þess að láta nokkurn vita

Hann kom síðastur inn í kirkjuna. Settist á aftasta bekk. Hann sá að Steinunn sat framan við miðju. Stálpuð stúlka við hlið hennar. Það var eins og Steinunn fyndi á sér að hann væri kominn inn í kirkjuna. Hún leit aftur fyrir sig. Horfði beint á hann. Alskeggjaðan með sítt hár, tekið í tagl og dökk sólgleraugu. Hann leit snöggt undan.

Áður en athöfninni lauk hafði hann komist að þeirri niðurstöðu að hann væri ekki tilbúinn til að hitta þær mæðgur né aðra úr fyrra lífi sínu. Hann fékk vissuna þarna um að það yrði hann aldrei.

Þegar kistan var borin út var hann horfinn. Það kvisaðist út í erfidrykkjunni að hann hefði sést í kirkjunni.

Um kvöldið ók hann um Reykjavík og skoðaði gamlar slóðir. Áður en hann vissi var hann kominn vestur í Faxaskjól. Hann ók út að nýju dælustöðinni sem stóð spölkorn úti í sjónum, snéri bílnum þar við og horfði til húss Steinunnar. Hann vissi ekkert hvað hann var að gera þarna en beið þó og horfði á húsið þeirra. Bíll renndi upp að því. Unglingspiltur ók og stúlka sat frammí hjá honum. Útihurðin opnaðist: „Nei, mamma, ég kem ekki seint heim.“ Hrafna snaraðist út, skellti hurðinni á eftir sér, stökk niður tröppurnar í fáum skrefum og út í bíl. Settist í aftursætið. Hann fylgdi bílnum eftir. Hann nam loks staðar á bílastæði Háskólabíós. Þau þrjú hurfu inn og keyptu miða. Hann fylgdi á eftir og keypti einnig miða. Fylgdist álengdar með Hröfnu og vinum hennar spjalla, hlæja, nesta sig af poppi í anddyrinu. Hann fylgdi eftir þeim upp í salinn. Settist tveimur röðum aftan við Hröfnu og til hliðar. Gat þaðan horft á vanga hennar meðan á myndinni stóð. Ljósin slokknuðu og myndin hófst: „Hello. My name's Forrest, Forrest Gump. You want a chocolate?“

Hann var og yrði framvegis eins og hér, aðeins áhorfandi að lífi hennar.

Eftir að hafa fylgst með henni hlaupa upp tröppurnar í Faxaskjólinu, undir miðnætti og loka hurðinni á eftir sér, ók hann heim á hótelið sitt. Hann flaug utan í bítið næsta morgun.

Hann fann gamalkunnugt öryggi á ný er hann var kominn aftur í umhverfið sitt í Kaupmannahöfn og farinn njóta sjálfspíninganna á loftinu. Hann hafði smám saman fundið að árangur þeirra var að skila honum betra og betra líkamlegu atgervi. Hann hafði ekki verið svo vel á sig kominn nokkru sinni.

Hann kom sér upp vinnuaðstöðu, litlu verkstæði, í geymslunni. Nóg pláss var þar enn. Hann hafði lengi dreymt um þetta en ekki komið í verk fyrr. Nú gat hann unnið að myndlistinni í frístundum, sem hann hafði vanrækt frá því hann hætti í skólanum, milli þess sem hann þrælaði á þrekhjóli, hljóp eða lyfti lóðum.

Hann fann að hann var tilbúinn til að takast á við það sem biði hans í Afganistan.

Dvölin í þjálfunarbúðunum var endanleg prófraun. Daginn eftir komuna til Herat fóru þeir með hann upp í fjöllin. Í einangraðar æfingabúðir sem talíbanar starfræktu þar. Þetta var skömmu áður en al-Qaeda samtökin voru formlega stofnuð en þær grunnstoðir sem brátt urðu að þeirri hreyfingu höfðu þá þegar myndast. Þjálfunarbúðir fyrir unga strangtrúarmenn sem áttu að gera þá hæfa til að sinna verkefnum Samtakanna á eigin spýtur, bæði heima og erlendis, þróuðust brátt í skóla sem síðar varð þekktur sem öflugasti hryðjuverkaskóli heims.

Hann fór í gegnum strangt æfingaprógram. Líkamlegt púl, sjálfsvarnar- og bardagaíþróttir, kennslu í meðferð ýmissa vopna til varnar og árása, þjálfun með þau vopn og að lokum kennslu í meðferð sprengiefna.

Yasir kom óvænt til Herat frá New York tveimur dögum fyrir brottför hans heim. Þeir heilsuðust með virktum enda höfðu þeir ekki sést síðan þeir kvöddust á Kastrup eftir mótmælin á Ísraelstorgi. Dagleg samskipti þeirra nú fóru fram á nýtískumáta; með faxtæki. Hann, Ali Yusuf, var þá nýkominn aftur ofan úr búðunum til Herat. Svo var það kvöldið áður en hann fór heim að þeir settust niður einir yfir tei.

„Hamid segir mér að þú hafir tekið stórstígum framförum hjá honum þessa mánuði. Þú hafir tekið æfingarnar mjög alvarlega. Og prógrammið allt. Ég er ánægður með það. Megi Allah fylgja þér.“

„Allah er mikill. Ég þakka hlý orð,“ svaraði Ali Yusuf af kaldri kurteisi.

„Ég held að tími sé kominn til að ég treysti þér fyrir mikilvægari verkefnum en hingað til. Allah væntir og metur þjónustu þegna sinna. Allra. Framvegis mun ég starfa hér í Herat. Ég er tekinn við stjórn hersjúkrahússins hér og mun því hafa samskipti við þig héðan framvegis,“ upplýsti Yasir jafnframt.

„Ég vona að ég megi verða dyggur þjónn Allah, þegar hann þarf minnar þjónustu við og vill leita til mín,“ svaraði Ali.

„Það verður fyrr en þig grunar. Þú hefur nú öðlast færni til að takast á við flóknari og viðkvæmari verkefni, veit ég. Verkefni sem ég annars þyrfti að senda aðra til að leysa. Mikilvægi Skandinavíu fyrir okkur og Íslam eykst hröðum skrefum. Fleiri og fleiri af okkar trú flytjast þangað. Við þurfum að þjóna sístækkandi hópi trúbræðra þar eins og annars staðar í hinum vestræna heimi. Ég sá það raunar fyrir þegar ég ákvað að auka umsvif okkar þar og kaupa íbúðina. Við erum því að veita aukna þjónustu þar vegna þessa mikla fjölda og verðum jafnframt að vera á varðbergi gagnvart neikvæðri ógnun sem steðjar að trú okkar og starfsemi í þessum löndum. Menn gefa eftir gagnvart vestrænu trúleysi. Sérstaklega önnur og þriðja kynslóð. Það gerist alltaf. Þú verður lykilmaður í þjónustu okkar á Norðurlöndum í framtíðinni,“ sagði Yasir.

„Ég bíð þess sem verða vill og Allah felur mér að framkvæma.“

Þeir kvöddust í tilfinningalausri vináttu en með virðingu hvor fyrir hinum. Ali vissi að hann átti Yasir margt að þakka en honum var meinilla við að vera ófrjáls og undir hæl annarra vegna gamallar skuldar. Hann velti einnig fyrir sér, með nokkrum ugg í brjósti, hvaða verkefni það yrðu sem Yasir myndi fá honum framvegis. En hvert sem hlutverk hans yrði ætlaði hann að meta hvert verkefni fyrir sig og þrátt fyrir þakkarskuldina við Yasir var hann staðráðinn í því að láta ekki hafa sig í hvað sem var. Það skyldi Yasir vita. Honum varð hugsað til stúlkunnar á Skáni.

Um eitt var hann þó viss: Hann yrði ekki fenginn til að starfrækja sunnudagaskóla. Til þess þurfti hann varla að læra njósnir, að fylgjast með fólki án þess að vekja eftirtekt og að brjótast inn í hús án þess að sæist eða læra að búa til og koma fyrir sprengjum.

Hvað þá tileinka sér fjölmargar aðferðir til að drepa fólk.

14. Kafli – 2003, 11 september. Afganistan.

Óbærilegur sársaukinn vakti hann úr dáinu. Hvassir goggar kroppuðu í hann. Læstu sig í magurt hold hans. Snéru upp á með rykk og slitu úr honum holdtægjur. Hvers kyns martröð var þetta eiginlega? En martröðin var hrein paradís hjá veruleikanum sem hann vaknaði til. Fjaðrafok og garg alls staðar í kringum hann. Hann var umkringdur gráum hrægömmum hvert sem litið var! Þeir voru byrjaðir að gæða sér á honum lifandi!

„FAHRAN! Hvar ertu Fahran?“

Skelfing hans varð yfirþyrmandi þegar hann reisti sig. Bróðir hans litli lá illa tættur og alblóðugur rétt neðan við hann. Utan seilingar.

Hluta höfuðsins vantaði.

Skerandi angistarvein braust út úr Assad. Átti uppruna sinn einhvers staðar djúpt úr brjósti hans. Við hjartað sem fylltist nístandi sársauka. Sjónin lamaði alla aðra tilfinningu um stund. Yfirgnæfði kvalir hans sjálfs.

Hann varð að komast til bróður síns. Reyndi að brölta á fætur. En eitthvað var ekki eins og það átti að vera. Hann féll viðstöðulaust aftur. Hann fann ekki fyrir fætinum. Fóturinn. Vinstri fóturinn slóst til og frá þegar hann hreyfði hann. Þá hvelfdist sársaukinn yfir hann. Hann var vakandi í miðri martröðinni. Fóturinn var nánast af. Rétt neðan við hné. Hann hékk þó enn á stúfnum. Á kjöti, hvítum sinum og skinni. Tættir, hvítir beinendar stóðu út úr báðumegin. Blóð lagaði úr stúfnum.

Í öllu fárinu fór hann allt í einu að hugsa skýrt. Mundi slys föður síns. Hvernig hann bjargaðist. Fór í vasann og dró upp snærisspottann. Batt um stúfinn rétt ofan við hné. Herti að eins og hann gat.

„Fahran dáinn… og ég búinn að missa fót… eins og pabbi! Ránfuglarnir! Hvar er asninn? Ég kemst ekkert án hans!“

Hann settist upp. Sló frá sér til hrægammanna. Hann var að bugast. Leit til himins í örvilnan og öskraði: „Ég skal sko sprengja þessa morðingja í loft upp! Því lofa ég þér Fahran! Sprengja af þeim lappirnar! Hausinn! Drepa þá! Barnamorðingjar!“

Hann tók á sig rögg. Asninn! Hann var hvergi nærri til að hjálpa. Hann mundi þá að hann var að elta hann þegar allt sprakk í loft upp. Þarna var hann. Hann sá hann í gegnum allt fjaðrafokið. Hann hafði hlaupið burt við sprenginguna. Stóð nú grafkyrr einum fimmtíu metrum neðar í hlíðinni. Kíttaður saman í hnút. Hann snéri hliðinni að honum og aftur og framfætur stóðu nánast saman. Þegar hann sá að Assad reisti sig upp og öskraði, lét skepnan höfuðið síga, saup hregg og tók að bíta.

Hann, útataður í blóð, sat hálfur ofan í einskonar gíg sem myndast hafði á staðnum þar sem sprengjan var. Fahran hafði staðið neðan við hann. Höfuð hans hafði tæst við sprenginguna. Líklega af grjóti.

Vargfuglinn sótti miskunnarlaust að honum. Frá öllum hliðum. Þeir sóttu jafnt að líki Fahrans. Hann varð fyrst að bjarga sér undan þeim. Smalastafurinn! Hann náði ekki til hans. Hann reyndi að banda hrægömmunum frá sér. Greip laust grjót í gígnum. Kastaði í þá. Það dugði skammt. Þeir komu óðara aftur. Lyktin af blóði lokkaði þá. Æðrulaus mat hann kringumstæðurnar blákalt.

„Ég SKAL bjarga mér. Við verðum ekki veislumatur hrægammanna. Á tólf ára afmælisdegi mínum. Það skal aldrei verða! Því heiti ég þér Fahran.“ Hann fann vasahnífinn sinn. Opnaði hann. Byrjaði að sarga sundur það sem eftir var vöðvans. Sinarnar hvítu sem fóturinn hékk á við stúfinn voru seigastar. Sarginu miðaði hægt. Sinarnar kipptust til, drógust inn, þegar hann hreyfði sig til að banda hræfuglinum frá. Hann blótaði bitleysi hnífsins.

Á endanum datt fóturinn af. Assad tók hann upp. Virti fyrir sér.

Þessi fótur hefur fylgt mér í tólf ár. Upp á dag.

Þetta var óraunverulegt augnablik. Rétt eins og allt annað sem hann var að ganga í gegnum á þessari stundu. Hann áttaði sig á að þennan hluta af sér sæi hann aldrei aftur. Og heldur ekki Fahran.

Þarna til hliðar við sköflunginn var örið sem hann sýndi bróður sínum nokkrum stundum áður. Hlaut það sex ára gamall. Þegar hann datt niður í gegnum stráþak skýlisins heima. Á flótta undan Masood. Og aftan á kálfanum rétt ofan ökklans voru fæðingarblettirnir tveir sem mamma hans sagði honum að væru blessun Allah. Sá bogalaga líkastur mánasigð. Sá minni lítill blettur sem gat verið stjarna.

Í leiðslu dustaði hann sand og kusk af natni úr sárinu. Þegar fingur hans snertu opið holdið kenndi hann sársauka neðan við stúfinn. Þar sem fóturinn hafði verið áður. Allt var óraunverulegt. Ekkert yrði framar eins og áður. Meira að segja hugur hans hafði ummótast. Endurfæðst. Á einhvern óskiljanlegan hátt. Á aðeins örfáum andartökum.

Það greip hann eitthvert kalt raunsæi. Fullorðið. Sem hann hafði ekki þekkt áður. Yfirvegun. Mitt í mestu óreiðu lífs síns. Hann myndi þurfa að venjast sjálfum sér breyttum. Hann var fullorðinn nú. Einn. Varð framvegis aðeins að treysta á sjálfan sig. Engan annan. Þetta hafði allt gerst á nokkrum mínútum.

„Hvað myndu pabbi og mamma segja? Fahran dáinn. Honum hafði verið falin ábyrgðin á honum. Og hann var einnig ábyrgur fyrir ám fjölskyldunnar!“

Enn og aftur hrakti ágangur gammanna hann burt úr þessum hugsunum. Hann tók á sig rögg. Kastaði fætinum af alefli í boga yfir höfuð sér. Fylgdi á eftir með örvæntingarfullu öskri. Hrægammarnir flögruðu gargandi á eftir fætinum. Hann reif ræmu úr skyrtunni sinni. Vafði um stúfinn. Hann mjakaði sér í átt að smalastafnum við hlið Fahrans. Greip um stafinn. Strauk um leið hægri vanga Fahrans með ekkakippum. Veitti honum nábjörg á því auganu sem eftir sat í höfðinu og starði tómu, óskiljanlegu augnaráði á hann. Eins og hann bæði bróður sinn afsökunar á því að hafa dáið. Hafa brugðist honum við gæslu fjölskylduánna.

„Þín verður hefnt, bróðir minn. Hvað sem það kostar. Því lofa ég.“

Assad stóð upp við stafinn. Átti erfitt með jafnvægið. Hrægammarnir voru enn uppteknir við að bítast um fótlegg hans. Hann leit til asnans gamla. Þarna var hann. Virtist standa fullkomlega á sama um það sem á undan var gengið. Kroppaði nýgræðing í graslautinni í mestu makindum. Hann flautaði hvellt á hann. Eins og hann var vanur að gera er hann vildi fá hann til sín. Asninn rykkti upp hausnum, frýsaði en lét svo sem hann heyrði ekki. Greip aftur niður. Sleit upp grastoppa sem uxu strjált í grjótinu. Hann kallaði blíðlega. Reyndi að tæla hann til sín með gælum. Án árangurs. Asninn hélt áfram að sinna sínum frumþörfum. Beit grasið af enn meiri áfergju.

Hann ákvað þá að neyta eina bragðsins sem hann átti eftir. Hann tók upp síðustu gráfíkjuna sem hann hafði geymt handa Fahran. Hann þyrfti hennar ekki lengur með. Hann veifaði henni í átt að asnanum. Talaði blíðlega til hans. Skepnan sýndi loks merki um áhuga. Hnusaði upp í loftið með rykkjum. Hristi hausinn. Frýsaði. Lyfti svo hala og skeit. Stóð um stund með hengdan haus eins og hann velti því fyrir sér hvort þetta væri einnar gráfíkju virði.

Lötraði svo upp urðina í átt til hans.

15. Kafli – 1983. Reykjavík

Hún hafði ekki augun af barninu. Lét sem hún væri upptekin af prjónunum sínum og sönglaði fyrir munni sér: Fyrr var oft í koti kátt…. Öll athyglin var samt á barnabarninu. Hún horfði útundan sér yfir gleraugun. Fylgdist andaktug með Hröfnu sem lék sér álengdar. Dótturdóttir hennar sat róleg á gólfinu. Virtist ekki veita ömmu Huld nokkra athygli. Hún hafði oft leikið sér svona tímum saman síðan hún fór að passa hana. Samt hjalaði hún og lék sér en eins og í eigin heimi. Hún vissi að Hrafna var óvenju fljót til að mynda orð. Fyrst þessi sjálfsögðu á eðlilegum tíma: amma, mamma, afa, babba og abba sem var hún sjálf. Síðan bættust hratt hin hefðbundnu við: mokk fyrir mjólk, gekka; drekka, gaka; taka, út; út, gemma; skemma, leka; leika og ki, sem var ekki.

Hrafna var orðin rúmlega tveggja ára þegar amma hennar fór að passa hana. Þá fór hún að geta fylgst með þroska hennar og meta eins og gengur með ömmur. Henni fannst þroskinn frekar snemma á ferð. Eða var það bara dæmigerð óskhyggja ömmu um ofurbarnabarnið.

Samt stóð hún ráðþrota yfir nýju orði sem dótturdóttirin sagði í tíma og ótíma að því er virtist. Orðið ara. Hún notaði það óvenju oft. Þegar hún hváði og spurði hvað ara væri eða hvar, þá rétti barnið hendina fram og vísifingur stóð beint upp í loftið og sagði ara. Þá var hún farin að mynda einfaldar setningar óvenju snemma; Abba út. Abba gemma. Ara gaka.

Í morgun hafði Huld svo tekið eftir að bæst hafði við þriggja orða setning og það átti greinilega að vera spurning því hún hækkað sig á síðast orðinu, rétti mjólkurkönnuna sína með stútnum fram fyrir sig á gólfinu og sagði: ”Ara gekka mokk?” Hún sleppti könnunni sem datt og lokið af svo mjólkin flæddi.

”Ara gemma,” sagði hún þá og sullaði með hendinni í pollinum á gólfinu.

”Hvað er Hrafna að gera?” spurði hún þá.

”Abba leka ara. Ara gemma mokk.”

Hún var ekki lengur í vafa um hvað hér var á ferðinni. Dótturdóttir hennar var skyggn. Átti sér leikfélaga að handan. Hún furðaði sig alls ekkert á þessu enda þekkti hún fjölmörg dæmi þess að börn væru næm. Þetta rjátlaðist oftast af þeim með aldrinum. Öðrum fylgdi þetta alla ævi. Flestum fannst þetta trafali.

Hún var svo sem næm á svona hluti sjálf, svo það var ekkert skrítið að aðrir hefðu ekki veitti þessu athygli fyrr. Kom henni ekkert á óvart. Hún átti það til að dreyma fyrir hlutum og hann Ásgeir, blessaður, sagði alltaf að hún vissi lengra nefi sínu. Sæi fyrir hluti. Berdreymin var hún. Það vissi hún sjálf og allir sem hana þekktu vel. Hana hafði svo sem dreymt fyrir kjöri Vigdísar vinkonu sinnar í embætti forseta löngu áður en farið var að orða Vigdísi við framboð.

Álit hennar var afdráttarlaust:

„Hann Ari litli Steinsson, á Eyri, í þjóðsögunni úr Fjörðum er hjá henni Hröfnu minni. Hann er vænn drengur.“

Hún talaði um hann í nútíð því þjóðsagan um hann var veruleiki, engin þjóðsaga eins og fólk kallað hana. „Blessaður auminginn litli, sem svo illa fór fyrir í höfðanum. Hann er nú leikfélagi hennar – og verndari. Hann passar upp á hana Hröfnu mína. Ég hef ekki áhyggjur af því. Þetta veit bara á gott. Nei, þetta er svo sem engin þjóðsaga. Þessi sögn lifði í minningu fólks. Mann fram af manni. Í Fjörðum. Amma mín heitin sagði mér hana. Rétt eins og sjálfsagðan hlut. Sem part af sögu okkar. Og byggðarinnar, en hún var nú einn af síðustu ábúendunum þar, blessuð sé minning hennar. Og eitt er víst að þeir voru báðir til, þeir feðgar. Það veit ég fyrir víst. Hef vissu fyrir því já – fulla vissu.“

16. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

Við sprenginguna spratt Masood upp úr fylgsni sínu milli steina í klettaskor í hlíðinni skammt ofan við jeppa Bandaríkjamannanna. Hans fyrsta hugsun var að hlaupa yfir til bræðra sinna. Upp í honum gaus óhamin reiði. Hefndarheift. Og hann var þekktur fyrir flest annað en að hafa hemil á skapsmunum sínum.

Áður en hann komst lengra fann hann hönd grípa fyrir vit sín, kalt stál við háls sér og var um leið keyrður aftur niður á bak við klettana sem skýldu þeim. Félagi hans, eldri og síðskeggjaðri talíbani, hafði sprottið á fætur er hann sá í hvað stefndi. Hamdi unga manninn. Grjóthnullungur skrapp undan fæti Masoods. Valt með skruðningum niður hlíðina. Stöðvaðist loks á veginum aftan við jeppann. Bandarísku hermennirnir litu snöggt upp hlíðina. Sá með riffilinn beindi hlaupinu uppeftir án þess þó að leggja skeftið við vanga sér og miða. Hinn greip til skammbyssunnar við belti sér.

„Þa-það hefur ba-bara losnað grjót vi-við spreng-sprenginguna,“ sagði sá með riffilinn eftir að þeir höfðu skimað skriðuna.

Þeir snéru baki við hlíðinni.

Hamid Husna hvíslaði loks í eyra félaga síns unga og lærlings: „Þú þekkir reglurnar félagi, enginn má undir nokkrum kringumstæðum, opinbera sig meðan hann er í þjálfun hjá okkur. Slík óhlýðni getur stofnað tilvist búðanna og okkar allra sem þar erum í bráða hættu. Ef þú brýtur þá reglu stöðva ég þig og þú veist hvernig ég geri það.“

Hann snéri blaðinu og þrýsti nú bakkanum þéttingsfast að barka Masoods orðum sínum til áherslu. „Við erum augu og eyru al-Qaeda hér. Okkar hlutverk er eitt: Að fylgjast með ferðum óvinanna án þess að verða séðir eða grípa inn í.“

Hann losaði takið á lærisveini sínum og þegar hann fann að hann myndi hlýða sér bætti hann við: „Hinsvegar skulum við halda hér kyrru fyrir um stund og sjá hverju fram vindur með drengina. Máttur Allah er mikill. Hann bjargar þeim sem bjarga vilja sér.“

Masood seig nauðugur aftur niður á hækjur sér, greip um hálsinn og strauk, leit síðan í lófa sér og sá blóð. Hann lét sér þar með segjast og höfuðið féll fram á bringuna. Hamid renndi hnífnum í skeið sína við beltið innan kuflsins.

Hann leit aftur á lærimeistara sinn bænaraugum: „En þetta eru bræður mínir. Assad og Fahran. Assad á afmæli. Er tólf ára í dag. Og Fahran litli bara níu ára.“

„Ég veit það félagi. En enginn er æðri Allah. Við erum hans þjónar, allir. Allah sér um sína. Trúðu og treystu honum og allt fer vel.“

Hamid Husna yfirmaður æfingabúða al-Qaeda ofar í fjöllunum reyndi að róa þennan skapbráða mann. Orð hans máttu sín þó lítils. En hann varð að gæta annarra hagsmuna líka.

Mökkurinn eftir jarðsprengjuna leið hægt upp fjallshlíðina í kyrrðinni.

Masood var það óbærilegt að horfa upp á hræfuglana hoppa í kringum hreyfingarlausa bræður sína, slást um þá með gargi og kroppa í þá. Hann leit enn biðjandi á lærimeistara sinn sem var óhagganlegur.

„Það er kominn tími fyrir bænir.Við skulum snúa okkur í átt til Mekka og biðja hljóðlega.“

Bæn Masoods snérist um að bræðrum hans yrði sýnd miskunn. Og að reiði guðs lysti þá sem eldingu í hefndarskyni.

Sjáðu,! Hvað sagði ég? Máttur Allah er mikill, Masood. Annar þeirra er að minnsta kosti lifandi. Hann er farinn að slá frá sér.“ Hamid létti við að sjá að spádómur hans virtist vera að rætast.

Sem yfirmaður æfingabúðanna gerði hann sér far um að kynnast persónulega þeim einstaklingum sem þangað völdust. Þegar leitað var til hans frá Samtökunum og hann beðinn að útvega heppilegan mann eða menn til þessa eða hins verkefnisins varð hann að þekkja til þeirra af eigin reynslu.

Þótt hann kæmi að daglegri þjálfun þeirra með því að sjá um kennsluna í sprengjuefnafræðum sem efnaverkfræðingur þá var það annað að kenna hópi nemenda en að kynnast hverjum einstaklingi í návígi. Masood sýndi reyndar ekki neina sérstaka hæfileika í efnafræðinni en hann lét þess í stað til sín taka þegar kom að vopnaburði, líkamlegu atgervi og áræði. Hann sýndi áhuga og ástundun en hæfileikar hans lágu ekki í bóklegu námi. Til þess var hann of ákaflyndur og óþolinmóður og það kom niður á nákvæmninni sem nauðsynleg var í efnafræði. En til verklegra athafna, einkum í návígi, var hægt að treysta honum að mati Hamids. Hann myndi ljúka því sem honum yrði falið á því sviði.

Meðan hann beið þess er verða vildi þarna í klettaskorinni með Masood sér við hlið þakkaði hann samt forsjón Allah fyrir að hafa leitt sig með Masood í þessa ferð. Honum var ljóst að ákafi hans og skapofsi hefði att honum út í opinn dauðann er hann ætlaði að hlaupa til drengjanna áðan. Hann þyrfti greinilega varkáran mann með sér í verkefnin. En ekki buðust betri tækifæri en einmitt þetta til þess að kynnast, sjá hvernig hann brygðist við undir álagi þótt hann hefði kosið að tilefnið væri annað og ekki eins náið honum persónulega.

Þeir fylgdust nú agndofa með baráttu Assads litla við illfyglin. Smám saman varð þeim ljóst hvað gerst hafði.

„Fahran liggur hreyfingarlaus og Assad hefur misst neðan af fætinum! Litli bróðir minn hefur misst fótinn og Fahran litli hreyfir sig ekki,“ hvíslaði Masood rámur. Æstur stóð hann upp. Um leið var tekið harkalega í öxl hans og hann keyrður niður. Hamid horfði hvössum augum á hann. Bar vísifingur upp að vörum sér. Út úr greip Hamids stóð íbjúgt hnífsblaðið sem Masood hafði fengið að finna fyrir skömmu áður.

Hrægammarnir virtust nú gerast æ aðgangsharðari drengjunum, ekki sást í þá fyrir vængjaslætti hoppandi vargaflokksins. Blóðþefurinn æsti upp í þeim hungrið.

Loks kom eitthvað fljúgandi út úr þvögunni í stórum boga. Lenti í urðinni steinsnar frá atganginum. Skerandi öskur Assads fylgdi. Vargarnir flögruðu nú þangað í ofvæni og réðust á það.

Assad litli lá eftir magnvana með blóðugan vasahnífinn sinn. Áhorfendurnir tveir voru orðlausir yfir atburðarrásinni. Drengurinn hafði skorið fótinn lausan, með vasahnífnum sínum og kastað honum eins langt frá sér og hann gat til að bjarga sér og bróður sínum frá ofurefli vargfuglanna. Hann skreið því næst að Fahran og hagræddi honum.

Þeir heyrðu drenginn flauta á asnann sem sýndi engan áhuga á að hreyfa sig úr lautinni grösugu. Eftir ítrekaðar tilraunir tókst honum þó að lokka skepnuna til sín. Hann hóf lík bróður síns upp á asnann, hagræddi því þversum yfir herðakamb hans og tókst loks sjálfum að komast upp á lendar hans aftan við líflausan líkama bróður síns, hottaði æðrulaus á dýrið gamla sem klöngraðist af stað með byrðarnar.

„Assad heldur þó lífi. Allah bænheyrði þig og gaf þér annan bróður þinn aftur. Þakkaðu Allah fyrir það og gleðstu félagi. Ameríska hernum tókst ekki auvirðilegt ætlunarverk sitt til fulls að drepa tvo óvopnaða, afganska fjárhirða. Þökk sé Allah. Allah hefur gætt þennan unga bróður þinn ótrúlegum viljastyrk. Hann mun bjarga sér úr þessu, vertu viss, en við skulum fylgjast með honum þar til honum er borgið. Allah mun fylgja honum allt hans líf. Hann er útvalinn af spámanninum, blessaður sé hann“.

Yfirmaður æfingabúðanna var uppnuminn af því einstaka hugrekki sem hann hafði orðið hér vitni að og það af smávöxnum, tólf ára gömlum dreng.

Þeir sáu nú hvernig asninn gamli fikraði sig með Assad og byrðina niður fjallastíginn. Assad lá fram á makkann yfir lík bróður síns þar sem hann fann sig ekki öruggan á baki asnans eftir að hafa misst fótinn og hélt um háls skepnunnar. Mennirnir tveir fluttu sig hljóðlaust og ósýnilegir eftir klettóttri hlíðinni hátt yfir honum, allt þar til að lokum að þeir sáu í kíkinum að hann var kominn inn í þorpið og honum komið til bjargar.

Þá snéru þeir aftur til fjalla og höfðu hraðann á því orðið var rökkvað. Fullt tungl myndi lýsa þeim síðasta spölinn að hellinum þar sem úlfaldarnir biðu.

Talíbaninn ungi fullvissaði sig um það á leiðinni að hann myndi örugglega það tvennt sem hann hafði lagt á minni sitt þennan dag: AZT-126A, númerið á bíl Bandaríkjamannanna. Hitt var þau tvö nöfn sem hann heyrði eldri hermanninn nota um byssumanninn, Bela, Bullseye og Bogo… eitthvað.

Þetta þuldi hann með sjálfum sér af og til alla leiðina til búðanna.

Hefnd var honum efst í huga nú. Hann hafði misst bróður og annar hafði verið limlestur fyrir framan augun á honum en sýnt hvílíkt hugrekki að hann gat ekki annað en dáðst að. Hann hét því að bæta samband sitt við Assad og hefna hans og bróðurins unga.

Þótt það tæki hann alla ævina.

17. Kafli – 2004, 2. apríl. Í flugvél til Íslands.

Boeing 757 vél Icelandair var komin yfir Jótland og var enn að hækka sig. Það var eins og að vera komin heim að setjast upp í Flugleiðavélina. Þriggja tíma flug var framundan. Hrafna reyndi að hagræða sér og sofna.

Hugurinn var ekki tilbúinn til þess. Nokkur óvænt atvik síðustu stundirnar létu hana ekki í friði. Ollu heilabrotum. Í fyrsta skipti í langan tíma hafði Ari gert vart við sig. Fyrst í innritunarsalnum á flugvellinum í Milano og síðan í fríhöfninni í Kastrup. Birtist bara og hvarf. Rétt eins og hver annar farþegi að bíða flugs. Eitthvað boðaði það. Hún vissi bara ekki hvað. Hún hafði nánast ekkert orðið vör við hann í nokkur ár.

Í biðsalnum í Kastrup fékk hún auk þess þá undarlegu tilfinningu að fylgst væri með sér. Líklega bara vitleysa. Hún hafði gleymt litlum poka með postulínspáskaeggi frá Georg Jensen í fríhafnarverslun Illums Bolighus. Ætlaði að gefa það móður sinni. Hún snéri strax við er hún uppgötvaði það. Afgreiðslustúlkan mundi eftir henni en kannaðist ekki við að pokinn hefði orðið eftir. Engin hafði skilað honum til hennar að minnsta kosti. Þegar hún snéri aftur vonsvikin að borðinu sem hún hafði setið við og skilið eftir rjúkandi kaffi og croissant á, var pokinn þar. Þetta skildi hún ekki. Það var ekki Ari líkt að færa efnislega hluti milli staða þótt hann virtist geta látið þá hverfa, birtast, truflað útvarpsbylgjur og þessháttar.“

Hún dró fyrir flugvélagluggann.

Hugur hennar hvarflaði aftur til æskunnar. Hún fór að rifja upp þetta sérstaka samband hennar og Ara. Hún vissi lítið um það fyrstu árin í lífi sínu nema það sem henni hafði verið sagt. Einkum af ömmu sinni.

Barnaskólaárin höfðu verið hræðileg. Hún átti þá einustu ósk að losna undan þessum meðfædda „draugagangi“ eins og krakkarnir í bekknum kölluðu það. Henni var strítt. Hún sniðgengin. Jafnvel lögð í einelti. Hún þráði helst að vera bara eins og önnur börn á hennar aldri.

Nú, þegar hún hugsaði til baka, gat hún ekki ímyndað sér hvernig hún hefði komist í gegnum þessi ár ef Ásgeirs afa hefði ekki notið við. Amma hennar sagði alltaf að Ari væri verndarinn hennar. Til hvers þurfti hún verndara? Frekar en önnur börn? Fullorðið fólk? Það skildi hún ekki.

„Það getur komið sér vel, fyrir suma,“ hafði amma hennar sagt einhvern tíma. Hún hafði aldrei skilið það. Var hún eitthvað öðru vísi en aðrir? Átti eitthvað annað fyrir henni liggja en örðum? Hún var engu nær. Hún var reyndar dálítill hrakfallabálkur. Það var allt og sumt.

Tíu ára gömul ákvað hún fyrst að fara í meðvitaða afneitun á þetta ástand. Útiloka Ara. Uppgjörið stóð yfir í nokkur ár. Kostaði mikil átök. Þrátt fyrir nokkurn árangur gat hún samt átt von á því að hann birtist henni af og til við ólíkustu aðstæður. Hún gaf honum þá sjaldnast gaum en reynslan kenndi henni smám saman að ef hún rakst á hann einhvers staðar var það oftast undanfari einhvers og vísbending um að hún þyrfti að hafa gát á sér. Um fermingaraldur hunsaði hún allt slíkt. Meðvitað. Og lærði af því.

Hún rifjaði upp fjórtánda afmælisdaginn. Þegar Ásgeir afi og amma Huld gáfu henni sex daga unglinganámskeið í Útivistarskóla Landsbjargar. Þar opnaðist henni allt í einu nýr heimur. Já, í orðsins fyllstu merkingu. Sem hún naut að takast á við. Fyllti upp í tilgangslaust tómarúm gelgjunnar.

Gelgjan var eins og þoka. Eftir æsku þar sem skin og skúrir höfðu skipst á. Þokan kom bara fyrirvaralaust. Var bara þarna einn morguninn þegar hún vaknaði. Gekk bara út í hana. Hún varð smám saman ein. Enn einangraðri en fyrr. Æskan með öllu því öryggi og skjóli sem hún hafði getað hlaupið í hvenær sem hún þurfti á að halda hvarf. Það var eins og að koma út úr skjólgóðum, sólríkum garði, fullum af litríkum blómum, út á berangur. Í næðing og auðn.

Með námskeiðinu breyttist allt. Þokunni tók að létta og sólar að gæta eftir grámygluna undanfarið. Hún varð hreinlega ofvirk. Gekk í unglingadeild björgunarsveitarinnar. Tók þátt í öllum námskeiðum sem hún gat.

Hún brosti er hún rifjaði þetta upp. Æfingar í sjóbjörgun í stórsjó úti á Faxaflóa. Á slöngubát. Eða hlustandi á grenjandi stórhríð lemja tjaldhimininn uppi á miðjum Sólheimajökli. Þrotlausar æfingar í rústabjörgun, rötun, leitartækni og snjóskriðuleit. Eitt handleggsbrot, marðir fingur, hruflaðir sköflungar, tognaður ökkli. Og slysið!

Hún klemmdi aftur augun eins og hún vildi forða hugsuninni frá því, bylti sér í sætinu, snéri alveg baki við bissnesmanninum við hlið sér, með tölvuna. Dró aftur frá glugganum og horfði á skýin líða hjá.

Sjóbjörgunaræfing hafði verið skipulögð uppi á Kjalarnesi að haustlagi. Fjögur þriggja manna teymi unglinga átti að þjálfa í að síga úr þyrlu og ná manni upp úr sjó. Kvöldið áður birtist Ari. Hún var að gera sig klára, taka til hlý ullarnærföt til að hafa innanundir flotgallanum. Hún hunsaði Ara pirruð, gekk inn í herbergið sitt og lokaði á eftir sér. Vissi samt að það hafði ekkert að segja. Hurð var engin hindrun fyrir hann. Um nóttina birtist hann henni í draumi. Það gerðist annars aldrei. Draumurinn var vondur. Hún var inni í tanki sem var að fyllast af vatni. Það varð minna og minna loft. Loks var höfuðið komið upp í stálið. Hún lagðist á bakið og einungis nefið stóð upp úr vatninu þegar Ari kom og opnaði botnlokuna.

Hún vaknaði á undan klukkunni morguninn eftir, fór framúr og í sturtu. Þegar hún tók að klæða sig vantaði síðu ullarnærbuxurnar, norsku. Sama hvar hún leitaði þær virtust hafa gufað upp. Hún var viss um að hún hafði tekið þær til kvöldið áður. Hún varð því að notast við síðar polyesterbuxur, ekki nærri eins hlýjar.

Afi hennar ók henni í miðstöð sveitarinnar þaðan sem fara átti klukkan átta um morguninn. Á leiðinni ók hann á kyrrstæðan flutningabíl. Það var hálka á götum. Hann slasaðist lítið eitt en hún hlaut vægan heilahristing og nokkra áverka þegar höfuð hennar braut hliðarrúðuna farþegamegin í Volvonum. Sjúkrabíll var kallaður til og hún flutt á slysadeild þar sem gert var að skrámum hennar. Skurði í hársverðinum sem mikið blæddi úr var lokað með fjórum sporum og nokkrir minni skurðir plástraðir á hægri vanga þar sem ljótt mar og glóðarauga myndaðist. Hún var látin liggja útaf meðan hún var að ná sér af heilahristingnum á stofu innarlega á slysadeildinni.

Dottaði og vaknaði til skiptis. Innar á ganginum var starfsmannaherbergi. Veik tónlist úr útvarpi var það eina sem hún hafði til að drepa tímann með á meðan hún lá þarna útaf og starði upp í loftið, blótandi því í hljóði að hafa ekki komist á æfinguna. Síðasta lag fyrir fréttir var leikið. Hún mundi enn hvaða lag það var. Karlakór og einsöngvari sungu lagið Bára blá. Fyrsta fréttin var um þyrluslys á Kjalarnesi klukkustund áður. Talið var að óvæntur sviptivindur hefði grandað þyrlunni. Flugstjórinn og tvö ungmenni létust. Hún vissi strax hver þau tvö voru; Kári og Linda Björg. Það þyrmdi yfir hana og hún brast í sáran ekkafullan grát. Fylltist sektarkennd.

Hún hafði átt að vera þriðja ungmennið í þyrlunni.

Við skýrslutökuna sagði afi hennar að ungur drengur hefði hlaupið fyrir bílinn og hann reynt að forða slysi með því að sveigja útaf. Hálka hefði snúið bílnum með fyrrgreindum afleiðingum og farþegahliðin skollið á kyrrstæðum flutningabílnum. Drenginn sá Hrafna aldrei. Vissi samt hver þar var á ferðinni. Orð ömmu hennar hljómuðu í höfði hennar: „Það getur komið sér vel, fyrir suma.“

Hún afþakkaði flugmatinn en bað um íslenskt vatn, kalt, án goss.

Að taka að fullu þátt í starfsemi björgunarsveitanna var henni samt ekki nóg. Hún dró Hafrúnu vinkonu sína með sér í júdó sem þær stunduðu af sama offorsi. Tóku þátt í mótum á veturna. Hrafna náði meira að segja í silfur á Norðurlandamóti. Tapaði glímunni um gullið fyrir finnskri stúlku. Reyndum ólympíufara. Þegar hún fór í hönnunarnám sitt á Ítalíu var hún komin með svarta beltið.

Hún brosti þegar henni var hugsað til fyrstu ferðarinnar á Sólheimajökul. Þau voru átta saman, þrjár stelpur og fimm strákar og lentu þar í iðulausri stórhríð um nóttina. Hún var sextán og lenti í tjaldi með Einari flokksstjóra, fimm árum eldri. Nóttina þá missti hún meydóminn. Undir blaktandi tjaldhimninum. Og Einari. Hávaðinn í veðrinu og flaksandi tjöldunum kæfðu stutt, óvænt sársaukaóp hennar svo það heyrðist ekki inn í tjöldin þrjú við hliðina. Hún var líka svo heppin að pokinn hennar var fóðraður með rauðu flísefni að innanverðu.

Hvert sinn sem hún minntist þessa atburðar var það með vott af notaleika. Aðeins þannig hefði hún viljað láta hann. Í aftaka stórhríð um hávetur uppi á jökli ein í tjaldi með indælum strák. Fullkomið!

Það var ósköp ljúfur tími þegar hún var með Einari.

Flugþjónninn kom með vatn í flösku og plastglas.

Hún laðaðist einhvern veginn alltaf að eldri mönnum. Eins og Margeiri kennara. Fyrsta alvöru ástarblossans í menntaskóla. Níu árum eldri. Það mátti ekki spyrjast að kennari í Versló ætti í ástarsambandi við nemanda. Eftir tveggja vikna ástarævintýri. Leynifundi hingað og þangað. Þá komst hún að lokum að því að hann var giftur.

Djöfulsins drulluháleisturinn.

Bjó uppi í Mosfellsbæ með konu sinni og tveimur ungum dætrum.

Helvítið.

Kvöldið sem hún uppgötvaði þetta ók hún heim til hans urrandi af bræði. Hún hafði róast þegar hún kom uppeftir. Stöðvaði bílinn handan götunnar og hugsaði ráð sitt. Efaðist allt í einu um að áform hennar væru rétt gagnvart konu hans og dætrum. Meðan hún beið þarna í myrkrinu og velti fyrir sér hvað rétt væri að gera, kom Sólveig konan hans út og hengdi þvott á snúrurnar. Þegar hún var farin inn aftur tók Hrafna á sig rögg. Varalitaði sig vandlega í baksýnisspeglinum. Brá sér yfir grindverkið. Læddist að snúrunum í myrkrinu. Stimplaði með vörunum hárauðan varalitinn á flibbana á öllum sex skyrtunum hans sem á snúrunum voru. Snéri þessu næst ánægð heimleiðis. Hún hafði komið sínum skilaboðum áleiðis.

Hún glotti við tilhugsunina um morguninn eftir þegar hún sá að hann, sem alltaf gekk í ljósbláum skyrtum með bindi, var kominn í dökkbrúna rúllukragapeysu. Um vorið skildu þau hjónin. Smá samviska nagaði hana fyrst á eftir. Een, honum var nær að leika sér að eldinum í henni.

Eftir þetta leið langur tími þar til hún var tilbúin í samband aftur. Ekki það að tækifærin byðust henni ekki. Það komu nokkur skyndikynni við jafnaldra og lítið eitt eldri sem ekkert skildu eftir.

Kaffi var boðið farþegum. Hrafna þáði bolla.

Svo kom hann Elli blessaður. Þá náði hún loksins að mynda innihaldsríkt samband við mann. Úr björgunarsveitinni. Það varaði í tæpt ár eða þar til hún flutti til Mílanó í námið. Hann var sex árum eldri en hún. Þau skildu sem góðir vinir. Eftir indælt samband sem byggði fyrst og fremst á gagnkvæmri virðingu. Og þörf tveggja þroskaðra einstaklinga af gagnstæðu kyni til samneytis. En líka sterkri hvöt til að fullnægja kynlífsþörf þeirra á hátindi hennar.

Sambandið var þó án þess rómantíska blossa sem allir á hennar aldri leita að. Þeim var báðum fljótlega ljóst að þau voru saman af praktískum ástæðum. Það yrði ekki til frambúðar. Skipulögðu framtíð sína án tillits hvors til annars. Kvöddust sem vinir. Nú var hann giftur en hún enn laus og liðug. Hafði ekki hug á að breyta því. Ekki í bráð að minnsta kosti.

Og nú sótti Ari að henni. Hvað var hann að boða? Eitthvað tengt framtíðinni? Hún vissi að það yrðu breytingar framundan hjá sér. Hún var að klára námið. Síðasta törnin hófst eftir páskaleyfið sem framundan var. Svo átti hún líka að fara í atvinnuviðtal á þriðjudaginn.

Loks rann henni í brjóst.

Hún hrökk upp þegar tilkynnt var að nú væri vélin að nálgast Ísland. Spennti beltið, rétti stólbakið og renndi gluggaskerminum upp. Það var gott skyggni. Vélin hafði lækkað sig verulega. Hún fylgdist með landinu meðan þau flugu yfir suðurströnd Íslands. Yfir Flóanum rýndi hún niður í Grímsnesið. Lét augun fylgja Hvítánni. Fann Nautavakirnar og upp af þeim…, þarna var hann! Grásteinn. Sumarhús fjölskyldunnar.

Íh, hvað ég sakna þín, Grásteinn. Skógarins. Nautavakanna. Grímsnessins. Hlakka ólýsanlega til að komast austur.

Strax á morgun.

18. Kafli – 1995, janúarlok. Danmörk.

Slóðin eftir hann sást vel í snjónum sem fallið hafði nú undir kvöld. Hann vissi það, vildi það. Hann yrði hvort eð er farinn veg allrar veraldar þegar Kadir og synirnir myndu fylgja slóðinni til að leita að blóði og kanna verksummerkin. Hann kæmi svo aldrei aftur á þennan guðsvolaða útnára eftir að þessu verki væri lokið. Slóðin lá yfir akurinn í áttina frá greniskjólbeltinu sem girti gamla bóndabæinn af, lokaði sýn út á þjóðveginn. Grenið teygði toppa sína upp í blóðrauðan kvöldhimininn eins og svört, skörðótt stórviðarsög.

Hann stóð nær ósýnilegur í eldiviðarskýlinu innan um stafla af barrviðarbrenni sem ilmaði af harpixi í köldu vetrarloftinu. Það var skítakuldi en skjólið þarna þó kærkomið eftir næðinginn á leiðinni yfir akurinn. Úr skýlinu horfði hann yfir bæjarhlaðið og bílastæðið. Þar stóð hvítur, skítugur sendibíll merktur klóakhreinsifyrirtæki Kadirs Ömers. Auk hans stóð þarna gamall Opel skutbíll. Stór. Sjö manna fjölskyldubíll.

Ramman reyk úr skorsteini hússins, sló fyrir vit hans.

Þetta passaði allt. Hann hafði að vanda búið sig vel undir verkið, lesið skýrsluna frá Yasir í þaula. Hún var stíluð á hann. Hann mundi víst seint venjast því að vera kallaður Ali Yusuf. En ekki Mörður. Hann lagði á minnið allt sem mikilvægt var að muna í skýrslunni áður en hann fór að heiman.

Þetta var hefðbundinn danskur „bondegård“, nautablóðsbleikt bindingsverkshús með stráþaki. Þeir sem í gamla daga vildu láta timburhúsin sín líta út eins og þau væru úr rauðum múrsteini, sem þótti fínna, hrærðu nautablóði í kalkblönduna til að fá „múrsteinslit“ á húsið sem leit þá „fínt“ út í fjarska. Þessu blóðbaði fylgdi skelfilegur daunn þegar blóðið fór að úldna meðan á þessu stóð. Oft og tíðum í 30° sumarhitum. Lögun þessi var borin á með handkústum og tók verkið marga daga. Nú mátti kaupa litinn í fötum í málningarverslunum og lyktin heldur bærilegri.

Mörður leit aftur í átt að húsinu. Því hafði verið haldið illa við. Hann vissi líka að tyrkneska fjölskyldan hafði búið þarna í sex ár. Það fékkst væntanlega ódýrt því mikið vantaði upp á nútíma þægindi þar. Rafmagn var þó í húsinu en vatn þurfti að sækja í brunninn úti í „gården“; garðinum, sem húsið og útihúsin þrjú mynduðu sín á milli. Þar var einnig útikamar. Húsið var kynt með eldiviði. Fjölskyldufaðirinn, Kadir, hafði af eljusemi komið á fót klóakhreinsifyrirtæki. Brýnast var að leggja allar klóaklagnir í húsið og vatn, eftir að hann keypti það. Að því loknu taldi hann sig færan í flestan sjó til þess að bjóða þess háttar þjónustu í nágrenninu sér og stórri fjölskyldunni til framfæris.

„Ég hef verðugt verkefni handa þér, Ali,“ hafði Yasir skrifað honum í faxinu. „Heiðvirður trúbróðir í þínu umdæmi hefur óskað eftir þjónustu hjá okkur. Þjónustu sem við veitum. Nú er þinn tími kominn að framkvæma hana. Hér er nafn og símanúmer. Þú hringir í manninn og þið mælið ykkur mót. Komið ykkur saman um aðgerðina. Ég heyri svo ekkert meira frá þér fyrr en verkinu er lokið. Hann leggur greiðslur inn á númer sem hann hefur þegar fengið.“

Ali hitti Kadir Ömer yfir kaffibolla á sveitakrá skammt frá heimili hans á Jótlandi. Bað hann að skýra frá hvers eðlis þjónustu hann óskaði eftir. Kadir hóf mál sitt og skýrði frá því að hann óskaði eftir aðstoð Samtakanna til að endurheimta heiður fjölskyldu sinnar. Eina dóttir hans, hin átján ára Aygül, hafði orðið ástfangin af dönskum skólabróður sínum og ætlaði að giftast honum. Elsti bróðirinn, Zeki, tuttugu og fjögurra ára, hafði tvívegis verið kominn á fremsta hlunn með að drepa hana að áeggjan Kadirs, vegna æru fjölskyldunnar. Hinir í fjölskyldunni voru á móti þessu og hafði tekist að koma í veg fyrir morðið tímabundið að minnsta kosti.

Kadir kvaðst fyrir löngu hafa lofað bræðrungi sínum, syni föðurbróður síns, að fá Aygülar. Sá var hálf fimmtugur bóndi í fjallaþorpi í Sirnak héraði nálægt landamærum Íraks og Sýrlands. Hann væri vel efnum búinn, með allar tennur úr skíragulli. Aygül hefði ekki tekið það í mál að giftast honum.

Nú hafði hún rústað áformum föður síns og heiðri fjölskyldunnar því hún var orðin þunguð eftir þennan skólabróður sinn, Danann Jan Jensen og engum boðleg lengur. Allra síst frænda sínum. Það var bara ein leið fær til að endurheimta heiður fjölskyldunnar og sýna stórfjölskyldunni í Tyrklandi að tekið væri á svona ættarhneisu innan fjölskyldunnar þótt flutt væri í vestrænt samfélag. Hann skuldaði þeim það. Föðurbróðir hans, faðir fyrirheitna brúðgumans, hafði aðstoðað hann, með „láni“, við að koma undir sig fótunum með nýja fyrirtækinu og innsiglað með því ráðahaginn. Þeir ákváðu að ósk Marðar að hittast aftur daginn eftir og fara yfir framkvæmdaáætlunina.

Honum var brugðið eftir fundinn. Nú fyrst rann það upp fyrir honum hvers kyns verkefni hann gæti átt von á að verða falið að leysa. Hann lá andvaka alla nóttina. Myrða táningsstúlku, ófríska þar að auki. Hann yrði að haga þessu verki þannig að samviska hans biði ekki hnekki.

Síðla dags, daginn eftir hittust þeir aftur og ákváðu aðgerðirnar.

Fjölskyldufundur var ákveðinn klukkan sex þetta örlagaríka kvöld. Aygül hafði tilkynnt að hún ætlaði að flytja að heiman að honum loknum. Ákveðið var að enginn færi úr út húsinu eftir fundinn né heldur það sem eftir væri kvöldsins. Þannig yrðu allir fjölskyldumeðlimir með fjarvistarsannanir. Zeki hafði margoft hótað Jan Jensen lífláti ef hann svo mikið sem sýndi sig á landareigninni svo Jan neitaði að koma heim að húsinu. Aygül yrði því að fara, eins og venjulega, stystu leið yfir akurinn og út á þjóðveg þar sem Jan biði hennar í bíl sínum. Á akrinum, rétt áður en hún kæmist inn í skjólbeltið, myndi Mörður fremja morðið og fjarlægja líkið þaðan. Láta það hverfa. Þá liti svo út sem hún hefði strokið að heiman. Á leið sinni að akrinum færi Aygül framhjá eldiviðarskýlinu og morðingjanum, sem fylgdi henni eftir og ynni verk sitt á tilteknum stað því þangað sæist ekki frá þjóðveginum. Hann átti síðan að senda fyrirfram ákveðin sönnunargögn, dauða Aygül til staðfestingar.

Honum var farið að verða kalt. Hann sló sér til hita. Nú var eitthvað að gerast. Fundurinn hafði ekki staðið lengi yfir. Aygül kom hlaupandi út, grátandi. Skellti á eftir sér eftir að hafa hrópað eitthvað á tyrknesku. Hún hljóp fram hjá eldiviðarskýlinu það sem hann stóð falinn bak við stæðu. Stefndi á akurinn. Hann tók upp öfluga veiðiskammbyssuna. Miðaði með báðum höndum og fékk stuðning af eldiviðarstaflanum sem hann lagði hendurnar upp á. Beið rétta augnabliksins. Skotið bergmálaði í skóginum. Krákur flugu gargandi upp úr trjáræktinni. Mynduðu flokk sem forðaði sér með skerandi gargi vestur í gullið kvöldljósið.

Það er eins og mynd eftir van Gogh sé lifnuð við, hugsaði hann og sá Aygül falla í akurinn rétt áður en hún náði greniskjólbeltinu.

*

Inni kinkaði faðirinn kolli í viðurkenningarskyni þegar skothvellurinn barst honum til eyrna. Hinir fjölskyldumeðlimirnir þögðu. Litu hverjir á aðra. Nema Derya móðir Aygülar. Hún rak upp sársaukafullan grát. Tók bakföll og kastaði sér fram á við til skiptis. Ákallaði Allah. Yngsti bróðirinn, Ahmed, snéri sér undan. Þurrkaði augun svo lítið bar á, þögull.

*

Hann tók á sprett á eftir henni. Dró gosdrykkjarflösku upp úr vasa sínum á hlaupunum. Hellti úr henni í snjóinn þegar að Aygül var komið. Hóf líflausan líkamann léttilega upp á öxl sér. Hraðaði sér sem mest hann mátti þessa þrjátíu metra að skjólbeltinu. Þannig var bara hægt að sjá fótspor hans frá morðstaðnum.

Það hafði ekki snjóað í skógarbotninn. Þar setti hann stúlkuna niður og saman hlupu þau út að Fiat bíl Alis. Settust upp í og hann ók af stað í hasti.

Meðan á akstrinum stóð rakaði hún af sér þykkt, svart hárið sem fléttað var í eina fléttu, skreytta litríkum perlum og náði niður á rass. Hún hafði búið sig uppá samkvæmt tyrkneskum hefðum í tilefni af fundinum. Hún gekk frá hárinu í plastpoka. Setti alla skartgripi sína með. Eftir um tíu mínútna akstur beygði hann út af þjóðveginum, inn á hvíldarstæði.

Aygül þakkaði fyrir sig. Hallaði sér snöggt að Merði og kyssti hann á kinnina. Stökk út úr bílnum. Skellti hurðinni á eftir sér og smeygði sér inn í bílinn til Jans sem þar beið. Bíllinn spólaði í lausamöl í kantinum. Hvarf svo út á þjóðveg 13 sem, skammt norðan við Vejle, sameinaðist E45 hraðbrautinni suður í Evrópu. Morguninn eftir áttu þau flug með KLM þotu frá alþjóðaflugvellinum í Hamborg til Kennedyflugvallar.

Jan var búinn að fá vinnu við sitt fag, grafíska hönnun, hjá danskri auglýsingastofu í New York. Aygül ætlaði að halda áfram meinatækninámi sínu.

Hann henti plastflöskunni undan svínablóðinu í rusladall á hvíldarstæðinu og ók í hina áttina. Í nótt, þegar hann kæmi heim í íbúðina við Ísraelstorg myndi hann gera eins og um var rætt við Kadir. Fimm vikna grísafóstri, sem hann fékk, ásamt blóðinu, hjá slátrara nokkrum í Slagterbyen í Kaupmannahöfn og beið hans heima í sultukrukku fullri af formalíni, myndi hann ganga frá í DHL pakka. Ganga frá hárinu og skartgripum hennar, sem sumir voru ættargripir í stórt umslag og setja það með. Hann vissi að það þurfti sérfræðing til að sjá mun á því og fóstri konu sem komin var sjö vikur á leið eins og Aygül var.

Hann myndi senda þetta allt með DHL til Kadirs á morgun. Hann hafði sagt Kadir á seinni fundinum sem þeir áttu að hann myndi sjá um að koma líkinu í óþekktan íslamskan grafreit en áverka mætti alls ekki sjá á því. Hann gæti þó falið kviðskurðinn sem hann þyrfti að framkvæma til að ná fóstrinu og skotsárið. Fóstrið, hárið og skartgripirnir væru það sem honum yrði sent sem sönnun þess að hún væri ekki lengur þessa heims. Á það féllst Kadir.

Hún væri heldur ekki, strangt til tekið, þessa heims lengur heldur í nýja heiminum, vesturheimi.

Ali hafði nýtt tímann meðan hann beið eftir seinni fundinum til að hafa upp á Aygül. Fylgdist með henni fyrst álengdar. Gaf sig svo á tal við hana. Hún hafði sagt honum sína hlið málsins. Hvernig frændi hennar fimmtugi, með gulltennurnar, hafði talið sig eiga hana frá því hún var lítil, þuklað hana og þreifað á henni allt frá því að ráðahagurinn var handsalaður milli þeirra þegar hún var átta ára. Hún gat ekki gleymt þeim degi. Hann tók hana upp og setti hana í skaut sér þegar engir sáu til nema hann og pabbi hennar. Þuklaði hana alla og hún fann hvernig hann æstist og eitthvað hart þrýstist upp að rassinum á sér í fangi hans.

Fimm árum síðar fóru þau aftur til Tyrklands. Þá var ráðahagurinn formlega staðfestur með einskonar trúlofun. Þá gerði hann engar ráðstafanir við að fela þukl sitt.

Aygül hafði strax fallist á ráðagerðina sem hann hafði upphugsað í Kaupmannahöfn meðan hann beið þess að láta til skarar skríða.

Á leiðinni til Kaupmannahafnar varð honum hugsaði til dóttur sinnar, Hröfnu. Skyldi hún annars nokkurn tíma hugsa til hans? Hún væri nú á sama aldri og var þegar ráðahagur hennar var staðfestur. Honum hryllti við því.

„Djöfuls öfuguggar! Réttdræpir hvar sem til þeirra næst.“

Yasir sá ástæðu til að þakka Ali þetta fyrsta alvöruverk sem honum hafði verið falið í tölvubréfi nokkru síðar.

Hann hafði fengið lofsamleg ummæli frá Kadir Ömer um leið og seinni greiðslan var innt af hendi eftir að sönnunargögnin bárust honum.

19. Kafli – 2004, 4. apríl. Grímsnes.

„Þú ert komin heim, Hrafna Huld. Heim í Grástein. Ekkert um að villast.“ Hún talaði oftast upphátt við sjálfa sig í Grásteini, enda oftast ein. Hún teygði úr sér og geispaði. Naut þess að vakna hægt og smám saman undir æðardúnsænginni meðan regnið lamdi svefnherbergisrúðuna.

Vekjarinn hafði kveikti á útvarpinu kortéri fyrir sex. Það var pálmasunnudagsmorgunn og það freistaði hennar að kúra lengur. Hlusta í myrkrinu á dyninn í regninu lemja bárujárnsþekjuna. Vit hennar höfðu fyrst skynjað þægilegan ilminn og hún fylltist gamalkunnri notakennd. Þessa mildu, sætu angan af greniklæddu loftinu. Sem var bara þarna. Hvergi annarsstaðar. Til að kóróna hughrifin eimdi enn af ferskum súrefnisilmi úr sænginni. Hún hafði breitt hana út á snúru strax og hún kom gær. Undir skyggnið vestan við, í skjóli fyrir votri austanáttinni. Hún elskaði sængur með súrefnisilmi. Hafði vanist því frá því hún mundi fyrst. Þeim munaði gat hún gleymt í Mílanó. Svo voru það næturtónarnir á gömlu Gufunni. Morgunn Griegs úr Pétri Gaut hljómaði þessa stundina. Ekkert gat betur réttlætt þá ákvörðun að kúra aðeins lengur. Hún velti því fyrir sér hvers vegna henni leið alltaf svona vel þarna. Það var eins og annar tími gilti í Grásteini en annars staðar. Annar hraði.

Hún rifjaði upp orð afa síns þegar hann, einn allra, sá hve dauðstressuð hún var rétt fyrir samræmdu prófin í tíunda bekk. Búin að keyra sig út allan veturinn í júdó, Björgunarsveitinni, félagsmálum í skólanum og fleiru og fleiru. Fattaði loks að hún hafði ekkert lesið frá því um jól.

„Nú þarft þú að slaka á. Hægja á tímanum, lífsklukkunni,“ hafði hann sagt.

„Hægja á tímanum! Hvernig þá? Stoppa vekjaraklukkuna kannski? Ekki stansar tíminn við það!“

„Lægðu hugann, Hrafna mín. Hægðu á flugi sálarinnar. Vertu ein með sjálfri þér. Slakaðu á. Kveiktu á kerti. Sittu í rökkrinu, kyrrðinni og hlustaðu á logann.“

Hún hafði oft gert það síðan.

Í fyrsta sinn á ævinni fékk hún að fara ein austur í Grástein. Að læra undir prófin. Hann hafði sannfært mömmu hennar þótt hún tæki það ekki í mál í fyrstu. Hún varð næst hæst á prófunum, dúxaði í nokkrum fögum.

Þegar síðust tónar Griegs voru þagnaðir tók við ein af þessum óútskýrðu þögnum Gufunnar sem fastir áheyrendur hennar eru orðnir vanir og þykir bara heyra til.

Þegar tilkynningarnar hófust, tók hún á sig rögg. Dreif sig fram úr. Fann ylinn frá volgum gólfflísunum. Það er aldrei jafn notalegt að finna ylvolgt, upphitað gólfið hér eins og þegar illt veður er úti. Hún teygði sig aftur og geispaði. Alsæl með að vakna í grenjandi illviðri í Grímsnesinu en ekki í námsmannaíbúðinni í menguðu veðurleysi Mílanóborgar.

Hún gekk berfætt fram í alrýmið án þess að kveikja ljósin. Stóri, gólfsíði stofuglugginn dró hana að sér. Hún horfði út í sortann. Hlustaði á samfelldan niðinn í rigningunni. Eins og milljón fingurgómum væri drepið á rúðuna. Hún snerti rúðuna á móti með fingurgómum sínum. Droparnir flöttust stanslaust út í sporöskjulaga hringi á rúðunni. Hvergi var lífsmark að sjá. Myrkur alls staðar, enn. Enginn í næstu húsum. Aðeins eitt stakt útiljós sýnilegt í fjarska. Var kannski einhver þar? Nei, naktar greinar slógust fyrir það. Um hana fór alltaf einhver óskýrð vellíðan þegar hún fann að hún var ein í sveitinni. Engin lifandi mannvera í margra kílómetra radíus. Aðeins Grámann í Grásteini. Og kannski hrafn í vari undir Krummakletti. Það var yndislegt að finna sig einan í ríki sínu. Af og til að minnsta kosti. Hún fékk svo oft einhverja innri þörf fyrir slíka einveru. Ekki síst eftir langan tíma í fjölmenni eins og í Mílanó. Um næstu helgi, páskana, myndi fólk hinsvegar flykkjast í Grímsnesið.

Hún gekk í eldhúsið. Lét sér nægja að kveikja ljósin undir efri skápunum. Sexfréttir voru byrjaðar með endurtekinni fréttaskýringu frá því kvöldið áður. Um ástandið í Afganistan. Fréttinni fylgdi tilklippt, frásögn reynds, íslensks fréttamanns á RÚV frá því hann var síðast í Afganistan en sá þekkti til ástandsins þar enda margoft farið þangað.

…meðan ég var að taka þetta viðtal við doktor Sherzai, yfirmann sjúkrahússins hér í Herat, var komið með ungan dreng, smala, vart eldri en tíu, tólf ára, sem misst hafði vinstri fótlegg þegar hann steig á jarðsprengju uppi í fjöllunum fyrr í dag. Pabbi hans kom með honum í sjúkrabílnum, höktandi á heimatilbúinni hækju því hann hafði sjálfur misst fót nokkrum árum áður. Segja má að þetta sé ástandið hér í hnotskurn. Stór svæði um landið allt eru þakin jarðsprengjubeltum. Enginn veit í raun hvar þau eru og þeir sem verða helst fyrir barðinu á þeim eru saklausir bændur og barnungir smalar auk auðvitað búpenings bændanna sem þá drepst eða verður að lóga. Bændur þessir hafa að sjálfsögðu ekki efni á gervilimum svo þeir eru dæmdir frá lífsstarfi sínu, því eina sem þeir kunna og enda oftar en ekki sem betlarar í næstu stórborg eins og hér í Herat. Hér má sjá þá á götunum daglega í tugavís, einfætta, tötrum klædda með blikkdósir sínar.

Hröfnu brá við þetta fréttainnlegg.

Þetta er hræðilegt. Hugsa sér! Ef heilu svæðin hér á Íslandi væru undirlögð jarðsprengjum. Ekki hægt að ferðast um landið. Fótgangandi eða ríðandi. Varla hægt í fjallabíl.

Hún lét vatn renna í glerkönnuna og hellti yfir í kaffivélina. Renndi svo ísköldu vatni í glas. Skrúfaði fyrir og fékk sér sopa.

„Umhhh. Besta vatn í heimi,“ muldraði hún.

Fréttaskýringin lét hana ekki í friði: Er ekki einhver leið til að koma þessu fólki til hjálpar? Það hljóta að vera til ráð. Kostnaðurinn! Hann er líklega þessi eilífi flöskuháls sem allt stoppar á, svo hægt sé að hjálpa þeim um gervifætur. Svona fætur eru víst ekki gefnir. En hvað með þær þjóðir sem eru ábyrgar fyrir þessum hörmungum? Eru þetta ekki allt saman ríkar þjóðir? Er ekki leið til að láta þær borga skaðann sem þær hafa valdið þessu fólki? Er það ekki málið? Ef þau eiga til peninga til að búa til drápstól þá hljóta að finnast þar peningar til að búa til hjálpartæki, bæta fyrir örkumlin sem vopn þeirra valda. Það eru auðvitað til stórir líknarsjóðir í Bandaríkjunum, Evrópu og víðar sem hægt væri að sækja um pening í til að fjármagna svona hjálparstarf. Í samvinnu við Rauða krossinn til dæmis eða aðrar hjálparstofnanir!

„Æ, slakaðu nú aðeins á Hrafna. Fyrst þarftu nú að fá þessa vinnu hjá Ægi,“ tautaði hún að lokum við sjálfa sig.

Fréttir Gufunnar höfðu haldið áfram án þess að hún tæki eftir því hvað sagt var og að lokum kom frétt um órólegt laugardagskvöld í Reykjavík.

„Sumt breytist víst aldrei!“ dæsti hún stundarhátt meðan hún taldi fjórar skeiðar af kaffimali á könnuna og kveikti á henni. Hikaði. Bætti svo einni aukaskeið við svo morgunsopinn yrði nú vel sterkur. Á meðan kannan helti upp á sig ætlaði hún að fá sér dýfu í heitu lauginni. Frammi á baði klæddi hún sig úr flónelsnáttfötunum. Brá baðsloppnum á axlir sér til skjóls meðan hún gengi út að lauginni.

Nakin lét hún sig líða hægt niður í rúmlega fjörutíu stiga heitt vatnið í sælukennd. Varin þar fyrir köldu vorregninu sem aðeins náði að lemja andlit hennar hressilega og sjá til þess að allur svefndrungi hyrfi. Hún hallaði sér aftur og naut baðsins. „Ég var næstum búin að gleyma hve dýrðlegt þetta er,“ umlaði hún af unaði. Hún lét hugann reika að verkefnum næstu daga sem tengdust því að hún var að ljúka námi í vöruhönnun í Mílanó.

Dymbilvika var nú hafin. Páskar um næstu helgi. Umsókn hennar um vinnu í þróunardeildinni hjá stoðtækjaframleiðandanum Ægi hafði leitt til atvinnuviðtals. Það yrði á þriðjudag. Hún fann fyrir spennu við tilhugsunina.

Það var gott að gista heima í Faxaskjólinu í fyrrinótt, eiga stund með mömmu og afa um kvöldið og fram eftir degi í gær áður en hún fór austur í Grástein. Hér fengi hún svo næði til að vinna að lokaverkefninu og undirbúa atvinnuviðtalið. Um páskana ætlaði hún að reyna að vera óskipt með mömmu sinni og afa hér í Grásteini. Hann var orðinn gamall blessaður, kominn vel á níræðisaldur. Aldrei að vita hve lengi hann entist þótt heilsa hans væri góð miðað við aldur.

Í gærkvöld hafði hún líka notið þess að vera komin aftur í Grástein. Vera innan um gömlu, sígildu tekkhúsgögnin sem bara urðu fallegri með árunum og notkuninni. Og innan um munina gömlu og myndirnar. Rifja upp æskuna. Anda að sér ævi sinni. Hún var hluti af þessu umhverfi. Og það hluti af henni. Þótt ekki væri sú saga ýkja löng þá var það saga hennar. Saga ættleggs þeirra. Sem ekki var orðinn stór; afi og þær mæðgur tvær. Framhaldið valt á henni. Hún hafði enn tíma til að bæta úr því.

Hún var bundin þessum stað frá því hún mundi fyrst eftir sér og yrði áfram meðan hún lifði. Hvað það var yndislegt að finna Sírius súkkulaðið í smjörpappírspakkanum á sínum stað í gömlu Schimmelpfennig blikkdósinni. Undan uppáhalds vindlum afa, sem hann hafði ætíð keypt í fríhöfninni er hann kom frá útlöndum og átti þegar hann vildi gera sér dagamun. Gott að hún mundi eftir að færa honum eina slíka í gær. Hann var mikið til hættur að ferðast. Fannst samt gott að fá sér góðan vindil. Breyta til frá pípunni. Hann hafði notað súkkulaðið til að verðlauna hana þegar hún átti það skilið að hans mati en einnig handa gestum sem þangað komu. Henni fannst það bragðast best hér.

Pípustandurinn hans var líka á sínum stað í hillunni. Og gestabókin gamla í kommóðuskúffunni. Hún hafði flett henni að gamni sínu í gærkvöld og upp rifjuðust gamlir tímar. Hlýir og sólríkir sumardagar í Grásteini. Göngutúrar með afa á vorin og sumrin. Verslunarmannahelgar með varðeldi og söng. Áramót með álfabrennu. Vetrarhelgar á skíðum í skóginum.

Hún rakst á rithönd móður sinnar. Þar lýsti hún brúðkaupsferð sinni og Marðar, pabba hennar er þau dvöldu í viku í Grásteini eftir brúðkaupið. Lýsing á ástföngnu pari með frumburð sinn. Hana. Þar greindi líka frá dularfulla atvikinu þegar bangsinn Grámann kom í leitirnar. Datt óvænt niður úr háaskáp. Án þess að skýring fyndist á því hvernig það gat gerst. Nú var hann týndur aftur. Í Kaupmannahöfn. Líklega að eilífu.

Henni varð hugsað til föður síns. Hve mikið hún saknaði þess í raun að hafa ekki fengið að kynnast honum. Hún átti aðeins eina minningu um hann. Og hún var einmitt tengd Grámanni líka. Þeir tveir voru einhvern veginn eitt í minningu hennar. Gráir. Dularfullir. Ósýnilegir, en samt svo óáþreifanlega tengdir henni og nánir. Minningabrotinu um þá skaut upp í huga henni, óræðu en samt skýru. Mannfjöldi. Óp móður hennar. Blóð. Grámann blóðugur. Pabbi hennar, Ari og svo einhver ókennilegur maður, dökkur, glottandi. Sem klemmdi hana að sér svo henni lá við köfnun. Bæði af sérkennilegum, römmum fnyk og þrýstingi. Henni stóð stuggur af honum. Tengdi við eitthvert ókunnugt, framandi nafn. Hún gat ómögulega munað hvert það var. Ísak? Nei.

Þegar nær dró í tíma í gestabókinni kom hún æ minna við sögu. Undir það síðasta varð hún alvarlegri á svipinn.

Við lesturinn rann smám saman upp fyrir henni heldur ónotaleg staðreynd; hve afi hennar hafði í raun og veru orðið einmana eftir að amma Huld dó. Hann hafði dvalið langtímum saman í Grásteini. Unað sér einn við lestur, göngutúra úti í Snæfoksstaðaskógi, meðfram Nautavökunum, út að flúðunum þar sem Hvítá beljar um þrengslin milli höfðanna tveggja með dynjandi hávaða sem uppi í Grásteini er orðinn að notalegum nið til að sofna við á kyrrum kvöldum. Hann var orðinn einn og það leyndi sér ekki.

Hún hafði sjálf gengið með honum þessa skógarstíga og göturnar með Hvítánni. Hún rifjaði upp þegar þau útbjuggu sér bekkinn litla til að tylla sér á í lundinum niðri við Nautavakirnar. Skógarstarfsmenn notuðu trébúkka sem þeir smíðuðu sér á staðnum, slógu saman úr grennsta hluta grenibolanna sem þeir grisjuðu í skóginum og höfðu til að saga nytjaviðinn á. Afi hennar fékk einn búkkanna „lánaðan“, bar hann á öxl sér inn í lundinn. Hann hafði bersýnilega hugsað þetta fyrirfram því hann hafði haft með sér hamar og nagla. Búkkinn var það langur að þegar afi hafði neglt þrjár nýjar rár ofan á hann var þarna komið fyrirtaks sæti fyrir þau tvö.

Síðast þegar hún fór þar um fyrir ári var bekkurinn þeirra enn þarna í lundinum. Orðinn grár af veðrun tveggja áratuga. Greniskógurinn í kring hafði vaxið myndarlega. Trén höfðu verið grisjuð að neðanverðu og mynduðu hvelfingu með greinum sínum hátt yfir og umverfis bekkinn gamla sem nú var sveipaður fagurbláum umfeðmingi og grasi.

Svo virtist, á því sem afi hennar skrifaði, að hann hafi flesta daga fengið sér göngutúr. Litið í kaffi til nágranna sinna austan við, Gunnþórs og Jónu. Að minnsta kosti þegar þau voru þar. Þau voru komin á eftirlaun eins og hann. Gunnþór var iðinn við blómarækt og hafði auk þess komið sér upp litlu gróðurhúsi í lundi baka til á lóðinni. Þar ræktaði hann tómata og agúrkur sem hann gaf afa hennar gjarnan af.

Jóna átti orðið erfitt með gang og fór því lítið út fyrir nema út á veröndina í góðu veðri. Gunnþór átti alltaf sérríflösku í gróðurhúsinu. Hann komst upp á bragðið með sérríið á sjöunda áratugnum þegar þau hjónin höfðu eitt sinn ferðast til Spánar, sagði hann afa hennar. Komu þá meðal annars til Jerez, uppruna héraðs þess ágæta drykks. Skoðuðu sérríbrugghús þar og smökkuðu veigarnar. Jónu fannst það sérdeilis gott. Fyrir nú utan að leika á alls oddi þegar hún hafði fengið sér sérrítár. Síðan hefur Gunnþór ávallt keypt tvær flöskur í einu; aðra til að eiga inni í skáp handa sér og Jónu en hina til að eiga í gróðurhúsinu handa sér og Ásgeiri vini sínum. Þar staupuðu þeir sig vinirnir og er inn var komið var jafnan viðkvæðið hjá honum: „Eigum við ekki sérrítár einhvers staðar til að bjóða honum Ásgeiri okkar uppá, Jóna mín?“

Jóna tuðaði þó sífellt í Gunnþóri ef hann fékk sér það mikið í tána að hún yrði þess vör. Sagðist ekkert skilja hve lítið hann þoldi orðið. Þessu hafði gamli maðurinn haft gaman af og trúað bókinni sinni fyrir.

Afi virtist sjálfur hafa fengið tímann til að líða við garðyrkjustörf. Skráði niður hvað hann sýslaði í litla matjurtaskikanum þar sem hann setti niður nokkrar kartöflur. Rauðar íslenskar til að eiga nýjar og gómsætar með smjöri síðla sumars. Gulrætur og rófur í kjötsúpuna á haustin, þegar nýslátrað fengist. Hann grisjaði og klippti trén og runnana sem hann og amma höfðu gróðursett allt frá því þau fengu Grásteinslandið og nostraði við blómarunnana. Hann hafði skipulega skráð allt slíkt hjá sér í bókina. Sum trén höfðu meira að segja fengið nöfn.

Þá vakti það sérstaka athygli hennar hve fáir höfðu komið þessi þrjú ár frá því amma hennar dó ef dæma mátti af gestabókinni. Þau sem höfðu verið svo vinamörg. Þess í stað hafði gamli maðurinn skrifað ýmsar hugrenningar sínar nokkuð reglulega í bókina. Helst þegar hann var andvaka því flest virtist skrifað að næturþeli. Í september í fyrra hafði hann til dæmis setið andvaka eina óveðursnótt og skrifað:

Og lægðin, sem spáð var að færi vestur fyrir land, brá sér beina leið hingað austur í Grímsnesið eftir allt saman. Svona rétt eins og hún hefði lesið síðustu skrif mín hér og ákveðið að láta mig finna til tevatnsins og minna mig á að „saklaus og angurvær“ haustrigningin sem ég minntist á þá getur orðið að hauststórviðri. Lægð þessi er víst leifarnar af mannskæða fellibylnum Ivan sem kom undir í Karabíska hafinu og íbúar þar og í Ameríku máttu finna illilega fyrir um daginn þegar hann gekk á land og fór yfir stór svæði þar áður en hann kom sér aftur út á Atlantshafið og stefndi norður í átt til Íslands. Ivan grimmi var orðinn vígamóður er hingað kom en þó nógu öflugur samt til að halda mér andvaka í nótt. Kviðurnar voru geigvænlega snarpar og hvílík úrkoma! Það pískraði svona eins og í eitt handklæði eða tvö inn um rennihurðina út á suðurveröndina þegar hæst lét enda stóð suðaustanveðrið nánast beint upp á hana. Vísa þessi varð til óveðurvökuna:

Úti grenjar austanátt

æst hún glugga lemur.

Lauf á trjánum laust er brátt

ljóst er orðið skemur.

Nóttina eftir skrifaði hann:

Í nótt er hann heldur hægari og nú rignir mun minna. Krummi er kominn á klettinn sinn. Ekki get ég séð hvort hann Ari litli er að leika við hann eins og hann gerði víst stundum. Hún Hrafna mín sæi það ef hún væri hér. Furutopparnir dansa enn villtan dans í tunglskininu milli hryðjanna. Og yfir öllu vakir hann, máni gamli, næstum fullur, og leikur sinn feluleik inni á milli hraðfleygra óveðurskýjanna. Alltaf er notalegt að vita af honum nálægt sér hér í einverunni, blessuðum.

Og skömmu síðar:

Á nóttunum verða andvörp mín einna helst að ljóðum:

Hér koma fáir og ekkert ég fer

því fagna ég mínu láni,

að nágranni minn hinn næsti er

á nóttunni gamli máni.

Tregablandinn einmanaleikinn skein í gegn í skrifum hans. Hún hugsaði til þess að hvorki hún né móðir hennar höfðu áttað sig fyllilega á því hve mikil breyting verður á lífi einstaklings þegar hann missir lífsförunaut sinn.

Þær höfðu verið of uppteknar við að sinna eigin lífi og frama, móðir hennar sínu starfi í ráðuneytinu og hún náminu, til að átta sig á því hvernig einmanaleikinn hafði lagst að honum eins og vetrarþoka og einangrað hann í söknuði sínum. Hún hét því að bæta úr þessu þau ár sem afi hennar ætti ólifuð. Hann átti það skilið. Henni fannst hún á margan hátt tengdari honum en móður sinni. Hafði bundist honum og ömmu sterkum böndum þegar mamma hennar fór án hennar til Brussel. Skildi hana eftir hjá þeim þótt hún væri aðeins fimm ára. Hún hafði átt erfitt með að fyrirgefa mömmu sinni það að hugsa fyrst og fremst um eigin frama. Milli þeirra var alltaf dálítil spenna síðan, hún fálát í garð mömmu sinnar sem reyndi aftur á móti allt til að þóknast henni, kaupa hana aftur, með gjöfum, eftirlátssemi og oflæti.

Hún rifjaði upp afmælisdaginn þegar hún var tólf ára. Mamma hennar hét henni reiðhjóli ef hún næði níu í aðaleinkunn um vorið. Hún gerði í því að fá lágar einkunnir, náði ekki einu sinni átta. Mamma hennar kom samt með nýtt, gljáfagurt reiðhjól á afmælisdaginn. Hún mundi enn hvernig hún snöggreiddist. Í stað þess að fljúga upp um háls hennar í þakklæti eins og flest börn hefðu gert, hljóp út úr eigin afmælisveislu og hrópaði: „Þú getur aldrei staðið við það sem þú segir!“

Hún hló með sjálfri sér og hristi höfuðið yfir vitleysunni í sér, við þessa endurminningu. Enn var ekki gróið um heilt á milli þeirra þótt það truflaði ekki dagleg samskipti.

Hún lét sig fljóta á bakinu.

Mikil úrkoma fylgdi þessari vonandi síðustu lægð vetrarins. Suðaustan rokið hvein og gnauðaði í furunum og þær sveigðu sig kveinkandi undan því. Minntu hana á hóp syrgjandi, svartklæddra kvenna. Henni kom í hug atvik úr bernskunni er hún fór með mömmu sinni, afa og ömmu í sumarfrí að vorlagi í Gríska eyjahafið. Þar sá hún einmitt hóp þannig kvenna fara kveinandi á eftir kistunni í líkfylgd í þorpi einu sem þau bjuggu í. Þessu atviki gleymdi hún ekki. Hún gat nánast heyrt harmagrát þeirra er gnauðið var sem mest í furunum, þar sem þær bar við grásvartan morgunhimininn. Grenitrén minntu hinsvegar á ótal keilulaga kirkjuturna, lítill kross efst, en síðan breikkuðu turnarnir niður og runnu saman í eitt allsherjar kirkjuskip. Ímyndunaraflið bar hana líka annað. Til kirkju Antonios Gaudís, Sangrada Familia í Barcelona með sínum tólf, ávölu turnum og hún hafði skoðað uppnumin þegar afi hennar bauð henni með sér í helgarferð til Barcelona eftir stúdentsprófið.

Þessir kirkjuturnar í Grímsnesinu voru hinsvegar ekki ljósir sandsteinsturnar heldur svartir í morgunhúminu og sveigðust til og frá. Grásvört klakkaský voru á fleygiferð úr austrinu en þar var nú rétt að byrja að gráma fyrir degi.

Þarna var sjálfur Grásteinn líka. Útlínur stóra mosavaxna hraundrangsins voru að koma í ljós er grámaði fyrir degi. Járnsmiður Ásmundar, hugsaði hún brosandi. Stóð þarna keikur í grámanum. Í senn traustur og ógnandi. Haggaði honum hvorki stormur né stórviðri. Uppi á honum var þúfa sem orðið hafði til, líklega löngu fyrir landnám, af völdum hundruða kynslóða karra sem stoltir gættu óðals síns ofan af honum. Síðla sumars og fram á haust mátti svo sjá rjúpuna með allt að tylft unga halda sig í grennd við Grástein þar til fjölskyldan var orðin alhvít og leitaði upp í snjólínu fjallanna, til að leynast fyrir fálkanum, þar til snjór væri kominn í byggð. Hún minntist með brosi hve mikið hún hræddist Grástein og Grámann, nátttröllið sem átti að hafa orðið þar að steini. Einkum eftir að skyggja tók. Kannski ekki skrýtið eftir allar þjóðsögurnar sem afi hennar las fyrir hana. Fullar af draugum og tröllum.

Morgunhrafn krunkaði allt í einu og brá snöggvast fyrir sem kolsvörtum skugga á gráum austurhimninum. Hann flaug í áttina að bústaðnum vestan við. Þar vissi hann af skjólgóðum stað fyrir austanveðrinu. Á skammbita undir vesturmæninum þar sem þakskeggið slútti út fyrir. Þar var þurrt og skjól nú fyrir austanhamnum. Og ef til vill félagsskap að finna. Bróður frá í fyrravor, kannski, að spjalla við.

Hún steig upp úr heitu lauginni endurnærð eftir morgundýfuna. Naut þess að staldra um stund við úti á veröndinni. Finna hrákalt hretið lemja andlit og sjóðheitan, nakinn kroppinn niður á ristar. Hressa sig við eftir slen heita baðsins. Það rauk af henni allri. Hún rétti út hendur og snéri sér hægt í hring þar til andlitið vissi upp í austanveðrið á ný. Nú var hún tilbúin í törnina framundan.

Það rofaði til þegar líða tók á daginn og þegar hún fékk sér kvöldgönguna í ljósaskiptunum eftir að hafa snætt, var komið þurrt veður. Hún fann bekkinn þeirra afa og lundinn. Hrafn sat á bekknum og Ari var þar kominn. Lék sér við hrafninn. Hann flaug upp og settist á víxl. Krunkaði hvellt í hvert sinn og virtist taka fullan þátt í leiknum við drenginn. Hún undraðist enn nærveru Ara. Hve langt var orðið síðan hann hafði fylgt henni svo náið eftir?

Hrafninn hvarf er hún nálgaðist. Hún settist á hrörlegan bekkinn. Sá greinileg merki þess að afi notaði hann enn. Naut einverunnar í kvöldkyrrð skógarins. Hún horfði vestur yfir Nautavakirnar, á trjálundinn handan þeirra. Þrösturinn var nú kominn í skóginn sinn, Þrastaskóg, og ómaði vorsöngur hans um hann gjörvallan. Hrossagaukur tók djúpar dýfur yfir höfði hennar í kvöldroðanum. Hann hefði vel getað verið henni samferða yfir hafið og heim þessi. Í fyrradag. Af vetrarslóðum sínum í Evrópu.

Sunnan að kom nú virðuleg fylking fannhvítra svana, svífandi í hægu, hátíðlegu oddaflugi. Stefndi vestur á Sog. Líklega til Álftavatns. Svanirnir flugu í tignarlegri einingu yfir hana þar til þeir hurfu henni sjónum. Runnu saman í eitt með hvítum, gullbryddum skýjum vesturhiminsins. Einungis ómur af söng þeirra líkastur himneskum sönglúðrum hékk eftir þessa heims um stund. Hún minntist með ljúfum hug ljóðanna hans Ólafs Jóhanns sem ólst upp Við Álftavatn og afi hennar hélt svo mikið upp á. Las þau stundum upphátt á kvöldin.

Rof kom nú í skýjahjúpinn sem snöggvast. Eins og hann opnaði gátt sína fyrir álftafylkingunni. Kvöldsólin braust að lokum fram úr rofinu með voldugum geislastöfum.

Kynngimagnað! Kvöldsetur eins og þau gerast aðeins hér á Íslandi! Hún naut stundarinnar hljóð. Í ljóðrænni leiðslu.

Þá hringdi síminn í kápuvasa hennar. Titraði öllu heldur því hljóðið var ekki á. Hún hafði eins og svo oft gleymt símanum þar sem ekki heyrðist til hans og einhverra hluta vegna fann hún ekki útivistarúlpuna sína þegar hún bjó sig í kvöldgönguna. Í staðinn hafði hún gripið vaxkápuna, dökkgrænu, sem hún kom í og því fylgdi síminn henni óvænt í þennan göngutúr. Hún hafði kennt Ara um úlpuhvarfið eins og ávallt þegar hlutir hennar hverfa á einhvern óútskýranlegan hátt. Kannski vildi hann bara sjá til þess að hún hefði símann hjá sér nú. Hún sá á skjánum að það voru fjögur „missed call“. Öll frá mömmu hennar fyrr um daginn. Og það var einnig hún sem hringdi í þetta sinn.

„Sæl Hrafna mín, hvernig gengur?“

Hún fann strax á mömmu sinni að eitthvað var að. „Hefur eitthvað gerst?“ spurði hún áhyggjufull.

Eftir smá þögn svaraði móðir hennar yfirvegað: „Hrafna mín, hann afi þinn fékk heilablóðfall fyrr í dag… og var að skilja við, rétt í þessu.“

„Nei, NEI! Ekki… nei. Ekki núna! Ég var að hugsa svo mikið um hann núna – hann var hér hjá mér, í alvöru. Leið hann eitthvað? Viltu ekki að ég komi heim?“ Hún þagnaði og þær grétu báðar um stund.

„Þú ræður því, elskan mín – en hér er svo sem ekkert sem þú getur gert. Nei, hann þjáðist ekkert, vissi ekkert af sér allan tímann. Það er búið að fara með hann burt nú og hann verður búinn til greftrunar. Á morgun getum við sest hjá honum og minnst hans saman. Hann var svo ánægður að hafa hitt þig í gær og hlakkaði svo til að eiga „síðust páskana með okkur“ eins og hann orðaði það. En honum varð nú ekki af þeirri ósk sinni. Honum virðist hafa nægt að hitta þig einu sinni enn, í gær.“

„En en viltu samt ekki að ég komi og verði hjá þér?“

„Nei, nei, ekki mín vegna elskan mín. Vertu bara fyrir austan í nótt. Ég veit að þér líður vel þar. Þú verður líklega nær honum þar en hér,“

„Hann var hér hjá mér í nótt og morgun. Ég fann það. Ef þú ert alveg viss um… ég verð þá hér í nótt – kem á morgun.“

Þær hughreystu hvor aðra áður en þær kvöddust.

Hrafna sat kyrr á bekknum þeirra afa. Fannst hún ein. Andaði að sér tæru vorloftinu þrungið ilmi lífs að vakna.

Rigningin er eins og tjald leikhúsanna sem fellur. Þegar það fer upp aftur, er allt nýtt og ferskt. Litirnir tærir og sterkir. Nýr kafli hefst. Þannig líður mér nú. Fallegum kafla er lokið. Nýr að hefjast.

Þar sem hún sat þarna í kyrrð kvöldsins laukst upp fyrir henni merkingarfullt og dulmagnað táknmál þessa dags. Syrgjandi konurnar svörtu, í morgun. Og kirkjuturnarnir. Hrafninn svarti sem beið hennar á bekknum hans afa og leikur þeirra Ara. Nálægð Ara í allan dag og síðustu daga. Og nú undir kvöldið svanirnir hvítu og sjónarspil sólsetursins. Í hvílíkan búning almættið hafði fært þessa kveðjustund afa. Honum var sannarlega búin tignarleg móttaka af skapara sínum. Í heiðursfylgd svanafylkingarinnar yfir höfði hennar rétt áðan. Undir sönglúðrum þeirra, inn í kvöldljóma vesturhiminsins sem laukst upp fyrir þeim eins og gullið hlið. Höfðingleg himnaför sem afa einum sæmdi. Engum betur. Engin manngerð viðhöfn getur mælt sig við þá sem almættið býr sínum.

Þannig vildi hún varðveita kveðjustund þeirra tveggja og himnaför hans meðan hún lifði. Hún sat áfram um stund án þess að þerra tárin sem tindruðu á hvörmum hennar í kvöldroðanum uns þau féllu niður kinnarnar og þaðan niður á vaxborna kápuna og áfram niður í moldina.

Tárin áttu líka samsvörun við regnið. Og þar með líka tengsl við tjöld leikhúsanna. Allt verður nýtt og ferskt eftir að þau hafa fallið.

Sólin var sest. Svanirnir horfnir inn í himininn og roðagullin skýin höfðu lokið aftur gáttum sínum á eftir þeim. Hrafna stóð upp og gekk hægum skrefum heim í Grástein. Húsið sem afi hennar hafði reist þeim. Það yrði nú og um alla ævi hennar helgasti griðastaður. Hvergi leið henni betur. Þar yrði hann ætíð nálægur henni. Blessaður.

Hún lagaði sér kraftmikið kaffi. Fékk sér Sírius suðusúkkulaðið með. Fann diskinn Für Alina eftir Arvo Pärt og setti á fóninn. Kveikti á kerti við hlið myndarinnar af þeim afa hennar og ömmu. Settist í annan leðurklædda Svaninn við stofugluggann stóra. Snéri stólnum og horfði út í síðustu dreggjar dagsins sem enn glóðu. Sendu á stöku stað, rauðgullnar glæður í gegnum kvöldgrá skýin í vestri.

Einhvers staðar flaug þota yfir. Á leið vestur um haf. Hún kom auga á blikkandi ljósið fjarlægjast. Stefna vestur yfir Hengil. Inn í glæður sólsetursins sem enn lifðu. Ljósið var komið langt fram úr hljóðinu sem barst eins og þruma Þórs, úr svörtum himninum yfir Grásteini. Hún sat við gluggann þar til allt var orðið myrkt.

Klukkan var að nálgaðist miðnætti þegar hún lagði frá sér ritgerðina og bjó sig undir að fara í heitu laugina.

Það var orðið stjörnubjart er hún kom út undir bert loft. Hún steig ofan í laugina, lét sig fljóta á bakinu og virti fyrir sér stjörnuhimininn. Karlsvagninn, Kassíópeia, litli Björn og Pólstjarnan á milli þeirra. Þarna var Óríon merkið fallega sunnarlega á himninum en í norðvestri stjörnumerkið sem henni hafði alltaf fundist tignarlegast allra; Svanurinn að hverfa. Hann skar sig úr Vetrarbrautinni sem lá sem ljós slæða að baki honum. Skærustu stjörnur hans fimm, mynduðu risastóran kross á norðurvestur himninum.

Afi hennar hafði kennt henni að þekkja stjörnurnar þegar hún var lítil. Svaninn fyrst allra merkja. Í annað sinn þennan dag tengdist þessi hvíti konungur blásala afa hennar á einhvern dulmagnaðan hátt. Sem heilagt tákn á himni í bæði skiptin. Á austurhimni skein Venus, óvenju skær og nokkru sunnar sigldi tunglið hálfnað með fyrsta kvartelið og leit helst út fyrir að ætla að veiða Venus í greip sína. Augu hennar hvörfluðu aftur til krossins á himnum, merki svansins. Tákn trúar hennar.

Hún tók eftir hreyfingu á krummakletti er hún steig upp út lauginni. Vissi hverjir þar voru á ferð.

*

Á sömu stundu allmörgum tímabeltum austar á hnettinum, þar sem morgunn var að renna upp, horfðu tvö svört augu ungs drengs upp á stjörnubjartan morgunhimininn yfir sér. Hann hafði vaknað snemma og haltrað út við staf sinn og lá nú í heyi asnans gamla, inni í leirsteinsgarðinum heima hjá sér og dáðist að tunglsigðinni og stjörnunni björtu hjá henni.

„Þarna er það, helgimerkið mitt, heillamerkið, táknmynd Spámannsins – tungl og stjarna – táknið sem ég fæddist með á fætinum sem ég missti. Þetta tákn á samt eftir að fylgja mér alla ævi og vernda þótt fóturinn sé farinn. Um það er ég viss. Allah er mikill. Hann mun sjá til þess og vernda mig. Hann mun gera út sendiboða sinn með nýjan fót handa mér. Fyrr en síðar. Ég er viss um að hann er þarna uppi nú, sendiboðinn minn, og sér mig. Fylgist með mér eins og ég með honum. Og heyrir bæn mína.“ Hrafn settist á leirsteinsgarðinn og lagði kollhúfur.

Tveir ólíkir einstaklingar sem játuðu hvort sína trúna, áttu það sameiginlegt að leita helgra táknmynda trúarbragða sinna og finna, hlið við hlið, á sama himni, á sömu stundu, þótt órafjarlægð væri milli þeirra. Hvorugt óraði fyrir þeirri ósýnilegu taug sem milli þeirra myndaðist fyrir tilstilli himintunglanna.

Hröfnu gat heldur ekki boðið í grun að enn aðrir undarlegir duttlungar hins yfirskilvitlega, hefðu tengt hana og þennan sama, unga dreng í Afganistan á einhvern óútskýrðan hátt snemma að morgni þessa sama dags. Á meðan hún lagaði morgunsopann sinn. Hlustaði á Gufuna og endurtekna fréttaviðtalið við Afganska lækninn, Sherzai, þegar hann tók á móti ungum dreng sem misst hafði fótinn á jarðsprengju – og ungan bróður sinn um leið.

*

Sherzai! Nafnið hljómaði svo kunnuglega.

20. Kafli – 2007, 03. júlí. Washington.

„Þetta var fundur hins óvænta, Dan.“ Það var Paul Ferrer ritari Corbeaus öldungadeildarþingmanns sem opnaði umræðuna á leiðinni fram ganginn að lyftunni.

Corbeau kinkaði kolli hugsi en sáttur við niðurstöðuna. „Ef vinur minn Clint hefði ekki átt þetta útspil sitt uppi í erminni er óvíst hvernig þessu hefði lyktað í dag,“ svaraði Corbeau. „Ég hefði líklega ekki tekið ákvörðun í dag nema af því að þetta kom fram. Þetta var glæsilegt útspil.“

Á fundinum urðu snarpar umræður meðal þessara nánustu stuðningsmanna hans um fjárframlög við hugsanlegt framboð hans og hve marga kjörmenn hann ætti örugga á landsvísu. Þegar niðurstaðan var orðin sú að menn töldu nauðsynlegan stuðning raunhæfan beindi hann umræðunum inn á áherslurnar.

Hann ákvað þá að opna næstu gátt til hálfs að minnsta kosti. Hann leit á hvern og einn umhverfis borðið: „Við Paul höfum lagt niður fyrir okkur hugmyndir um hvaða pólitík við sjáum fyrir okkur að verði sett á oddinn í kosningabaráttunni af okkar hálfu, það er að segja ef við höldum áfram, förum alla leið. Við Paul drógum það saman í þessi þrjú megin áhersluatriði:

1. Utanríkismál: friðsamlegri utanríkisstefna – dregið úr hernaðaríhlutunum í Mið-austurlöndum – einkum Afganistan

2. Velferðarmál: aukið félagslegt öryggi og unnið að auknu jafnrétti þegnanna – einkum varðandi sjúkratryggingar.

3. Efnahagsmál: aðhald og sparnaður í ríkisrekstri sem koma mun í veg fyrir skattahækkanir.

„Þessar áherslur eiga ekki að koma á óvart. Þær eru algjörar andstæður þeirrar stefnu sem tröllriðið hefur bandarísku þjóðinni síðustu tvö kjörtímabil. Um þetta vil ég að kosningabaráttan snúist. Mönnum lengst til hægri finnst þetta örugglega hljóma vinstrisinnað og rakka þetta niður sem argasta kommúnisma en þegar við útfærum þessa stefnu nánar þá hjálpar það okkur að núverandi forseti hefur dregið pólitíkina svo langt til hægri að við höfum frítt spil á miðjunni og yfir hana ef við viljum. Náum þannig kjósendum frá hægri. Hvað segið þið?“

Joan Miller var reynslumikil í öldungadeildinni. Þótti snjall pólitískur greinandi og næmt nef fyrir því sem var að gerjast undir niðri í pólitíkinni.

„Þetta upplegg er það opið að það gefur svigrúm til að útfæra nánar hvað í því felst næstu vikur og það er rétt að svigrúmið á miðjunni er nú mikið. En það verður að gerast fljótt og þú verður eftir það að eiga svör við öllu á hraðbergi. ÖLLU því sem í henni gætu falist, sérstaklega hvað varðar útgjöldin. Kjósendur hata eyðsluseggi með eintóma útgjaldaliði og frambjóðendur sem tafsa og humma yfir einföldum spurningum.“

Hann svaraði að bragði: „Að mati okkar Pauls er gott og augljóst jafnvægi í þessum þremur liðum. Tveir þeirra, meira að segja, fela í sér sparnað meðan einn þeirra er augljóslega útgjaldaliður; félagslega öryggið og sjúkratryggingarnar. Um þær verður deilt. Bara orðið sjálft er eitur í beinum hörðustu hægri manna og jafnvel langt inn á miðjuna. En ef einhvern tíma er jarðvegur fyrir því að ná til þeirra verst settu, þá er það nú. Eftir svona hægri öfgar er lag og ég hef hugsað mér að fara eins langt og ég kemst í að nýta mér það í kosningabaráttunni og verði ég forseti. Það á orðið mikinn hljómgrunn og hægt að sópa inn atkvæðum á því.“

„Sammála! Það verður að vera sterkt mótvægi við eyðsluliðinn og þar kemur einmitt sparnaðarliðurinn hvað varðar hernaðarútgjöldin sterkur inn.“ Ben Short, suðurríkjamaðurinn, tók undir með Corbeau.

„Mér líst bara fjandi vel á þetta upplegg til nánari útfærslu og ég skal sjá um að mitt fólk verði ekki í vandræðum með að samþykkja hana. Basta!“ Kevin Hall var ekki málþófsmaður, snöggur að ákveða sig og fór ætíð stystu leið milli staða: þá beinu. Leiddist allur óþarfa tilbúningur vandamála.

Joan greip orðið og útskýrði: „Orð mín áðan voru fyrst og fremst varnaðarorð. Öllum steinum verður velt við í liðum sem í felast útgjöld og við því varaði ég. Það verður bara að horfast í augu við það. Hik eða fum í útskýringum þar getur orðið dýrkeypt. Jafnvel skipt sköpum. Því verður að hafa svör á reiðum höndum við öllu varðandi útgjaldaliðina áður en lagt er af stað. Þetta með sparnaðinn er líka dálítið almennt orðað en það má laga. Útfærslan verður að vera stutt og nákvæm.“

Eftir nokkra umræðu rétti Clint upp fingur af alkunnri hógværð sinni, brosandi út í annað munnvik og beindi orðum sínum að Corbeau: „Mér heyrist að þú sért í raun búinn að gera það upp við þig að fara fram miðað við þessa umræðu. Til hamingju með það.“

Hann greip orðið, brosandi: „við skulum segja að líkurnar séu orðnar meiri en minni.“ Hann vildi ekki mála sig út í horn.

Clint hellti vatni í glas og saup á áður en hann hélt áfram: „Þá verður mín tillaga sú að við horfum aðeins fram á við. Hvenær er rétt að tilkynna framboðið formlega? Og hvað er rétt að gera fram að þeim tíma? Við höfum aðeins fáar vikur og mikil og jákvæð umfjöllun um þig og fjölskyldu þína þarf að eiga sér stað fram að þeim tíma. Það er algjört „möst“! Shirley og Pearl verða strax dregnar inn í hringekjuna, þú áttar þig á því. Þú verður að ráða góða fjölmiðlaráðgjafa, þá bestu, til að leiðbeina þér og ykkur báðum og leggja línurnar.“ Clint leit yfir hópinn og tryggði sér athygli allra.

„Gott fólk! Ég er með tillögu sem lið í kosningabaráttu þinni áður en hún í raun er byrjuð, nokkuð sem auk þess hefur beina skírskotun til utanríkisstefnunnar sem hér var sett fram.“

Clint þagnaði og gaf sér tíma til að horfa í augu allra í kringum borðið. Þau virtust jafn hissa og forvitin og Corbeau.

„Lát oss heyra,“ Corbeau leyndi ekki forvitni sinni.

Clint fékk sér annan sopa af vatni, hallaði sér aftur í bak stólsins með báðar hendur á borðinu framan við sig.

„Ég er formaður í „Margaret Maxwell foundation“ líknarsjóðnum eins og þið auðvitað vitið. Fyrir nokkru barst okkur umsókn frá Alþjóða Rauða krossinum sem er í samstarfi við Rauða hálfmánann í Afganistan. Hjá þeim er að fara af stað fjölþjóðlegt hjálparverkefni sem felur í sér að gefnir verða 100 gervifætur í þremur áföngum: 20 nú fljótlega og aðrir 30 í vor og síðan 50 að ári. Þá er líklegt að haldið verði áfram í stærri stíl og víðar. Fæturnir verða settir á jafnmörg fórnarlömb jarðsprengja í Afganistan. Horft verður til þess að unglingar og yngra fólk sé í forgangi. Reiknað er með framhaldi á verkefninu.“ Hann tók sér smá hlé og leit á þau sem sátu umhverfis borðið.

„Þarna er um nýjung að ræða, gervifót sem hægt er að setja á stúfinn á staðnum – þess vegna úti í miðri eyðimörk eða uppi í fjöllum – á innanvið tveimur tímum, af aðeins tveimur manneskjum með þar til gerðum ferðaútbúnaði. Fyrirhugað er framhald á þessu verkefni í enn stærri mæli. Farið er fram á 100.000 dollara styrk til að hægt sé að klára fyrsta hluta verkefnisins fyrir haustið. Umsóknin verður afgreidd á fimmtudag og „reikna“ ég með að niðurstaðan verði jákvæð.“ Hann kreppti vísifingur og löngutangir beggja handa tvívegis og glotti út í annað um leið og hann sagði orðið reikna og hélt svo áfram eftir áhersluhlé:

„Ég mun svo leggja til að sjóðurinn kosti ferð þriggja þingmanna, auk þín, til Afganistan. Sendinefndin á að kynna sér ástandið þar og þú ferð fyrir henni og ég fel þér að afhenda styrkinn við hátíðlegt tækifæri fyrir hönd sjóðsins. Þetta styrkir ímynd þína sem boðbera friðar og stuðningsmanns líknarmála og þessi tenging við Afganistan fellur ekki bara að stefnunni sem þú kynntir áðan heldur er afar heppileg eins og ástandið þar er og verður öllum í fersku minni þegar framboð þitt og stefnan verður kynnt eftir að þú kemur til baka. Auðvitað verður fjallað um þetta í öllum helstu fjölmiðlum landsins og heimsins.“

Þetta útspil Clints kom öllum á óvart, ekki síst Corbeau sem studdi hönd undir kinn hugsi.

„Frábær hugmynd, vinur.“ Kev var fyrstur til að sýna viðbrögð.

Ben tók í sama streng.

„Verður öryggi hans nokkuð ógnað í þessari púðurtunnu sem Afganistan er nú upp á síðkastið?“ Það var Joan sem bryddaði upp á því praktíska; örygginu.

Clint sló á þá efasemd. „Nei, það ætti ekki vera nein hætta á ferðum. Erindrekar stjórnarinnar og viðskiptalífsins eru þarna á ferðinni daglega auk þess sem herinn veitir vernd þar sem um sendinefnd háttsettra erindreka með stöðu öldungadeildarþingmanna er að ræða.“

„Já, er þetta ekki bara málið?“ Paul, ritari Corbeaus, sem setið hafði á sér í umræðunni, lýsti af varfærni velþóknun sinni á tillögunni og leit um leið spyrjandi á Corbeau. Hann hafði margsinnis látið að því liggja við Corbeau að þá vantaði eitthvert stórt PR mál til að koma þeim af stað. Þarna var það.

Henry snéri sér að Corbeau og sagði íbygginn: „Okkur vantar nú bara svar frá einum.“

Allir við borðið litu á þann sem við enda þess sat.

Hann lét hugann reika sem snöggvast til konu sinnar Shirley og dótturinnar Pearl. Þau Shirley höfðu ekki getað átt börn svo þau ættleiddu barn við fæðingu fyrir fimmtán árum, þeldökka stúlku sem svo reyndist fjölfötluð þegar hún eltist. Þau Shirley höfðu rætt hugsanlegt framboð hans endanlega um helgina. Hún hvatti hann eindregið til að fara fram svo framarlega sem hann teldi það rétt og vildi. Hún og Pearl myndu standa heilshugar að baki þeirri ákvörðun.

„Svar mitt er já.“

21. Kafli – 2004, 4. apríl. Afganistan.

Hann hafði nægan tíma til að hugsa nú. Lá oft langtímum saman í heystabba asnans gamla, áður en aðrir fóru á fætur og hugsaði. Hann og asninn voru orðnir nánari en nokkru sinni fyrr, einskonar trúnaðarvinir. Hugsanir um dauða Fahrans sóttu stöðugt á hann. Hvað hefði hann getað gert til að koma í veg fyrir hann? Hann komst ekki að neinni ásættanlegri niðurstöðu. Það eina sem hann gat gert til að sefa sorgina var að hugsa um hefnd. Hefndina sem hann lofaði Fahran á dauðastundinni. Hún magnaði upp hatur í huga hans.

Hann hugsaði tíðum um framtíðaráform sín sem nú voru í molum. Við honum blasti nú önnur framtíðarmynd; hann sá sig sitjandi með betlibauk á basarnum í Karukh. Eða á torgum Herat. Hann vissi vel að bæklað barn sem ekki var matvinnungur heima fyrir var nánast dæmt til að enda sem betlari á götum þar eða í Herat. Þegar foreldra hans nyti ekki lengur við stóð ekkert annað til boða. Það vissi hann.

NEI! Það skyldu aldrei verða hans örlög. Hann myndi frekar læra einhverja iðn sem hann gæti stundað sér til framfæris. En þau iðnverk sem hann þekkti til voru, þegar betur var að gáð, ekki svo vænleg þeim sem var einfættur. Hann gæti kannski hnýtt teppi. Allan daginn? Nei, það hugnaðist honum ekki. Eða unnið við að steypa múrsteina úr leir – og þó, það þyrfti að bera þá til þurrkunar og stafla þeim svo upp. Það gæti hann ekki. Ef hann bara gæti lært eitthvað sem ekki krefðist líkamlegs atgervis. Draumur hans hafði ætíð verið sá að læra eitthvert fag sem opnaði honum leið til Kahruk eða helst til Herat, gæti sest þar að og orðið ríkur. Hann hafði orðið enn staðráðnari í því eftir að hann fór að lesa tímarit hjúkrunarkonunnar að lífið í þorpinu hans var ekki það líf sem hann vildi. En til þess að komast burt þurfti hann að kunna eitthvað og til þess að læra eitthvað þurfti hann að komast burt. Þetta virtist vonlaus vítahringur og ekki vænkuðust líkurnar eftir slysið.

Hann komst að einni niðurstöðu: Hann varð að fá gervifót. Með hvaða ráðum sem hann gat. En hann hafði engin betri ráð en að biðja Allah.

Hann lagði við eyrun einn daginn þegar Masood var að ræða við föður þeirra um að það væru til mjög fullkomnir gervifætur sem gerði menn nánast heila á ný. Það væri hægt að sækja um slíkt hjá Rauða hálfmánanum. Masood var sjaldan heima svo lítið ráðrúm gafst til að ræða þetta nánar við hann. Samband þeirra var heldur ekki alltof gott. Og þótt Masood hefði sýnt honum meira vinarþel eftir slysið endurgalt hann honum það ekki. Fannst eins og hann væri að sýna sér meðaumkun. Það þoldi hann ekki. Ekki bætti það úr skák er hann komst að því að Masood hafði orðið vitni að skotinu og sprengingunni og ekki komið þeim Fahran til hjálpar. Það átti hann erfitt með að fyrirgefa bróður sínum.

Hann hafði samt árætt að færa það í tal við hann eitt sinn hvort hann héldi að Samtökin gætu notað drengi eins og hann til einhvers. Einfætta. Masood hafði lítið gefið út á það en sagðist skyldi athuga það. Því hafði hann sjálfsagt gleymt nú. Þess vegna var hann farinn að gefa þann möguleika upp á bátinn að hann kæmist nokkurn tíma að í þjálfun hjá Samtökunum. Eina leiðin sem hann hafði nærtæka sér til hjálpar var að leggja inn orð á enn æðri stað; hjá Allah.

Hefndarhugurinn fékk einhverja svölun með stöðugum æfingu með vopnin tvö, teygjubyssuna og hnífinn. Gerði það að verkum að hann náð fljótt dágóðri leikni í að hitta í mark með þeim á tréhurðinni á garðskýlinu. Hann hafði rispað útlínur manns á hurðina sem nú fékk óspart að finna fyrir smásteinum úr teygjubyssunni og oddi vasahnífsins.

Á kvöldin las hann allt sem hann komst yfir. Vikulega lagði hann leið sína, höktandi við prikið sitt, í sjúkraskýlið til að fá lánuð ný tímarit og bækur hjá hjúkrunarkonunni og las það aftur og aftur áður en hann skilaði því.

Hann var oftast vaknaður snemma, síðla nætur, á undan öllum hinum og fór út í morgunhúmið, rétt fyrir dagrenningu. Hann stytti sér stundir við að liggja á bakinu, í heystabbanum hjá vini sínum, asnanum og fylgjast með stjörnuhimninum, þar til hann vék fyrir morgunroðanum. Virða fyrir sér siglingu mánans á himinhvolfinu, ferð reikistjarna og fastastjarnanna. Mamma hans hafði kynnt honum þessa undraveröld himingeimsins. Hún hafði sagt honum þegar frá barnsaldri að hann nyti sérstakrar verndar Allah frá fæðingu. Væri merktur honum á fætinum þar sem hann bar æðsta trúartákn allra múslíma. Nú var fóturinn reyndar farinn en hann var þess viss að sendiboði Allah kæmi og færði honum fótinn að nýju. Hvenær vissi hann bara ekki.

Þessa nótt úti í garðinum fylgdist hann með bjartri stjörnu nálgast mánasigðina. Rétt eins og tunglið drægi hana að sér þar til afstaða þeirra myndaði að lokum táknið hans. Hann fann skyndilega hjá sér þörf til að biðja morgunbænina.

Hann bað enn og aftur Allah, einlæglega, um að gera sendiboða sinn úr garði með fótinn svo hann gæti aftur borið tákn hans og gengið óstuddur. Hann fann í þetta sinn fyrir einhverri sérstakri ró á eftir. Hann var þess fullviss að sendiboðinn var nálægur og myndi bænheyra hann. Er birta tók, dofnaði mynd þessi þegar stjarnan nálgaðist stjörnumerkið Svaninn. Með lokuð augu dottaði hann víst. Dreymdi að sendiboðinn hans kæmi svífandi á hvítum svani með fót handa honum úr gæðaleðri. Og sendiboði hans var kona. Fögur kona.

Síðar þennan dag kom Masood óvænt ofan úr fjöllunum og með honum maður. Kahlid bauð gestinum og syni sínum upp á te sem Assad færði þeim. Þeir sátu lengi með aðkomumanni á hækjum sínum út undir vegg og drukku teið og ræddu saman í hálfum hljóðum, hækkuðu sig af og til og pötuðu. Gutu svo öðru hvoru augum sínum í áttina til Assads. Kahlid kinkaði kolli samþykkjandi hvað eftir annað til aðkomumanns og virtist líka við erindið. Að lokum kallaði hann Assad til sín.

„Þetta er Hamid Husna. Hann vinnur uppi í fjöllunum, kennir þeim sem vilja gerast liðsmenn Allah. Hann segir að það geti vel verið not fyrir efnilega unga menn jafnvel þótt þeir gangi ekki heilir til skógar á líkamann. Hann býður þér að koma og reyna þig við þjálfunina og námið og sjá líka hvort þú getir orðið að liði við störfin þar. Ég hef ákveðið að taka boðinu og vænti þess að þú samþykkir það.“

Ég hef verið bænheyrður! Ég á von! Þetta er kannski fyrsta skrefið í því að fá fót og verða sjálfbjarga, og læra eitthvað. Er hug hans lægði spurði hann uppnuminn: „Hvenær förum við uppeftir?“

„Þú ferð með þeim þegar þeir hafa lokið erindum sínum í Karukh. Á meðan búum við þig til fararinnar og kveðjum þig.“ Faðir hans brosti að ákefð hans.

Hann beið tilbúinn, sat hjá pjönkum sínum utan við húsið, þegar þeir renndu í hlað að þremur stundum liðnum með ýmsar vistir.

Vegurinn versnaði eftir því sem þeir fóru hærra upp í fjöllin og fjarlægðust byggðir. Hann afréð að spyrja einskis á leiðinni og að mestu þögðu þeir ferðafélagar hans einnig. Áttu eingöngu orðaskipti um veginn eða það sem á skorti til að kalla mætti þetta veg.

Að lokum staðnæmdust þeir undir háum hamravegg og gengu út og fyrir klettasnös. Framan við þá kom í ljós felunet sem ekki sást nema komið væri alveg að því. Það reyndist hylja hellismunna. Þeir óku bílnum inn í stóran víðfeðman helli þótt munninn væri ekki mikið stærri en svo að vörubíll kæmist inn. Innan við stóð annar stærri jeppi og nokkuð af hergögnum sem hann kunni ekki fyllilega skil á. Lítil fallbyssa á hjólum og stórar hríðskotabyssur sem festa mátti ofan á jeppa og minni til að halda á. Kerra með fjórhjóli á og önnur með tveimur snjósleðum, bensínbirgðir á tanki á hjólum sem hengja mátti aftan í jeppana og fleiri hergögn. Allt í felulitum. Vetrarhjólbarðar, varahlutir og verkfæri til viðhalds bíla mátti sjá þarna rykfallið.

Nokkrum böggum af heyi hafði verið hlaðið upp úti undir hellisveggnum. Þrír úlfaldar stóðu þögulir, jórtrandi innan um allt hernaðardótið og biðu mannanna. Þeir virtust eiga heima í allt öðru umhverfi. Kannski var það öfugt. Þeir voru búnir með hálminn sem þeim hafði verið gefinn fyrr um morguninn.

Ferðafélagar hans hlóðu vistunum sem þeir höfðu haft með sér frá Karukh, á úlfaldana og teymdu þá út. Þá lokuðu þeir hellismunnanum aftur með netinu svo vandlega að útilokað var að sjá munnann nema að koma fast að honum. Þeir máðu út hjólförin og spor úlfaldanna með veðraðri trjágrein sem lá þarna skammt frá eins og af tilviljun. Hann neitaði aðstoð við að komast á bak úlfaldans sem reis svo snögglega að minnstu munað að hann dytti af. Þeir biðu, gáfu honum gætur, riðu svo af stað eftir hálfgerðu einstigi í bröttum skriðum sem nú tók við. Hann á milli þeirra.

Eftir um hálftíma reið stönsuðu þeir og litu í kringum sig, hlustuðu og beindu sjónaukum sínum eftir fjallshlíðunum í kring. Þegar þeir höfðu fullvissað sig um að engin væri nærri riðu þeir fyrir eina klettasnösina af mörgum sem þarna gengu niður úr hamrabeltinu. Handan við hana var sprunga vart meira en tveir metrar á breidd en breikkaði upp.

Þegar inn fyrir var komið víkkaði sprungan og varð að eins konar gljúfri sem breikkaði í lítinn, hamragirtan dal. Ekkert virtist þar merkilegt að sjá fyrr en farið var að rýna betur. Þá komu búðirnar í ljós. Sjö stór hringtjöld undir felunetum sem haldið var uppi með strekktum stálvírum sem festir voru í steypt anker í hamraveggjunum. Hægt var að ganga milli tjaldanna undir felunetinu. Þannig var ógerningur að merkja umgang í búðunum úr eftirlitsflugvélum. Uppi í klettunum voru tveir loftnetsdiskar í felulitum sem vísuðu hvor í sína áttina.

Undir netinu, til hliðar við tjöldin, sást hellisop og inni í hellinum var olíutankur á hjólum svipaður þeim sem var í fyrri hellinum og var fjórhjóli beitt fyrir. Inn af honum, enn lengra inni, var díselrafstöð og rafhlöður. Á díselmótornum var öflugur hljóðkútur og frá honum langur barki sem lá út í gegnum hellismunnann svo ekki heyrðist úti þegar vélin var í gangi. Innst inni voru matarbirgðir búðanna. Þar var stöðugur svali þótt úti væri heitt. Ekki fraus þar heldur þótt frost væri talsvert úti. Inni var þurrt þótt rigndi eða snjóaði svo kornvörur geymdust þar vel á brettum. Inni í hellinum seytlaði vatn úr berginu í safntank sem nægði búðunum ef spart var farið með.

Þessar búðir gátu hýst um þrjátíu manns til lengri tíma.

Hann var langyngstur þeirra sem þarna voru í þjálfun. Þeir hinir voru á aldrinum sautján og upp undir þrítugt, samtals tuttugu og einn. Yfirmenn og leiðbeinendur voru átta. Þjálfun hans var ekki hin sama og hinna. Mikil áhersla var lögð á líkamlegar æfingar bardagatækni í návígi og vopnaburð á morgnana og síðdegis. Um miðjan dag var bókleg kennsla þar sem mest áhersla var lögð á tungumál, ensku og frönsku. Einnig var kennd eins konar blanda af landafræði og sögu og svo efnafræði, undirstöðuna í sprengjuefnafræðslunni. Á kvöldin var trúarbragðakennsla sem miðaðist við að gera þá að strangtrúuðum talibönum og bænastundirnar, fimm á dag, og mikilvægi þeirra haldið að þeim. Hann lagði sig allan fram í bóklega náminu og einnig var honum kenndur vopnaburður, meðferð skotvopna og að skjóta á mark úr léttari byssum.

Hann lagði sérstaka rækt við enskuna. Sprengjuefnafræðslan miðaðist við að þeir lærðu að gera litlar en öflugar sprengjur úr rörbút, byssupúðri eða tilbúnum áburði og þynni, ódýrum farsímum og rafmagnsvírum, allt hlutum sem fá mátti í hvaða byggingavöruverslun sem var. Skotæfingarnar fannst honum skemmtilegar og varð brátt liðtæk skytta með léttari vopnum. Hafði þó ekki roð við Masood í þeirri list.

Allar frístundir notaði hann í líkamsræktartjaldinu. Þjálfaði efri hluta líkamans þar til hann var að niðurlotum kominn en einnig heilbrigða fótinn og það sem eftir var af hinum. Hann var staðráðinn í að vera í góðu líkamlegu ástandi þegar sendiboði Allah kæmi með fótinn. Hann þyngdi æfingarnar og útfærði þær af einbeitni sem nálgaðist þráhyggju. Fljótlega fékk hann að vera með þeim hinum og stóð þeim á sporði nema þegar fóturinn eða fótarleysið háði honum.

Eftir tvö ár í æfingabúðunum var hann kominn í toppþjálfun líkamlega og orðinn vöðvastæltur þótt smávaxinn væri og grannur. Hann var orðinn framúrskarandi skytta með markvopnum bæði rifflum og skammbyssum, hafði fullt vald á að búa til litlar og millistórar sprengjur úr hráefnum sem útvega mátti hvar sem var í vestrænum borgum.

22. Kafli – 2007, 6. júli. Herat - Washington.

Brennandi júlísólin var hnigin til viðar og hitinn að verða bærilegri. Dr. Sherzai sat við skrifborðið sitt á efstu hæð í sjúkrahúsinu í Herat. Vinnutíma hans sem sjúkrahúslæknis var lokið þennan daginn svo nú voru það aukaverkefnin sem biðu þess að verða sinnt. Glugginn var lokaður að vanda. Sígaretta, sem reykti sig sjálf í yfirfullum öskubakka, sendi bláleitan reykjartaum lóðrétt upp í loftið á reykfylltri skrifstofunni. Hann var að yfirfara listann yfir þau tuttugu heppnu sem áttu að fá fyrstu gervifæturna í þessu samvinnuverkefni Rauða hálfmánans í Afganistan, alþjóða Rauða krossins og íslenska stoðtækjaframleiðandans Ægis.

Hann vildi ganga úr skugga um að engin afföll hefðu komið upp síðan listinn var sendur framleiðandanum á Íslandi með málunum af hverjum og einum og öðrum persónulegum upplýsingum. Einn hafði látist síðan listinn var gerður – í jarðsprengju, annars var listinn óbreyttur. Um mitt blað var hans maður, Assad Reza Inara.

Hamid Husna hafði sérstaklega beint athygli hans að þessum dreng í nýjustu skýrslu sinni um nema sína. En hann var Yasir líka minnisstæður frá því þegar hann kom á sjúkrahúsið eftir slysið. Hann rámaði samt í að hafa verið truflaður af erlendum fréttaritara útvarps. Íslenskum ef hann misminnti ekki – skrítnar þessar tilviljanir! Sá bað um viðtal svo hann hafði ekki getað sinnt drengnum sjálfur strax. Það var satt hjá Hamid. Drengurinn sýndi alveg ótrúlegt æðruleysi eftir að hafa horft á yngri bróður sinn farast í sprengjunni. Hann var bráðefnilegur jafnvel þótt á hann vantaði annan fótinn. Og þeir sem áttu harma að hefna gagnvart óvininum voru sérlega heppilegir liðsmenn. Hann var ákveðinn í gera sitt til að tryggja það að þessi ungi smali yrði virkur í Samtökunum sem fyrst. Nýr fótur var hluti af þeirri áætlun. Hamid hafði sagt honum söguna af því þegar hann missti fótinn og einbeitni hans og harðfylgi við að koma sér og líki litla bróður síns heim á asnanum gamla. Þá höfðu elja hans og námshæfni sem hann sýndi augljóslega við námið og þjálfunina í æfingabúðunum, vakið athygli þeirra beggja og áhuga.

„Á svona mönnum þurfum við að byggja upp þessi nýju samtök svo þau fái slagkraft og verði í fremstu röð,“ hafði Yasir sagt við Hamid. „Það verður hlutverk fyrir hann hjá okkur í framtíðinni.“

Eldri bróðir drengsins, Masood, lofaði einnig góðu en á annan hátt kannski og frumstæðari. En það var þörf fyrir þannig menn líka. Menn sem byggt höfðu upp hatur í garð vestrænna auðvaldsafla og víluðu ekki fyrir sér að taka af skarið undir álagi. Heift hans í garð óvinarins hafði magnast við að missa litla bróður sinn og að Assad, missti fótinn.

*

Hinumegin á hnettinum í höfuðborg kapítalismans og höfuðvígi helsta óvinarins, Washington, var morgunsólin hins vegar að rísa. Daglegt líf var að færast í sínar föstu skorður þennan sólríka júlímorgun.

Salim Hassan sat á læknastofu sinni og drakk nýlagað kaffið og leit yfir morgunblöðin. Hann mætti ætíð fyrstur allra starfsmanna sinna á stofuna, hellti sér uppá, settist við skrifborðið sitt og naut þess að eiga góða klukkustund í næði til að sinna verkefnum sem hann vildi hafa frið til að vinna. Öfugt við fornvin hans í Afganistan gætti hann þess ætíð að byrja daginn á því að opna gluggann út á götuna og hleypa inn fersku lofti og skarkala nýhafins dags með umferðarniði, flauti bíla, ærslum krakka á leiksvæðinu handan götunnar og skrafi fólks á götunni fjórum hæðum neðar.

Mótorklippur og vélorf sungu upp og niður tónstigann og jafnvel mátti finna örlitla angan af nýslegnu grasi, læða sér inn um gluggann hans, sem gerði morguninn enn ánægjulegri. Þennan morgun voru garðyrkjumenn að snyrta tré og runna og slá grasflöt á græna skikanum hinumegin götunnar. Þangað gekk hann oft er hann átti stund og naut þess að fylgjast með mæðrum með börn sín og annarra sem vildu njóta græns umhverfis og gengu þar, skokkuðu eða bara tylltu sér á bekkina eins og hann.

Hann fékk jafnan ógrynni upplýsinga gegnum sambönd sín innan og utan stjórnkerfisins. Sumar voru ekki til að byggja á og varð að taka með fyrirvara en aðrar vissi hann að mátti treysta. Þær sem hann fékk frá AMO reyndust oftast þannig. Hann hafði orðið næsta óbrigðult „nef“ fyrir gæðum upplýsinganna og flokkaði þær eftir því. Hann gat svo sem ekki alltaf vitað hvað hann átti að gera við þær allar eða hvernig eða hvort þær gætu nýst Samtökunum. Hann fletti Washington Post, rak þar augun í litla frétt sem vakti athygli hans. Hann tengdi fréttina um leið við upplýsingar sem hann hafði fengið nokkrum dögum áður og hann beið eftir staðfestingu á. Hún virtist nú komin. Hér var eitthvað sem hann yrði að vekja athygli á.

Á síðasta reglufundi í AMO, föstudeginum áður, fullyrti einn stúkufélaganna, sem gegndi starfi deildarstjóra í bandaríska þinginu, að senator Corbeau væri alvarlega að íhuga framboð. Fulltrúi hans hefði fengið afhent gögn og formleg eyðublöð í þinginu um skil á framboði. Pressan virtist almennt á einu máli um að hann væri sá frambjóðandi sem mestar líkur væru á að næði alla leið. Hann hefði hinsvegar enn ekki viljað ljá máls á framboði. Nú var sem sagt búið að dubba hann upp í formennsku í sendinefnd á leið til Afganistan að dreifa þar peningum, afhenda háan styrk frá líknarsjóði, samkvæmt því sem „Pósturinn“ sagði þennan morgun. Það gat bent til að undirróður fylgismanna hans væri hafinn og óopinber kosningabarátta hans að byrja.

*

Í Herat var Yasir að því kominn að slökkva á tölvunni og ganga til náða þegar hann tók eftir iði neðarlega á skjánum. Þar var kominn tölvupóstur og rautt flagg sem bylgjaðist merkti að það var frá vini hans, Salim Hassan í Washington. Hann vistaði skjalið yfir fótarþegana sem hann var enn með uppi á skjánum hjá sér og opnaði tölvubréfið frá Salim. Orðalagið var eins og um væri að ræða bréf milli vina sem reyndar var staðreynd. Hann treysti heldur ekki á að þessi nútímatækni væri örugg:

Áhugaverður bókapakki er á leiðinni til þín alveg heim að dyrum. Ein bókanna er á hraðri leið upp alla vinsældalista hér í landi.

Bókmenntafræðingar mínir segja mér að hún sé nú örugg um

tilnefningu og eru jafnframt ekki í vafa um að hún hreppi

„Pullitzerinn“. Þú vilt kannski halda henni eftir fyrir safnið þitt?

Ræður svo hvort þú skilar hinum. (WPtd)

Yasir skellti upp úr. „Hehehe. Dæmigerður Salim! Hefur alveg sérstakt lag á að gera þetta að smá gestaþraut í leiðinni. Þetta var allt undir rós eins og vera bar. Nú jæja, gaman, gaman. Bara gaman,“ tautaði hann meðan hann leitaði á internetinu.

Hann fann netútgáfu Washington Post. Skammstöfunin innan sviganna var vísbending um hvar ganga mætti að upplýsingum þeim sem til grundvallar lágu. WP var skammstöfun á heiti blaðsins og td þýddi to day – útgáfa dagsins. Það var ljóst. Hann byrjaði á að fletta upp á bókmenntasíðunum og fínkemba þær. Þrátt fyrir að hafa farið yfir metsölulistana í ýmsum flokkum aftur og aftur, kveikti hann ekki á neinni peru. Ákvað að fletta blaðinu enn á ný frá byrjun.

Hann gat ekki verið þekktur fyrir að gefast upp. Biðja Salim um nánari vísbendingu. Í annarri umferð þegar hann var farinn að lesa undirfyrirsagnir líka rakst hann á litla fréttaklausu neðarlega á innsíðu undir fyrirsögninni: Sendinefnd afhendir styrk til líknarmála og undir stóð: Senator Corbeau fer fyrir þingmannanefnd til Afganistan. Hann las fréttina. Þar kom fram að senator þessi myndi afhenda 100 þúsund dollara framlag frá Margareth Maxwell líknarsjóðnum í fjölþjóðlegt hjálparverkefni sem fól í sér að gefnir yrðu 100 gervifætur og þeir settir á ung fórnarlömb jarðsprengja. Fæturnir voru ný og byltingarkennd tegund sem setja mátti á fótarþega jafnvel við frumstæðustu aðstæður. Senatorinn myndi afhenda styrkinn í höfuðstöðvum Rauða hálfmánans í borginni Herat síðar í mánuðinum. Þarna er þetta! Yasir las fréttina aftur, kveikti sér í nýrri sígarettu og starði rauðeygður gegnum reykmistrið hugsi.

Hafði ekki einmitt verið slúðrað um það í gulu pressunni að hann, þessi Corbeau, ætti að gefa kost á sér? Og nú segist Salim hafa öruggar heimildir „sérfræðinga“ sinna – voru merki um að þær upplýsingar kæmu frá AMO – að hér væri þá hreinlega um að ræða næsta forseta Bandaríkjanna. Og hann kæmi hingað til Herat. Á heimvöll hans. Eftir tvær til þrjár vikur! Hér var í fyrsta lagi komin staðfesting á að styrkurinn fengist. Og til að kóróna þetta allt kæmi Corbeau þessi með styrkinn. Og myndi afhenda hann honum sjálfum – Yasir, sem oddvita nefndarinnar. Hann myndi ráða því. Þetta var of gott til að vera satt – of upplagt tækifæri til að láta það fara forgörðum. Hér yrði eitthvað að gera! Þetta var komið í pressuna í Bandaríkjunum en ekki búið að tilkynna honum formlega né með hvaða hætti féð yrði afhent. Hann hlyti að fá um það skeyti á morgun eða næstu daga. Hann tók upp gemsann sinn. Sló inn númer sem hann kunni utan að og beið um stund.

„Við þurfum að hittast.“ Stuttu síðar: „já, það hastar.“ Og eftir aðra þögn: „gott – já, við þurfum að finna trausta menn til að vinna alvöru verk. Já einmitt, og ég meina ALVÖRU verk. Það væri upplagt lokaverkefni einhverra tveggja – þriggja, í búðunum. Já, eftir hálftíma á sama stað og venjulega.“

„ Já – þarf ég að skýra það nánar? Eee, við þurfum að afgreiða mann.“

23. Kafli – 2007, júlí. Afganistan.

Litla kaffihúsið hans Ismails Sherzais í gamla bænum í Herat var ekki auðfundið enda ekki ætlað hverjum sem var. Það var í þröngri hlykkjóttri götu. Lágreist, sandgul leirsteinshús á báðar hendur. Húsin nánast gluggalaus á þeirri hlið sem að vegfarandanum snéri, með flötum þökum og litlum görðum baka til, umgyrtum leirsteinsveggjum jafn háum þeim. Það var einungis fyrir kunnuga að ramba á kaffihúsið því ekkert benti til starfseminnar að utanverðu nema persneska orðið کافه , Café, sem krafsað var með einhverju oddhvössu í sandsteininn við útidyrnar og sást vart nema komið væri að því. Þangað komu líka einungis þeir er gjörla þekktu til. Þarna var aðal samkomustaður þröngs hóps talíbana sem Ismail hafði safnað um sig gegnum árin.

Ismail Sherzai hóf að reka kaffihúsið eftir að hann hætti að geta unnið við fag sitt, vélaverkfræðina, bæði vegna verkefnaskorts eftir stjórnarbyltinguna, er hann komst á svartan lista stjórnvalda og bæklunar sem hann hlaut af sprengjubroti í átökunum haustið 2001, þegar talíbanastjórnin var hrakin frá völdum af bandarískum og breskum herjum og með liðsinni fleiri NATO ríkja eftir ellefta september það ár.

Samtökin og Osama bin Laden áttu vísa samúð hjá fátæku fjár- og geitabændunum í fjöllunum. Þeir eru gamaldags, strangtrúaðir súnni múslímar, hliðhollir talíbönum og trúir þeim. Þeir beittu búsmala sínum í fjallshlíðunum og í grösugum dölunum inn milli fjallanna og sambýli þeirra og útlagana þar einkenndist af sátt og samlyndi. Helstu hættur sem ógnuðu þeim daglega voru að minnsta kosti ekki hryðjuverkasamtökin heldur jarðsprengjur Rússa og síðan Bandaríkjamanna sem fullyrt var að hefðu komið fyrir jarðsprengjum í fjöllunum í aðför sinni að Osama bin Laden og Samtökum hans.

Þeir sem lögðu leið sína í kaffihús Ismails voru allt gamlir fylgjendur talíbanastjórnarinnar. Þeir höfðu hægt um sig nú en höfðu þó komið sér upp neti lítt áberandi miðstöðva eins og þessu kaffihúsi Ismails. Aðeins útvaldir vissu að milliliðalaus tenging við al-Qaeda átti sér stað á kaffihúsinu og að fylgismenn Osama bin Laden væru tíðir gestir þar. Jafnvel var sagt að hann sjálfur hefði heiðrað húsið með nærveru sinni.

Víða lágu því þræðir frá þessu litla yfirlætislausa kaffihúsi. Meðal annars til fjallanna næst Herat þar sem æfingabúðir al-Qaeda voru en einnig mátti finna tengsl til samherja annars staðar í Afganistan eins og í héruðunum næst Pakistan og handan landamæranna.

Ásókn í æfingabúðirnar af öfgasinnuðum vestrænum samtökum sem sóttust eftir að forframa fólk sitt í hryðjuverkahernaði að hætti al-Qaeda hafði aukist mjög og voru þau meira en fús til að borga rífleg skólagjöld til að koma efnilegasta fólki sínu til mennta í þessari æðstu akademíu heimsins á sviði manndrápa og skemmdarverka. Yasir Sherzai gegndi stöðu rektors í þessum.

Hann hafði nú hringt í Ismail yngri bróður sinn og boðað komu sína. Þyrfti að hitta mann þar á eftir. Hann átti vísan afvikinn stað. Yasir var sá sem hélt um þræði Samtakanna í þessum hluta Afganistan og notaði kaffihús bróður síns sem miðstöð. Þeir unnu náið saman. Voru óaðskiljanlegir allt frá barnæsku. Án Ismails hefði hann ekki náð völdum í „Friends of Palestina“, á árum þeirra í New York, sem varð aftur stökkpallur hans inn í stjórn „Friends of Islam“. Sú staða opnaði öðru fremur leið hans inn í AMO, á met tíma. Hann var sá yngsti til að verða meðlimur þar.

Hann kunni því illa ef staðið var í vegi fyrir fyrirætlunum hans. Þoldi það sannast sagt ekki. Það gerðist sjaldan. Aldrei órefsað. Fáir sem komu sér sjálfviljugir í andstöðu við hann kembdu hærur sínar lengi í starfi – eða leik. Og hann var langrækinn. Frá því að honum var hafnað í stöðu yfirlæknis á New York Hospital, fyrir annan mun reynsluminni, hafði hann velt fyrir sér hefnd. Fyrir honum var það ljóst að þjóðerni og litarháttur var látinn ráða við matið. Ekki hæfni.

Enginn skildi því þegar hann, löngu síðar, sótti um stöðu hersjúkrahúslæknis í Herat. Sú staða var langt undir hans verðleikum. Hann svaraði því til, að síðar hluta starfsævinnar vildi hann helga fósturjörð sinni, vinna henni gagn. Hún ætti það skilið af sér. Í Herat beið hans reyndar önnur staða, sem hann hafði tryggt sér gegnum áhrif sín í FI og AMO. Áhrifamikil staða sem ekki var auglýst opinberlega. Hana gæti hann til dæmis nýtt til að ná sér niðri á vestrænni siðspillingu, auðvaldshyggju og heimsvaldastefnu.

Honum hafði tekist snilldarlega að halda eðli og umfangi þátttöku sinnar í ýmsum mótmælum á námsárunum utan kastljóssins, þótt vitað væri að hann hafi verið meðlimur í múslímskum samtökum á námsárunum. Það þótti hinsvegar ekki frágangssök að múslími væri meðlimur í múslímskum samtökum. Hætt var þó við að ef yfirvöldum og stjórn hersjúkrahússins byði í grun hve pólitísk og trúarleg afstaða hans var öfgafull og hve sterk og mikilvæg staða hans var orðin innan múslímskra öfgasamtaka á borð við al-Qaeda, hefði hann vart komið til greina sem ræstitæknir innan dyra hersjúkrahússins.

Undir hann heyrðu nú æfingabúðirnar í fjallahéruðunum í Herat sýslu og hafði hann nú mælt sér mót við Hamid Husna yfirmann þeirra á kaffihúsi bróður síns. Þar hittust þeir venjulega þegar eitthvað mikið lá við sem ekki var hægt að afgreiða í síma.

Þeir heilsuðust innilega. Færðu sig á afvikinn stað, borð Yasirs, sem ávallt var til reiðu þegar hann þurfti á því að halda. Þeir lækkuðu samt róminn og töluðu í hálfum hljóðum. Á borðinu framan við þá var taflborð og skrautlegir, útskornir taflmenn í litlum trékistli. Yasir seildist í kistilinn meðan hann hóf samtalið við Hamid, tók tvö peð og færði hendur undir borðið og víxlaði peðunum. Rétti svo báða hnefa fram kreppta. Hamid valdi hægri hnefann.

„Þú hefur svart.“

„Fastir liðir eins og venjulega.“ umlaði Hamid og hristi höfuðið.

Þeir stilltu upp. Yasir lék kóngspeði sínu fram um einn reit. Kveikti sér í sígarettu og blés frá sér. Hélt svo áfram í hálfum hljóðum:

„Allah hefur allra náðarsamlegast opinberað mér vitneskju sem getur reynst afar mikilvægt vopn í baráttu alls hins íslamska heims gegn höfuðóvininum Ísraelsríki og bakhjörlum þeirra, vestrænum villutrúarmönnum og heimsveldasinnum.“

Yasir talaði á hátíðlegum nótum. Þagnaði nú þar til Hamid hafði svarað leik hans. Þá dró hann að sér reyk. Hélt áfram án þess að líta á Hamid.

„Ég hef mín traustu sambönd í Bandaríkjunum eins og þú veist. Örugga heimildarmenn með áreiðanleg sambönd inn í innsta hring stjórnmálanna þar. Þau hafa ekki brugðist mér síðan þau kynni hófust fyrir aldarfjórðungi eða svo. Heimildarmenn mínir fullyrða nú að næsti forseti Bandaríkjanna verði senator Daniel Corbeau. Ennþá er það bara vitað í innsta kjarna að senatorinn hefur ákveðið að taka þátt. Ég hef það hinsvegar fyrir víst að hann hafi staðfest við allra nánustu ráðgjafa sína að hann muni bjóða sig fram í komandi forsetakosningum. Ferðin hingað á líklega að vera lúmsk flétta í komandi kosningabaráttu hans. Upphafið. Við verðum að bregðast við þessum óvænta feng.“

Hann fylgdi þessari athugasemd eftir með glotti og bætti við:

„Hvenær hefur það gerst að verðandi forseti Bandaríkjanna bjóði okkur strjúpann á sér án nokkurrar fyrirhafnar. Ég tel þetta upplagt tækifæri fyrir unga liðsmenn okkar, skólapiltana þína, að spreyta sig á. Sýna hvað í þeim býr. Öryggisgæsla verður ekki of umfangsmikil. Viðráðanleg. Þetta mun efla orðstír skólans.“

„Mér heyrist að þú viljir ekki að senator þessi kembi hærurnar í Hvíta húsinu. Og viljir fá óreynda menn í svona alvöruverk.“ Hamid lyfti þungum gleraugunum og nuddaði nefrótina hugsi. Peð var í uppnámi. Hann ýtti þykkum gleraugunum aftur ofar á nefið með vísifingri. Þreifaði eftir pakkanum og kveikti sér síðan í sígarettu.

„Rétt er það. Ef þetta er skásta boð sem Bandaríkjamenn eiga í forsetastólinn þá finnst mér rétt að við gerum okkar til að þeir fái aðeins að njóta þess næst skásta, hehe. Við beinum spjótum okkar fyrst og fremst að honum. Við sendum þá CIA skilaboð um að við vitum hvað gerist í bakgarði þeirra á sama tíma og Bandaríkjamenn halda okkur í helgreipum sínum hér. Við aukum hróður okkar og veitum þeim samtímis svöðusár.“ Hann hrókeraði langt. Skyldi Hamid sjá ógnina við riddarann?

„Höfum við ferðaáætlun þeirra í smáatriðum, ef við vildum sitja fyrir bílalestinni, sprengja hana á ferð, eða verður þetta að gerast þegar þeir eru komnir hingað, stíga út úr bílum sínum hér?“ Hamid lyfti riddaranum upp en setti hann aftur á sama reit eftir nokkrar færslur í loftinu.

Honum var skemmt við vandræði Hamids sem loks lék riddaranum beint í dauðann án þess að sjá það. „Nei. Eina sem við höfum fast í hendi er það sem ég tek þátt í að ákveða og skipuleggja í tengslum við afhendingu styrksins. Athöfnin fer fram í húsi Rauða hálfmánans hér. Dagsetningin verður ákveðin næstu daga og ég læt þig vita um öll smáatriðin þegar þau liggja fyrir. En við getum ekki búist við að fá ferðaáætlun þeirra hingað. Því held ég að við verðum að ganga út frá því að ráðast á þá þegar þeir koma hingað til Herat, rétt áður en þeir ganga inn í byggingu Rauða hálfmánans hér. Hæg eru heimatökin.“ Hann renndi biskupnum upp hægri vænginn. „Skák“!

Hamid blés þunglega frá sér reyk gegnum nefið sem þyrlaðist umhverfis taflmennina á borðinu. Þar fór riddarinn. Staða hans á taflborðinu var orðin hæpin. „Ég hef svo sem mennina í þetta.“ Hann lék kóngnum úr skákinni.

„Ég leyfi mér að vona að þessi Masood sé annar þeirra.“ Yasir hirti riddarann.

„Já, ég myndi velja hann í þetta og Mohamed.“ Hann átti bara einn peðleik í stöðunni.

Hvíta drottningin óð nú viðstöðulaust upp í borð á vinstri vængnum. „Skák! Gott þá erum við sammála um það.“

Hamid velti svarta kóngnum á hliðina án þess að hugsa sig um. „Þú lætur mig vita nánar um smáatriðin en ég byrja strax að undirbúa mennina,“ stóð síðan upp pirraður eftir enn eitt tapið fyrir Yasir, gekk fram og út í sólskinið.

Einkennilega óheppinn alltaf að velja hnefa. Best að hætta að velja alltaf til skiptis – velja hægri hnefann aftur – næst. Sjá nú loksins við honum bölvuðum refnum.

Hamid andaði djúpt að sér er út kom. Hann hefði í nógu að snúast. Nú þyrfti hann að búa tvo af strákunum undir það að myrða bandarískan senator.

24. Kafli – 1996, maíbyrjun. Kaupmannahöfn.

Mörður þekkti skriftina. Þetta var óvenjulegt. Bréf frá Íslandi Hann var annars hættur að heyra nokkuð þaðan. Hálfsystkin, vinir og skólafélagar voru löngu hætt að reyna að komast í samband við hann. Steinunn reyndi þó reglulega fyrst eftir skilnaðinn en síðan fækkaði tilraunum því hann kom sér ætíð undan því að hitta hana þegar hún var á ferðinni og alls ekki ef hann vissi að Hrafna litla var með henni. Hann vissi svo sem að Steinunn tæki það sem merki þess að hann væri enn í neyslu.

Hann saup á sterku morgunkaffinu og studdi hönd undir kinn áður en hann áræddi að opna það.

Hann var orðinn ósýnilegur. Hafði látið sig hverfa af yfirborði jarðar. Var kominn með nýtt nafn, múslímskt í þokkabót, sem komið var inn í þjóðskrána dönsku svo þeir úr fortíðinni, sem reyndu að leita hann uppi gengu á vegg. Hann var ánægður með það. Hann vildi stýra því hverja hann umgekkst. Hvenær. Og hvort.

Hann hafði heitið því eftir skilnaðinn, þegar líf hans náði botninum í Kristjaníu, að hvorug þeirra manneskja sem hann elskaði skildi nokkurn tíma sjá hann drukkinn eða undir áhrifum annarra vímugjafa. Líf hans þessi tólf ár sem liðin voru síðan þau skildu hafði einkennst af brokkgengri baráttu við fíknirnar framan af. Því forðaðist hann allt samband við þær og fortíðina.

Hann vissi að samferðastrákum hans á Breiðavogi hafði einnig gengið illa að fóta sig í lífinu. Margir höfðu hjálpað sér yfir móðuna miklu eins og hann sjálfur var kominn á fremsta hlunn með að gera, en verið forðað frá – af litlum dreng, íslenskum, sem hann vissi engin deili á en var helst á því að hafi verið fylgja eða huldudrengur. Aðrir Breiðavogsdrengjanna voru flestir enn í neyslu fjármagnaðri með afbrotum. Reköld samfélagsins heima. Hann hafði reynt það sama hér. Fortíðin var að segja mátti hætt að elta hann síðan hann snéri við blaðinu og byrjaði alveg upp á nýtt.

Ys og þys heyrðist neðan af torginu. Grænmetissalarnir voru í óða önn að selja vörur sínar þar.

Hann leit orðið á hugtökin siðferði og réttlæti öðrum augum nú en hann gerði þegar hann baslaði við að halda sig innan þeirra hefðbundnu norma sem umhverfi hans krafðist. Nú setti hann normin sjálfur og þessi tvö hugtök, siðferði og réttlæti, voru nú eins og HANN skilgreindi þau en ekki einhverjir aðrir fyrir hann. Þetta tvennt var því ekki lengur að vefjast fyrir honum. Þess vegna hafði honum ekki veist það erfitt að skipta um trú. Sú kristna hafði brugðist honum í æsku. Þjónn hennar hafði reynst honum hans mesti kvalari og hús hennar kvalarstaðurinn.

Gamla skilgreining hugtakanna siðferði og réttlæti gekk ekki upp fyrir honum, hafði aldrei gert, ekki síðan hann var barn að minnsta kosti. Átti ekki við hann. Með hana að flækjast fyrir sér gæti hann heldur ekki stundað vinnu sína nú eins og hún var að þróast. Hún var heldur ekki hefðbundin en það var allt í lagi. Hann var að laga sig að henni og hana að sér – nýjum sér. Með sjálfsskoðun sinni hafði hann byggt upp eigið siðferði, sjálfstraust og dómgreind sem hann vissi að stóðst fyllilega samanburð við það sem helstu trúarbrögð heimsins byggðu heimspeki sína á. Var óhræddur að beita henni þegar svo bar undir.

Áttafréttir byrjuðu á P1 með því að dásama veðrið og útlitið þennan dag.

Hann trúði nú á dómgreind sína, hjarta framar öðru og skilningarvitin: sjón, heyrn, lyktarskyn og bragðskyn. Heilinn var meira ólíkindatól. Hann var nauðsynlegur en vera þurfti á varðbergi gagnvart honum. Hægur vandi var að blekkja hann og bjaga og komast þannig að kolrangri niðurstöðu. Heilanum var líka einkar lagið að sannfæra sjálfan sig um að auka mætti vægi sitt á kostnað dómgreindarinnar, hjartans og skynfæranna með aðstoð kaldra útreikninga og allskyns hjálparmiðla eins og tölvunnar. Keyrði svo um þverbak þegar forrit eins og Exel tóku völdin, enda hrundu heilu hagkerfin í kjölfarið. Tölvur voru góðir þjónar en afleitir herrar.

Hann velti bréfinu enn einn hring og brá svo hnífsoddi undir flipann.

En hitt vissi vinnuveitandi hans, Yasir, ekki né samtökin sem stóðu að baki honum: Hið nýja siðferði og réttlæti hans féll heldur ekki alltaf að normum þeirra. Hann tæki ekki að sér að vinna verk sem stríddu á móti dómgreindinni og því sem hann nú trúði á. Eins og það að vinna þeim mein sem ekki áttu það skilið. Tyrkneska verkefnið var prófsteinn á hið nýja siðferði hans. Þar tók hann ráðin í sínar hendur af Yasir og Samtökunum.

Steinunn hafði stílað bréfið á AP og sett nafn hans undir og þeir áframsent það til hans. Hún bauð honum að hitta þær mæðgur í kvöld. Borða með þeim á veitingahúsinu Böf og Ost við Grábræðratorg. Klukkan hálf sjö. Hrafna yrði fimmtán ára eftir mánuð og hún hafði gefið henni viku ferð með sér til Kaupmannahafnar, bara þær tvær saman. Hún hafði vonast til að hún fengi hann til að vera með þeim, hitta þær að minnsta kosti þó ekki væri nema eina kvöldstund.

Hann las enn einu sinni ákveðna, stílhreina rithönd Steinunnar.

Hann vissi ekki hvort hann ætti að verða við þessari bón, þiggja boðið. Eða hvort hann, í enn eitt skiptið, ætti að afþakka og segjast vera upptekinn. Í bréfinu stóð að kvöldið gæti til að mynda verið afmælisgjöf hans til Hröfnu. Honum fannst erfiðast að þurfa að bregðast þeirri von dóttur sinnar. Skyldi hún muna eftir honum – eða Steinunn segja henni frá honum. Hann gerði sér vonir um það. Hún myndi þó ekki tala illa um hann né vekja óþarfa eftirvæntingu hjá Hröfnu, ef hann þekkti Steinunni rétt. Að lokum stóð að hún myndi ekki framar reyna að leiða þau öll saman ef hann kæmi ekki þetta kvöld.

Stundum er þögnin og aðgerðarleysi best. Minni ástæða að hræðast það en töluð orð og rangar athafnir. Það gat verið hættulegt og misskilið. Hún vissi þá afstöðu hans. Hann ákvað að hunsa boðið.

Hann hugsaði um þær allan daginn. Það var svo stutt stund sem hann hafði átt með Hröfnu ári áður í Háskólabíói. Hann bjó sig út fyrir annarslags stefnumót við þær er líða tók á daginn. Rölti niður á Grábræðratorg um klukkan sex. Það tók innan við tíu mínútur. Það var fallegt vorkvöld.

Hann valdi sér lítt áberandi bekk í skjóli við runnaker og beið. Sá þær koma, vera vísað á borð úti og setjast. Hann var með dagblað til að skýla sér. Honum veittist það létt að láta lítið fyrir sér fara, falla inn í umhverfið. Hann sat þarna og virti þær fyrir sér meðan þær pöntuðu matinn og snæddu. Hrafna hamborgara, franskar og kók. Steinunn steik, bakaða kartöflu og rauðvínsglas. Framan af skimaði Steinunn eins og hún leitaði að einhverjum. Lét þó sem ekkert væri við Hröfnu. Þær sátu úti svo hann heyrði stundum orðaskil og hlátrasköll gegnum kliðinn, gat virt þær vel fyrir sér þá næstum tvo tíma sem þær sátu þarna. Þær hlógu og skemmtu sér nutu samverunnar og honum leið vel að sjá hve samband þeirra virtist gott.

Á hann leitaði spurningin eilífa; hvort hann hefði átt að vera þriðja eykið í þessu sambandi. Hefði getað lagt eitthvað gott til þess. Nei, ekki með minn bakgrunn og eins og ástatt var fyrir mér þá. Það varð enn og aftur niðurstaða hans. En mér tókst þó alltént að verða föðurbetrungur hvað uppeldi barnsins míns snertir. Koma frekar ekki nálægt því en að rústa því. Hann hugsaði enn til fortíðarinnar með söknuði. Harmaði oft ákvörðun sína en varð jafnoft sannfærður um að hún hefði verið rétt.

Þegar Steinunn stóð upp og hvarf inn til að borga stóðst hann ekki freistinguna. Stóð upp og gekk nær Hröfnu litlu. Það var útilokað að hún myndi eftir honum. Þekkti hann aftur eftir öll þessi ár. Hún sat róleg og saug kókið úr glasi með strái. Hann langaði mest til að gefa sig á tal við hana en brast kjarkur. Vissi ekkert hvað hann ætti að segja. Hann gekk með hendur í vösum og velti taugatrekktur nokkrum smámyntum í lófa sér. Skyndilega er ýtt harkalega við honum aftan frá og tötralegur stráklingur ryðst framhjá honum. Hann brást við eins og ráðist væri á hann í fyrstu, kippti hendinni úr vasanum til að verjast og smámyntin dreifðist um götusteinana. Það söng og klingdi hvellt í þegar smámyntin lenti á granítinu. Hann formælti drengnum sem var horfinn og ætlaði að flýta sér burt. Í því var kallað á eftir honum hvellt:

„Hej, du, vent!“

Hann stansaði. Án þess að snúa sér við. Dauðsá nú eftir að hafa nálgast hana. Skjálfandi hræddur við þessa litlu stúlku. Ég, hræddur – al-Qaedaliði? Hvað er ég að gera? Hvað nú ef hún man eftir mér? hugsaði hann.

Hrafna hljóp fram fyrir hann. Rétti fram lófann með peningunum í og sagði brosandi á dágóðri skóladönsku: „Du mistede dette.“

Hann brosti á móti. Virti hana fyrir sér. Öðlaðist ró á ný og svaraði: „Sådan en pæn og dannet, ung dame har sandelig fortjent at beholde de mönter som tak for umagen.“ Um leið tók hann um hönd hennar. Hélt um hana eitt andartak. Beygði svo fingur hennar varlega aftur utan um peningana og hneigði sig. Bar handarbak hennar að vörum sér og kyssti á það. „Men tusind tak skal du ha‘ alligevel!“ sagði hann áður en hann fékk sig til að snúa sér við og ganga á brott.

Hann óskaði þess innilega að þær hefðu setið miklu lengur. Þegar Steinunn kom aftur út hafði hún gert upp reikninginn. Þær gengu af stað í átt að Strikinu. Hann gekk á eftir þeim álengdar. Fylgdist með þeim skoða í glugga. Heyrði hana bjóða mömmu sinni upp á ís fyrir peningana sem hún hafði þegið af danska kallinum áðan. Þær hlustuðu á götulistamenn. Röltu í rólegheitum yfir Ráðhústorgið. Upp Vesterbrogötu. Hann alla tíð í humátt á eftir þeim. Að lokum hurfu þær inn á Royal SAS hótelið þar sem þær bjuggu.

Eftir stóð hann aleinn dágóða stund. Fannst hann vera eins og steinrunnið náttröll. Grámann. Yfirgefinn í glaðværu mannhafinu. Innan um fjölskyldur með börn. Eldri hjón. Ástfangin pör. Öll á leið úr Tívolí, eftir gleðifyllta samveru ástvina, þessa vorljósu maínótt á Vesturbrú.

Hann snéri heim á leið fótgangandi. Brjóstið ólgaði af óviðráðanlegu hvarfli milli depurðar og þrár, gleði og ljúfsárra minninga. Hans samvera með ástvinum sínum gæti í besta falli orðið eins og hún var í kvöld. Úr fjarlægð. Án þeirra vitneskju. Ekki yrði framar um neitt samband milli hans og þeirra tveggja að ræða það sem hann ætti eftir ólifað. Hans líf nú var ekki samrýmanlegt lífi þeirra. Hvernig gat það orðið? Hann, á mála hjá hryðjuverkasamtökum.

Áður en Mörður vissi var hann kominn á Jarmerstorg í þönkum sínum. Hann gekk á ilm kirsuberjatrjánna sem nú stóðu í fullum blóma í Örstedsgarði og sendu vorangan sína út fyrir voldugt járngrindverkið. Ungur drengur stóð við annan hliðvænginn og opnaði hann, svo hinn og brosti til hans um leið og hann sagði: „Gakktu í bæinn,“ og hvarf. Annars hugar ákvað Mörður að ganga gegnum garðinn fagra, sem varð að eins konar samkunduvettvangi samkynhneigðra á kvöldin. Stytta sér leið gegnum hann, heim. Hann settist á bekk afsíðis niðri við vatnið í hlýju vorkvöldinu í einhverju annarsheimslegu ástandi. Hann naut alsæll kyrrðarinnar og vorsöngva svartþrastarins. Höfugs ilmsins í þungum, flauelsmjúkum kvöldraka vorsins.

Sáttur loksins og sæll með hlutskipti sitt og líf – og ákvörðun þessa kvölds. Ekki síst þeirra vegna.

Ungi drengurinn fór hjá í fylgd eldri manns. Brosti til hans. Honum fannst hann kannast við drenginn. Jú! Þetta var drengurinn sem hratt honum á Grábræðratorgi fyrr um kvöldið! Hann var viss um að hann hafði séð hann áður einhvern tíma. Kannski í annarlegu ástandi. Það var margt sem hann mundi ekki frá þeim tíma.

Hann tók tæpast eftir því að maðurinn, grannur, kvikur, með grásprengt alskegg, klæddur dökkum rykfrakka með uppbrettan kraga hafði sest á bekkinn hjá honum og starað á hann um stund eða þar til hann loks hóf upp raust og spurði með óþreyju í skrækri, skerandi rödd:

„Ætlarðu að sitja þarna á þessu rassgati þínu í allt kvöld eða fær maður kannski að komast í það? Hvað seturðu upp, hvolpurinn minn, hehehe?“

Danska mannsins var með hreim og hann hló ógeðfeldum hlátri sem minnti hann á eitthvað úr fortíðinni.

Eitthvað brast innra með Merði. Hann stóð upp og gekk að manninum. Tók um háls hans og kippti honum upp af bekknum, kreppti greiparnar og hvíslaði: „Ansi varstu óheppinn með val þitt á fórnarlambi kvöldsins, skepnan þín,“ hvæsti hann. „Það eru aðeins tveir menn sem hafa komist upp með það að kalla mig hvolpinn sinn. Annan drap ég. Hinn ætti að vera dauður.“

Hann leit í augu mannsins og hrökk við. Þessi augu rynnu honum aldrei úr minni. Hann herti ósjálfrátt takið. Augun sem hann horfði í breyttust á sömu stundu. Úr þeim skein nú angistarskelfing.

Þegar Mörður loks sleppti stáltakinu á hálsi Steingríms Níelssonar hné hann líflaus niður á grasbakkann framan við bekkinn.

Mörður þurfti bara að ýta við honum með tánni svo kvalarinn hans gamli, ylti fram af bakkanum. Ofan í svart vatnið. Hyrfi niður í það.

Hann stóð andartak og titraði frá hvirfli til ilja. Einkennilegur hrollur sælukenndar seytlaði allt í einu um æðar hans. Endaði uppi í hnakkagróf.

Bleshæna, svört með hvíta týru fram á nefið, sem búið hafði um sig fyrir nóttina í sefinu við vatnsbakkanum, rauf kvöldkyrrðina í Örstedsgarði með hásu, skerandi gargi og flögraði með bægslagangi út á vatnið. Innan stundar komst aftur á kyrrð og borgarljósin spegluðu sig í myrku vatninu á ný.

„Og Týri „djöfull“, í fuglslíki, tók á móti kvalara sínum, flýði ýlfrandi undan honum í síðasta sinn,“ muldraði Mörður og gekk hægum skrefum heim á leið í fjarrænni leiðslu.

Er heim var komið og hann lagstur út af undir málverkinu af móður sinni leyfði hann margra ára innibirgðu tilfinningaflóði að brjótast óheftu út.

Hann grét hamslaust, í fyrsta sinn síðan hann horfði á móður sína reiða öxi til höggs í kirkjubyggingunni í Breiðavogi þrjátíu árum áður og þau grétu saman á eftir.

Yfir hann færðist loks himnesk ró.

Jæja, mamma mín. Nú stöndum við að minnsta kosti jafnfætis.

25. Kafli – 2007, júlí. Afganistan

Rykbólstur færðist hægt upp á sjóndeildarhringinn. Lítill, kúlulaga hnoðri, vart sýnilegur í fyrstu nema af því að hann raskaði þessu endalausa jafnvægi milli lofts og láðs; ósýnilega, þráðbeina strikinu þar sem gul eyðimörkin mætti heiðbláum himninum.

Bólstrið var það eina sem gaf til kynna að eitthvað kvikt annað en förufálkinn og litlar, sprettharðar eðlur þrifust hér. Mökkurinn óx á fagurbláum himninum, gulleitt ský í kyrrðinni, varð stærra og stærra, líkt og andinn í undralampanum. En ólíkt andanum hans Aladdins var eins og þessi andi gysi upp úr ósýnilegum lampa, svífandi á töfrateppi eftir örmjórri dökkri rák á sléttunni sem breikkaði og varð að vegarslóð er nær dró.

Brátt mátti þó greina undralampann. Hann var hvítur og er hann nálgaðist rauf framandlegt vélarhljóð matta þögn eyðimerkurinnar. Bensínfnykur og útblástursstybba fullkomnuðu að lokum inngrip „æðsta“ jarðarbúans í þessa kyrralífsmynd eilífðarinnar.

Undralampinn gljáfagri varð að rykugum, fjórhjóladrifnum Land Rover Discovery. Æpandi þögnin skall á aftur þegar vélarhljóðið dó og út komu tveir andar, maður og kona. Þau teygðu úr stirðum limum í skugga bílsins. Hér var upplagt að æja ögn, við rætur fjallgarðsins, áður en lagt yrði á hann. Fálkinn mótmælti þessari óvæntu röskun með skerandi væli. Hann virtist ekki vera mikið fyrir tilbreytingu. Að minnsta kosti ekki af þessu tæi.

Þau lituðust um og dreyptu nískulega á vatni í plastflöskum. Það þurfti að endast þeim til Herat. Orðaskipti þeirra, svo sem einskis verð, þögnuðu út í bláinn nánast um leið og þau yfirgáfu tunguna. Svo höfðu þau sætaskipti, ræstu vélina og héldu á fjallið. Hún ók.

Bensínfnykurinn dvínaði uns hann fannst ekki lengur. Jeppinn fjarlægðist og hvarf inn í fjallaskarð og vélarhljóðið elti. Aðeins gult rykið hékk eftir í dauðalogninu þar til að þyngdarlögmálið hafði betur um síðir og það settist aftur á veginn.

Förufálkinn fann á ný skuggann sinn í klettadranginum, lagaði fjaðrirnar og hóf að skima eftir grænu, spretthörðu eðlunum á ný. Aldagömul kyrrðin komst aftur á í auðninni. Líklega yrði hún ekki rofin dögum, jafnvel vikum saman.

Leiðin um fjöllin var löng og vegurinn hlykkjóttur, ósléttur og sumstaðar stóð hann vart undir nafni. Umfram allt var leiðin rykmettuð. Stórbrotin fegurð Afganistan opinberaðist Hröfnu, öðrum andanum í bílnum en hinn, Abdul – Addi – virtist ekkert uppnuminn, enda innfæddur. Í auðninni var eitthvað svo íslenskt. Eitthvað þekkilegt sem höfðaði sterkt til hennar. Henni varð hugsað til allra öræfaferðanna með björgunarsveitinni forðum.

Tignarleg, nakin fjöllin framundan, gul og rauð í blárri heiðríkjunni mörkuðu nú sjóndeildarhringinn og gnæfðu yfir þeim á alla vegu þegar ekið var í gljúfrum þeirra. Að baki lá nú gul eyðimörk eins langt og augað eygði uns hún rakst á fagurbláan himininn í þráðbeinni, láréttri línu.

Kúpulaga, hvítir leirkofar margra, alda gamlir, húktu meðfram slóðinni sem þau höfðu farið, ónotaðir og hálfgrafnir í sandinn. Leirkofarnir lágreistu vörðuðu aldagamla leið um auðnina með allnokkru millibili en fimmtíu kílómetrar töldust dágóð dagleið úlfaldalestanna. Smalar- og geitahirðar notuðu núorðið þá kofa sem næstir voru beitarlöndum þeirra fyrir náttstaði sem áður voru áningarstaðir lestarmanna á ferð sinni milli byggðarlaga, landshluta, og landa með úlfalda sína lestaða dýrindis varningi.

Nú nálguðust þau eina slíka lest. Hún var ekki ýkja stór; þrettán úlfaldar, fimm menn og drengur vart eldri en tólf ára. Allir voru þeir klæddir að hætti talíbana. Ómæltir á ensku. Ógnandi. Sumir með riffla, aðrir hríðskotabyssur. Fjórir stukku af baki. Bentu þeim að nema staðar. Skoðuðu inn í bílinn meðan lestin fór hjá eftir slóðinni. Eftir handapat og hávært, heldur ógnandi tal tóku þeir af þeim vatnsflöskurnar og fylltu á þær úr ríflega hálfum, tuttugu lítra plastdunki sem þau áttu aftur í jeppanum. Höfðu hann síðan á brott með sér og lestin silaðist áfram. Þau kinkuðu í sífellu kolli. Að ráði Adda.

„Þessi leið er mest farin af smyglurum núorðið. Norður á bóginn. Yfir landamærin til Túrkmenistan. Með heróín, afurðir ópíumvalmúans,“ sagði Addi er lestin hafði fjarlægst. Þau héldu áfram. „Þessir eru með slíkan varning. Við vorum bara heppin að þeir tóku ekkert annað. Merkið á bílnum; Rauði hálfmáninn, aftraði því. Þetta eru afkomendur hirðingja sem reiða sig á matargjafir frá Rauða hálfmánanum. Þess vegna sluppum við. Það mætti ef til vil segja að hafin sé afgönsk gagnsókn á Rússana og efnavopni beitt: Sóley draumanna.“ Hann þagði um stund.

„Fátækir bændurnir eru aftur farnir að rækta valmúa. Hafa meiri tekjur af því en að stunda hefðbundinn landbúnað. Talíbanastjórnin fyrirskipaði að valmúaekrurnar yrðu eyðilagðar og bændunum misþyrmt. Íslam er á móti því. Eftir innrás Bandaríkjamanna er ræktunin látin óátalin. Nú eykst hún hröðum skrefum. En ástandið meðal bændanna fer versnandi. Þeir freistast til að neyta framleiðslu sinnar sjálfir. Heilu fjölskyldurnar leggjast í ópíumreykingar. Alveg frá ósjálfbjarga kornabörnum.“

Hún leit upp spyrjandi: „Ekki er kornabörnum gefið ópíum?“

„Ó, jú! Þau fá fráhvarfseinkenni fljótlega eftir fæðingu vegna neyslu mæðranna á meðgöngu og er þá hjálpað í vímu aftur til að hafa þau vær. Móðirin blæs reyknum framan í barnið með brjóstagjöfinni. Heilu fjölskyldurnar eru ófærar um að sjá fyrir sér lengur með ræktuninni. Lifa sem þurfalingar í þorpunum sínum. Upp á vini og frændfólk komnar. Við höfum fengið svona börn og mæður á sjúkrahús í Herat, þar sem ég vann.“

Þau þögðu lengi vel. Leiðin var hættuleg yfirferðar. Enginn hætti sér út fyrir vegarslóðina, sem sást oft ekki kílómetrum saman. Aðeins neyðin rak menn út í eyðimörkina, nema marga saman í lestum.

Innan stundar keyrðu þau fram á nýlega dauðan úlfalda sem misst hafði annan afturfót. Dýrið hafði dregist áfram nokkur hundruð metra á þremur fótum áður en það gafst upp. Hræið lá nú í rauðum blóðflekk. För, dregin í sandinn og blóðpollar í þeim sýndu að síðasta spottann hafði hann dregið afturendann á eftir sér í sandinum. Það var ljóst að hann hafði tilheyrt lestinni sem þau höfðu mætt stundu fyrr. Þeir höfðu fært verðmætar klyfjarnar af honum yfir á hin dýrin skömmu áður en hann hné niður. Brugðið svo sveðju á háls þess og leyft dýrinu að blæða út. Svart, matt auga starði líflaust upp í brennandi eyðimerkursólina. Önnur dýr auðnarinnar, skordýr ýmis og skorpíónar, voru þegar farin að nýta sér skrokk dýrsins sem skuggsælt afdrep og forðabúr fæðu. „Eins dauði…“

Þau héldu áfram, slegin óhugnaði eftir þessa sýn, í átt til fjallanna handan auðnarinnar þar sem von var á skugga. Fátæklegt vegaskilti varaði við sprengjunum ef vel var að gáð en lítið var eftir af málningunni eftir ánauð sandstormsins svo gagn þess var óverulegt.

„Sannkallaður Sprengisandur.“ Hún umlaði þetta annars hugar við aksturinn og án þess að vænta viðbragða frá ferðafélaga sínum.

„Sorry!“ Abdul hváði. Addi, eins og hún kallaði hann, aðstoðarmaður hennar sat í farþegasætinu og reyndi að finna útvarpsstöð en varð lítt ágengt þar sem þau voru nú inni á milli fjalla sem umluktu þau á alla vegu.

„Nei – ekkert... bara íslenskur orðaleikur sem ekki er hægt að þýða.“

Hún hafði varla sleppt orðinu þegar öflug sprengja sprakk rétt framan við jeppann. Hún snarhemlaði. Jeppinn var á lítilli ferð. Rétt slapp við gíginn eftir sprengjuna. Hávaðinn af fallandi grjóti og möl sem dundi á þaki og vélarloki, var ærandi. Er honum linnti og rykmökkinn lagði, stóðu sex skeggjaðir menn með hríðskotabyssur og riffla í röð framan við bílinn. Einn til viðbótar kom gangandi með sprengjuvörpu á öxlinni ofan úr hlíðinni á hægri hönd. Allir voru þeir klæddir að hætti talíbana, túrbaninum sveipað fyrir andlitið svo aðeins augun sáust. Byssurnar voru til taks niður með lendum. Hlaupunum beint að þeim. Hrafna var skelfingu lostin og reið í senn: „Hver fjandinn! Hafa menn hér ekkert annað að gera en að ræna vegfarendur?“

Addi virti þá fyrir sér án þess að svara henni. Sagði svo án þess að líta af þeim: „Ssh! Sittu alveg kyrr. Hafðu bílinn í gangi og láttu lítið fyrir þér fara. Hyldu hárið með hálsklútnum. Ég fer út og tala við þá og mundu: Engar snöggar og óvæntar hreyfingar. Og báðar hendur á stýrinu.“

Addi opnaði hurðina varlega, sýndi jafnframt báðar hendur með opna lófa og kallaði brosandi til þeirra eitthvað á persnesku. Einn þeirra svaraði og síðan töluðu þeir eitthvað sín á milli á meðan Abdul gekk hægt til þeirra með báðar hendur út frá líkamanum.

„Talandi um Sprengisand!“ varð henni að orði, enn skelkuð.

Á leiðinni til mannanna talaði Addi án afláts. Hann virtist óöruggur og pataði með höndunum. Eftir allnokkurt samtal benti hann aftur fyrir sig á jeppann og snéri að lokum við. Hljóp við fót til baka. Það upphófst nokkurt orðaskak meðal talibananna. Hún sá að einn þeirra, sá er virtist vera yngstur lyfti riffli sínum og miðaði á þau. Skelfing fyllti hana. Hann virtist ætla að skjóta Adda í bakið. Riffillinn beindist um leið að henni. Hún kastaði sér niður í sætið við hliðina og heyrði skothvell um leið. Þögnin á eftir varaði að eilífu fannst henni. Addi! Hann er dauður og ég verð það líka innan stundar. Hún þorði ekki að líta upp. Hún titraði. Kaldur sviti spratt út á enni hennar. Hún tók að tauta faðirvorið. Einhver tók nú til máls á persnesku. Hann talaði um stund og virtist skipa fyrir. Hún heyrði gengið að bílnum. Henni fannst kalt vatn seytla milli skinns og hörunds á baki hennar. Komið var í opinn gluggann bílstjóramegin. Hún bjóst við skoti í hnakkann. Snökti. Kipptist til af ekka.

Hás rödd Adda sagði henni að þeim væri borgið. Hún vogaði sér að líta upp og var létt að sjá andlit Adda þótt öskugrátt væri. Mætti augnaráði hans. Hún reisti sig og leit í átt til talibananna. Einn þeirra lá fyrir fótum þeirra.

„Sá yngsti vildi drepa okkur fyrir jeppann. Foringinn tók það ekki í mál. Skaut hann áður en hann skaut mig. Elsti bróðursonur hans fékk fót hjá okkur í fyrradag. Líklega bjargaði það lífi okkar. Ég var búinn að skýra út fyrir þeim hvert erindi okkar væri og var á leiðinni að sækja sýningarfótinn til að sanna hver við værum. Hann var viðstaddur þegar frændi hans fékk fótinn. Þekkti okkur aftur.“

Talíbanarnir drógu lík félagans af veginum og fóru að fylla í gíginn sem myndast hafði við sprengjuna svo þau kæmust áfram.

Eftir smá stund veifuðu þeir þeim að koma og hún ók klakklaust yfir ruðninginn. Addi talaði við þá á meðan út um opinn gluggann sinn. Veifaði svo brosandi í þakklætisskyni og hún gaf í.

Þegar þau voru komin á ferð blés hann í kinnar og virtist létt.

Hún fékk spennufall, nötraði frá hvirfli til ylja og bað hann að taka við akstrinum.

„Þetta er í fyrsta sinn sem ég sé mann skotinn og bið guð um að þetta verði einnig það síðasta.“

„Þetta voru talíbanar úr þorpi hér neðar að leita að tveimur mönnum sem þeir sögðu svikara við íslam og væru réttdræpir. Þeir áttu að vera í slagtogi með Bandaríkjamönnum.“ Þau héldu áfram ferðinni, þögul. Lánið virtist leika við þau í þessu viðsjárverða landi.

Frjósemin varð brátt meiri þegar halla tók suður af fjalllendinu. Jafnvel þótt flestir árfarvegir væru þurrir voru þar grösug beitarlönd kinda og geitahjarða og jafnvel mátti sjá úlfaldana á beit innan um, með fyl sín á spena. Brátt fóru að birtast dreyrrauðar, villtar valmúabreiður sem teygðu sig upp hlíðarnar og fjólublá stóð af ilmandi lavendli. Þau skiptust æ oftar á að aka hvíta jeppanum með merki Rauða hálfmánans sem sannað hafði gagnsemi sitt.

Addi fiktaði í útvarpinu. Enn var nokkuð til byggða, þau inn til fjalla, svo útvarpsskilyrði voru enn slæm.

Hún velti því fyrir sér hvernig farið hefði ef hann hefði ekki verið með henni sem leiðsögu- og aðstoðarmaður. Rifjaði upp kynni þeirra. Hann hét í raun Abdul og var afganskur læknanemi frá Herat og hafði verið í þjálfun hjá henni í höfuðstöðvum Ægis á Íslandi um veturinn. Hann hafði sótt um sem aðstoðarmaður í verkefninu hjá alþjóða Rauða krossinum, samstarfsaðila Ægis og var valinn úr hópi 17 umsækjenda. Hann stundaði framhaldsnám í bæklunarlækningum í London og talaði ágæta ensku og að sjálfsögðu persnesku, mál heimamanna, og hann gerþekkti landsvæðið sem þau færu um og borgin hét eftir. Hún leit á hann.

„Jæja, nú erum við bráðum komin heim til þín. Til Herat.“

„Já, ég hlakka til. Veistu? Þótt Herat líti ekki út fyrir það, þá er hún samt afar merkileg borg. Á sínum tíma var hún ein mikilvægasta miðstöð lista og mennta í heiminum. Var þá kölluð Perla Khorasan, en Khorasan var nafnið á heimsveldi sem náði alla leið frá Persíu til Kína. Sagan minnir á sig við hvert fótmál í borginni. Hún byggðist upp á frjósömum stað í Haridalnum, kenndur við ána Hari sem um hann rennur. Vegna legu sinnar var Herat í þjóðbraut og helstu verslunarleiðir milli austurs og vesturs á þessum tíma lágu um borgina. Hluti Silkileiðarinnar til dæmis. Þú ættir að skoða borgina ef þú hefur tíma á morgun. Ég vildi að ég gæti farið með þér en ég hef lofað að vera með foreldrum mínum og fjölskyldu. Þú skalt að minnsta kosti skoða Masjid-e jami, Bláu moskuna eða Föstudags moskuna eins hún er líka kölluð. Og fara á basarinn.“

Addi stöðvaði leitina á einhverri svæðisútvarpsstöð, líklega í Herat, sem lék eingöngu íslamska tónlist og svo var eitthvert spjall á milli. Það var líka órækt merki þess að þau væru að nálgast siðmenningu. Hann virtist þekkja lögin flest því hann söng oftast með. Sló taktfast á lærin og vaggaði sér til hliðanna þegar ófyrirséðar hreyfingar jeppans ekki rugluðu taktinn fyrir honum. Hann þýddi fyrir hana ef eitthvað var sagt í útvarpinu sem hann hélt að henni þætti merkilegt.

Rétt í þessu voru fréttir og þar var sagt að ef svo færi fram sem horfði yrði þessi júlímánuður einhver sá þurrasti og heitasti frá upphafi mælinga. Þá var sagt frá því að afganskur stjórnmálamaður hefði móðgað sendiherra Bandaríkjanna, bandarískan hershöfðingja og fjóra öldungadeildarþingmenn sem voru á ferð um Afganistan að kynna sér ástandið og áttu að afhenda afganska Rauða hálfmánanum við það tækifæri háan fjárstyrk frá bandarískum líknarsjóði til að fjármagna nýtt verkefni sem hafið var og fólst í að gefa ungum afgönskum fórnardýrum jarðsprengja –

„Hei – það erum við!“ hrópaði Addi þegar samhengið varð ljósara. Hann þýddi eins hratt og hann gat:

„Stjórnmálamaðurinn afganski fullyrti í þakkarræðu… í móttöku sem haldin var til heiðurs bandarísku gestunum… að allur hinn múslímski heimur fagnaði því… að nú lyki brátt ógnarstjórn George W. Bush forseta… en einnig að þá styttist í nýjan forseta… sem allur heimurinn biði eftir að tæki upp friðsamlegri og mannúðlegri stjórnarhætti… en Bush stjórnin stæði fyrir. Krafa hins múslímska heims væri sú… að Bandaríkin létu af beinum og óbeinum stuðningi við hryðjuverk Ísraela í garð Palestínumanna… og hættu að styðja ísraelsk fjöldamorð á múslímskum þegnum… og að brjóta mannréttindi á föngum í Guantanamo fangabúðunum á Kúbu.“ Hann tók sér stutt hlé.

„Corbeau, sem fór fyrir sendinefnd þingmannanna gekk ekki út… en sté í pontu og þakkaði kurteislega fyrir móttökuna… eyddi talinu um Ísraela og sagði að sér yrði heiður að afhenda styrkinn í Herat daginn eftir. Það væri honum mikil ánægja… að taka þátt í að hjálpa afgönskum fórnarlömbum stríðs… sem nú væri orðið tímabært að stjórnvöld viðkomandi ríkja leiddu til lykta. Hann myndi leggja sitt af mörkum… til að koma slíku sáttaferli af stað með þeim miðlum sem hann hefði tiltæka hverju sinni.“ Hann dró djúpt andann.

„Þessi orð og það að hann og hinir öldungadeildarþingmennirnir gengu ekki af fundinum… eins og sendiherrann og marskálkurinn gerðu, hefur verið túlkað í Bandarískum fréttamiðlum sem skilaboð til Bush stjórnarinnar og bandarískra kjósenda um… að Corbeau tæki með því skýra afstöðu gegn núverandi stefnu hennar. Með þessu þykir Corbeau einnig skjóta styrkari stoðum undir þann orðróm… sem farinn var að kvisast út vestra að hann ætlaði sér fram. Þetta sjálfstæði hans gagnvart Bush stjórninni virtist líklegt til að auka vinsældir hans gríðarlega… meðal bandarískra kjósenda og nú sé líklegt að hann lýsi brátt yfir framboði sínu.“

Hún var ekki eins áhugasöm um efnið og hann enda hugur hennar bundinn við aksturinn. Adda fundust þetta hinsvegar afar athygliverðar fréttir.

Þau stönsuðu um stund þar sem víðsýni var mikið. Þau voru orðin þreytt og slæpt eftir fimm daga úthald án grunnþæginda vestrænnar menningar. Þráðu orðið heitt bað og mjúkt rúm til að sofa í og heitan mat að snæða. Þegar hún steig út fyrir síðasta legg leiðarinnar sló ilmi neðar úr dalnum fyrir vit hennar frá fagurblárri breiðu af lavendli.

„Ummm,“ sagði hún og teygði úr sér. Strauk svo fingrum eftir lavendilsprota og bar að vitum sér.

„Mmm. Nú langar mig allt í einu, alveg óstjórnlega, til að vera komin heim til Íslands. Ohhh - í heitu laugina í Grímsnesinu. Vitandi rúmið mitt bíða. Og æðardúnsængina, beint utan af snúrum, ilmandi af lavendli og súrefni.

Addi var einnig stiginn út og teygði úr stirðum limum sínum.

„Oh… já, Hrafna mín. Alveg get ég tekið undir þetta. Hefði þó varla gert það fyrir ári síðan. Ég vissi nú bara ekki hvað alvörusæng var fyrr en ég kom til Íslands og svaf í fyrsta sinn í lífinu undir dúnsæng heima hjá þér í Faxaskjólinu. Það var æðislegt. Ég hafði heldur ekki séð hafið fyrr en ég kom þangað. Sá það aldrei í London. En að búa með Norður-Atlantshafið fyrir utan gluggann sinn, eins og í Faxaskjóli, er alveg magnað. Hlusta á ölduniðinn á kvöldin. Sofna við hann. Láta hann svo vekja sig á morgnana. Það er alveg ólýsanlegt.“ Hann pírði augun eins og til að kalla fram myndir í huga sér.

Meðan hann var í starfsþjálfun hjá Ægi í vetur bauð hún honum litlu íbúðina í risinu sem ekki var í útleigu þá. Hún vildi það frekar en að hann væri að kúldrast einn á hótelherbergi. Þá gætu þau líka fylgst að í vinnuna á morgnana.

Um leið fengju þau tækifæri til að kynnast hvort öðru þar sem þau kæmu til með að ferðast svo náið saman um óbyggðir Afganistan um sumarið. Hann varð brátt heimagangur hjá þeim mæðgum. Það var Steina, mamma hennar, sem fór að kalla hann Adda sem hann sætti sig alveg við og undir því nafni gekk hann einnig í vinnunni hjá Ægi.

Þar tók hann svo þá stóru ákvörðun að koma út úr skápnum sem hommi. Bar það fyrst undir Hröfnu eitt kvöldið heima. Hann var orðinn ástfanginn af íslenskum homma, Jóa, sem vann á skrifstofunum hjá Ægir. Nokkrum mánuðum eftir að Addi fór aftur hafði Jói flust á eftir honum til London, bjó nú með honum þar og vann hjá bresku tryggingarfélagi.

Það var tekið að kvölda og sólarlagið var ægifagurt á leiðinni ofan fjöllin í vestur. Þau sáu brátt ljósin í Herat aftur eftir fimm daga ferðalag í rykmekki milli þorpa í fjalllendinu þar sem ljós og rafmagn var óþekkt að mestu. Hún var nokkuð sátt við árangurinn. Í ferðinni höfðu þau sett gervifætur á fjórar konur og þrettán menn. Einn úr upprunalega hópnum hafði dáið. Tveir karlar áttu enn eftir að fá fót. Annar þeirra var frá bænum Karukh sem var aðeins um fimmtíu kílómetra frá Herat. Hinn var frá litlu fjallaþorpi upp af Karukh og átti sá að vera kominn þangað á morgun til að fá fótinn sinn.

Það var komið myrkur þegar þau renndu upp að hótelinu í miðborg Herat. Hrafna stökk út með sitt hafurtask.

„Takk fyrir daginn, Addi minn! sjáumst í morgunmatnum – segjum klukkan hálf átta. Þá getum við lagt af stað um áttaleytið,“ kallaði hún af gangstéttinni til Adda sem sat eftir í jeppanum því hann ætlaði að ganga frá honum í læstri bílageymslu hótelsins.

Hún flýtti sér upp á herbergi og byrjaði á því að fara í langþráða sturtu. Naut þess að láta svalt vatnið renna niður líkama sinn. Hún brá sér að því loknu í baðslopp, kveikti á ferðatölvunni sinni, opnaði netið og fór inn á tölvupósthólfið sitt.

Þar biðu hennar yfir 80 póstar og um það bil helmingur þeirra ruslpóstur. Helmingurinn af því sem þá var eftir gat beðið. Á annan tug pósta voru frá móður hennar. „Ohh, mamma! Hvenær ætlarðu að hætta að ofgera?“ Hún ákvað að byrja á að lesa þá. Því var þá lokið. Sá elsti sagði frá því að Jóhann gamli, afabróðir hennar, hafði verið lagður inn á sjúkrahús eftir að hún fór og var talið að hann ætti stutt eftir. Næsti póstur frá henni var sendur frá Brussel þar sem hún var á fundi síðan voru nokkrir sem bara virtust vera henni sjálfri til sáluhjálpar. Þeir síðustu voru sendir að heiman. Síðasti var aðeins tveggja tíma gamall þar sem hún segir frá heimsókn sinni á sjúkrahúsið til Jóhanns gamla. Honum var að hraka.

Hrafna svaraði og sagði í grófum dráttum frá ferðum sínum síðan fyrir viku, að hún skrifaði henni síðast. Og að hún væri fegin að hafa litið inn til afabróður síns á Hrafnistu áður en hún fór og kvatt hann meðan hann var enn hress.

Þá byrjaði hún að lesa póstana frá Magnúsi yfirmanni sínum hjá Ægi. Þar var fyrst fundargerð sem hún renndi yfir og var að mestu sátt við. Svo hafði hann sent sem viðhengi nýja grein úr Washington Post þar sem sagði frá heimsókn sendinefndar bandarískra öldungadeildarþingmanna til Afganistan sem myndi afhenda stóra styrkinn til verkefnisins formlega meðan hún væri þar. Þá sendi hann áfangaskýrslu um árangurinn af ferð hennar til Palestínu snemma vors sem lofaði góðu og upplýsti hana um fyrirhugaða ferð til Rúanda.

Í pósti frá því á miðvikudag, sem var merktur með rauðu flaggi, voru svo boð um að mjög áríðandi væri að hún mætti í móttöku í miðstöð Rauða hálfmánans í Herat klukkan fimm daginn eftir. Það væri mikilvægt fyrir Ægi því þangað kæmi bandarísk sendinefnd undir forystu Daniels Corbeau öldungadeildarþingmanns og afhenti styrkinn og að Corbeau þessi hefði lýst yfir áhuga á að kynna sér þessa nýjung. Nafn þetta hljómaði kunnuglega, líklega úr fréttum. Eða – var það ekki þessi úr fréttunum áðan, hjá Adda, sem verið var að orða við forsetaframboð í Bandaríkjunum? Örugglega.

Og Magnús hélt áfram, upplýsti að sendinefndin sem hann færi fyrir væri á ferðinni til að kynna sér ástandið í Afganistan. Formanni þingnefndarinnar Corbeau þessum og félögum hans hafði verið kynnt þetta verkefni hjá Rauða hálfmánanum í Kabúl og þeim hafði fundist það áhugavert og óskað eftir að fá að kynnast verkefninu nánar þegar hann kæmi til Herat á mánudag og afhenti styrkinn. Hún yrði að kynna þeim þessa nýjung sem hún reyndar þekkti betur en flestir aðrir. Power Point kynning og sölugögn fylgdu með sem viðhengi.

Eftir strembna daga og nætur uppi í fjalllendinu var svona hanastélsverkefni ekki efst á óskalista hennar. Heilmikil tækifæri gátu auðvitað leynst í því fyrir hana og Ægi að kynna þessa nýjung í gervilimum fyrir mestu hernaðarþjóð heims ef hugsanlegur nýr forseti, sem hún ef til vill stæði frammi fyrir, tæki nú upp á því að vilja koma fótunum undir eitthvað af öllum þeim þúsundum fótalausra sem Bandaríski herinn var beint og óbeint ábyrgur fyrir.

Hún fengi víst ekki þann tíma sem hún hafði gert sér vonir um til að skoða þá merku borg Herat. Hún varð bara að sætta sig við það.

Hugur hennar fór í auknum mæli að beinast að rúminu mjúka sem beið hennar.

Hún leiddi ekki hugann að því eitt andartak, áður en hún sofnaði, að maðurinn sem hún átti að hitta daginn eftir yrði líklega orðinn valdamesti maður heims innan tveggja ára.

Ef hann þá lifði daginn af.

26. Kafli – 2007, júlí. Afganistan

„Þú heitir Assad?“ Hrafna leit aftur í skýrsluna. „Assad Reza Inaara, er það rétt borið fram hjá mér?“ spurði hún og brosti til hans. Hún kvað hægt og fast að með norðlensku harðmæli og lyfti augnabrúnum spyrjandi um leið. Hann kinkaði kolli feiminn. Hann var frekar smávaxinn og grannur, fríðleiks piltur með stór svört augu og hrafnsvart slétt hár. Hann var allnokkru yngri en flestir hinna sem valdir höfðu verið í fyrsta hópinn, ekki nema fimmtán ára – að verða sextán. Stæltur og virtist í góðu líkamlegu formi þrátt fyrir fötlunina.

„Þú ert yngstur allra sem fá fót að þessu sinni, veistu það Assad?“

Henni hafði verið sagt að forgang hefðu ungir menn sem hefðu fyrir öðrum að sjá eða væru mikilvægir fjölskyldum sínum. Hún spurði hvernig hann hefði slasast til að dreifa huga hans meðan hún var að undirbúa stúfinn. Addi túlkaði sögu hans jafnóðum fyrir hana.

Sagan vakti hrylling hjá henni. Hún gerði hlé á vinnu sinni og horfði með aðdáun í stór svört augu þessarar ungu hetju. Saklausu fórnarlambi hernaðarbrölts einhverra vestrænna stríðsherra óralangt í burtu.

Meðan að hulsan og þanefnið var að laga sig að stúfnum skoðaði hún heila fótinn, strauk jarkana sem voru bólgnir og siggsprungnir svo blóð og vilsa vall úr vegna mikils álags og lélegs fótabúnaðar. Hún tók eftir að hann var óvenju fótsmár.

Þegar hún hafði lokið við að ganga frá gervifætinum á Assad klæddi hún sig úr nýjum ítölskum „Scarpa“ gönguskóm af gerð sem hét Hekla og hún hafði keypt skömmu áður en hún lagði af stað frá Íslandi. Hún mátaði skóinn á heila fótinn á Assad. Hann passaði fullkomlega. Bjó um og sótthreinsaði sárið sem var opið og klæddi hann aftur í. Þá færði hún gervifótinn í hinn skóinn, stóð upp og brosti til Assads um leið og hún kyssti hann á kinnina. „Þú átt þá héðan í frá.“

Hún sá að Assad varð giska vandræðalegur yfir þessu frumkvæði hennar, vissi ekki að í og með varð það fyrir að þiggja gjöf frá konu frammi fyrir hópi sveitunga sinna svo hann vatt sér hálfgert undan í fyrstu. Svo tók hann á sig rögg, horfði af þakklæti í augu hennar og tók utan um hana klaufalega með feimnisbros á vör en við mikinn fögnuð og fliss vina hans umhverfis þau.

Gönguæfingar þeirra tveggja fóru að óskum þannig að fljótlega gengu þeir óstuddir og vandræðalaust og hlutu að lokum mikið klapp fyrir og fagnaðarlæti hópsins. Um hádegisbil voru þau búin að pakka saman. Að því loknu gaf hún Assad merki um að fylgja sér afsíðis, bak við jeppann, lagði hönd á öxl hans, horfði í augu hans og sagði á íslensku um leið og hún rétti honum skeiðahníf, 20 sentímetra langan eðalgrip í leðurskeiðum sem hún bar ávallt við belti á ferðum sínum:

„Þennan hníf gaf afi minn mér þegar ég varð sextán ára og var í unglingadeild björgunarsveitarinnar. Ég sé á skýrslunni að þú verður sextán ára fljótlega svo þetta er mín afmælisgjöf til þín. Hnífurinn er smíðaður af íslenskum

hnífasmið. Hann er handgerður og engir tveir hnífar eru eins. Skeftið er útskorin hvaltönn og mynstrið er gamalt íslenskt rúnaletur og á hnífnum stendur nafn mitt: Hrafna öðru megin og Huld hinumegin. Blaðið er þriggja laga handgert, sænskt eðalstál. Mér er sárt að láta hann af hendi en stundum er mér víst ekki sjálfrátt, aðrir sem stýra. Þetta er líklega eitt þeirra skipta. Ég get ekki útskýrt það betur en þú átt víst að fá þennan hníf. Og betur hefði líklega gengið hjá þér að skera fótinn frá stúfnum ef þú hefðir haft hann þegar slysið varð.“

Hún staldraði aðeins við og hugsaði sig um. Hélt svo áfram fjarrænum augum: „Hnífnum fylgir annars lítil saga. Amma mín setti sig mjög upp á móti þessari gjöf afa þegar hann kom með hnífinn og sýndi henni kvöldið fyrir afmælið. Fannst gjöfin ótæk. „Þú ætlar þó ekki að gefa stúlkubarninu flugbeitt vopn, Ásgeir Björnsson?“ Morguninn eftir, á afmælisdaginn minn, hafði henni snúist hugur og sagði við hann þegar hún vaknaði: „Gefðu henni Hröfnu minni hnífinn, Ásgeir. Þrátt fyrir allt blóðið mun hann reynast henni happagripur.“ Hún útskýrði aldrei hvað hún meinti né hvað hana dreymdi um nóttina. Hún dó um sumarið, blessunin. Nú færð þú hnífinn svo ekki lítur lengur út fyrir að hann eigi eftir að reynast mér einhver sérstakur happagripur. En gjörðu svo vel. Hnífurinn er þinn Assad Reza Inaara og gangi þér vel á nýjum fæti.“

Hún snéri sér ákveðið undan eftir þessa tölu og settist berfætt upp í jeppann farþega megin. Þau óku frá Karukh og hópurinn veifaði á eftir þeim. Hún sá í baksýnisspeglinum að Assad stóð fremstur í flokknum stoltur með nýjan fót, nýja skó og forláta skeiðahníf. Við hlið hans var nú kominn annar ungur maður, eldri þó en Assad, hávaxinn og skeggjaður. Hún hafði ekki tekið eftir honum í hópnum hugsaði hún. Hann hafði hinsvegar fylgst með henni vökulum augum allan morguninn aftarlega í hópnum.

Við hina hlið Assads stóð Ari.

*

Assad starði á eftir þessar velgerðarkonu sinni þar til jeppinn hvarf. Aldrei fyrr hafði nokkur stúlka komið eins miklu róti á huga hans og kenndir. Óþekktir straumar ólguðu í æðum hans og um hann fór sælukenndur hrollur eða fiðringur sem hann hafði aldrei fyrr fundið. Hann hafði aldrei séð jafn fagra konu, óskaði þess að það hefði tekið hana lengri tíma að fást við fótinn á honum. Hann fann enn ilmvatnsanganina í nösum sér og hvernig líkami hennar hafði þrýst að honum þegar hann þakkaði henni fyrir. Nývakinn manndómur hans hafði ekki setið þann unað af sér án þess að láta á sér bæra.

Þarna var hann loksins, hinn guðdómlegi sendiboði Allah sem hann hafði beðið um í bænum sínum síðan hann missti fótinn. Var nú loks kominn færandi hendi. Hann hugsaði til draumsins; fögur kona á hvítum svani, færandi honum leðurfót. Fátt var líkt með svani og jeppanum – nema að báðir voru hvítir. Og þetta með leðurfótinn skýrði sig sjálft nú, þegar hann stóð í skónum hennar. Aldrei fyrr hafði hann fengið jafn góðar gjafir. Og allar sama daginn. Fót sem gerði honum kleift að taka á ný fullan þátt í lífinu og fylgja draumum sínum eftir. Skó svo sterklega og fallega að enginn hafði séð neina þeim líka á þessum slóðum. Að síðustu þennan forláta hníf í skeiðum til að bera við belti sér, flugbeittan og prýddan framandi táknum.

*

„Hvað halda þessar vestrænu dræsur að þær séu? Niðurlægja karlmenn í öðrum löndum. Halda þær að þær geti hagað sér hér eins og hórur? Þær geta gert það heima hjá sér. Ekki hér. Það ætti að drepa þær.“

Assad heyrði ekki að bróðir hans var að tala við hann fyrr en bíllinn með þessa draumkenndu guðaveru var horfinn eftir veginum ofan hlíðarnar.

„Drepa hvern?“ spurði Assad annars hugar.

27. Kafli – 2007, júlí. Herat.

„Einhver bandarískur senator skal ekki koma í veg fyrir að ég skoði mig um í Herat. Jafnvel þótt hann væri forsetinn sjálfur.“ Hún var staðráðin í að nýta þann tíma sem byðist fram að fundinum til að skoða sig um í Herat, þessari fornu borg sem eitt sinn var höfuðborg heimsveldis sem náði frá Persíu alla leið til Kína.

Hrafna hafði, að ráði Adda, ákveðið að byrja á Bláu moskunni og ganga svo um basarinn leiðina sem lá í áttina að höfuðstöðvum Rauða hálfmánans. Hún ætlaði að svipast um eftir sandölum á sig í leiðinni. Þeir voru reyndar ekki ígildi gönguskónna sem hún gaf Assad en gönguskó þurfti hún ekki að nota meira í þessari ferð. Þá ætlaði hún að sjá hvað í boði væri á basarnum og kaupa eitthvert dæmigert handverk frá svæðinu ef hún sæi eitthvað sem vekti áhuga. En fyrst ætlaði hún í sturtu og næra sig.

Hún hafði pantað leigubíl í móttökunni þegar hún kom um kvöldið svo hún þyrfti því ekki að eyða tímanum í að ganga að moskunni þótt ekki væri það langt. Þegar út kom sá hún hvergi leigubílinn þegar hún skimaði eftir honum. Þá vatt smávaxinn, miðaldra maður sér að henni og sagði:

„Daksi? - Masjid-e jami?“

Persneska nafnið á moskunni hringdi bjöllum hjá henni. Hún hafði heyrt Adda nefna hana þetta. „Daksinn” var einslags fornaldarlegt fjórhól með tjald yfir og stóð þar álengdar. Hún settist upp í og þau óku af stað.

Júlísólin var brennandi heit og fátt um skugga utan við moskuna. Örlítils andvara gætti þó, sem svalaði. Moskan stóð fyllilega undir nafni sem Bláa moskan. Hún var hreint og tært listaverk í mósaík þar sem túrkís bláir litir í öllum tónum sindruðu í sólskininu. Hún gekk um þar sem ferðamönnum var heimilt að fara og hana langaði að dvelja þar lengur, settist að lokum á bekk um stund og naut þess að láta mögnuð áhrif þessa ævaforna helgistaðar múslíma hríslast um sig. Sagan virtist umlykja hana eins og andblærinn höfugi, með þungum hita, austurlenskum ilmi og seiðandi tónum. Jafnvel ekki laust við að framandi, kryddsætur bragðkeimur væri á vörum hennar. Fjöldi ferðamanna jókst. Bæði voru það vestrænir ferðamenn og aðrir, klæddir að hætti múslima. Á endanum stóð hún upp með semingi. Gekk af stað niður á basarinn. Hélt sig í skugga eftir því sem hún gat.

Hún hvarf ekki beint inn í mannþröngina. Hærri en flestar konur og auk þess klædd á vestræna vísu; í fölgrænar kakíbuxur sem náðu niður fyrir hné og stuttermaskyrtu úr ólituðum hör. Á höfði bar hún barðastóran stráhatt. Henni var heitt í súrefnislausri svækjunni á basarnum. Það lagði einkennilega blöndu rotnunarfnyks, þvagfýlu, lavendililms sem flestir tengdu annars við hreinlæti enda lavenidill mikið notaður í þvottduft og framandi, austurlensks kryddilms, og leðurlyktar. Allt eftir því framhjá hvaða búð hún gekk. En oftar var þó óþefurinn allsráðandi. Og flugur suðuðu undir, einkum þar sem ferska matvöru var að finna. Engin búð gat þó keppt við bás kjötkaupmannsins um vinsældir hjá flugunum. Loftið þarna var ansi ólíkt því sem sá, sem alist hefur upp við hreint sjávarloftið fyrir opnu Atlantshafi, vestast í vesturbæ Reykjavíkur, á að venjast.

Hún fitjaði upp á trýnið, blótaði hressilega upphátt á íslensku og tautaði „Ekkert kjöt á diskinn minn“ og lagði stóra lykkju á leið sína framhjá kjötmangaranum. Handan hans tóku við litlar verslanir handverksmanna; glerblásari sem blés glös, könnur og fleira fallegt úr fagurbláa glerinu sem Herat var þekkt fyrir, teppasali sem bauð handofin eðalteppi allt frá litlum bænamottum upp í tveggja til þriggja metra teppi í litríku, glæsilegu mynstri og litum. Þá tók við hver búrkusalinn af öðrum en vöruúrvalið virtist lítið, sami kóngablái liturinn á þeim öllum en útsaumuðu bekkirnir eitthvað mismunandi ef betur var að gáð. Einnig gekk hún hjá búðum járnsmiða, trésmiða, skósmiða, ávaxtasala og urmuls annarra smákaupmanna. Hana fór að þyrsta bæði í vatn og að hressa sig á sterku kaffi og tók að svipast um eftir útikaffihúsi þar sem hún gæti sest niður og litið í dagblöð á ensku. Þaðan sem hún gæti einnig fylgst með iðandi lífinu á basarnum þar til að móttökuboðinu kæmi í byggingunni þar sem Rauði hálfmáninn hafði aðsetur sitt við umferðargötuna rétt handan hornsins.

Hún rakst loks á lítið götukaffihús og valdi sér borð undir vegg. Þar yrði hún innan skamms í forsælu. Þaðan hafði hún yfirsýn yfir hin borðin og gat auk þess fylgst með markaðstorginu og séð niður á hornið á götunni þar sem hús Rauða hálfmánans var. Hún pantaði sér kaffi og flösku af köldu, kolsýrðu vatni og fann sér nýleg blöð á ensku að líta í. Fólk kom og fór, aðallega innfæddir karlmenn. Hvítklæddur múslími settist skammt frá og tók fram The Daily Afghanistan og fór að lesa. Fleiri komu en fóru og brátt voru flest borð setin og kliður jókst.

Tveir ungir, skeggjaðir múslímar birtust. Lituðust um þöglir. Sendu hvor öðrum augnagotur. Tylltu sér síðan við borðið framan við Hröfnu. Sá hærri var toginleitur, með langt íbjúgt nef sem virtist endalaust. Hinn leit út fyrir að hafa fengið í magann því hann hélt um sig miðjan, horfði flóttalega í kringum sig og var lengi að hagræða sér þegar hann var sestur.

„Æ, æ, komstu við hjá kjötmangaranum, blessaður minn.“ Hún tautaði ósmeyk á íslensku meðan hún virti mennina fyrir sér yfir blaðið. Sá lágvaxnari var heldur alvörugefinn og brúnaþungur. Henni fannst hún kannast við hann. Hún skoðaði hann nánar. Var þetta ekki sá sem stóð við hlið Assads í morgun? Hún var ekki viss. Þeir eru annars allir eins, hugsaði hún. Skeggjaðir með túrban, sveipaðir inn í lök sín. Líkjast allir þessum týpísku hryðjuverkamönnum í Hollywood kvikmyndum hugsaði hún með sér. Þessum tveimur virtist líða eitthvað illa svona á berangri, litu í átt til hennar nokkrum sinnum og tautuðu eitthvað sín á milli í hálfum hljóðum. Það var eitthvað við þessa náunga sem vakti hjá henni beyg.

Útundan sér, í mannþrönginni á basarnum, sá Hrafna öllu kunnuglegra andliti bregða fyrir sem hvarf jafnskjótt og það birtist. „Nú – eitthvað veit þetta á. Hvað viltu nú, Ari minn?“ tautaði hún í hálfum hljóðum. Snéri sér svo að lestrinum.

Hún hafði nú rennt yfir allt það markverðasta í ensku blöðunum svo hún stóð upp til að skipta þeim út fyrir ný. Skildi sólgleraugun sín eftir hjá hulstri merktu sér, næstum tómum kaffibolla og hálfri vatnsflöskunni svo borðið yrði ekki tekið meðan hún brygði sér frá. En þegar hún kom út aftur með ný blöð voru múslímarnir tveir búnir að flytja hafurtask hennar á borðið sitt og sjálfir sestir í svalan skuggann við borðið.

Hún stansaði við þegar hún sá þetta. Henni var misboðið og reiðin sauð í henni. Þar sem hún stóð þarna að því komin að framkvæma það sem hugur hennar bauð henni fyrst og hún hefði gert allstaðar annarsstaðar; ausa úr skálum reiði sinnar, birtist Ari henni aftur í mannmergðinni, starði á hana. Henni fannst eins og hann hristi höfuðið. Henni fipaðist við það og reiðin rjátlaði af henni. Sagði loks ákveðin með kaldhæðið glott og þrumaði yfir þeim á íslensku: „Jafnrétti kynja er ykkur líklega álíka framandi og Hávamál, fjárans karlremburnar ykkar.“ Hún bætti svo við sínu blíðasta brosi í lokin, hneigði sig, tók sólgleraugun og vatnsflöskuna með sér en skildi blöðin eftir hjá kaffibollanum. Gekk út á markaðinn án þess að líta við. Kaffihúsagestir höfðu þagnað meðan hún mælti þetta og menn störðu nú glottandi á vandræðalega múslimana.

Þessi viðbrögð hennar kom þeim kumpánum í opna skjöldu. Engin kona hegðar sér svona. Þeir litu hvor á annan eins og illa gerðir hlutir og skildu hvorki upp né niður. Þegar hún var komin út á götu og hugsaði sig um, var hún þakklát Ara vini sínum fyrir að stoppa sig af. Í þessum heimshluta niðurlægir kona ekki karlmann, hvað þá búrkulaus, vestræn kona tvo talíbana. Og það á opinberum vettvangi.

Hún var stundarkorn að ná sér niður eftir þessa uppákomu og rölti annars hugar aftur um basarinn og þræddi skugga sölutjaldanna. Setti loks símspilarann sinn í gang til að loka á köllin, hrópin og skarkalann á markaðnum og valdi Fisherman’s Woman með Emilíönu Torrini.

Þegar klukkan var orðin hálf fimm tók hún stefnuna í áttina að húsi Rauða hálfmánans. Í sölubúð með leðurvörur fann hún sandala sem henni líkuðu. Prúttaði þá niður um örfá afgani – svona til málamynda. Hélt svo áfram.

Hún var tímanlega í því og stansaði í skugga í innskoti á húsveggnum fyrir framan húsið og hallaði bakinu upp að veggnum stundarkorn fegin forsælunni, áður en hún færi inn. Meðan hún beið þarna og hlustaði á Emilíönu í heyrnartólunum varð hún enn vör við nærveru Ara án þess þó að sjá hann. Það var orðið sjaldan að hún fyndi svo oft og sterkt fyrir honum, eins og síðustu daga. Hún vissi eiginlega ekki alveg hvernig hún átti að túlka nærveru hans en fannst það samt veita sér einhverja gamalkunna öryggiskennd. Svona eins og að vera í fylgd með gömlum vini í einmanaleika þessarar mannmergðar.

Emilíana var að byrja að syngja lag sitt Lifesaver þegar bílalestin renndi upp að húsinu. Það varð uppi fótur og fit á gangstéttinni. Það æsti upp forvitni fótgangenda að sjá lest fimm lúxusbíla þarna. Fremstur fór herjeppi í felulitum með tveimur hermönnum. Síðan tveir svartir, rykugir Hummerar með dökkum rúðum. Lestina rak svo annar herjeppi. Lestin staðnæmdist um fimmtíu metra frá Hröfnu. Hermenn stukku út. Hlupu að Hummer jeppunum tveimur og opnuðu. Út komu þingmennirnir fjórir. Tveir í hvorum Hummernum, auk fylgdarliðs. Klæddir gráum og drappleitum sumarjakkafötum.

Athyglin beindist mest að háum, myndarlegum manni um fimmtugt. Sá var greinilega miðdepillinn. Sólbrúnn. Hrafnsvart hárið var að byrja að grána í vöngum. Hann var skarpleitur til augnanna og glettinn. Hvasst og kvikt tillit. Sterka áru og fyrirmannlega en þó vingjarnlega. Kankvíslegt bros. Henni fannst hún kannast við manninn. Hún átti að þekkja hann fannst henni. Líklega var það bara úr sjónvarpinu og blöðum. Þetta hlaut að vera þessi Daniel Corbeau.

Augu hans staðnæmdust sem snöggvast á henni. Hann virti hana fyrir sér með áhuga. Rannsakandi. Hnyklaði brúnir. Sendi henni síðan óræða brosvipru og varfærið nikk. Hún fann að hún roðnaði. Brosti samt feimnislega og hikandi á móti. Hvað er á seyði, Hrafna? Ég hef ekki fundið fyrir feimni síðan á gelgjunni. Sá virðist nú aldeilis vera upp á kvenhöndina. Er hann nú ekki aðeins í eldri kantinum til að láta si-sona? Hún átti þó erfitt með að hvika augum sínum af honum af einhverjum orsökum. Horfði ótrauð á móti. Hún reyndi að láta lítið fyrir sér fara þarna í jaðri hringiðunnar. Ákvað að hinkra aðeins með það að fara inn þar til fyrirmennin væru horfin þangað.

Skyndilega merkti hún ókyrrð að baki sér. Leit við. Kom um leið auga á annað andlit í þvögunni sem hún þekkti strax aftur. Hún horfði sem snöggvast í augu annars talíbanans af kaffihúsinu. Þess lægri.

Hann veitti henni ekki athygli. Starði framhjá henni tryllingslegum augum. Um leið skynjaði hún að eitthvað var ekki eins og það átti að vera. Þegar talíbaninn nálgaðist hana sá hún að hann hélt á einhverju. Beindi því niður með læri sínu. Innan kuflsins. Þetta var hríðskotabyssa. Hún hafði aðeins séð svona vopn í bíómyndum.

Hann hóf skotvopnið á loft. Gretti sig. Rak upp öskur um leið og hann hljóp af stað með byssuna í mittishæð. Byrjaði að skjóta inn í mannþröngina.

ÞAÐ ER SENATORINN! HANN ÆTLAR AÐ DREPA SENATORINN!

laust skyndilega niður í huga hennar.

Upplausn, öskur og óp! Allt þetta varð nú allsráðandi á gangstéttinni. Blandaðist gelti vélbyssunnar. Handan götunnar horfðist hún allt í einu í augu við Ara. Hann stóð einn. Kyrr. Virtist algjörlega ósnortinn af atburðunum. Hvessti augum sínum á hana. Yfirvegaður. Dáleiðandi. Hún var nú orðin næst byssumanninum. Til hliðar við hann. Var því ekki í skotlínu. Ari kinkaði kolli svo varla varð merkt. Hún undraðist eigin viðbrögð sem komu algjörlega óhugsað. Ósjálfrátt. Án þess að hún hefði nokkuð fyrir því að setja þau í gang – eða möguleika á að stöðva þau.

Hún brá fæti sínum fyrir talíbanann þegar hann hljóp framhjá henni. Hann steyptist á höfuðið. Bar olnbogana fyrir sig. Lenti með byssuna þvert undir sér. Hún skynjaði að hún yrði að fylgja þessu eftir og henti sér á bak hans áður en honum tókst að snúa sér við. Náði um leið taki á byssunni með báðum höndum. Sitt hvoru megin við höfuð hans. Tókst að rykkja henni upp að hálsi hans. Beindi hlaupinu um leið til hliðar. Skotahrinan lenti nú á húsveggnum þar sem hún hafði staðið. Hún hafði múslímann undir. Þau byltust um á gangstéttinni. Hún hélt eins fast og hún gat utan um hann. Togaði byssuna enn fastar að hálsi hans. Byssan gelti ekki lengur. Fingur hans hafði skroppið af gikknum.

Sá langi með nefið endalausa var nú kominn aðvífandi. Dró upp rýting um leið og hann beygði sig yfir þau þar sem þau veltust um. Hún fann nístandi sársauka í síðunni og kviðarholi. Sér þá hvítklædda múslíminn sem setið hafði álengdar á kaffihúsinu fyrr um daginn og lesið The Daily Afghanistan, bregða hnífi á háls þess langa. Sparkaði síðan hríðskotabyssunni undir bíl svo ekki næðist til hennar. Hún sá blóð renna undan sér á gangstéttinni. Sá langi hneig líflaus niður við hlið hennar með blóðugan hníf sinn í hendi sér. Byssumaðurinn, sem nú var vopnlaus velti sér út af gangstéttinni. Spratt á fætur. Stökk út á götuna milli tveggja bíla. Inn í þann fremri sem brunaði af stað. Hún reyndi að rísa upp við dogg en heyrði um leið byssugelt og skothvin yfir höfði sér. Bandarísku hermennirnir skutu á eftir flóttabílum en hættu þegar hún reisti sig og kom í skotlínu. Stukku þá út á götuna en of seint. Flóttabíllinn var horfinn. Mannhaf lokaði leiðinni eins og Rauðahafið. Augu hennar hvörfluðu þangað sem hún bjóst við að finna múslímann hvíta. Sem drepið hafði þann langa áður en hann náði að drepa hana. En hann var horfinn. Hún leit í átt til þingmannanna. Sá að Daniel Corbeau og einhverjir fleiri lágu blóðugir á gangstéttinni. Vopnaðir hermenn krupu hjá. Aðrir hlupu í átt til hennar með brugðnar byssur. Vegfarendur þustu hrópandi af skelfingu í allar áttir. Á sömu stundu leit öldungadeildarþingmaðurinn upp og þau horfðust í augu í annað skiptið þennan dag.

“Jæja, í hvern fjandann var ég nú að koma mér.“ stundi hún upp með herkjum. Henni fannst Ari krjúpa við hlið sér. Sírenuhljóð var það síðasta sem hún heyrði áður enn hún hneig út af.

28. Kafli – 2007, júlí. Herat.

„Hvernig hefur stúlkan frá Rauða krossinum það, „The Lifesaver“ eins og pressan er víst farin að kalla hana? Mig langar til að fá að heilsa upp á hana. Þakka henni fyrir lífgjöfina ef það er hægt.“

Daniel Corbeau lá í ferðarúmi tengdur slöngum úr pokum sem dingluðu á stöng yfir honum. Það var verið að undirbúa för hans með herflugvél til Bandaríkjanna ásamt hinum þingmönnunum.

„Henni hefur verið haldið sofandi. En hún ætti að fara að vakna hvað úr hverju. Ég skal sjá til hvað ég get gert. Hnífur al-Qaeda skæruliðans skemmdi sem betur fer engin líffæri en hún missti mikið blóð. Rétt eins og þú.“

Hjúkrunarfræðingurinn lauk við að undirbúa þingmanninn til ferðarinnar, bað hann svo að bíða andartak og hvarf fram á ganginn.

Skömmu síðar kom hún brosandi inn. „Stúlkan er einmitt að vakna. Verður líklega eitthvað vönkuð og þvoglumælt. Man kannski ekki allt sem gerðist eða það sem þú segir við hana.“ Hún tók rúmið úr bremsu og hækkaði bakið. „Jæja, eigum við að reyna?“

„Endilega. Ef þið teljið það óhætt. Mér þætti ótækt að fara héðan án þess að hitta hana. Þakka henni fyrir hugrekkið. Og lífgjöfina,“ svaraði Corbeau.

„Gerum það. Þér er ekkert að vanbúnaði að yfirgefa sjúkrahúsið og fara um borð í vélina að því loknu,“ tilkynnti hjúkrunarfræðingurinn honum og hringdi eitt símtal, sagði síðan: „Sjúkrahússtjórinn, Dr. Sherzai, kemur á hverri stundu. Hann mun fylgja þér út.“

29. Kafli – 2007, júlí. Herat.

Hann var kominn með hreðjatak á næsta forseta Bandaríkjanna. Hann yrði eins og strengjabrúða í höndum hans. Þetta var brilljant flétta. En til þess yrði Daniel Corbeau reyndar að verða næsti forseti Bandaríkja Norður Ameríku. Líkurnar á því voru meiri en minni. Og hann gat lagt ýmislegt af mörkum til að auka líkur á því.

Síminn á borðinu hringdi.

„Yasir hér!“ hann var pirraður og hélt áfram viðstöðulaust: „ég er ekki við og verð ekki við það sem eftir er dags.“ Hann skellti á án þess að kveðja eða líta af skjölunum sem hann hélt á.

Hann kveikti sér í nýrri sígarettu með þeirri gömlu. Skoðaði útprentunina á niðurstöðu meinatæknisins aftur og aftur hugsi. Dró að sér stóran smók. Hélt honum niðri í sér af nautn meðan hann hallaði sér aftur í fjaðrandi netbakið á skrifstofustólnum. Blés loks reykskýi frá sér upp í loft og spennti ánægður greipar aftan við hnakka.

Brennheit síðdegissólin skein í gegnum mjóan, fagurlega steindan, gólfsíðan gluggann til hliðar við hann. Geislarnir mynduðu hallandi, misgilda sólstafi; rauða, bláa, gula og fjólubláa, í reykmettað loftið á skrifstofunni hans.

Þegar sígarettan var rúmlega hálfnuð drap hann í henni í yfirfullum öskubakkanum með fálmkenndum hreyfingum. Safnaði blöðunum saman. Sló neðri brún þeirra nokkrum sinnum niður í borðplötuna án sýnilegs árangurs. Í stað þess að ganga frá þeim inn í möppuna sem lá opin frama við hann á borðinu, braut hann þau saman í miðju, eftir endilöngu. Stakk svo í vasann innan á jakkanum.

Hann tók upp símann en hikaði og lagði tólið aftur á. Seildist eftir farsímanum sínum. Sló inn númer sem hann geymdi í eigin minni. Hann þurfti að bíða drykklanga stund. Blár reykur liðaðist lóðrétt upp af stubbahrúgunni í öskubakkanum og sá til þess að metta loftið enn meira. Hann hóstaði nokkrum sinnum. Hóstinn tætti sundur reykjarlagðinn í aldauðu loftinu þarna inni. Langt var síðan ferskt loft hafði komist inn um opnanlega fagið í glugganum litríka.

„Við þurfum að hittast.“ Rödd hans var rám. „Já. Strax.“ Hann hóstaði og ræskti sig. „Nei, ég get ekki talað um það í síma, en þetta varðar nýja hugmynd sem ég hef fengið sem getur markað þáttaskil í baráttu okkar… Við þá, já… Stórt mál? … Neei, það væri vægt til orða tekið. Risavaxið.“

Þögn var meðan sá á hinum endanum sagði eitthvað. „Það varðar hann – já, aftur.“ og eftir örstutta bið. „Já, ný áætlun… en hún beinist að stúlkunni sem bjargaði lífi hans.“ Hann lauk samtalinu óþreyjufullur: „Við hittumst þá strax – sami staður og venjulega – ég verð kominn þangað innan hálftíma.“

Hann leit á klukkuna um leið og hann rauf samtalið með þumalfingrinum án þess að kveðja. Því næst snéri hann sér að tölvunni og hlóð upplýsingunum sem hann hafði fengið sendar fyrir stundu frá meinatækninum inn á USB lykil sem hann svo stakk í vasann. Staldraði við og horfði hugsi út í reykmettað loftið áður en hann tók til við að hamra á lyklaborðið. Sendi að lokum svarið til meinatæknisins:

Vel gert Halal! Svona árvekni er mikilsmetin og hraðar frama þínum og mikilvægi þitt í augum Allah.

Kv.

Yasir

Hann glotti þegar hann las þessi hvatningarorð sín til Halals aftur og tautaði: „Ekki getum við látið sjálfan Allah bíða eftir nærveru þinni, er það? hehehe.“ Fletti því næst upp í starfsmannaskrá sjúkrahússins þar til hann fann nafn og heimilisfang Halals. Skrifaði það niður á lítinn, gulan minnismiða. Reif hann af blokkinni og límdi inn í veskið sitt. Fann, eftir stutta leit, gult A4 blað í skjalaskáp aftan við sig og reif hornið sem ljósmynd var á af blaðinu. Eyddi því næst gögnunum sem hann fékk send síðast í innanhússpóstinum úr tölvukerfi sjúkrahússins, stóð upp, setti fartölvuna sína sem stóð opin við hliðina á borðskjánum, í töskuna. Það var kominn tími til bæna. Hann kraup á kné sín á bænamottu undir glugganum litríka og bað.

„Þökk sé þér, Allah. Fyrir þína miklu forsjá atvikaðist það að ég bjargaði lífi stúkunnar einu sinni fyrir löngu. Þú gafst mér því líf hennar þegar hún var barn til að eiga það inni til síðari nota. Þú hefur nú sent hana á minn fund til merkis um eignarétt minn á hennar lífi og til þess að hugur minn fengi þá hugljómun sem hann öðlaðist í dag. Engir sigrar vinnast án fórna. Viska þín er hafin yfir allt sem jarðneskt er.“

Því næst gekk hann út og læsti á eftir sér.

30. Kafli – 2007, júlí. Herat.

Henni fannst hún vera að leika sér við vin sinn Ara á sólgylltri strönd. Þau voru að togast á um rekaspýtu og hlógu dátt þegar hún datt á rassinn í mjúkan, sólvermdan sandinn.

Það var ótrúlega fallegt í draumnum. Sumar við lítinn vog á eyðiströnd einhvers staðar á Íslandi. Sólin glitraði á gárum hafsins sem annars var fagurblátt eins langt og augað eygði. Gráblár, mjúkur sandurinn þrýstist upp á milli tánna og þegar fram í flæðarmálið kom var hann orðinn biksvartur og þéttur. Bárurnar skvettust upp á bera leggina svalandi kaldar í hlýrri sumargolunni.

Þau reyndu að hlaupa undan öldunum er þær féllu upp á sandinn og aftur út á eftir þeim þegar þeim fjaraði út. Fundu alls kyns nýstárleg leikföng uppi á fjörukambinum, sjóreknar spýtur, kræklótt sprek og rótarhnyðjur sem minntu á kynjaverur og sjóskrímsli af öllum stærðum, allt upp í stóra tréboli langt að rekna. „Alla leið úr rússnesku barrskógunum við Hvítahaf,“ sagði afi.

Hún áttaði sig ekki alltaf á hvar þau voru í draumnum. Stundum virtist eins og þau væru í fjörunni framan við Faxaskjólið en þess á milli á einhverri eyðiströnd langt í burtu. Stórbrotið, fjalllent umhverfið minnti hana þó mest á Fjörðurnar sem hún hafði einu sinni komið í með afa sínum, ömmu og mömmu. Vísa Látra Bjargar, sem amma hafði svo oft haft fyrir hana, leið í gegnum hugann:

Fagurt er í Fjörðum

þá Frelsarinn gefur veðrið blítt,

heyið grænt í görðum,

grös og heilagfiskið nýtt,

en er vetur að oss gerir sveigja

veit ég enga verri sveit,

um veraldarreit,

menn og dýr þá deyja.

Þau fundu sjóreknar glerflöskur, sandblásnar af náttúrunnar hendi og aðrar glærar. Leituðu að flöskuskeytum í þeim með því að bera þær upp í sólarljósið.

Hvítir mávar svifu fimlega rétt yfir haffletinum, ráku upp hláturrokur af og til og prúðbúinn hópur æðarblika, í svörtu og hvítu, vaggaði úandi í sólspili aldanna rétt undan landi. Þeir skiptu sér ekkert af kollunum sem sýndu þá fádæma félagsvitund að safna öllum ófleygum ungum á milli sín og gátu þannig betur, í sameiningu, varið þá alla fyrir flugárásum mávanna. Ferskur sjávarilmurinn fyllti vitin.

Þau hoppuðu parís um stund í flæðarmálinu og álengdar trítluðu sendlingar svo títt að fætur þeirra sáust ekki, heldur virtust þeir svífa yfir sandinum. Yfir fjörukambinum sveimuðu kríurnar á varðbergi, gargandi, steyptu sér niður í höfuðið á þeim sem komu of nærri ungunum þeirra.

Hún horfði á eftir Ara hlaupa með ströndinni, fjarlægjast sig, í áttina að höfðanum sem afmarkaði litlu víkina öðru megin. Hún kallaði á eftir honum en hann heyrði ekki fyrir seiðandi kliðnum í bárunum þegar þær brotnuðu áður en þær teygðu sig mjúklega upp á sandinn. Maður stóð undir hamrinum og beið eftir honum, rétti út hönd sína þegar Ari nálgaðist og saman leiddust þeir hönd í hönd og hurfu loks bak við björgin stóru undir þverhníptum höfðanum.

Hún gekk með afa Ásgeiri og Huld ömmu gróna götuna upp að kirkjugarðinum gamla. Grjótveggurinn umhverfis hann var fallinn víða og punturinn stakk sér upp úr grjótmönunum. Legsteinar og krossar voru næstum horfnir í grasbeðju eða stóðu skakkir, þeir sem ekki voru fallnir. Á skófgulum, tilhöggnum steinkrossi sem enn stóð sat hrafn, velti vöngum og fylgdist með komufólki. Hið eina sem eftir lifði af sögu fólksins sem þarna hafði búið öld fram af öld voru nokkur nöfn á legsteinunum sem enn stóðu uppi og undir þeim fæðingar- og dánardagar.

Og svo lífseigar munnmælasögur.

Gömlu hjónin gengu með Hröfnu á milli sín um aldinn grafreitinn og amma Huld gerði krossmark yfir þeim fáu leiðum forfeðra sinna sem hún gat enn borið kennsl á. Á einu þeirra var ávalur sjávarsteinn, lúinn með máðu, klunnalega klöppuðu letri undir krossi:

Hjer hvíla:

Steinn Magnússon

Fæddur þann 18. Marz 1698

Dáinn þann 15. Okt. 1736

Og hans elskaði sonur:

Ari Steinsson

Fæddur þann 4. Júní 1728

Dáinn þann 15. Okt. 1736

Þeir hvíli í friði.

Gular skófir höfðu haft ómældan tíma og endalaust næði til að vinna skreytilist sína á dökkgráum steininum. Þau lutu öll höfði andartak, signdu svo yfir leiðið og gengu hljóð í átt að bílnum. Hrafna hljóp aftur niður í fjöruna að gá að Ara.

Sandlóa lék sig vængbrotna og skjögraði skríkjandi á undan Steinunni er hún gekk fram á malarkambinn að hyggja að dóttur sinni. „Hrafna mín! Komdu nú! Afi og amma eru komin inn í bíl og bíða. Við verðum að fara að drífa okkur áfram til Húsavíkur. Við gistum þar í nótt. Kannski förum við og skoðum hvali þar. Komdu! Klukkan er orðin margt.“

Hún sinnti þessu engu. Kláraði að hoppa parísinn sem þau Ari höfðu strikað í sandinn, leit svo aftur í átt að höfðanum þar sem hann hafði horfið. En hvorki hann né ókunna manninn var þar að sjá. Það var byrjað að falla að og öldutungurnar höfðu sleikt burt spor Ara í sandinum. Hún hljóp upp á fjörukambinn í áttina að mömmu sinni og kallaði á leiðinni: „Bless, Ari minn. Ég þarf líka að fara. Ég kem kannski einhvern tíma aftur að heimsækja þig og leika við þig!“

Árvökul krían kom aðvífandi. Stöðvaðist andartak í loftinu yfir henni. Lét svo nægja að kasta kveðju á hana með langdregnu, frekjulegu gargi. Hún og sandlóan gátu nú farið að snúa sér að uppeldi unga sinna óáreittar um sinn á þessari friðsömu eyðiströnd, einni af þeim nyrstu á Íslandi.

Minning og draumur runnu nú saman í eitt fyrir henni í svefnmókinu.

Volvoinn hans afa, varð allt í einu að Hummer í felulitum. Inni í honum sátu senatorinn, mamma hennar, afi og amma. Við stýrið var hvítklæddi múslíminn. Þau kölluðu á hana öll og hvöttu til að flýta sér en hún gat sig ekki hreyft. Kríurnar með túrbaninn svarta gerðu árás á hana. Múslíminn hvíti stökk út úr bílnum, greip hana í fangið og bar aftur til bílsins. Allt varð nú rautt. Hún hrökk upp úr mókinu.

Rauði liturinn skýrðist, varð að blóðpoka yfir höfði hennar og rauð plastslanga niður úr honum endaði í æð á handlegg hennar.

Hún þurfti stundarkorn til að átta sig á stöðu sinni. Loks rann upp fyrir henni hvað gerst hafði. Um leið fann hún verkinn vinstra megin í kviðarholinu. Hjúkrunarfræðingur kom inn til hennar í því að hún vaknaði. Hún spurði enn rugluð hvar hún væri og var svarað á ensku að hún væri á sjúkrahúsinu í Herat í Afganistan.

„Hvað kom eiginlega fyðið?“ spurði hún vönkuð, veiklulega.

„Manstu ekkert hvað gerðist?“ Hjúkrunarfræðingurinn sem var merktur Fatima horfði á hana. Hún hristi loks höfuðið með erfiðismunum.

„Þú lentir í götuátökum og varst stungin í síðuna. Hnífsblaðið gekk inn í kviðarholið en helstu líffæri sluppu ósködduð. En þú misstir nokkurt blóð en varst annars heppin. Þetta hefði getað farið mun verr. Læknirinn bjó um sárið og þú þarft nokkra daga til að jafna þig hér og síðan þarftu að taka því…

„Hvað vaðð um þenatoðinn?“ hún mundi nú glefsur úr því sem gerst hafði og greip fram í fyrir hjúkrunarfræðingnum en tunga hennar var eins og sólþurrkaður leðursóli; þykk, þurr og óþjál. Hún saup á vatnsglasi sem Fatima færði henni.

„Tveir sluppu alveg. Hinir tveir eru hér á sjúkrahúsinu. Annar þeirra slasaðist alvarlega fékk skot í brjóstholið og lunga féll saman en hinn slapp með tvö skot í lærið, önnur kúlan braut lærlegginn.“ Hjúkkan stakk hitamæli upp í Hröfnu.

„Hvoð þeiðða þlaþaðiðt alvaðlega?“ spurði hún enn þvoglumæltari með mælinn uppí sér.

„Senator Corbeau. Hann fór fremstur en hann er úr lífshættu – þökk sé þér. Hann fer með þeim hinum í flug til Bandaríkjanna á eftir.“ Hjúkkan breytti um tón og hélt áfram brosandi: „Hann vill koma og heilsa upp á þig núna áður en hann flýgur heim. Krafðist þess að fá að sjá lífgjafa sinn áður en hann færi.“

„Jedúddamía, áttu nokkuð vaðalit og maþkaða?

„JEDÚ… HVAÐ?“ Spurði Fatima forviða.

„Neeeei djók.“ Hún hló af veikum mætti að viðbrögðum Fatimu við kaldhæðni sinni, hlátri sem endaði í hóstakviðu. Hvort tveggja tók illa í skurðinn.

Hurðinni var hrundið upp og inn kom læknir og á eftir honum rúm á hjólum. „Jæja, hér kemur doktor Sherzai,“ sagði Fatima þá.

Ferðarúmi Corbeaus var ekið að rúmi hennar þannig að þau snéru hvort að öðru. Læknir í bláum búningi gekk fram fyrir og kynnti sig: „Sæl Hrafna, eða ætti ég heldur að kalla þig „The livesaver“. Ég er yfirlæknir hér á hersjúkrahúsinu. Hér er maður sem vill tala við þig.“

Rammur, framandi nikótínfnykur fylgdi þessum æðsta fulltrúa heilbrigðisins á staðnum. „Þjerþæ, nafnið hljómað kunnuglega – þekki ég þig ekki einhverþtaðað fðá? spurði Hrafna hugsi. Þessi nikótínfnykur var einnig kunnuglegur.

„Jú, jú við áttum tal saman fyrir aðgerðina, áður en við svæfðum þig. Mér þykir þú góð að muna það.“ Yasir Sherzai gerði ekki meira úr þessu en vék frá og leit á manninn í ferðarúminu aftan við sig. Dró rúmið hans nær hennar.

Corbeau brosti glettinn um leið og hann sagði hátt, eins og hann byggist við að hún heyrði illa; „Sæl vertu, ég heiti Daniel Corbeau og þú bjargaðir lífi mínu í fyrradag svo nú lítur út fyrir að ég skuldi þér eitt slíkt.“

Einhver púki kæruleysis og kaldhæðni sat í henni enda hálf vönkuð og dópuð eftir mikla lyfjagjöf. „OK! Þkildu baða Æ-Ó-JÚ-ið eftið þaðna á boððinu.“ Hún nikkað í átt að borðinu og sendi honum veiklulegt glettnisbros.

Hann skellti uppúr. „Þér er ekki fisjað saman. Trúðu mér, ég endurgeld þér þetta seinna ef þú þarft á að halda – sem við vonum auðvitað ekki,“ bætti hann við snöggt og brosti. „Mundu það að ef þér liggur lítið við – hversu lítið sem það er – nefndu þá nafnið mitt. En hvað heitir þú annars og hvaðan ertu?“

„Ég? Ég heiti Ðabða og eð fðá Íðlandi,“ svarði hún og tungan virtist nú lömuð.

„Það var aldeilis afrek sem þú vannst fröken… „Brabra“,“ hann hló. „Ég verð að spyrja þig; er svona spontant afskipti af morðárásum vopnaðra al-Qaeda skæruliða hobbí hjá þér eða æfirðu svona inngrip einhvers staðar, að staðaldri?“ Hann hló. „Eða ertu kannski sérsveitarmanneskja heima á Írlandi eða í írska lýðveldishernum?“ bætti hann við hlæjandi.

„Íðlandi? Nei, nei, þetta eð kennt í öllum gðunnþkólum heima á ÍÞ-landi … neei djók – en hinþvegað þtaðvaði ég í bjöðgunaðþveit í möðg áð og þvo kann ég eitthvað fyðið méð í júdó.“

„Kannski með svarta beltið?“ spurði öldungadeildarþingmaðurinn þá og brosti.

„Aha - það eð víþt,“ svaraði Hrafna þá.

„Virkilega!“ Corbeau virtist fullur aðdáunar. „Leyniþjónustu bandaríska hersins hér er ráðgáta hver þessi hvítklæddi talíbani var sem drap tilræðismanninn sem réðist að þér með hnífnum. Hann hvarf gjörsamlega og hefur ekki fundist. Heppilegt að hafa svoleiðis menn nálægt sér.“

Dr. Sherzai greip nú orðið: „Sjúklingurinn er orðinn þreyttur sé ég og þolir ekki mikið meira í bili. Þú ættir heldur ekki að reyna meira á þig. Þú átt auk þess eftir að tala við blaðamenn. Og fljúga nokkur þúsund kílómetra.“ Yfirlæknirinn, sem ætlaði að fylgja Corbeau til sjúkrabílsins virtist bera umhyggju fyrir sjúklingum sínum fyrst og fremst. Farsími læknisins hringdi. Hann svaraði stutt; „Ok – já, við erum rétt að koma,“ snéri sér því næst ákveðinn að Corbeau og sagði: „Þú ætlar annars að veita þessum blaðamönnum, sem búnir eru að vakta bygginguna í tvo sólahringa, viðtal ekki satt?“

Corbeau kinkaði kolli og snéri sér svo að Hröfnu og sagði ákveðið: „Ég þakka þér fyrir lífgjöfina unga stúlka og mundu það ef ég get einhvern tíma gert eitthvað fyrir þig hikaðu þá ekki við – nei, þá krefst ég þess að þú hafir samband.“

Hann tók lausu hönd Hröfnu og þrýsti hana þéttingsfast horfði rannsakandi augum, fullum þakklætis, í sljó augu hennar. Bað lækninn því næst um penna, skrifaði eitthvað aftan á nafnspjald sem hann dró upp úr veskinu sem lá við hlið hans í sjúkrarúminu og stakk spjaldinu og einhverjum hörðum hlut í lófa Hröfnu. Hún kreppti ósjálfrátt hnefann um þetta tvennt í svefnrofanum.

„Guð blessi þig, fyrir það sem þú hefur gert, fröken… eeh, Bjargvættur?” En hún var sofnuð.

*

Yfirlæknirinn og Fatima óku Corbeau öldungadeildarþingmanni út úr sjúkrastofunni, áleiðis að lyftunni. Á leiðinni afsakaði læknirinn sig, klappaði leitandi á brjóst sér, sagðist hafa gleymt pennanum og bað hjúkrunarfræðinginn að bíða sín við lyftuna. Þegar hann kom inn í sjúkrastofu Hröfnu dró hann krumpað kortið varlega úr krepptum hnefa hennar og skrifaði hjá sér einkasímanúmerið sem Corbeau hafði skrifað aftan á það, lagði það svo á náttborðið og hraðaði sér út. „Maður veit aldrei.“ Persneski kötturinn glotti.

Andartaki síðar voru þau umkringd leifturljósum og frammíköllum blaðamanna.

Yasir velti fyrir sér undarlegum duttlungum tilviljananna á meðan hann stóð þarna álengdar og beið eftir að Corbeau lyki sér af við blaðamennina. Eða voru þetta ekki bara órannsakanlegir vegir Allah? Verðandi forseti Bandaríkjanna var að þakka íslenskri stúlku fyrir lífgjöfina eftir banatilræði sem ég fyrirskipaði á honum. Lýsti því yfir að hann skuldi henni líf sitt. Lífi þessarar sömu stúlku bjargaði ég í Danmörku fyrir mörgum árum. Samkvæmt því ætti hún að skulda mér líf sitt – og það sem sagt veðsett með lífi Corbeaus. Það setur mig í ansi opna stöðu, sem skuldheimtumaður!

Hann glotti ánægður við þessar hugleiðingar sínar.

31. Kafli – 2007, júlí. Herat.

„Hægri!“ Hamid sagði þetta áður en hnefarnir komu yfir borðröndina og horfði ákveðinn á Yasir.

„Svart.“ Yasir gat ekki leynt brosvipru þótt hann reyndi.

Hamid dró þungt andann og dæsti. Þeir stilltu taflmönnunum upp.

Yasir vissi að efnaverkfræðingurinn hafði hvorki hugmyndaflug né slægð til að láta sér detta í hug að hann tók alltaf tvö svört peð, svo lítið bar á, þegar hann lét aðra velja hnefa. Sýndi aldrei í hinn hnefann, fullviss um að menn veittu því ekki eftirtekt.

Sigurviss lék hann kóngspeði hvíts fram um tvo reiti, hóf um leið mál sitt í hálfum hljóðum, hægt og yfirvegað: „Allah færði mér mikinn feng á sjúkrahúsið í fyrradag eins og þú veist; verðandi forseta Bandaríkjanna. Forsjón Allah er mikil og nú lít ég á það sem vilja hans og verk, að þessum tveimur mönnum ÞÍNUM tókst EKKI að drepa fórnarlambið þann dag.“

Hamid hnykkti til höfðinu þegar hann notaði orðin þínum og ekki með því að leggja sérstaka áherslu á orðin. Það pirraði hann greinilega.

„Úr þessu rættist þó eins vel og hugsast gat. Þökk sé Allah fyrir visku sína. Við eigum því í raun íslensku stúlkunni mikið að þakka að hafa bjargað lífi hans. Eftir það sem á undan er gengið verður Corbeau okkur miklu meira virði lifandi sem forseti Bandaríkjanna en dauður senator. Allah sá þetta fyrir.“

Hamid leit upp spyrjandi. „Hvernig má það nú vera?“

Yasir sótti tyrkneskan sígarettupakka inn á sig og kveikti sér í og hóstaði reyknum framan í Hamid eftir fyrsta sogið. „Fyrst vil ég undirstrika það að flétta þessi gengur ekki upp fyrr en Corbeau er orðinn forseti svo við þurfum að sýna þolinmæði á meðan og vona að ekkert komi fyrir vin okkar þangað til hann verður orðinn næsti forseti Bandaríkjanna eftir hálft annað ár. Á næsta fundi AMO mun ég sjá til þess að fjáröflunarnetið okkar í Bandaríkjunum verði nýtt til að efla kosningasjóð hans – þótt undarlegt megi virðast. Það að bandarískir múslímar styðji hann er honum mikill akkur. Svo pirrar það Ísraela um leið og hvetur þá til enn meiri framlaga. Það verður líka til þess að Corbeau yrði að halda aftur af sér í þessu eilífa dekri Bandarískra ráðamanna við Ísraelsríki sem fyrir vikið hegðar sér eins og ofdekraður krakki. Liðsmenn okkar í Bandaríkjunum munu einnig vinna bak við tjöldin að kjöri hans bæði leynt og ljóst. En mikilvægast fyrir okkur er nú að tryggja það að hann og enginn annar setjist við skrifborðið í „Oval Office“ eftir kosningarnar. Þá er hann okkar! Fyrsti forseti Bandaríkjanna sem við höldum um hreðjarnar á, hehehe!“ Hláturinn endað aftur í dæmigerðu hóstakasti reykingamanns.

Hann fór nú í velundirbúin uppskipti á peðum á miðborðinu, horfði á Hamid sem hlustað hafði með yfirvegaðri eftirtekt eins og hans var von og vísa en missti svo þráðinn við uppskiptin.

„Ég skil ekki.“ Hamid blés reykjarmekki út um nasir sér með stunu og bjargaði sér fyrir horn frá lymskulegum gaffli með því að hrókera stutt. Bætti svo við hugsi: „En hvernig getum við beitt honum sem forseta, í þágu okkar málstaðar? Ekki ætlarðu eingöngu að keppa við ríka Gyðinga um framlög í kosningasjóðinn hans – kaupa hann þannig? Það yrði dýrt.“

Yasir var spenntur að sjá hvernig Hamid ætlaði sér að bjarga óvölduðum biskupnum. „Bæði og en þó ekki og þar komum við að þætti íslensku stúlkunnar – bjargvættsins.“ Hann leit í kringum sig eins og til að fullvissa sig um að hvergi væri heyrandi í holti nær, tók eins og ósjálfrátt loforð af Hamid um skilyrðislausan trúnað og hóf að opinbera honum fléttu sína hvíslandi.

Að góðri stundu liðinni hætti hann hvíslinu: „Ég tel samt nauðsynlegt að vita eitthvað um hagi þessarar stúlku áður en ég læt grípa til frekari aðgerða. Ég mun því fela Salim, vini mínum í Washington, að afla helstu upplýsinga um hana, kortleggja líf hennar. Ég mun svo miðla þeim upplýsingum til þeirra sem við veljum til þessa verks þegar þar að kemur og við högum aðgerðum okkar í samræmi við þær upplýsingar. Þú þarft að hugsa upp á hverjum þú stingur til verksins og byrja undirbúning. Ekkert má fara úrskeiðis. Ertu kannski kominn með einhverja í huga?“

Hamid valdaði biskupinn með drottningunni. „Jebb.“ Svar Hamids var stutt og laggott.

„Jæja, má ég spyrja hverja? Varla þó þá sömu og klúðruðu árásinni, skák!“

„Púff! Annan þeirra,“ sagði Hamid og drap í sígarettunni í öskubakkanum.

„Masood?“ spurði Yasir strax.

„Hinn er jú dauður,“ svaraði Hamid og horfði í augu hans.

„Ertu nú alveg viss um að það sé skynsamlegt val?“ Yasir var kominn með gaffal á Hamid – biskup dauðans matur – og eini kostur hans að forða kóngnum úr þessum gammbít á G6, fórna biskupnum.

„Ekki í vafa. Hann er ekki mönnum sinnandi yfir því að hafa ekki tekist að kála senatornum um daginn. Kennir stúlkunni um ófarir þeirra. Miður sín af skömm. Honum mun ekki mistakast aftur, því getur þú treyst Yasir. Ég bý hann undir þetta verkefni næstu mánuðina. Það er drjúgur tími til stefnu.“

„En hvern sendirðu með honum?“

Hamid hugsaði sig lengi um með grettu, tók báðum höndum um höfuðið eins og stangveiðimaður sem skyggnist eftir laxi í hyl. „Ég ætla að leyfa Masood að velja,“ sagði hann loks.

„Skynsamlegt, Hamid. Skák!“

„Úff! Þetta var lymskulegur leikur, mitt í hrókasamræðum.“

Hamid felldi loks svarta kónginn með selbita.

Yasir leit sigurreifur á Hamid, bætti við og var nú aftur farinn að hvísla: „Ég þarf svo að biðja þig um lítinn greiða svo hægt verði að loka öllum hugsanlegum lekaleiðum. Tryggja þarf varanlega þögn eins starfsmanns míns á sjúkrahúsinu, meinatæknis sem þar starfar. Hann býr yfir leyndarmáli sem hann MÁ ekki vita. Við viljum ekki hafa neina áhættu hangandi yfir höfðum okkar í þessu máli, er það? Lofaður sé Allah. Hér er nafnið og heimilisfang.“

Hann tók upp veskið sitt og rétti gula minnismiðann og afrifnu passamyndina yfir borðið til Hamid, sem tók hvort tveggja og skoðaði.

„Halal. Ég skal sjá um að þögn hans verði tryggð.“

„Það er nóg að kynna hann bara sem Achmed, til dæmis, fyrir þeim sem þú velur til verksins.“

„Ég skil,“ svaraði Hamid.

„Aukin ránmorð er vaxandi áhyggjuefni hér í borg og þótt einhverjir komist lífs af úr þeim lifa þeir ekki alltaf af á bráðamóttökunni. Það þekkir þú manna best, ekki satt, Yasir?“

„Jú biddu fyrir þér. Blessaður sé Allah!“ svaraði sjúkrahúslæknirinn og glotti.

*

Á leiðinni út velti Hamid fyrir sér slægð Yasirs. Hann hikar ekki við að beita öllum brögðum til að vinna. Jafnvel rýtingur í bakið á þeim sem hann teflir við jafnt sem þeim sem vinna fyrir hann. Kannski er ég farinn að læra einhver slóttugheit af Yasir eftir allt saman. Mér tókst alla vega að halda því frá honum að sá sem Masood velur nær örugglega með sér er aðeins sextán ára unglingur, einfættur – nýkominn með gervifót. En ég á nú líka eftir að kenna unga manninum sitt lítið af hverju þar til að þessu verkefni kemur. Og svo þarf nú þessi Corbeau að verða forseti fyrst.

Óskiljanlegt þetta með svörtu mennina. Geta líkurnar á því að fá svart verið meiri? Nei! Útilokað! Verkfræðingurinn fyrirvarð sig fyrir að láta sér detta slíka firru í hug, hristi höfuðið í uppgjöf.

Hann varð þó, eins og alltaf, að hugga sig við það að engin skömm gat talist að tapa skák á móti manni sem unnið hafði Bobby Fischer, þótt á lokuðu góðgerðarskákmóti væri og fyrir meira tuttugu árum síðan. Fischer hafði þá fallist á að tefla fjöltefli sem „Friends of Palestine“ gekkst fyrir og Yasir sjálfur skipulagði til styrktar foreldralausum börnum í Palestínu. Fischer hafði samþykkt það á þeim forsendum að allir óvinir Ísraela væru vinir sínir. Yasir var reyndar fyrir löngu búinn að úthugsa það þegar hann fór þessa á leit við heimsmeistarann að hann tefldi þetta mót. Hégómi Fischers og þráhyggja varð honum hvatinn að mótinu og hann lagði fyrir heimsmeistarann leikfléttu sem hann féll fyrir. Kynnti það til styrktar palestínskum málstað gegn Ísrael. Og tókst með því að skáka heimsmeistaranum. En Fischer fékk nú ríkulega greitt fyrir einnig.

En mest græddu þó FP og Yasir sem keyptu íbúð í Kaupmannahöfn fyrir ágóðann.

32. Kafli – 2007, ágústlok. Washington.

Það var ekki hlaupið að því að fá bílastæði á Memorial Drive. Að minnsta kosti ekki næst Arlington kirkjugarðinum svo Steve Arness einkarannsakandi svindlaði sakleysislega og lagði í annað lausa stæðið af sex merktum fyrir fatlaða, tók fram skilti með mynd af hjólastól úr hanskahólfinu og festi innan á framrúðuna. Tók svo bleikt blað, Financial Times, úr framsætinu, braut saman og stakk í armkrikann.

Hann var tímanlega á ferðinni og rölti að volduga, bogadregna mannvirkinu sem hannað var og byggt sem viðhafnarhlið að Arlington kirkjugarðinum og um leið sem minnisvarði um konur í bandaríska hernum. Hann snéri sér við undir hliðinu og virti fyrir sér útsýnið eftir Memorial Drive og brúnni yfir Potomac ána. Augun námu staðar á gríska hofinu við hinn enda Memorial Drive, handan árinnar. Þar sat 16. forseti Bandaríkjanna Abraham Lincoln meitlaður í marmara, fölur og fár og horfði yfir til óbeliskans ógnarháa, steinsúlunnar ferhyrndu, Washington Monument, handan langa vatnssíkisins.

Sá staður var Steve reyndar afar kær og minnisstæður. Þar spunnust örlög lífs hans. Þar reif hann herkvaðningu sína ásamt þúsundum annarra ungmenna sem mótmæltu óvinsælasta stríði Bandaríkjanna fram til þessa og hlutu reyndar sína refsingu fyrir. Dagurinn var honum í fersku minni. Slagorðin endurómuðu í höfði hans:

Draft beer, not boys! – Draft beer, not boys!

hljómaði taktfast frá mannfjöldanum, ungmennunum sem hópast höfðu beggja vegna vatnssíkisins og létu hnefa bera við himinn undir fjöldasöng í lagi Arlo Guthries; „Alice‘s Restaurant“, ádeilu hans á Viet Nam stríðið. Hann greip utan um bláókunnuga stúlku sem stóð næst honum í hippafötum, rifnum gallabuxum, brjósthaldaralaus innanundir þröngum bleikum hlýrabol með hvítu ananashringamynstri. Hann mundi vel hvernig hún leit út þá; ljóshærð með sítt, slegið hár. Mjótt, fléttað leðurhárband um ennið. Stór sólgleraugu með bleikum glerjum. Og örlítið skakkar framtennur. Hún brást við frumkvæði hans með því að snúa sér að honum, taka utan um hann og faðma brosandi mitt í fagnaðarlátunum og meðan hún horfði í augu hans hvíslaði hún: „Make love, not war!“.

Þau settust á grasbalann meðal mannfjöldans. Hún milli hnjákolla hans. Hallað baki sínu upp að bringu hans og lagði vanga sinn að hans. Hvað gat hann annað en lætt höndum sínum inn undir hlýrabolinn og tekið utan um brjóst hennar, stór og stinn?

Hann fann geirvörturnar þrútna nánast um leið og hann snerti þær.

„Ertu sáttur við það sem þú finnur?“ hvíslaði hún í eyra hans.

„Hvort ég er,“ muldraði hann rámur af æsingi.

„Finn það.“ Hún hló heillandi hlátri og nuddaði mjóhryggnum við klof hans.

Hann hafði sótroðnað, mundi hann enn.

Það var eins og þetta hefði gest í gær. Hann hafði ásamt nokkrum félögum sínum hent rifrildunum upp í vindinn sem bar þau, flöktandi eins og hvít fiðrildi frelsis, út yfir vatnið.

Stúlkan hét Ann Royce og nú, einum fjörutíu árum síðar, var hún Ann Arness og hafði alið honum fjögur mannvænleg börn og barnabörnin voru orðin sjö. Nú var hún dökkhærð með stutt hár og löngu búið að rétta framtennurnar.

Hann ornaði sér við endurminninguna og tautaði brosandi fyrir munni sér fleiri slagorð sem hann rifjaði upp:

Hell no, we won‘t go! – Hell no, we won‘t go!

Hann hló og fleiri komu upp í hugann:

One, two, three, four, we won‘t do your fucking war!

One, two, three, four, we won‘t do your fucking war!

Hann beygði brosandi, fullur notalegrar fortíðarþrár, til vinstri þegar inn í garðinn kom. Brátt fann hann staðinn þar sem þeir ætluðu að hittast; á bekk á lítilli hæð. Þar var enginn. Hann hafði svo sem ekki búist við því. Það var enn stundarkorn þangað til. Hann tók hliðarstíg og rölti um stund eftir honum og virti fyrir sér raðirnar af legsteinum. Allir eins. Hvergi skeikaði þumlungi hvar sem horft var eða hvernig. Þúsundir hvítra legsteina. Ómennskur heraginn eltir aumingja mennina ofan í gröfina hugsaði hann. Hér mun ég ekki liggja, guði sé lof. Ég sá víst til þess að svo yrði ekki undir óbeliskanum forðum fyrir einum fjörutíu árum.

Enn eitt slagorðið kom upp í hugann sem beint var að þáverandi forseta, Lyndon B. Johnson;

„Hey, hey LBJ, how many kids have you killed today!“

Hann hristi höfuðið. Þessir tíma höfðu sína kosti og galla en hann vorkenndi þeim sem þarna lágu: „At ease!“

Steve gerði „honnor“ smellti saman hælum. Sló hægri hendinni snaggaralega niður og til hliðar. Brosti út í annað áður en hann hélt áfram. Rölti spölkorn áfram milli legsteinalundanna og undraðist aftur nákvæmnina í röðunum, leit svo á klukkuna og snéri við.

Þegar hann nálgaðist bekkinn aftur var kominn maður þar. Hann las í bleiku blaði, Financial Times. Merki þeirra. Maðurinn leit ekki upp þegar Steve gekk framhjá honum. Ekki einu sinni þegar hann settist á hinn enda bekkjarins og opnaði sitt Financial Times.

„Mikill uppgangur á Íslandi.“ Steve Arness hafði sjálfur valið þennan opnunarfrasa. Og einnig svarið sem hljómaði viðstöðulaust frá hinum enda bekkjarins:

„Hann gæti komið þeim í koll.“

Steve hélt nú ótrauður áfram. Horfði fram fyrir sig yfir þann hluta garðsins sem sýnilegur var af þessari litlu hæð sem bekkurinn stóð á:

„Það er minnsta mál í heimi að afla persónulegra upplýsinga um fólk á Íslandi. Íslendingarnir dreifa kennitölum sínum eins og þær væru fuglafóður. Gagnagrunnar þar eru galopnir og nákvæmar kirkjubækur langt aftur í aldir eru öllum aðgengilegar. Þar er vinsæll gagnagrunnur, reyndar einstæður í heiminum. Á heimasíðu sem heitir Íslendingabók sem sérhver Íslendingur hefur aðgang að. Getur rakið ættir sínar þar ein tólfhundruð ár aftur í tímann. Alveg til þess tíma er landið byggðist.“ Hann leit rannsakandi á manninn sem rýndi í blaðið sitt eins og hann heyrði ekki í honum. Hélt svo áfram:

„Þjóðfélagið er lítið samfélag frænda og vina. Flestir rekja sig þar til sameiginlegs forföður áður en komið er sex, sjö ættliði aftur. Þarna búa aðeins um þrjú hundruð þúsund hræður og allir þekkja alla. Þeir eru ættræknir. Almennur áhugi á ættfræði er mikill eins og ég sagði. Þar eru reknar ættfræðiþjónustur, stofur sem sérhæfa sig í slíku. Ein slík hefur rakið ættir Íslendinga alla leið til Daríusar Persakeisara sem fæddist á sjöttu öld fyrir Krist og drottnaði allt frá Grikklandi í vestri til Indlands í austri. Ástæðan fyrir þessum mikla áhuga á ættfræði er einnig sú að einhverja elstu og fullkomnustu félagsmálalöggjöf sem vitað er um má finna í íslenskri lögbók frá tólftu öld. Þar er lögbundið að framfærsluskylda nái til fimmta ættliðar svo eins gott var að þekkja ættir sínar vel, réttindi sín og skyldur. Í dag má einna best sjá þessum áhuga þeirra stað á því að ættarmót eru einhver algengasta sumarskemmtun Íslendinga. Fara sumir í fleiri en eitt á sumri.“ Hann gerði örstutt hlé án þess að fá viðbrögð.

„Við þetta bætist svo að greiðslukortanotkun á Íslandi er sú langmesta í heiminum. Í hvert sinn sem þau eru notuð skilja þau eftir sig eitt lítið spor í lengri slóð sem hægt er að rekja.“

Steve Arness hætti þarna og leit á manninn sem pantað hafði skýrsluna af stofunni hans. Stofu sem tók að sér að afla upplýsinga um allt það sem menn vildu vita hverjir um aðra. Hann yfirtók reksturinn fyrir um tveimur áratugum af föður sínum, Stephan, sem hafði á sínum tíma stofnað hana með tveimur félögum sínum.

Hjá þeim unnu nú um 40 starfsmenn í Washington og annað eins í Chicago þar sem þeir komu undir sig fótunum fyrst. Í reyfurum og bíómyndum þess tíma kölluðust menn sem starfsemi þessa stunduðu „Privat eye“ og var Humprey Bogart tvímælalaust einn þekktasti samnefnari þeirra. Ef til vill hafði það áhrif á nafnið sem faðir hans valdi þessu sprotafyrirtæki sínu þá: „Eyes for You“ sem einnig var bein tilvitnun í eitt vinsælasta lag þess tíma, eftir kreppuna miklu; „I only have eyes for you“ eftir þá félaga Harry Warrin og Al Dubin.

En við nútímavæðingu stofunnar fyrir nokkrum árum var lógóinu breytt þannig að miðjuorðið, „for“, varð að tölustafnum 4 eins og tíðkast víða orðið nú og átti að tengja nafnið þannig við máltækið: að tala undir fjögur augu – eða þá undirstrikun sem felst í órjúfandi trúnaði tveggja sem útskýrir um leið máltækið: þjóð veit þá þrír vita. Sannarlega margslungnar og langsóttar tilvísanir en þessháttar margræðar fléttur og tengingar voru yndi Arness feðga enda gerðu þeir það að leysa fléttur að ævistarfi sínu.

„Þetta er áhugavert hr. Arness og við hlökkum til að kynna okkur skýrsluna sem við væntum að sé fræðandi. En hvernig barstu þig annars að við þetta ef ég mætti spyrja? Eru þetta upplýsingar frá fyrstu hendi?“

Það var mikið! hugsaði hann en svaraði svo: „Já. Ég kom mér inn á fjölskylduna en meðan ég var á Íslandi vildi svo til að náinn ættingi, afabróðir stúlkunnar, var jarðaður. Ég sagðist vera Vestur-Íslendingur, afkomandi Íslendinga sem fluttu til vesturheims fyrir aldamótin 1900. Nokkur fjöldi Íslendinga neyddist til að gera það vegna harðinda sem herjuðu á landið á þeim tíma. Sagðist vera að leita uppruna míns á gamla landinu og teldi mig skyldan þeim sem jarðaður var. Þar með stóðu mér allar dyr opnar og menn meira en viljugir að veita mér allar þær upplýsingar sem ég þurfti um þá sem ég var að rannsaka. Skýrslan er tvískipt því ég taldi réttast að skrifa einnig greinagóða skýrslu um móður stúlkunnar þar sem beðið var um yfirlit um fjölskyldu hennar og aðeins þær tvær eru eftirlifandi af þeirra legg ættarinnar.“

Steven lagði dagblaðið sitt, með USB lykli innan í, við hlið sér á bekknum um miðja vegu milli þeirra: „Gjörðu svo vel, hér er skýrslan,“ sagði hann lágt.

Aðkomumaðurinn lagði nú sitt blað með brúnu umslag innan í við hlið hins blaðsins og tók um leið eintak Stevens. „Vel gert hr. Arness, hér hefurðu seinni hluta greiðslunnar. Ég þarf ekki að ítreka mikilvægi trúnaðarins,“ bætti hann við. „Ég hef þig í huga næst þegar tryggingarfélag mitt þarf á svona þjónustu að halda. En þetta er trúnaðarmál svo ég get að sjálfsögðu ekki sagt neitt meira. Ég hef samband við þig að fyrra bragði.“

Maðurinn sýndi nú á sér fararsnið, fann lykilinn og stakk blaðinu undir arminn. Steve, sem litið hafði undan þegar komumaður talaði til hans vegna megnrar hvítlaukslyktar út úr honum spurði nú og horfði beint fram: „Má ég spyrja hvað það er við þessa stúlku sem vekur áhuga þinn – ykkar?“

„Bara smámál, tryggingamál, líklega ekkert merkilegt,“ sagði Hvítlaukur og bandaði kæruleysislega frá sér með hendinni og stóð upp.

„Hefur ekkert með afrek hennar í Herat að gera?“

„Með hvað? Ó, það? nei biddu fyrir þér, sei sei, nei, bara eitthvert ómerkilegt tryggingamál.“ Hann var lagður af stað í áttina að minningarhliðinu um konur í stríði áður en hann lauk við setninguna.

Steve Arness sat eftir á bekknum um stund. „Hann viðurkennir þó að vita um það atvik,“ muldraði hann hugsi.

Vísvitandi hafði hann ekki nefnt það við manninn að um uppruna sinn hafði hann engu þurft að ljúga. Hann væri af íslenskum ættum. Og skyldur þeim mæðgum. Einmitt þess vegna hafði hann ákveðið að taka sjálfur verk þetta að sér þegar beiðnin um það barst. Hann fékk þar með ágætt yfirskin til að skreppa enn einu sinni til Íslands. Lands forfeðranna sem heillaði hann meira og meira því oftar sem hann kom þangað.

Langafi hans, Stefán Árnason, hafði ungur maður flust til Winnipeg frá Íslandi á síðari hluta nítjándu aldar. Hann fór síðar í kaupamennsku til frænda síns Björns Jóhannssonar í Norður-Dakota í Bandaríkjunum og giftist dóttur hans Þórhildi og tók um síðir við búi tengdapabba síns og frænda. Út af þeim Þórhildi voru Stefan, afi hans, og Stephan faðir hans komnir. Eftirnafnið þróaðist einnig frá kynslóð til kynslóðar úr Árnason í Arness.

Hann horfði hugsi og þungbrýnn á eftir manninum hverfa út um minningarhliðið. Hann var lágvaxinn og þéttvaxinn, háll eins og áll og gaf ekkert af sér en talaði ensku með pakistönskum eða afgönskum hreim en tungumál þessara landa voru náskyld og flæddu á milli landamæranna líkt og menningin og

trúarbrögðin. Útlitið staðfesti einnig slíkan uppruna. Nefið var stórt en bollulaga, alsett stórum svitaholum. Við bættist svo þessi megna hvítlaukslykt.

Steve velti því áhyggjufullur fyrir sér hvort hann væri að gera þessum viðkunnanlegu frænkum sínum óleik með skýrslunni. Honum var farið að þykja nokkuð vænt um þær mæðgur. Þær virtust vera sómakonur þótt hann hafi bara hitt þær stuttlega. Steinunn var einkar heillandi kona á miðjum aldri sem hélt sér vel og leit alls ekki út fyrir að vera að nálgast fimmtugt, ungleg og enn sexí og hrífandi á einhvern galsafullan máta.

Dóttir hennar, Hrafna, var á sama hátt stórglæsileg stúlka og vel á sig komin. Svipurinn ef til vill dálítið dapurlegur stundum. Gömul sál líklega. Minnti hann annars strax á Söndru Bullock. Stúlkunni var heldur ekki fisjað saman. Hann lenti í mesta basli með að útskýra fyrir henni ástæðu þess að hann var í jarðarför afabróður hennar. Hún rakti úr honum garnirnar um ætt hans og var greinilega kona sem ekki lét neinn komast upp með múður. Hann komst í nauðvörn vegna þekkingarleysis síns í ættfræði og afsakaði sig að lokum með því að líklega væri það annar Jóhann Björnsson en sá sem jarðsunginn var þennan dag sem væri skyldur honum. Þá hló hún: „Nei, alls ekki! – sérðu ekki samhengið? Við eigum sama forföður: Björn Jóhannsson, bónda í Winnipeg. Þú ert kominn út af Þórhildi dóttur hans en ég út af Jóhanni bróður hennar sem var elstur og fór ekki vestur um haf með föður sínum. Hann var trúlofaður langalangömmu þá svo hann fór hvergi. Við erum því af fjórða og fimmta. Þið mamma eruð fjórmenningar.“

Hún teygði sig eftir servíettu og teiknaði upp og giskaði á þau fæðingarár sem hún vissi ekki:

Hann vissi ekki hvernig hann átti að taka þessa óvæntu opinberun. Þetta breytti ýmsu. Þarna uppgötvaði hann að hann var að viða að sér og selja viðkvæmar upplýsingar um frændfólk sitt, afar vingjarnlegt. Með sama blóð í æðum. Samviskan nagaði hann. Honum fannst hann vera svikari.

Hann lét þessarar óvæntu uppákomu sem opinberaði fákunnáttu hans í ættfræði að sjálfsögðu ógetið í skýrslunni. Ættfræðina ætlaði hann að kynna sér betur. Spennandi fléttur þarna á ferð!

Eitt var hann þó viss um: Herra Hvítlaukur vann örugglega ekki hjá neinu tryggingarfélagi.

33. Kafli – 2007, júlí. Herat.

Bænasöngurinn frá minarettunum – bænaturnunum – í fjarska hafði hljómað dágóða stund. Hann hófst þegar kallað var til maghrib, bæna við sólsetur. Maðurinn hlaut að fara að koma

Masood húkti á hækjum sínum undir húsveggnum gegnt starfsmannadyrum sjúkrahússins. Hann hafði blikkdós fyrir framan sig eins og þeir sem við hlið hans voru; tveir aldnir beiningamenn og fótarlausir ölmusudrengir. Hann hafði auga með dyrunum, fylgdist grannt með í hvert sinn sem hurðinni var hrundið upp og einhver kom út. Sá sem hann beið eftir var enn ekki kominn. Hann skoðaði myndina ennþá einu sinni og sannfærðist. Þessi maður hafði ekki komið út um dyrnar síðan hann kom. Á því lék enginn vafi. Hann hafði nú beðið þarna í hálftíma án árangurs. Hann var kominn kortéri fyrir sex og nú var hún kortér yfir. Hann fór enn einu sinni yfir það í huganum hvernig hann ætlaði að drepa hann. Íbjúgur slátrarahnífurinn hans pabba. Eitt handbragð. Ekki flókið.

Hann gat ekki varist því að hugsa um frumraun sína um daginn, sem hafði mistekist algjörlega. Fyrsta vopnaða verkefnið hans með það að markmiðið að drepa. En nú fengi hann annað tækifæri til að sanna sig. Allra náðarsamlegast. Hann var viss um það, þurfti það. Allah er mestur. Hann ætlaði ekki að klúðra því. Hann vissi að hann gæti komið til greina í stórt og mikilvægt verkefni erlendis, í vestur Evrópu, og var fyrirhugað eftir nokkur misseri. Hann hafði fengið ávæning af því. Það yrði þá fyrsta stóra verkefni hans á alþjóðasviðinu. Fleiri gætu fylgt í kjölfarið.

Ef hann átti að koma til greina í það verk þá þurfti hann að sanna sig nú. Þetta var tækifærið sem hann þurfti. Hann varð að vinna verk þetta snyrtilega og fumlaust, ákveðið. Og einn. Ekki eins og frumraunina sem mistókst svo gjörsamlega.

Þótt úr því máli hafi ræst, þá var það ekki honum að þakka. Hann átti það víst henni að þakka sem eyðilagði það, hversu mótsagnakennt sem það nú var. Henni sem hann jafnframt bölvaði fyrir að hafa gert jafn lítið úr sér og raun bar vitni, auðmýkt hann opinberlega og eyðilagt um leið frumraun hans, prófstein í vopnuðu tilræði. Þetta gerðist sama dag og hún setti fótinn á bróðir hans og auðmýkti hann – fjölskylduna – með gjöfum. Ölmusu frá henni! Vestrænni dræsu!

Hann hataði hana. Hún ætti skilið að verða drepin. Kona! Vestræn kona! Íslensk! Hann mundi nafnið. Gat bara ekki sagt það. Hann myndi alltaf muna það. Hann næði henni þótt síðar yrði. Kona sem leyfði sér að haga sér eins og hún væri heima hjá sér, í heimalandi hans – niðurlægði hann í hans eigin heimalandi! Fyrir framan landa hans. Hana myndi hann drepa, ekki una sér hvíldar fyrr en hún lægi dauð. Tíkin sú arna. Þær vita greinilega ekki hver þeirra sess er, þessar vestrænu hórur!

Reyndar var hann þrátt fyrir allt stálheppinn að hafa sloppið lifandi frá þessu klúðri. Mohamed félagi hans hafði ekki verið eins heppinn. Var drepinn af hvítklæddum múslíma þegar hann reyndi að bjarga því sem bjargað varð og drepa hana – dræsuna sem allt eyðilagði. Hann sæti nú með Allah.

Einhvern veginn grunaði hann að stóra verkefnið framundan tengdist henni. Þess vegna fannst honum að sér bæri skylda til að leysa það verk – klára málið. Ganga frá henni. Hann ætti jafnvel sögulegt tilkall til þess. En nú var það annað verk sem beið. Verk sem Hamid hafði boðið honum. Til að sanna sig.

Hamid hafði hikað um stund með gulan minnismiða milli handanna, lesið nafnið hægt. Masood rifjaði upp samtalið: „Ef ég fel þér þetta verkefni, Masood, þá verður það algjört skilyrði að það verði leyst sómasamlega. Það á ekki að vera mögulegt að rekja það til Samtakanna. Slys eða eitthvað slíkt. Ránmorð – eða hvað veit ég. Þú ræður fram úr því. Það er hluti verkefnisins. Meta aðstæður rétt.“ Hamid fékk honum síðan gula miðann með mannsnafni, heimilisfangi og nafni á vinnustað hans: „Þetta er maður, á þínum aldri, við köllum hann Achmed. Hér er ljósmynd.“ Hann rétti honum passamynd sem rifin hafði verið af blaði líklega úr einhvers konar skrá og sagði um leið: „Tryggja þarf þögn hans – að eilífu. Tilvist hans er ógn við málstað okkar. Get ég treyst þér til að klára þetta mál skammlaust, Masood?“

„Ég lofa því í nafni Allah og spámannsins að leysa þetta og þakka af heilum hug örlæti þitt og traust á mér. Ég heiti því að rísa undir því.“ Masood meinti hvert orð.

Hamid leit á hann. „Maðurinn lýkur vinnu við sólsetur í kvöld. Það er ástæðulaust að draga þetta neitt. Ég skal samt vera örlátur og gefa þér tvo daga.“

„Ég þarf þess ekki með, ég mun ekki bregðast trausti þínu,“ hafði Masood svarað honum, ákveðinn.

Nú var hurðinni hrundið upp. Loksins! Hann þekkti hann strax. Leit samt á passamyndina til öryggis. Það var mikið. Þarna kom loksins þessi Achmed.

Hann og líklega samstarfsmaður hans fylgdust að út. Þeir voru í hrókasamræðum því Achmed var að segja honum frá væntanlegum frama í starfi sem Yasir sjúkrahúslæknir hafði lofað honum og veittu enga athygli þótt maður fylgdi þeim eftir álengdar. Þeir beygðu af leið eftir dágóðan spotta og gengu í norður í átt að íbúahverfinu í norðausturhluta Herat. Masood kannaðist ekki við sig þarna enda ekki eins gjörkunnugur í borginni og innfæddir.

Á hægri hönd tók hann eftir fimm gömlum minarettum sem hann lagði á minnið sem kennileiti. Brátt stönsuð þeir við sparkvöll þar sem nokkrir ungir Heratdrengir léku fótbolta. Einn þeirra virtist vera litli bróðir vinarins. Þeir brugðu á leik um stund með drengjunum ungu en kvöddust svo hlæjandi. Vinurinn varð eftir í boltanum. Þá heyrði hann vininn kalla á eftir Achmed þessum: „Halal! Við sjáumst fyrir utan bíóið klukkan hálf níu!“

Achmed – Halal – snéri sér við og veifaði. Vinurinn veifaði á móti og hélt áfram að sparka bolta.

Halal! Svo ég átti ekki að fá að vita nafnið á fórnarlambinu. Það skipti svo sem engu, hugsaði Masood.

Achmed, eða Halal, hélt sína leið. Masood fylgdi á eftir honum. Eftir andartaks göngu fór hann ofan í subbuleg undirgöng. Rotnunar- og þvagfnykinn lagði upp í gegnum göngin með hlýjum, þurrum vindstreng sem dró í sig rakann niðri í göngunum og magnaði fýluna um leið. Þetta var ákjósanlegur staður en fleiri voru á ferli. Halal var rétt að hverfa upp hinumegin þegar Masood gekk inn í göngin. Hann hraðaði sér í gegn til að missa ekki af honum. Tiplaði á tánum yfir stóran poll í miðju ganganna. Það stóð á endum að Halal hvarf inn um dyr í þröngri götu í beinu framhaldi af undirgöngunum andartaki eftir að Masood kom upp úr þeim. Hann leit á klukkuna. Hún sýndi 19:25. Það tekur tuttugu mínútur að ganga niður í miðbæinn þar sem bíóin eru. Þeir ætla að hittast klukkan átta þrjátíu. Halal kemur aftur út um þessar dyr eftir þrjátíu og fimm mínútur – klukkan átta spái ég.

Hann fann engan stað til að híma á þessar þrjátíu og fimm mínútur sem hann áætlaði svo hann gekk fram og aftur um þrönga götuna. Þar var hvergi innskot eða húsasund að finna aðeins slétta, nánast gluggalausa veggi á báða bóga með útidyrum og smáljórum í leirveggina. Breiddin á götunni var aðeins um þrír til fjórir metrar. Honum fannst biðin löng. Það var komið myrkur og engir á ferli.

Honum skeikaði um fimm mínútur. Klukkan 20.05 kom Halal út í betri klæðnaði; ljósgráum salwar; víðum léreftsbuxum og hvítri bómullarkurtu; hnésíðri skyrtu. Hann tók stefnuna á undirgöngin. Svo óheppilega vildi til að Masood var nýkominn framhjá útihurð Halals. Hann gekk því um tólf til fimmtán metrum á undan honum. Og í sömu átt. Þeir voru bara tveir á ferli. Hann gat ekkert gert nema ganga á undan honum niður í undirgöngin. Treyst á að Halal kæmi á eftir sér þangað. Honum létti. Hann heyrði fótatak bergmála á eftir sér í undirgöngunum. Enginn virtist nálægur. Á leiðinn hafði honum gefist ráðrúm til að endurmeta stöðuna.

Í miðjum göngum baðaði hann út örmum, formælti og lét eins og hann hefði gleymt einhverju. Snéri við og gekk nú á móti Halal. Hann hélt hnífnum upp að framhandleggnum á sér svo hann sæist ekki. Hann var heppinn, engir aðrir á ferli. Er hann nálgaðist muldraði hann; „Salâm.“ Halal tók glaðlega undir.

Í sömu svifum og þeir mættust stökk hann til. Náði að bregða vinstri handlegg um háls Halals sem átti sér einskis ills von. Hann þrýsti baki hans að sér. Lyfti vinstri olnboganum, sveigði höfði Halals aftur á bak yfir öxl sér. Brá hnífnum á barka hans. Renndi honum þvert á. Frá eyra til eyra. Hann hafði ekki fyrir því að reigja hálsinn aftur eins og hann gerði þegar hann slátraði rollunum. „Þetta er bara eins og að slátra lambi – eins og að slátra lambi heima.“ Hann talaði stundarhátt sjálfum sér til hughreystingar og fór ósjálfrátt með halal bænina. Einkennileg tilviljun að hann skyldi einnig heita Halal hugsaði hann. Fyrsta mennska fórnarlambið mitt.

Hann lét líkama Halals síga niður í fúlan pollinn í miðjum undirgöngunum. Setti á sig bláa latexhanska. Þreifaði á líkinu. Það var enn í dauðakippunum. Hann fann veski Halals, tók peninga úr því og lét það falla við hlið hans. Dró nú upp símann sinn og tók mynd af líkinu. Handa Hamid til að sanna verknaðinn. Við leiftrið frá myndsímanum þustu nokkrar rottur í burt. Þær litu nú fram til veislu. Hann tók á rás út úr göngunum, hálfblindaður eftir leiftrið frá myndavélinni. Hvarf inn í þrönga hliðargötu þar sem hann hægði á sér, leit í kringum sig. Sá þá gömlu minaretturnar fimm bera við bjarmann frá miðbæjarljósunum.

Hélt í átt til þeirra flautandi og lét sem ekkert væri.

34. Kafli – 2007, ágústlok. Washington.

Salim „hvítlaukur“ Hassan, stakk USB lyklinum í tölvuna þegar hann var sestur inn á læknastofu sína þremur hæðum ofan við Pakistanskan veitingastað í China Town í Whasington. Matarlyktin að neðan var það eina sem pirraði hann við það að hafa opinn gluggann. Hún barst oftast upp til hans og hvítlauksnotkunin leyndi sér ekki. Hann var kominn með góðan afslátt þar eftir öll þessi ár í viðskiptum svo það sló á pirringinn.

Hann var nú farinn að þreytast aðeins á þessu tvöfalda hlutverki sínu. Hann hafði rekið stofuna á sama stað í yfir tuttugu ár nú og sjúklingar hans stór hópur múslíma í Washington. En þetta var ekki sama stofan og þá. Með árunum hafði hún breyst frá því að hann sinnti eingöngu sjúklingum á læknisfræðilegum forsendum í það að miðla í auknum mæli upplýsingum til vinar síns heima, í austri, um heldur minni vini hans í vestri. Nú var hann til að mynda með nýfengnar persónuupplýsingar um stúlku frá Íslandi fyrir fornvin sinn Yasir í Herat.

Sá var nú lunkinn að minna á hönkina sem hann telur sig víst eiga upp í bakið á manni. Að eilífu. Allt frá því við kynntumst, ungir, öfgafullir námsmenn í New York, nýorðnir félagar í samtökunum Friends of Palestine.

Hann var ekki alltaf ánægður með þessa breytingu, var nú læknisstarfið þrátt fyrir allt heldur kærara en njósnir. En hann var trúr vinum sínum og Yasir var vinur hans, hafði hjálpað honum fjárhagslega í náminu og fyrir það var hann honum þakklátur. Yasir hafði aldrei verið skotaskuld úr því að komast yfir peninga þótt hann væri ekki af efnuðum ættum. Hann var seigur að koma sér í kynni við peninga- og áhrifafólki. Það mátti hann eiga.

En trúnaðarsambandið við Yasir var nú á hinn bóginn Salim kært líka, einu tengslin sem hann hafði orðið við ættlandið. Þess vegna hafði hann tekið að sér þau tilfallandi verkefni fyrir Samtökin. Salim hafði í upphafi heimilað að stofan hans væri notuð til upplýsingamiðlunar milli Samtakanna í Bandaríkjunum og Yasirs sem smám saman var orðinn einn allra áhrifamesti maður Samtakanna. Og með auknum áhrifum Yasirs hafði mikilvægi litlu læknastofunnar hans aukist. Hvort tveggja var það að þessir fornvinir treystu hvor öðrum fullkomlega og hitt að læknastofa var tilvalinn miðstöð fyrir njósnara til að miðla upplýsingum í gegnum.

Skýrslan átti að vera nokkuð gagngert yfirlit yfir ævi viðkomandi stúlku og nánustu aðstandendur sem reyndar var bara einn: móðir hennar, svo flóknara var verkefnið að þessu sinni ekki.

Hann byrjaði að lesa:

Móðirin:

Steinunn Ásgeirsdóttir.

Heimili: Faxaskjóli 28, 107 Reykjavík.

Sumarhús: Lóð: 126-64, „Grásteinn“ Grímsnes og Grafningshreppi

Fædd í Reykjavík 1960.

Einkadóttir hjónanna Ásgeirs Björnssonar borgarlögmanns, f. 1921 – d. 2004 og Huldar Magnúsdóttur húsfreyju. f. 1930 – d.1997

Æska, náms- og starfsferill:

Steinunn ólst upp hjá foreldrum sínum í húsi sem faðir hennar, Ásgeir reisti við Faxaskjól, vestast í vesturbæ Reykjavíkur, ári eftir fæðingu hennar. Steinunn gekk í hverfisgrunnskólana; Melaskólann og síðan Hagaskólann og var ári á undan jafnöldrum sínum. Eftir það innritaðist hún í Menntaskólann í Reykjavík. Námsmaður var hún góður, einkunnir í öllum skólunum voru fínar. Datt aldrei út af lista yfir 10 hæstu nemendur á lokaprófum í hverjum skóla. Semidúx í MR og margoft verðlaunuð fyrir besta árangur í ýmsum fögum. Eftir stúdentspróf lá leiðin í Verslunarháskólann í Kaupmannahöfn (Copenhagen Business School) og lauk mastersnámi þar. Eftir námið hóf hún störf hjá viðskiptaráðuneytinu og var þar í tvö ár. Var þá boðin staða hjá EFTA - European Free Trade Association - í Brüssel sem ritari framkvæmdastjóra sem þá var íslenskur. Skildi dóttur sína eftir hjá móður sinni og föður og fór til starfa þangað í tvö ár. Þá lá leiðin í utanríkisráðuneytið á Íslandi þar sem hún hefur starfað síðan, nú sem sviðsstjóri markaðsmála.

Persónulegir hagir:

Steinunn eignaðist dótturina Hröfnu Huld á námsárunum í Danmörku 1981 með Merði Sigurðssyni myndlistarmanni og þau giftu sig sama ár. Þau skildu árið 1983 og hún flutti ein heim til Íslands með dótturina. Hún hefur ekkert samband við barnsföður sinn sem býr enn í Danmörku að því best er vitað en lítið er annars vitað um hann nema að hann lenti í óreglu eftir skilnaðinn. Eftir Mörð hafa ekki verið föst ástarsambönd í lífi hennar þótt hún virðist hafa átt nokkra elskhuga. Hún hefur að minnsta kosti gætt þess að hleypa þeim ekki það nærri sér og fjölskyldunni að þeir hafi orðið heimagangar á heimili hennar hvað þá gengið dótturinni í föðurstað.

Steinunn bjó með dóttur sinni á neðri hæðinni í tvílyftu húsi foreldra sinna frá því hún flutti til Íslands frá Danmörku. Tveimur árum síðar flytur hún án dótturinnar til Brüssel vegna starfsins sem hún gegndi þar í tvö ár. Móðir hennar lést 1997 og faðirinn sjö árum síðar. Eftir dauða móður sinnar flutti Steinunn á efri hæðina með dótturina en faðirinn upp í risíbúðina en neðri hæðin var leigð út. Dóttirin, Hrafna, fékk neðri hæðina árið sem hún kom úr námi á Ítalíu, sama ár og afi hennar dó.

Lyndiseinkenni (umsagnir gefnar af vinum og samstarfsfólki):

Steinunn er vinamörg, félagslynd og hrókur alls fagnaðar á mannamótum. Ástríðuheit og hvatvís tilfinningavera, fljót að taka ákvarðanir stundum dálítið of fljót að sögn sumra. Hefur mikla útgeislun, er leiftrandi vel gefin og kemur vel fyrir sig orði. Ákveðinn húsbóndi en vinsæl af undirfólki í ráðuneytinu og virt af yfirmönnum. Dugleg og með góða yfirsýn. Virðist hafa kosið að lifa lífi einstæðrar móður eftir skilnaðinn við eiginmanninn og barnsföðurinn og helga sig dótturinni og eigin starfsframa.

Persónulegar athugasemdir rannsakanda:

Undirritaður hitti Steinunni augliti til auglitis í jarðarför og erfidrykkju föðurbróður hennar, Jóhanns, þar sem rannsakandinn þóttist koma sem fjarskyldur Vestur-íslenskur ættingi, staddur á Íslandi. Rannsakandi getur staðfest það sem komið hefur fram í umsögnum vina og samstarfsfólks. Steinunn er einkar vel gefin og heillandi persóna, opin og skemmtileg og virtist njóta sín best í félagsskap við aðra.

Dóttirin:

Hrafna Huld Marðardóttir

Heimili: Faxaskjóli 28, 107 Reykjavík.

Fædd í Kaupmannahöfn 1981.

Faðir; Mörður Sigurðsson myndlistamaður, f. 1957.

Mörður og móðirin Steinunn giftu sig á Íslandi sumarið 1981 er Hrafna var skírð. Þau skildu 1983.

Æska, náms- og starfsferill:

Hrafna Huld (ávallt kölluð Hrafna) ólst upp hjá móður sinni á Íslandi eftir skilnaðinn. Samskiptin við afa og ömmu, meðan þeirra naut við, voru mjög náin vegna sambýlis og umgengni við hana meðal annars vegna starfsframa móðurinnar. Einkum voru tengslin við afann sögð sterk og náin enda naut hans við fram yfir tvítugsaldur hennar. Móðirin gat því sinnt krefjandi starfi sem útheimti miklar fjarvistir. Hrafna gekk í sömu hverfisskólana og móðirin og eins og hún var hún ári á undan jafnöldrum. Innritaðist í Verslunarskóla Íslands eftir það og varð stúdent 1999. Einkunnir hennar voru framúrskarandi. Eftir stúdentspróf hóf Hrafna nám í iðnaðar- og vélaverkfræði við Háskóla Íslands. Sigraði, ásamt tveimur öðrum nemendum, í hönnunarkeppni verkfræðinema í verkefni þar sem hanna átti og smíða vélmenni sem leysa þurfti flóknar þrautir, á til þess gerðri braut, innan ákveðins tímaramma. Eftir eitt ár í HÍ ákvað hún að söðla um og hóf haustið 2000 nám í vöruhönnun við þekktan hönnunarskóla í Mílanó og lauk þaðan námi vorið 2004. Hún sótti um og fékk um vorið vinnu hjá stoðtækjaframleiðandanum Ægi ehf. sem hafði þá nýlega ákveðið að hefja þróun á nýrri og byltingarkenndri gervilimalínu. Hún kom inn í þróunarteymið sem hönnuður með góðan verkfræðigrunn og leiddi að lokum vinnu teymisins. Á fyrstu misserum féll það í hennar skaut að fylgja vörunni úr hlaði og síðastliðið ár hefur hún ferðast víða, mest til stríðshrjáðra landa þeirra erinda. Lenti í götuátökum í Herat þar sem hún særðist og var lögð inn á sjúkrahús. Hefur náð sér að fullu.

Persónulegir hagir:

Hrafna þykir meðvituð um umhverfi sitt og meðborgara. Gerðist meðlimur í björgunarsveit frá unglingsaldri og tók þátt í krefjandi og hættulegum björgunarleiðöngrum upp á hálendi Íslands og út á sjó sem fullgildur meðlimur síðustu árin. Æfði júdó af kappi á unglingsárum og handhafi svarta beltisins. Stundaði sjósund á veturna á menntaskólaárunum. Hrafna er ógift og hefur ekki verið í sambúð en átt í nokkrum mislöngum ástarsamböndum. Mun ekki vera í sambandi við karlmann sem stendur. Hún býr í eigin íbúð á neðri hæðinni í húsi móður sinnar, áður í eigu afa hennar og ömmu. Tengdist afa sínum og ömmu sterkum böndum. Hún hefur ekkert samband lengur við föður sinn Mörð, sem ekkert er vitað um hvar heldur sig og svo virðist sem áhugaleysi hans ráði mestu um það samskiptaleysi.

Lyndiseinkenni (gefin af vinum og samstarfsfólki):

Hrafna er ábyrgðarfull og mjög metnaðargjörn og vill hafa hlutina í föstum skorðum. Flestir lýsa henni sem vinnuhesti sem þægilegt sé að vinna með og fyrir. Ósérhlífin en hættir til að vera nokkuð alvörugefin. Lætur samt sjaldnast góðan gleðskap sem býðst framhjá sér fara þótt sjaldnast eigi hún frumkvæði. Aðrir tala um hana sem dula og jafnvel einfara sem njóti að vera ein með sjálfri sér. Sækir mjög í að dvelja í sumarhúsi þeirra mæðgna í frístundum sem staðfestir það. Þangað fer hún reglulega ein. Hún er sögð trú vinum sínum og má hvergi neitt aumt sjá.

Hún er fljót að greina hismið frá kjarnanum og hefur leiðtogahæfileika. Hún hefur geislandi þokka og er tekið eftir henni hvar sem hún fer. Stundaði til dæmis fyrirsætustörf með náminu. Er umhverfismeðvituð og gagnrýnin á umhverfi sitt. Getur átt til kaldhæðni og jafnvel hörku gagnvart þeim er misbjóða réttlætiskennd hennar eða ef hallar á þá sem minni máttar eru. Glettnin er samt sjaldan langt undan, gerir þá grín að sjálfri sér hve viðutan og gleymin hún er á hluti sem henni finnast ekki mikilvægir. Í vinahóp hennar, sem er fámennur, er ekki auðvelt að komast.

Persónulegar athugasemdir rannsakanda:

Hitti Hröfnu einnig á jarðarförinni og erfidrykkjunni. Staðfesti það sem sagt er um hana af félögum og vinum. Einkar glæsileg stúlka sem býður af sér mikinn þokka, full af heilbrigðu sjálfstrausti. Virðist góður greinandi með dómgreind í fínu lagi. Rannsakandi fékk það staðfest meðal annars í samræðum við hana um ættfræði.

Einn viðmælenda, fjarskyldur ættingi, nefndi það að Hrafna hefði sem barn þótt hafa hæfileika á andlega sviðinu og hefði jafnvel tengsl við persónur að handan, nefndi ungan dreng í því sambandi sem farist hafði voveiflega fyrir þremur öldum eða svo sem hann nefndi auk þess Ara. Hrafna mun halda þessum hæfileikum sínum í skefjum og duldum fyrir öllum nema sínum nánustu. Rannsakandi treystir sér ekki til að staðfesta þetta.

35. Kafli – 2007, júlí. Herat.

Í svefnrofunum, einhvern tíma, gerðist nokkuð sem hún skildi ekki. Hún var viss um að hana var ekki að dreyma það. Það hlaut að eiga sér eðlilegar skýringar.

Hún varð vör við að Addi kom inn í herbergið og sjúkrahúslæknirinn, þessi dularfulli Yasir, var þá hjá henni. Þeir Addi heilsuðust með faðmlagi og kossum á hvora kinn og kveðjunni: „Assalamu alaikum“, eins og þeir þekktust vel og ræddu heilmikið saman þar til á endanum að þeir rifust um eitthvað á persnesku. Þegar hún fór að hreyfa sig og biðja um vatn hættu þeir og létu aftur eins og þeir væru alls ókunnugir. Hún varð að muna að spyrja Adda um þetta atvik. Fyrir hugskot hennar flugu minningar og hún staðnæmdist við tvennt sem henni fannst undirfurðulegt. Hún hafði hitt tvo menn síðastliðna sólarhringa sem henni fannst eins og hún ætti að þekkja; Corbeau þennan og Yasir. Henni fannst meira að segja að rödd læknisins væri kunnugleg. Nær komst hún þó ekki í þessum pælingum og sofnaði aftur.

Vasi með blómum stóð á borðinu og tvö kort hjá. Komið var kvöld. Annað kortið var kveðja frá Adda sem komið hafði með blómin. Á kortinu stóð: „Mér var fyrst hleypt inn áðan (helv… Bandaríkjahermenn!) – kem aftur í fyrramálið.“

Hitt kortið var bögglað nafnspjald Daniels G. Corbeau þingmanns í öldungadeild bandaríska þingsins með skjaldarmerkinu og öllu tilheyrandi. Hún sléttaði það, velti milli fingra sér og sá að aftan á var handskrifað farsímanúmer. Undir því stóð efst: „IOU “ og broskall teiknaður aftan við og neðan við: „Use it! – Forever thankful, love. DC. Nú það munaði ekki um það.“ Rómur hennar var enn hás. Hún sveigði kortið og renndi í hringinn sem hann hafði stungið í lófa hennar eftir að hún sofnaði. Setti hvort tveggja í skúffu í hliðarborðinu.

Sjúkraliði, ung stúlka, kom inn og heilsaði glaðlega, lagaði sængina og kodda. En vísaði frá sér spurningum Hröfnu um hvenær hún kæmist út af sjúkrahúsinu og heim.

„Læknirar koma um fyrramál,“ svaraði hún á sinni bestu ensku.

Hún sofnaði aftur. Svaf djúpum og draumlausum svefni til morguns. Ari vitjaði hennar ekki einu sinni.

Það var hjúkrunarfræðingurinn Fatima sem stóð yfir henni þegar hún opnaði augun og var að skipta um poka á stönginni yfir henni.

„Góðan daginn. Fallegur morgunn,“ sagði hún glaðlega. „Hvernig líður þér í dag?“

„Aldrei betri,“ svaraði Hrafna með nokkuð yfirdrifunum hressileika og bætti við með óþreyju: „Hvenær fæ ég að fara heim – út?“

„Það verður læknirinn að skera úr um. Hann er væntanlegur rétt bráðum þá færðu væntanlega að vita það. Það ætti nú að vera orðið óhætt reyndar, blaðamennirnir eru allir farnir, held ég. Einn slapp hingað upp á deild í hvítum slopp í fyrradag. Klikkaði reyndar á því að við erum í bláum sloppum svo hann var stoppaður af hermönnunum sem gættu deildarinnar. Þú fékkst heimsókn eftir að þingmennirnir fóru í gær en þú svafst svo við tókum við blómunum. Hann var búinn að reyna að komast til þín áður.“

Hrafna lá og velti atburðum mánudagsins fyrir sér. Hún þurfti að grufla svolítið yfir hlutunum til að fá samhengi í þá. Hún renndi yfir fyrirsagnir bandarískra blaða sem einhver hafði skilið eftir á hliðarborðinu og fjölluðu um atburðinn. Þar var hún kölluð The lifesaver og einnig talað um The unknown Irish Red Cross girl og aðrir minntust á að hún hefði beðið Corbeau um að skilja eftir skuldaviðurkenningu hjá henni. Inni í greininni var svo endurtekið að hún væri Írsk.

„Írsk! Fjárakornið. Hvaða bull var það? Ég sagði þeim að ég væri frá Íslandi, hvað er þetta?“

Dyrnar opnuðust og inn komu tveir menn. Annar var Afganinn, dr. Sherzai, sem kom með senatornum fyrr, nú íklæddur bláum slopp sem hann hafði brugðið lauslega yfir jakkafötin sín.

„Sæl aftur fröken. Þetta er Ronald Wagner læknir hér sem annast hefur þig. Við ætlum aðeins að fá að líta á þig og meta stöðuna. Hvernig höfum við það annars í dag?“ Röddin var rámari en hún mundi og honum fylgdi enn þessi rammi tóbaksfnykur.

„Veit ekki um þig en ég er fín. Aldrei betri,“ svarað Hrafna eins hressilega og hún gat. Henni var farið að vera í nöp við þennan Sherzai. Kannski er það bara reykingafýlan hugsaði hún. Hún bætti við til að undirstrika: „Ég er bara að hugsa um að fara að stunda þetta – svona mér til heilsubótar.“

Ronald Wagner hló en kaldhæðin tilraun Hröfnu til fyndni fór fyrir ofan garð og neðan hjá dr. Sherzai sem sagði: „Já, myndir skapa þér sérstöðu með því. Fáir gera líklega út á svona björgunaraðgerðir, allavega endast menn varla lengi í bransanum. Nú, við erum búnir að fara yfir myndir og þú hefur sloppið betur en á horfðist, engin af stærri líffærunum virðast hafa skemmst. Aðgerðin tókst vel, þökk sé dr. Ronald hér. Þú ættir að geta náð fullum bata en við munum halda þér fram yfir helgi, til öryggis.“

„Ég treysti mér fyllilega til að fara fyrr. Mér finnst ég vera alveg nógu hress til þess.“ Svaraði Hrafna.

Doktorinn varð hugsi. „En hefurðu nokkurn stað til að vera á nema þá hótel þar sem þú verður ein? Við verðum auðvitað að hafa vissu fyrir að allt verði í lagi þegar við sendum sjúklingana okkar héðan og að þeir hafi að einhverju að snúa. Okkar markmið er ekki að halda sjúklingunum hjá okkur eins lengi og við getum. Því máttu trúa en þú getur samt ekki verið ein og án þess að nokkur líti til með þér.“

„Hún kemur heim með mér, dr. Sherzai!“ Addi stóð í dyrunum og sendi óljósa brosvipru.

Dr. Sherzai leit hissa upp en áttaði sig svo og svaraði einhverju í skyndi á persnesku en leit svo afsakandi á þau hin.

Addi svaraði hinsvegar á ensku: „Fjölskylda mín býr hér í Herat eins og þú veist doktor Sherzai. Það verður hugsað vel um hana og fylgst með henni af læknanema allan sólarhringinn.“

Dr. Sherzai varð hugsi. Virti Adda fyrir sér og talaði aftur við hann á persnesku.

Dr. Sherzai? Hrafna varð hugsi og sagði svo ákveðin: „Ég veit að ég á að þekkja þig! En hvaðan, kem ég ekki fyrir mig?“

Hann svaraði hálf önugur: „Við spjölluðum saman þegar þú varst hálf rænulaus ný innlögð – og ert búin að spyrja um þetta síðan. Þú manst örugglega nafn mitt síðan þá. Það er algengt að sjúklingar grípi nöfn og fleira þótt þeir séu hálf rænulausir.“ Það síðasta sem hann vildi var að hún kæmist að tengslum þeirra frá því hún var barn og hann bjargaði henni og móður hennar á Ísraelstorgi í Kaupmannahöfn. Hvað þá að pabbi hennar Mörður – Ali – ynni fyrir hann.

Hann eyddi talinu á önugum nótum og snéri sér að Adda. „Nú, jæja ef svo er þá getum við sætt okkur við það – ef þú ábyrgist það, þar sem þú ert læknanemi.“ Doktorinn hafði látið sér segjast.

„Ég geri það.“ Addi var ákveðinn.

„Þú mátt þá koma seinni partinn og sækja hana. Þá verð ég búinn að útskrifa hana. Segjum klukkan fjögur. Já, meðan ég man! hér er síminn þinn, fröken Marðardóttir. Lögreglan kom með hann hingað eftir að hafa rannsakað hann eins og annað á vettvangi glæpsins.“

Hún tók við rispuðum símanum og slitnu heyrnartæki.

„Hann hefur farið eitthvað illa í atganginum,“ bætti yfirlæknirinn við en breytti svo um tón. „Þú ert kölluð „The Lifesaver“ síðan það var sagt í fréttunum að þú hafir verið að hlusta á lag með því nafni þegar þetta gerðist. Ég las að lagið væri orðið vinsælt í Bandaríkjunum út á þetta og á víst að vera hægt að nálgast það á You-tube. Gott lag annars! Sjáumst síðar í dag.“

Dr. Sherzai gekk út af stofunni og lokaði á eftir sér og skildi þau Adda eftir ein.

Gott lag, sagði hann! Á að vera hægt að nálgast það á You-tube! Hrafna velti fyrir sér hvort yfirlæknirinn hefði verið að gramsa í símanum hennar.

„Þú ert aldeilis heppin að vera á lífi, Hrafna mín. Það hefði annars engum nema þér eða öðrum gölnum Íslendingum dottið þessi vitleysa í hug að ráðast ein og óvopnuð gegn vopnaðri sveit al-Qaeda skæruliða. Í Afganistan,“ sagði Addi og hristi hausinn hlæjandi þegar þau voru orðin tvö.

„Já, já, allir eru að keppast við segja mér hve heppin ég er flestir með vonbrigði í röddinni. Gleymum því en hvernig þekkist þið yfirlæknirinn?“

Addi virtist komast í smá vörn; „Við! Það er nú ekki svo flókið, ég vann bara hér með náminu áður en ég fór til Bretlands.“

Hann gerði ekki meira úr því en bætti við: „Ég er búinn að reyna að komast í heimsókn til þín síðan þetta gerðist en bráðadeildinni var lokað nema fyrir starfsfólki - með skilti. Vopnaðir bandarískir hermenn héldu vakt um deildina allan sólarhringinn og fóru ekki fyrr en þingmennirnir voru farnir. Flestir fréttamennirnir eru á brott en það er samt einhver áhugi á þér. Viltu ekki komast í fréttirnar?“

„NEI – nei, í guðanna bænum geturðu ekki komið mér út héðan án þess að hitta einhverja papparassa?“

„Þú ert vonlaus, Hrafna. Flestir myndu gefa hægri höndina fyrir það eitt að komast í heimspressuna að maður tali nú ekki um fyrir svona afrek. En þú ræður. Ég skal sjá hvað ég get gert, ég tala við þau frammi þegar ég fer. Ég kem þá aftur klukkan fjögur og tek þig með heim. Vantar þig eitthvað?“

„Nei. Jú, bara eitt: Komast héðan sem fyrst – óséð. Sé þig á eftir, Addi minn.“

„Ég vona að ég finni búrku í þinni stærð,“ svaraði Addi.

36. Kafli – 2008. Herat.

Assad ætlaði sér að verða síðastur út úr tölvutímanum. Þurfti að tala einslega við Söru. Meðan hann beið vafraði hann um netið. Stjörnuhiminn var honum ætíð hugleikinn. Mánasigð og stjarna. Það var heillamerkið hans. Hann var fæddur með það og það fyrsta sem hann gerði þegar hann kom heim með nýja fótinn var að teikna mánasigð og stjörnu á fótinn neðst á kálfann utanverðan rétt ofan við kúluna. Á sama stað og það var á fætinum sem hann missti.

Hann hugsaði um puðið og þrotlausa þjálfunina sem við tók hjá honum. Hann fór í öllu eftir æfingaprógramminu sem stúlkan, sendiboði Allah, hafði fengið honum. Fyrst gangæfingar, stuttar til að byrja með því blöðrur, sár og eymsli mynduðust fyrst í stað meðan stúfurinn var að laga sig að hulsunni. Þá var að venjast því að ganga sem eðlilegast með fætinum, hafa stjórn á honum einkum fjöðruninni um ökklann og fá tilfinningu fyrir hvenær hællinn snertir jörð. Smám saman jókst göngufærnin á þessum nýja aðskotafæti og fljótlega fór hann að hlaupa. Hljóp lengri og lengri vegalengdir og jafnframt jókst hraðinn og færnin í að beita fætinum á ójöfnu undirlagi.

Nú ári síðar var hann farinn að sætta sig við að allt yrði ekki eins og það var. Nýi fóturinn kæmi víst aldrei fyllilega í staðinn fyrir hinn og ætíð myndi verða hægt að sjá að hann styngi örlítið við. Líklega fannst honum það bara frekar en að aðrir tækju eftir því. Jafnframt því að fara daglega út og þjálfa fótinn sat hann á skólabekk á daginn og lærði tölvunarfræði fyrst og fremst en einnig sótti hann námskeið í enskuskóla sem Samtökin sendu hann í.

Undarveröld tölvunnar átti allan hug hans nú. Hann hafði sýnt undraverðar framfarir á skömmum tíma síðan Sara, nýi tölvukennarinn kom.

Hann hafði bæði gúgglað hana og lesið helstu upplýsingar um hana. Hún var tuttugu og fjögra ára gömul, bandarísk og hét Sara Kabir. Hún var ein fimm systkina afganskra foreldra af annarri kynslóð í Bandaríkjunum. Sara hafði setið inni í fimm ár fyrir að brjótast inn í tölvukerfi í heimalandi sínu. Fyrir það varð hún þekkt innan þessa sérhæfða geira undir nafninu „Burqa“ og virt meðal allra helstu tölvuhakkara heims.

Frægð hennar kom fyrir að brjótast inn í tölvukerfi Orion orkurisans og sækja upplýsingar um misferli sem seinna hröðuðu falli fyrirtækisins. Þetta „afrek“ hennar fór víst ekki hátt í fjölmiðlum vegna viðkvæmni málsins og af tillitsemi við þá viðskiptavini orkurisans sem ekkert höfðu til saka unnið. Þrátt fyrir ungan aldur, átján ár, þegar brotið var framið, fékk „Burqa“ sex ár þegar dómurinn var kveðinn upp ári síðar. Lögmaður hennar, sem var þekktur, hvítur stjörnulögmaður og bauðst til að verja hana endurgjaldslaust, til að vekja athygli á sjálfum sér á þessu vaxandi sviði, staðhæfði að uppruni hennar og trú hafi ráðið miklu um þyngd dómsins. Hún fékk reynslulausn þegar rúmt ár var eftir af dómnum.

Það undraði hann þó að al-Qaeda, sem ekki hafa orð á sér fyrir brautryðjendastarf í jafnréttismálum kynja hafi eigi að síður ákveðið að fá stúlku þessa til liðs við Samtökin sem kennara í tölvunarfræðum á sviði tölvuinnbrota. Það sýndi framsýni Yasirs sem lagt hafði þá línu að valdir nemar hans ættu að halda áfram tölvunámi eftir hefðbundið nám í æfingabúðum Hamids. Hann valdi Assad í þann hóp.

Yasir Sherzai stefndi að því að Samtökin kæmu sér upp sveit velþjálfaðra tölvuþrjóta með þekkingu, færni og frumkvæði eins og best gerðist í þeim geira. Uppruni Söru og trú reyndist því í þetta sinn teljast henni til tekna við ráðninguna, vó að lokum þyngra á metunum en kynferðið. Hann vissi líka að Salim Hassan þekkti foreldra hennar vel og Söru einnig sem heimilislæknir þeirra.

Hún hafði viljað flytjast frá Bandaríkjunum, tímabundið að minnsta kosti, sem hún lagði orðið nokkra fæð á eftir dóminn. Hún vildi ná áttum í heimalandi foreldra sinnar og kynnast því um leið. Þegar Salim bauð henni tölvukennsluna í Herat, að beiðni Yasirs, ákvað hún að slá til.

Assad átti Söru að þakka skjótan og góðan árangur sinn á tölvusviðinu að miklu leyti en elja hans og áhugi skipti einnig sköpum. Hann sat við tölvuna fram á nætur í frítímum sínum á herberginu sínu. Eðli og möguleikar tölvunnar virtust opnast eins og gátt fyrir honum og ekki leið á löngu þangað til hann hafði gott vald á forritun. Eftir því sem færni hans óx færði hann sig upp á skaftið og verkefnin urðu flóknari. Þótt hann væri þegar búinn að afla sér allra upplýsinga um sakamál Söru í afkimum netsins og klóra sig fram úr enska textanum hafði honum enn ekki tekist að finna nokkurt spor af Rauða kross stúlkunni þótt hann reyndi kvöld eftir kvöld. Hann var búinn að skoða innviði heimasíðu alþjóða Rauða krossins, þess breska og írska í þaula en hvergi var minnst á neina írska stúlku sem fór um og setti gervifætur á fólk.

Sara hafði hins vegar vaxið heilmikið í áliti hjá honum við þessa vitneskju. Hún varð einnig til þess að hann fór að efast um þá trúar- og uppeldislegu fordóma sem múslímum var innrætt gagnvart konum.

Þá var hann farinn að skoða tölvukerfi ýmissa þekktra fyrirtækja í Herat – innan frá. Hann lék sér til dæmis að því að skoða bókunarlista helstu hótelanna í Herat, komst þannig inn á lista hótela í sömu keðju um allan heim. Þannig fann hann á hvaða herbergi Sara Kabir bjó á Mowafag hótelinu. Hann komst líka að því í tölvukerfi Ariana flugfélagsins afganska að hún hafði keypt ársmiða hjá Ariana og að hann rynni út eftir rúma tvo mánuði.

Einn daginn hafði hann misst það út úr sér við hana hvenær hún færi heim. Hann stokkroðnaði þegar hún sagði brosandi: „Þetta líkar mér! Einn duglegur við heimanámið.“

Þau voru nú orðin tvö ein eftir. Hann byrjaði að ræða verkefni dagsins við hana sem voru innbrot í nokkur þýsk fyrirtæki á ferðaþjónustumarkaðnum. Hún spurði hann inn á hvaða síðu hann óskaði sér helst að komast ef það stæði honum til boða. Svar hans kom án umhugsunar: „Heimasíðu bandaríska hersins.“ Hann langaði jafnframt til að bæta við sem öðrum kosti að finna Rauðakrossstúlkuna, en lét það ógert.

Sara leit á hann og hvessti brúnir. „Vá – þú ræðst ekki á garðinn þar sem hann er lægstur. Þetta er einhver öruggasta heimasíða í veröldinni. Einhver sérstök ástæða?“

„Já, mig langar að finna tvo menn þar, vita hvar þeir eru niðurkomnir nú. Og svo kannski líka vegna þess hve örugg hún er sögð vera. Ætlarðu að hjálpa mér við það? Ég veit að þú getur það.“

Sara hleypti í brúnir. „Ég held að þú vitir meira en mig óraði fyrir.“

Hann vissi að Sara hafði haldið sig að mestu frá hakki síðan hún kom út, jafnvel þótt hún kenndi það nú. En það leyndi sér ekki að áhugi á alvöru verkefnum var enn fyrir hendi.

„Úff, þú ert alveg ferlegur. Hvernig getur þú verið viss um að ég geti það?“

Assad svaraði ekki en stóð upp, benti á sætið og ætlaði að leyfa henni að setjast.

„Nei, sittu kyrr. Byrja þú eins og þú vilt. Ég fylgist bara með.“

Þetta fór vel af stað

„Þetta er víst ekki í fyrsta sinn sem þú reynir við þá.“

„Neibb.“ Svar hans var stutt og laggott enda niðursokkinn.

Brátt var þó flækjustigið orðið það hátt og þau bæði orðin svo kappsöm að hér varð ekki staðar numið svo þau skiptu um sæti.

Eftir tveggja klukkustunda ströggl og óteljandi endurtekningar og krókaleiðir sem reyndu á þolinmæðina reisti hún sig upp og spurði: „Jæja, hvaða nöfn viltu svo að ég finni hér?“

„Bela Bullseye Bogo… eitthvað, heitir annar en ég veit ekki hvað hinn heitir. Þeir voru í herjeppa merktum AZT-126A á eftirlitsferð í fjöllunum norðan við Herat fimmtudaginn 11. september 2003.“ Hann þuldi þetta upp úr sér á þess að reka í vörðurnar.

Sara dæsti aftur. „Púh. Ertu að segja mér það núna að þú hafir ekki aðrar upplýsingar en þessar til að leita eftir, loks þegar inn er komið?“

Við tók fast að hálfrar stundar yfirlega til viðbótar.

„Hér segir að þennan tiltekna morgun, klukkan 0600 hafi bíll AZT-126A verið skráður í eftirlitsferð frá búðunum í Herat. Nöfn þeirra sem skráðir voru í áhöfn hans eru: Carlos Benites liðþjálfi og óbreyttur Bela Bogomilovich. Vá, hvílíkt nafn!“

„OK.“ Assad virtist nokkuð ánægður. „Bela er rétt. Bullseye – gæti þá verið eins konar gælunafn eða viðurnefni?“

„Já, örugglega, það heitir enginn bara Bullseye,“ svaraði Sara.

„Þá passar þetta og við höfum um leið nafnið á félaga hans og yfirmanni. Nú getum við hæglega fundið hvar þeir eru niðurkomnir í dag.“ Assad var orðinn æstur, sá nú fram á að þetta væri loks að bera einhvern árangur.

„Hæglega, segir þú. OK, það ætti kannski að vera minna mál en við verðum að gæta okkar og þurfum að flýta okkur. Þeir eru með varnarkerfi í gangi sem vara við innbrotum. Það pípir á fullu nú ef ég þekki rétt.“

Eftir enn fleiri mínútur:

„Hér eru ferilskrárnar þeirra komnar með mynd. Ég prenta þær út og svo hoppum við út úr síðunni aftur – eins og skot.“

Assad gekk að prentaranum og beið eftir að hann lyki sér af. Skrá Carlosar var á undan. Mynd efst til hægri. Hann renndi yfir persónulegu upplýsingarnar með augunum. Neðan við þær var sjálf ferilsskráin. Efst stóð:

2007 - Security officer, US embassy, Copenhagen, Denmark.

Hann renndi fingri niður í upptalninguna og sá að 2003 – 2004 hafði hann þjónað í Afganistan.

Assad tók nú ferilskrá Bullseye úr skúffunni á prentaranum og beindi vísifingrinum strax efst á upptalninguna:

2006 - Officer in Special Security Units, Washington DC, USA.

Hann hafði hins vegar komið ári fyrr til Afganistan.

Og í upptalningu um menntun hans innan hersins stóð að hann hafði hlotið þjálfun sem leyniskytta.

„Þá vitum við hvar þeir eru niðurkomnir. Þá er bara það einfaldasta eftir; að koma sér á staðina og heilsa upp á þá.“

„Hvað áttu eiginlega vantalað við þessa menn?“ spurði Sara forvitin.

Það hafði myndast spennufall eftir þetta afrek þeirra og andrúmsloftið var orðið afslappað. Hún setti tónlist á. Seiðmagnað andrúmsloft hafði myndast á milli þeirra. Sameiginlegt leyndarmál; samábyrgð á lögbroti tengdi þau nú á einhvern óskilgreindan hátt nánara saman. Seiðandi exótíska tónlistin sem hún hafði fundið í tölvunni og hljómaði lágstemmt.

„Nú, ég þarf bara að finna þá.“ Assad brosti tvíræðu brosi fannst henni.

„Þú ætlar að drepa þá.“ Þetta var fullyrðing hjá henni ekki spurning.

„Hvernig veist…?“ Hann brást snöggt við. Var ekki viss hvort hann ætti að taka þessum orðum sem fullyrðingu eða spurningu. Áttaði sig svo á að þarna var gildra af hennar hálfu þegar hann sá að hún brosti yfir því hvernig hann brást við. Og hann steig beint í gildruna. „Og hvað ef svo væri?“ Hann brosti aftur til hennar, nú með vott af óöryggi í röddinni.

Hún leit róandi á hann. „Þú þarft ekkert að óttast mig. Ég dáist að leyniskyttum. Og þeim sem hakka sig inn í tölvur til þess eins að forvitnast um mig.“

Assad varð lítið eitt vandræðalegur við þetta svar og leit undan.

Inni í salnum, sem notuð var sem tölvukennslustofa, var Sara ætíð klædd á vestræna vísu. Í gallabuxur og skyrtu eða bol – stuttermaskyrtu í þetta skipti. Þau voru bara tvö á skrifstofunni, bæði á eldfimum aldri og ástandi sem neistað gat af og ekki þurfti nema einn lítinn slíkan til að koma af stað öflugu hormónabáli. Hún ók sér fremst á stólsetuna, hallaði sér aftur í fjaðrandi netbakið á skrifstofustólnum. Spennti greipar aftan á hnakka og þrýsti brjóstunum fram á við og hélt áfram: „En þú hlýtur að hafa einhverja gilda ástæðu til að kála þeim.“

Hún færði fæturna örlítið sundur og naut þess augsýnilega hvernig hún seig fram í buxnasaumana og fann þá þrýstast þétt upp í klof sitt. Erta hana. Augu hans stóðu á stilkum. En líkamstjáning hennar örvaði ekki bara hana. Víðar, þunnar buxur hans gátu með engu móti hamið þann öra vöxt sem hljóp í æðarnar þar undir. Hann dró það að svara og varð örlítið vandræðalegur þegar hann sá við hvað augu hennar dvöldu. Hann ákvað að gera enga tilraun til að skýla ósjálfráðum mótleik sínum við djörfum byrjunarleik hennar sem setti hafði kóngspeð hans í uppnám.

„Áttu þeir kannski einhvern þátt í því hvernig fór fyrir fætinum á þér?“ spurði hún og rödd hennar var orðin lág, hás og munúðarlegri en áður. Hún hóf nú að aka sér taktfast fram og aftur í stólnum eftir hljómfalli tónlistarinnar.

Hann kinkaði kolli án þess að hreyfa sig og ákvað að leyfa henni að hafa allt frumkvæðið ef hún vildi. Hún var kennarinn. Hann var nemandinn. Hún reyndari. Hann skorti alla reynslu í samskiptum við konur. Var auk þess hreinn sveinn.

Sara hafði vakið hjá honum vissar langanir frá því hann sá hana fyrst. Samt ekki eins og þær sem Rauða kross stúlkan hafði kveikt fyrir tveimur árum. Eiginlega allt öðruvísi. Löngun hans til Söru einskorðaðist við líkama hennar kannski vegna þess hvernig hún var klædd í tímum svo æsandi og frábrugðið afgönskum konum. Þetta var hreinn losti. Honum fannst samt hálfvegis eins og hann væri að reyna um of á þanþol nánast heilagrar aðdáunar sinnar á Rauða kross stúlkunni, sem nálgaðist tilbeiðslu, með því að hugsa af slíkri kroppslegri frumþörf til Söru. Nei, þetta voru allt öðruvísi langanir, fyrst og fremst kynferðislegar. Tilfinningar hans til Rauða kross stúlkunnar voru… já, hreinni – einhvern vegin upphafnar og ósaurugar sannfærði hann sjálfan sig um. Hann hafði komist að því hve gömul Sara var og það að hún var sjö árum eldri skipti hann engu máli. Ekki frekar en það gerði með Rauða kross stúlkuna sem var álíka mikið eldri giskaði hann á. Hún hefði þann sess að vera fyrsta og eina ungdómsást hans.

Hann komst loks að þeirri niðurstöðu að líklega hrifist hann frekar að eldri konum. Þroskuðum konum sem vissu hvað þær vildu. Hugsanirnar flugu um höfuð hans í þessu tómarúmi óöryggis. Sara var bara allsólík hinni. Þó var hún fríð sýnum, dökk eins og afganskar konur og lágvaxin, heldur lægri en hann sjálfur. Örlítið hnellin, með þrýstin rass og brjóst.

„Má ég skoða fótinn á þér?“ Sara stóð upp án þess að bíða svars. Efsta talan í skyrtunni hennar hafði hneppst frá eins og af tilviljun svo nú sást í svartan brjóstahaldara sem virtist eiga fullt í fangi með að sinna hlutverki sínu. Hann starði á þau eins og hann byggist við að þau sprengdu sér leið úr prísundinni. Ófullnægðri kynlífsþörf Söru var víst eins ástatt fyrir.

Hún laut niður framan við Assad. Gætti þess að hann hefði útsýni niður á brjóstin. Hún lyfti upp víðri buxnaskálm hans. Virti fyrir sér gervifótinn. Strauk upp hann og upp á hnéð.

„Stjarna og máni? Það á vel við.“

Hún hneppti blússu sinni alveg frá á þokkafullan hátt og ýtti henni út af vinstri öxlinni og í ljós kom tattóvering ofarlega á vinstra herðablaði hennar.

„Stjarna og máni! Við erum bara eins og sköpuð hvort fyrir annað.“

Hún sagði þetta á munúðarfullan hátt. Lét blússuna falla alveg. Assad fann nú fyrir strokum hennar á hnénu. Um hann hríslaðist sælukenndur hrollur. Sara gældi við hnéð. Hélt svo áfram upp lærið. Assad nötraði lítillega af æsingi. Færði fætur sína sundur er hún þrýsti sér nær honum og seig niður á hnén. Hún strauk mjúklega með fremsta hluta löngutangar eftir bungunni utan á buxunum. Horfði seiðandi í svört augu hans. Hann kyngdi. Ósjálfráðir kippir fóru um hann innan við þunnt línið. Hún fann ylinn streyma gegnum efnið þegar hún tók utan um hann.

„Ég stjarnan… og þú máninn.“

Hún þétti takið lítið eitt og brosti örugg með sig um leið og hún sagði þetta. Hún færði sig lengra inn á milli fóta hans. Leysti snúruna sem hélt uppi buxunum. Hann lokaði augunum, hallaði sér aftur á bak og stundi lágt er hún tók um hann. Hún færði hann varlega fram undan buxnastrengnum. Uppþaninn og umskorinn. Strauk hann blíðlega fram og aftur og kyssti.

Andardráttur hans varð örari og þegar hún óttaðist að hann myndi springa undan strokum hennar og munngælum stóð hún upp, tók hönd hans og leiddi hann á eftir sér innar í herbergið. Þau breiddu úr bænamottum á gólfið.

Hún færði hann úr skyrtunni. Afklæddi sig síðan hægt og afhjúpandi fyrir áköfum augum hans þessa hreina sveins sem í fyrsta sinn í lífi sínu sá nú nakta konu. Þau stóðu um stund án þess að snertast. Nutu þess sem þau sáu, nálguðust svo hægt. Kannandi. Þandar geirvörtur hennar snertu bringu hans um leið og stinnur limurinn lagðist þétt að mjúkum maga hennar. Frá venusarberginu upp á nafla.

Þau óku sér hægt upp við hvort annað og liðu síðan samtaka niður á mjúkar bænamotturnar þar sem vott skaut hennar beið nú reiðubúið, óþreyjufullt eftir að taka í mót sveininum hreina fagnandi. Uppsafnaður losti þeirra beggja varð senn að sprengingu. Þau urðu samferða í hásal algleymisins. Með blossa sem leysti úr læðingi hlátur og grátur, andvörp og ekkasog. Allt þetta í einu. Uns þau sigu að lokum saman. Hvort að öðru. Hvort í öðru. Hefðu ekki getað skilgreint þá hvort var hvort. Límd saman af söfum, svita og tárum hvors annars. Í óendanlegum, krampakenndum unaði.

Þau lágu lengi þögul, orðlaus. Þétt samanofin. Hann inni í henni. Hún utan um hann. Þar til lífsmark nýrrar löngunar hans tók að láta á sér bæra. Var strax svarað með heitri, umlykjandi örvun. Einhvers staðar djúpt niðri í mjúkum launhelgum hennar.

„Meydómur, manndómur. Skrítnir dómar það,“ umlaði hún er þau lágu örmagna eftir að hafa elskast á ný. „Annar glatast, hinn ávinnst. Æði oft við sama tækifærið. Annar fæst aldrei aftur, hinn fylgir þér allt lífið.“

37. Kafli – 2008, vor. London.

Abdul Hafeez átti engra kosta völ. Hann hafði ekki sagt Jóa, kærastanum sínum frá þessu. Yasir hafði framtíð hans í höndum sér. Það var fyrir tilstilli hans að hann var í námi í London. Hefði líklega ekki komist að í læknadeildinni ef Yasir hefði ekki beitt áhrifum sínum til að koma honum þangað inn. Honum þótti það grábölvuð tilfinning að Yasir hefði náð þessum tökum á lífi hans. Þótt hann væri afbragðs nemandi var erfitt að komast að vegna ásóknar, einkum fyrir útlendinga. Yasir hafði reyndar lagt hart að honum að fara heldur til New York en Abdul hafði ekki tekið það í mál, vildi heldur London. Þar þekkti hann þó alltént einhverja; Kamal, jafnaldra hans og skólabróður frá Herat sem var í sálfræðinámi og bróður hans Radi en sá vann á skrifstofu Iran Air í London. Fleiri félagar úr háskólanum heima höfðu farið til London en í New York þekkti hann engan.

Hvað gat hann annað en gengist inn á það að þakka Yasir fyrir sig með því að skila nokkrum tímum í viku í nokkurs konar „samfélagsþjónustu“ eins og Yasir orðaði það og starfa hjá Samtökunum í London? „Annars gæti hann ekki ábyrgst framhald hans í náminu,“ hafði hann bætt við. Hann var um margt eins og sá í neðra, krækir sér í sálir manna.

Yasir hafði líka skrifað meðmælin sem hann lagði inn með umsókn sinni um að gerast aðstoðarmaður í gervifótaverkefninu, þegar hann fór með Hröfnu um strjálar byggðir Afganistan að setja fætur undir þá sem misst höfðu í jarðsprengjum. Yasir hafði fyrst farið fram á þetta við hann í fyrra þegar hann var með Hröfnu þar. Meira að segja inni á sjúkrastofunni hjá Hröfnu, meðan hún svaf, hafði hann gengið á hann og farið fram á svar.

Starf þetta bjargaði reyndar efnahag hans og fjármagnaði námið. Hún varð líka til þess að hann kynntist Íslandi og Íslendingum. Fólki eins og Hröfnu. Dvölin varð ekki síst til þess að hann kom út úr skápnum eftir að hafa hitt Jóa, sambýlismann sinn, sem hann elskaði ofar öllu.

Það má reyndar segja að líf hans hafi umturnast þessar vikur á Íslandi. Persónulegar flækjur, sem vafið höfðu upp á sig undanfarin ár leystust nánast á sex vikum á Íslandi. Skömmin sem hann var haldinn inni í skápnum og léttirinn við að losna við hana og finna kærasta sem hann gat farið með hvert sem hann vildi. Þetta átti hann Yasir víst óbeint að þakka.

Yasir var umsagnaraðili um þá sem sóttu um að komast í verkefnið þar sem hann sat í nefndinni sem valdi fótarþegana í Afganistan. Listinn með þeim þremur, sem helst þóttu koma til greina af ráðningarnefndinni: framleiðslustjóra Ægis, yfirmanni Rauða hálfmánans í Kabúl og deildarstjóra Rauða krossins í London, var sendur Yasir í tölvupósti til umsagnar.

Hann hafði mælt sterklega með Abdul, hældi honum á hvert reipi, sem gömlum nemanda sínum, fyrir vinnu hans á sjúkrahúsinu í Herat. Abdul var ráðinn án frekari málalenginga.

Hann sat nú og beið á trébekk á umræddum stað í enda St. James garðsins og horfði á gosbrunn úti í miðju vatninu þeyta upp gusum sínum eins og þær væru að keppast við að sjá hvað leyndist handan trjánna umhverfis. Hann settist á miðjan bekkinn eins og fyrir hann hafði verið lagt. Ja-á, sniðugir. Líklega voru minni líkur á því að einhverjir aðrir settust þá á bekkinn ímyndaði Abdul sér gruflandi.

Tveir menn áttu að koma og setjast á bekkinn hjá honum klukkan hálf tvö þennan dag, samkvæmt fyrirmælunum sem hann fékk inn um bréfalúguna hjá sér. Gott að Jói sá ekki bréfið. Líklega hafa þeir vitað að ég var einn heima í gær, fylgst með mér. Og áfram héldu pælingarnar: Ja-á, líklega væru fæstir á ferli í garðinum nú. Þeir sem færu út af vinnustöðum sínum að viðra sig í hádeginu væru þá farnir aftur til vinnu sinnar og síðdegisumferðin ekki hafin.

Hann spáði í það hvernig njósnarar hugsuðu meðan hann beið. Það voru liðnar fimm mínútur fram yfir umræddan tíma. Ja-á, nú væru þeir að virða hann fyrir sér einhvers staðar úr fylgsnum sínum álengdar. Með kíki. Ganga úr skugga um hvort hann hefði nokkuð látið einhverja vita af þessum fundi.

Það liðu tíu mínútur fram yfir umræddan tíma þar til þeir loks komu og settust. Þeir þögðu dágóða stund sem var óþægilegt fannst Abdul. Þeir þekktu hann greinilega í sjón. Ja-á, þeir þekkja mig líklega af myndum frá Yasir nema þá að þeir séu búnir að fylgjast með mér í einhverja daga eða vikur kannski.

Þá byrjaði sá er virtist fara fyrir þeim að þakka Allah áður en þeir fóru að spjalla við hann.

„Allah þarf liðsmenn til starfa, trúa og dygga liðsmenn enda metur hann að verðleikum allan þann liðsauka sem fæst í baráttunni við trúleysingja og villutrúarmenn. Hann verður miskunnsamur og örlátur þeim sem fórna sér fyrir hann í jarðvistinni, þegar í himininn verður komið.“ Hann staldraði örlítið við en hélt svo áfram glottandi; „Það þýddi víst lítið fyrir hann að bjóða þér uppá jómfrú – hvað þá sjötíu og tvær.“

Abdul lét sem hann heyrði ekki þessa meinlegu aðdróttun en ákvað að þakka frekar en þegja og gerði það með kurteislegu bukki og umli um að Allah væri mestur.

Hinn greip frammí og hélt áfram: „Það litla hlutverk sem Allah væntir af þér er að hafa augu og eyru opin í skólanum, heima og á skemmtistöðum þeim sem þú sækir. Sirius Rising til dæmis. Við höfum ekkert persónulega á móti samkynhneigðum en þeir verða að skila sínum hlutverkum eins og aðrir í þágu íslam. Þú tilkynnir okkur ef þú heyrir eitthvað sem gagnast gæti Samtökunum í baráttu þeirra gegn óvininum; vestrænum heimsvaldasinnum og Ísraelum. Þú ert

á reynslu fyrsta árið og við munum fylgjast með þér og vænta þess að þú gefir skýrslu mánaðarlega, oftar ef nauðsyn krefur, sem þú skilur eftir á ákveðnum stað, sem lýst er á þessu blaði, síðasta dag hvers mánaðar. Þú færð skilaboð um fundi og fleira frá okkur þar um leið. Verðugri verkefni verða þér falin með tímanum. Sambýlismaður þinn má ekkert af þessu vita. Það er best fyrir hann. Ekki viljum við að neitt komi fyrir hann hér í London. Við væntum þess einnig að þú búir hann nú undir að taka trú okkar!“

Hann rétti honum samanbrotið blað. Ekki varð hinn eiginlegi fundur lengri. Þeir töluðu um daginn og veginn um stund þessir tveir sjálfboðaliðar Allah, verktakar al-Qaeda, útsendarar Yasirs. Það tal fór reyndar fyrir ofan garð og neðan hjá Abdul. Að dálítilli stundu liðinni stóðu þeir upp og gengu burt saman án þess að líta á Abdul eða kveðja.

Hann var skelfdur yfir þessari óbeinu hótun í garð Jóa. Hann leit á blaðið sem honum hafði verið fengið og fletti því sundur. Þar var ljósritað kort af umhverfi Waterloo stöðvarinnar og ör sem benti á aðalinnganginn. Neðar var ógreinileg ljósmynd af blaðsölustandi sem átti væntanlega að vera við enda örvarinnar. Taka ætti tvö blöð í standinum og smeygja prentuðu A4 blaði með upplýsingum þeim er koma ætti til skila í neðra blaðið og leggja blöðin á borðið við kassann og segja um leið og greitt væri: Nú rignir hann víst í Kabúl. Þar með vissu menn að skýrsla hafði verið afhent og að hún væri í neðra blaðinu sem þá yrði haldið eftir.

Nú rignir hann víst í Kabúl – va-á ég er bara orðinn alvöru James Bond, ætlaði það nú reyndar aldrei. Hvað skyldi Jói minn segja – nei, hann má ekkert vita. Og við sem hétum því að eiga aldrei leyndarmál hvor fyrir öðrum.

38. Kafli – 2009, föstudagur 4. september. London.

Addi gekk stefnulaust og án fyrirheits eftir suðurbakka Thames. Hann var í þungum þönkum. Hann hafði afsakað sig með vanlíðan og komið sér út og í burt frá samskiptamiðstöðinni og af vaktinni sem hann var á þar. Vonandi án þess að vekja grunsemdir. Yasir hafði smám saman fært sig upp á skaftið og var nú farinn að setja hann á vaktir hjá Samtökunum.

Af rælni steig hann út úr neðanjarðarlestinni á Waterloo stöð, barst þaðan út með straumnum og gekk, og gekk. Vitneskjan sem hann hafði komist yfir íþyngdi honum meira en nokkuð annað sem hann hafði komist í kast við síðan hann var þvingaður til að taka þátt í starfsemi al-Qaeda í London í vor.

Mér var greinilega ekki ætlað að sjá þessar upplýsingar. Yasir hefur örugglega skipað svo fyrir. Malak, sem var á vakt með honum í dag var sælkeri og matargat og hafði farið út til að ná í mat á tyrkneskum matsölustað nokkrum götum frá. Addi skrapp á klósett á meðan og þegar hann kom til baka sá hann að pósthólfið blikkaði á skjá Malaks sem þýddi eitthvað áríðandi. Hann sá að pósturinn var frá Yasir svo hann ákvað að gera ekki neitt. Þá rak hann augun í opnaðan póst aðeins neðar. Sem „efni“ þar, stóð Iceland. Hann gat ekki setið á sér að opna hann. Þar sá hann þessi skelfilegu skilaboð og skýr fyrirmæli Yasirs um að vitneskja um þetta verkefni skyldi haldið frá Abdul Hafeez. Honum!

Hann ákvað að afsaka sig með ógleði og lystarleysi þegar Malik kom aftur og kvaðst verða að fara heim. Hann gekk í þungum þönkum þessa nokkur hundruð metra niður að Clapham North stöðinni og steig upp í fyrstu lest. Fór svo út á Waterloo stöð.

Skilaboðin, sem fyrirmæli voru um að halda leyndum fyrir honum, hvíldu eins og mara á honum: Samtökin, Yasir fyrst og fremst að því er virtist, ætluðu að ógna lífi Hröfnu, kærrar vinkonu hans og velgerðarkonu, til að þvinga forseta Bandaríkjanna, manninn sem hún bjargaði, til að ná fram pólitískum markmiðum al-Qaeda, um að stjórn Bandaríkjanna léti af stuðningi við Ísrael. Það átti að drepa hana ef markmiðin næðust ekki. Hröfnu! Bjargvætt forsetans.

Addi vissi að úr þessari stöðu slyppi hún samt sem áður aldrei lifandi. Skepnan hann Yasir myndi sjá til þess. Hvernig gæti hann bjargað henni eða varað hana við án þess að Yasir og al-Qaeda kæmust að því? Leki og svik við Samtökin væri dauðadómur. Án tafar.

Hann yrði einhvern veginn að koma þessum fyrirætlunum frá sér til þriðja aðila einhverra sem vildu og gátu verndað líf hennar. Skulduðu henni það. CIA! Hann hafði engin sambönd hjá CIA en þeir ættu helstir allra að vilja vernda líf Hröfnu, sjálfs lífgjafa forsetans þeirra og æðsta manns CIA. Ekki síst þar sem lífi hennar átti nú að fórna vegna þess að hún bjargaði forseta Bandaríkjanna. Addi sat nú á bekk við Thames og braut heilann um hvað hann gæti gert. Honum fannst hann svo lítill og magnvana gagnvart yfirþyrmandi ofurafli al-Qaeda, CIA, MI5 og hvað þetta nú hét allt saman sem búið var að þröngva honum til að tengjast.

MI5? Bíðum nú við! Í klúbbnum okkar Jóa „Sirius Rising“ hittum við strák um daginn sem nýlega var búið að samþykkja inn í klúbbinn. Hann gortaði af því, reyndar dálítið drukkinn, að kærastinn hans ynni hjá MI5. Addi þekkti kærastann vel. Harvey Mills hét hann og var búinn að vera meðlimur í klúbbnum lengi. Hann hafði meira að segja símanúmerið hans í minninu síðan í áramótapartíinu í vetur. Það sakaði ekki að láta reyna á það hvort eitthvað sé til í þessu!

Hann varð að láta til skarar skríða strax. Hann fann númerið hjá Harvey. Hann trillaði með fingrunum á skjáinn á símanum nokkrum sinnum áður en hann tók á sig rögg: Ég er ekki nema tíu mínútur að ganga héðan til Thames House. Þar ætti Harvey þá að vinna. Ef ég nú fer þangað, sendi honum símskilaboð sem fá hann til að koma út? Til dæmis á Lambeth brú. Þar get ég haft góða yfirsýn. Þá get ég fylgst með því hvort hann kemur eða ekki. Vinnur þar eða ekki. Komi hann ekki, nær það bara ekki lengra.

Símann sem hann var með á sér hafði hann keypt eitt sinn í fríhöfninni í Keflavík, á tilboði. Jói hafði fengið sér eins síma. Númerið var íslenskt. Þeir Jói gátu hringt frítt á milli sín í þeim símum. Þetta hafði sparað þeim andvirði símanna fyrir löngu því þeir töluðu mikið saman og lengi. Hann ákvað að gera skilaboðin örlítið dramatíst en þau yrðu þó að vera trúverðug þannig að þau virkuðu ekki eins og gabb. Menn eins og hann, sem væntanlega eru á uppleið innan fyrirtækisins, sleppa ekki svona tækifærum sem í gæti falist risaskref í þá átt. Hann byrjaði að slá inn textann meðan hann gekk að Lambethbrú;

Hef undir höndum ógnvænlegar upplýsingar sem varða öryggi forseta BNA. Komdu STRAX út að annarri steyptu ljósasúlunni, hægra megin á Lambethbrú og sestu á bekkinn undir henni, ef þú vilt fá allar upplýsingar. B.kv. Sirius Rising.

Þessa undirskrift hlaut hann að tengja við einhvern sem hann þekkti eða hann vissi að þekkti til hans. Eftir umhugsun ýtti hann á Send.

Hann kom sér fyrir í skjóli við háu súluna við suðurenda Victoria Tower garðsins, rétt hjá hringtorginu milli Lambethbrúar og Horseferrygötu og beið átektar. Mundi Harvey hoppa á þetta eða var hann ef til vill ekki einu sinni starfsmaður MI5 heldur þingsins eins og hann sjálfur sagði?

Ef hann ynni hjá MI5, eins og þessi kærasti hans missti út úr sér, væri hann ekki nema tvær mínútur að koma sér á staðinn. Ef hann vinnur hjá þinginu, eins og hann sjálfur heldur fram, tekur það hann að minnsta kosti tíu mínútur. Ef hann vinnur á hvorugum staðnum eða heldur að þetta sé bara djók, kemur hann ekki. Það er nokkuð ljóst. Ég hef engu að tapa – allt að vinna.

Meðan Addi velti þessu fyrir sér sló hann inn seinni textann sem hann ætlaði að senda. Því var hann ekki fyllilega með hugann við húsið. Að minnsta kosti ekki nóg til að veita Harvey athygli fyrr en hann gekk yfir göngubrautina sunnan við hringtorgið. Addi hrökk við eins og hann tryði ekki því sem var að gerast. Hann hafði brugðist strax við þessu. Þetta þýddi að hann hafði komið út úr höfuðstöðvum MI5 í Thames House. Ekki úr Þinghúsinu þar sem hann þóttist vinna. Hann varð svo hissa að það hvarflaði jafnvel að honum að þetta væri bara tilviljun. En nei! Þetta gat ekki verið hrein og bein tilviljun. Harvey hægði nú á sér og staðnæmdist við ljósasúluna. Settist á steypta bekkinn undir henni og leit í kringum sig. „Bingó!“

Hann heyrði ekki skotið. Fann bara sársauka í öxlinni. Hann féll við höggið. Lá nú særður á gangstéttinni bak við súluna. Hann hélt enn á símanum. Textinn sem hann hafði verið að ljúka við og upplýsti um fyrirætlun al-Qaeda var nánast tilbúinn. Hann ýtti á Send. Hann sá ekki út á brúna þaðan sem hann lá. Heyrði þó óp og skarkala. Bíla bremsa. Hann áræddi að standa upp og gá. Hann sá Harvey hendast þvert yfir brúna milli akandi bíla með skammbyssu í hendi sér. Hverfa síðan eftir gangstéttinni í áttina yfir á hinn bakka Thames. Boginn á brúnni, þótt lítill væri, tók af honum útsýnið. Hann hljóp lotinn inn á Millbank, lét steypt handriðsvegginn skýla sér ef svo vildi til að tilræðismennirnir væru tveir. Hann brá sér eldsnöggt inn um hlið á Victoria Tower Gardens. Fann bekk undir tré og settist niður. Hann hugði fyrst þá að sárinu á hægri upphandleggnum utanverðum, rétt neðan við öxl. Þetta var svöðusár á vöðvanum en kúlan hafði ekki náð beini. Það blæddi töluvert. Hann tók bréfvasaklút úr pakka sem hann var með í jakkanum, braut saman og lagði yfir sárið. Tók svo af sér bindið, vafði utan um og batt. Herti að með því að bíta í annan endann.

Hvernig gat einhver vitað um fyrirætlanir hans og ferðir? Malak? Það hlaut eiginlega að vera. Hann var kominn á þann dauðalista sem líklega fæstir vildu vera á. Dauðalista al-Qaeda. Hann þurfti að komast burt. Sem lengst frá London. Hann hringdi í Icelandair. Jú, hann gat fengið sæti með kvöldflugi.

„Ekkert fyrr?“ Óþolinmæðin leyndi sér ekki.

„Jú, jú, það var síðdegisflug en það er brottför eftir tvo tíma… við skulum sjá… það hefur losnað sæti, jú, ef þú kemur strax.“

Hann tók það. Hann léti Jóa ekkert vita fyrr en hann væri kominn út á flugvöll. Segði honum að fara úr íbúðinni og fá sér hótelherbergi. Koma svo um leið og hann gæti losnað. Hann bar ætíð á sér passann svo hann þurfti ekki heim fyrst og lykla að íbúð Jóa á Íslandi hafði hann á kippunni sinni. Hann klæddi sig í jakkann. Hann hefði tíma til að fara í apótek og kaupa umbúðir og sótthreinsispritt og kaupa einhvern jakka til að ferðast í. Hann stóð upp og gekk út á Millbank aftur þar sem hann fann leigubíl.

Honum var vonandi borgið og vinkonu hans, Hröfnu, líka. Þetta færi örugglega beina leið til CIA núna. Þeir myndu koma í veg fyrir þetta, ekki spurning.

39. Kafli – 2009, föstudagur 4. september. London

Harvey Mills litaðist um á brúnni. Hann sá engan sem gat verið sendandi þar. Hann ákvað því að bíða átekta við ljósamastrið. Leit í kringum sig og tyllti sér á bekk undir mastrinu. Nokkur bílaumferð var yfir brúna. Hann tók eftir túrista sem lá fram á handriðið hinu megin á brúnni og snéri baki við honum en horfði stöðugt í áttina að stóru súlunni sín megin. Hann fylgdist með honum. Bílar þutu framhjá og hindruðu sýn yfir brúna. Þegar hann gat næst séð yfir stóð maðurinn með skammbyssu með hljóðdeyfi og miðaði að súlunni. Hann stökk á fætur, greip til sinnar byssu og gerði tilraun til að komast yfir. Bílar flautuðu og bremsuvæl heyrðist. Honum gekk hægt að komast yfir milli bílanna. Hann sá að maðurinn reyndi ekki að koma skoti á hann enda erfitt vegna bílanna sem skýldu honum. Maðurinn var horfinn þegar hann komst loks yfir. Hann sá í bakið á honum hverfa fyrir brúarsúluna á hinum bakka Thames. Hann tók á rás og nánast flaug eftir gangstéttinni en þegar hann komst að súlunni við hinn endann var maðurinn horfinn. Líklega í áttina að St. Mary‘s kirkju. Hann náði ekki einu sinni skoti að honum. Hann snéri vonsvikinn við. Maðurinn sem hann skaut á hlaut að vera sá sem sendi honum boðin. Hann hljóp við fót að súlunni sem hafði vakið áhuga byssumannsins. Hann greip í tómt en blóð var á gangstéttinni og handriðsveggnum. Hann svipaðist um án árangurs.

Hann snéri til baka og las boðin á leiðinni í Thames House.

Hver getur þetta verið, sem sendir mér skilaboð af þessum kalíber í prívat símann minn, ekki í vinnusímann. Eða var þetta plat? Nei! Einhver hafði sett sig í lífshættu til að koma þessum upplýsingum til mín! Engir vina minna áttu annars að vita að ég er MI5 maður.

Krish átti ekki einu sinni að vita hvar hann vann. Eftir þrjá mánuði saman. Hann hafði sagt Krish að hann ynni í breska þinginu næsta húsi við höfuðstöðvar MI5. Neðar með Thames. Nema Krish grunaði eitthvað? Hann hafði spurt óvenju mikið um hagi hans í vinnunni fyrir nokkru og hætt því svo.

Sem Sendandi kom einungis fram Leyninúmer. Líklega var þetta sent úr ódýrum síma. Kannski úr inneignanúmeri sem keypt hafði verið með þessum eina tilgangi: Að senda honum þessi skilaboð. Af hverju honum? Hver? Hann var nýgræðingur hjá MI5. Hann vissi að búið var að rannsaka bakgrunn hans og yfirmenn hans vissu að hann var hommi. Hann var einmitt nýbúinn að ganga í gegnum það ferli allt saman rétt áður en hann fór að fá verkefni hjá þeim við annað en að sleikja frímerki – eða álíka krefjandi verk.

Texti skilaboðanna var nánast óaðfinnanlegur en samt fannst honum á setningaskipaninni að sendandinn gæti verið útlendingur. Hann komst að þeirri niðurstöðu að ekki væri ráðlegt að halda þessu hjá sér mínútu lengur. Þetta var alltof heitt mál til þess. Hann yrði að fara með þetta fyrir yfirmann sinn sem myndi að öllum líkindum láta rannsaka þetta ofan í kjölinn. Með forgangi. Að hóta forseta Bandaríkjanna, hvað þá kúga til hlýðni, var ekki eitthvert smámál. Yrði ekki sett til hliðar. Ekki á þessum tímum. Og alls ekki ef það kom frá þessum aðila. Al-Qaeda. Þeir vissu af öflugri starfsemi í Lundúnum á þeirra vegum.

Ef eitthvað var til í þessu þá áttu þeir greinilega við alvarlegt lekavandamál að stríða þar. Það eitt var verkefni út af fyrir sig. Gæti MI5 náð í þann sem lak og nýtt sér hann í framtíðinni? Fengi hann sjálfur að fara í málið? Ólíklega. Hann yrði örugglega talinn of blautur á bak við eyrun í svona mál. Hann sá það í hendi sér sjálfur. Fyrstu tvö árin voru menn jafnvel bara á reynslutíma. Gátu ekki treyst því að fá fasta ráðningu fyrr en að þeim tíma loknum og eftir að hafa sannað sig í starfi.

Hann velti fyrir sér hvernig hann ætti að nálgast þetta. Hvort það væri of frakkt af honum að fara beint í Peters. Já, líklega. Travish, næsti yfirmaður hans, gæti móðgast og lagt stein í götu ferils hans síðar fyrir vikið. Hann ætlaði að byrja á að fá fund með Travish um leið og hann kæmi inn fyrir dyrnar á Thames House. Láta málið ganga rétta boðleið. Reyna svo að nýta sér það til smá framapots fyrir sig með hans fulltingi.

Harvey mat stöðuna rétt. Travish tók málið upp með meiri áhuga en hann hafði búist við. Hrósaði honum fyrir að koma til sín án tafar. Ákvað strax að svona mál ætti erindi beint og milliliðalaust við Harry Peters og kom á skyndifundi með honum. Brátt tókst að rekja leið símskilaboðanna og komast að því um hvaða endurvarpa þau voru send. Það var sá sami og MI5 notaði svo sá eða sú sem sendi, hafði verið í námunda við Lambethbrú, líklega bara í eða við Victoria Tower Gardens klukkan 18:44 þegar boðin voru send. Þeirra niðurstaða var sú sama og Harvey hafði komist að: Viðkomandi hafði að öllum líkindum horft á Harvey lesa skilaboðin á brúnni og hefur svo væntanlega losað sig við símann á eftir.

Málið setti allt annað á bið í Thames House þetta föstudagskvöld. Bókstaflega. Á fundinum með Peters var ákveðið setja málið á hæsta viðbúnaðarstigi innanhúss. Því var jafnframt velt upp á hvaða trúnaðarstigi ætti að halda málinu út á við. Umræður snérust fyrst í stað um farveginn; hvort fara ætti með málið inn á borð innanríkisráðherra, sem MI5 heyrði undir, sem færi nær örugglega með málið tafarlaust fyrir forsætisráðherra, – PM sjálfan. Eða halda því á leyniþjónustustiginu. Beina því milliliðalaust til öryggisþjónustu Hvíta hússins.

„Ef við nú snúum dæminu við, þá myndi ég helst kjósa að hafa það þannig. En PM yrði líklega æfur ef hann fengi ekki að nýta sér þetta. Honum þætti fátt betra en að eiga væna hönk upp í bakið á Bandaríkjaforseta persónulega, eins og sakir standa. Sambandið milli ríkjanna hefur aldrei verið stirðara og er þar okkur um að kenna fyrst og fremst með þeirri ákvörðun að láta nýverið lausan Abdel Basset Ali Megrahi, sprengjumanninn úr Lockerbie hryðjuverkinu, fyrir aðgang að olíu.“ Harry Peters leit á klukkuna, horfði svo yfir hópinn.

„En hvað um það. Hérna megin Atlantshafs erum við þegar dottnir inn í helgina, innanríkisráðherra er í Tékklandi og komið fram yfir hádegi vestra svo við eigum aðeins einn góðan kost að mínu mati. Beint samband þangað. Hinn kosturinn, einn og sér gæti þýtt að málið myndi velkjast fram yfir helgi án þess að Bandaríkjamenn fái neitt af því að vita. Viljum við hafa það á samviskunni? Ég er auk þess viss um að þeir sem við erum að tala um að sniðganga nú; pólitíkusarnir, myndu koma allri sök á okkur ef allt fer á versta veg vegna þess að við brugðumst ekki við ógninni með skjótasta mögulega hætti! Svo málið er sjóðheitt. Allir vilja eigna sér það ef það fer vel en enginn snerta það með töngum ef það klúðrast. Til málamynda setjum við það í hefðbundinn farveg þannig að innanríkisráðherra og PM finnist ekki að þeir hafi verið hunsaðir. Þeir verða að skilja að vegna mikilvægisins og helgarinnar hefðum við ákveðið að vara CIA við milliliðalaust, með algjörum forgangi.“

*

Að fenginni reynslu kaus Harry Peters framar öllu að losna við lamandi hönd stjórnmálamannanna þegar hann gat en stundum var það ekki umflúið.

En hér þurfti að bregðast við bráðri ógn með hraði og því færri milliliðir þeim mun beinni boðleiðir – og minni tími til spillis. Hann átti auðvelt með að setja sig í spor starfsfélaga sinna vestanhafs og að þeir hugsuðu alveg eins og hann. Þessi ár hans í MI5 höfðu kennt honum að enginn munur var þar á MI5 og CIA. Auk þess þekkti hann McAllister yfirmann öryggismála í Hvíta húsinu og gat vel unnt honum þess að fá málið hreint og ómengað inn á sitt borð og hafa þannig sjálfur óbundnar hendur um framhaldið. Losna við öryggisráð Hvíta hússins.

Malcolm hafði starfað á vegum CIA í Lundúnum þegar Harry var ungur maður á uppleið í MI5 og þeir átt þá ágæt samskipti aðallega út af Íransmálinu. Harry átti þeirri samvinnu það að þakka að hafa komist hraðar upp metorðastigsann hjá MI5 en flestir hinir nýgræðingarnir. Harry Peters fékk eins og oftast sín sjónarmið samþykkt á fundinum.

Að honum loknum hafði hann beint samband við Malcolm McAllister gegnum öryggispóstinn og upplýsti það sem hann vissi.

Hugsanir Harry Peters snérust nú einnig um það hvernig hann gæti komist í tæri við þann sem lak hjá al-Qaeda.

Hann kallaði Harvey Mills inn á skrifstofu til sín. „Þú stóðst þig vel í þessu máli. Verst að þú skyldir ekki ná þeim, hvorki þeim sem sendi eða hinum. Ég fel þér að komast að því hverjir þetta voru. Sá sem lak hafði innanhússupplýsingar frá al-Qaeda og gæti reynst okkur gagnlegur. Ef þú leysir það á viðunandi hátt þá gætum við tveir átt eftir að hafa mikið saman að sælda.“

40. Kafli. – 2009, föstudagur 4. september. Washington.

McAllister hringdi upp og sagðist þurfa fund með DC eins og Daniel Corbeau, forseti var kallaður í Vesturálmunni. Tafarlaust! Honum var sagt að bíða andartak.

Í huganum sendi hann vini sínum í London, Harry Peters, miklar þakkir fyrir það að hafa sent þetta mál ómengað beint til sín. Og svo fljótt. Við það varð eftirleikur hans mun auðveldari. Málið var auðvitað grafalvarlegt en hann bauð ekki í stöðuna ef það hefði farið hefðbundnar boðleiðir. Nú hafði hann fleiri kosti að velja á milli. Kosti sem ekkert hefði einu sinni þýtt að nefna ef hann hefði þurft að taka málið í gegnum öryggisráðið.

En fyrir forsetann yrði það að fara. Hann yrði að vera upplýstur. Taka endanlega ákvörðun um ferlið.

Hersveit til Íslands til að berjast við al-Qaeda sveit! Á friðartímum. Hann sá fyrir sér að það gæti tekið óratíma, talinn í dögum. Og marga slíka höfðu þeir ekki til stefnu. Þetta yrði frekar að vera fámenn sveit sérþjálfaðra manna sem kæmust inn í landið án hindrana eins og vopnaleitar. Helst með leyfi yfirvalda. Nú, eða án. Það gæti orðið snúnara. Landið var herlaust. Það vissi hann svo sannarlega. En Flugstöð Leifs Eiríkssonar var útvarðarstöð í Schengen landamærasamstarfi Evrópu sem þýddi að þar var öflugt eftirlit. Það yrði enginn hægðarleikur að komast inn í landið á innan við sólarhring, með vopnaða sveit, án þess að vekja athygli.

„Nú hefði verið gott að vera með herstöðina í Keflavík. Djöfuls endemis Bush-klúður að fara þaðan,“ tautaði hann. „Brottflutningurinn var víst reyndar runninn undan rifjum Donalds Rumsfelds, varnarmálaráðherra Bush.“

Nú hringdi ritari forseta til baka. Eftir andartak svaraði hann snúðugt:

„Já – og það hastar ekki bara. Það BRÁÐ-hastar!“

Hann reyndi ekki að leyna pirringnum.

„OK. Gott, ég verð kominn upp eftir 15 mínútur.“

McAllister varð að sætta sig við þetta. Hann fékk örfáar mínútur með DC sem fólust í að ganga með honum á leiðinni frá fundi hans með starfsmannastjóranum og varaforsetanum á skrifstofu þess síðarnefnda, yfir í „Oval Office“ til fundar við utanríkisráðherrann og nokkra helstu sérfræðinga stjórnarinnar í málefnum Mið-Austurlanda. Þetta yrði því að vera harðsoðin matreiðsla. Hann gat ekki vænst þessa að fá meira en tvær til þrjár mínútur eftir því hvernig stæði á tíma hjá DC. Hann vildi reyna að pressa fram snögga ákvörðun sem hann gæti byrjað að vinna úr strax. Tíminn skipti máli. Hann yrði að beita lyftuáætluninni: þegar þú þarft að selja einhverjum hugmynd á þeim stutta tíma sem þú hefur með honum í lyftu. Hann sauð saman í huganum hvaða atriði hann myndi demba á hann og endurtók þau með sér á leiðinni upp. Hann beið fyrir utan skrifstofu varaforsetans þegar hurðin opnaðist. Forsetinn varð á undan og byrjaði glaðleg, örlítið hissa, áður en hurðin lokaðist að baki honum, „Hæ, Mack! Hvað er í gangi?“

„Herra forseti. Ég verð að fá að vera einn með þér.“

Hann benti aðstoðarmanni hans og fylgdarmanni að fara á undan. Forsetinn nikkaði samþykkjandi til þeirra, Paul Ferrer til nokkurrar gremju.

„Ég hef víst aðeins þann tíma sem það tekur að ganga milli herbergja og þar sem þetta hastar, kem ég mér beint að efninu: Við höfum fengið staðfesta vitneskju um aðgerð gegn þér sem al-Qaeda er að skipuleggja. Þeir hyggjast nota þegn erlends ríkis sem gísl til að hóta þér – ÞÉR, persónulega. Að mínu mati verður að bregðast við STRAX – eða innan fárra stunda. Það blasir við að senda þarf fámenna sérsveit til þessa ríkis, sem er Ísland og eyða ógninni. Al-Qaeda liðunum. Þetta verða vopnuð átök. Til þess þarf að fá leyfi ríkisstjórnar Íslands. Það gæti tekið óra tíma. Jafnvel komið synjun. Við eigum nefnilega ekki upp á pallborðið hjá Íslendingum eins og sakir standa eftir að Bush snéri baki við þeim í varnarmálum en einnig hvað varðar samstöðu með þeim eða skort á henni eftir efnahagshrunið og í erfiðum deilum þeirra við Breta og Hollendinga og yfirgang þeirra. Ég kaus að skýra þér milliliðalaust frá staðreyndum. Þetta er því enn ekki á vitorði öryggisráðsins.“

Þeir nálguðust „Oval Office“ óþarflega hratt fannst McAllister.

„Bíddu, bíddu ég þarf aðeins að ná þessu saman: aðgerð segir þú – af hálfu al-Qaeda, og agnið er þegn erlends ríkis. Þrjár spurningar: Er þegn þessi íslenskur? Í öðru lagi: Ef svo er – og ég þekki engan Íslending persónulega, hvernig geta þeir notað íslenskan þegn gegn mér? Í þriðja lagi: Hverju hyggjast al-Qaeda ná fram með hótuninni?“

McAllister var hætt að koma á óvart hve fljótur DC var að greina og setja sig inn í mál. Hann var því snöggur að svara: Þegninn er íslenskur, já, en þú „þekkir“ hann ekki, herra forseti, leyfi ég mér að fullyrða, en hefur hitt hann, fyrir tveimur árum. Hótunin felst í því að taka þegninn; stúlkuna sem kölluð hefur verið „lífgjafi“ þinn frá því í Afganistan, í gíslingu og drepa hana ef þú ferð ekki að þeirra kröfum. Þú skuldar henni líf þitt, manstu? Og í þriðja lagi: krafan er sú að þú hættir við að skrifa undir samkomulagið við Ísraela um helgina.

Forsetinn varð hugsi, leit svo upp og beindi orðum sínum að Ferrer, sem stóð álengdar: „Paul, viltu fara inn og biðja þau að afsaka töfina. Segðu að aðkallandi öryggismál hafi komið uppá sem ég hafi orðið að sinna.“

Hann tók í handlegg McAllisters og þeir settust í tvo stóla í innskoti á ganginum fyrir þá sem biðu eftir að hitta forsetann í skrifstofu sinni.

„Þetta er einhver misskilningur hjá þér, kæri Mack. Hún – lífgjafi minn – var frá Írlandi, ekki Íslandi. Og auk þess að kunna vel við hana skulda ég henni líf mitt. Hvatti hana meira að segja til þess að leita til mín ef hana ræki í nauðir.“ Hann talaði í hálfum hljóðum því starfslið gekk um gangana í sífellu.

McAllister var ákveðinn: „Nei, herra, hún er íslensk. Á því leikur enginn vafi. Ég hef öruggar heimildir fyrir því. Þú mátt treysta því. Hún heitir Hrafna Marðardóttir, og vinnur hjá Ægi, stoðtækjaframleiðanda í Reykjavík. Þér hlýtur að hafa misheyrst þegar þið hittust og misskilningurinn farið þannig út í heimspressuna. Ég þarf víst ekki að lýsa því fyrir þér hvert sú staða myndi leiða okkur sem hér blasir við. Í mínum huga eru tveir kostir í stöðunni: Bjarga stúlkunni undan al-Qaeda með sérsveitaraðgerð eða hætta við að skrifa undir samkomulagið. Í huga bandarísku þjóðarinnar, alheimsins, yrðir þú að gera allt sem í þínu valdi stendur til að bjarga lífi hennar, stúlkunnar sem lagði líf sitt í hættu til að bjarga þínu lífi. Jafnvel hætta við að skrifa undir samkomulagið við Ísrael, jafn umdeilt og það er nú þegar orðið. Annars yrði forseti Bandaríkjanna úthrópaður heygull og svikari við loforð sitt við saklausa stúlku, ekki bara hér heima heldur um allan heim.“

Forsetinn hlustaði andaktugur og svipur hans var alvarlegur. Honum var orðið ljóst að framtíð hans gat oltið á þessu. Ekki bara í Hvíta húsinu heldur sem stjórnmálamanni og manneskju. Honum var líka ljóst að hann sæti líklega ekki í þessu embætti ef ekki væri fyrir hana. Málið hafði mjög jákvæð áhrif í kosningabaráttunni. Hann fékk mikla samúð með sér, sem fleytti honum langt.

Að lokum sagði hann ákveðið: „Það sem hér er í uppsiglingu MÁ EKKI ganga lengra en bara að VERA í uppsiglingu.“

„Já, það er einmitt það sem ég sé, herra og er á sama máli. Það verður að drepa þetta mál í fæðingu.“ Forsetinn hvessti augun á yfirmann öryggismála embættisins. Þau hörðnuðu og urðu ísköld. „Drepa í fæðingu! Einmitt, Mack? Það verður líklega að drepa þetta mál í fæðingu.“ Hann bætti við ígrundandi:

„Eru kannski aðrir möguleikar í stöðunni, að þínu mati, en þeir að senda sveit þangað með eða án samþykkis íslenskra yfirvalda og án vitneskju öryggisráðsins?“ Forseti Bandaríkjanna leit á yfirmann öryggismála hans.

„Nei, herra. Ég kem ekki auga á neina slíka.“

„Jæja, settu þá pólitíska vinnu í gang varðandi heimildir frá íslensku ríkisstjórninni. Ef ég get liðkað til, pólitískt, með því til dæmis að koma persónulega að þessu milliríkjamáli, láttu mig vita. Láttu mig fylgjast með allri framvindu. Um leið og hún verður.“

Forsetinn leit á Mack með hvössu augnaráði. “Get ég þá treyst þér og þínum mönnum fyrir öryggi mínu og að gæta hagsmuna bandarísku þjóðarinnar í þessu máli?“

„Já, herra forseti, þú getur treyst mér.“

Fylgdarmaðurinn beið fyrir utan dyrnar að „Oval Office“, gægðist í gegnum augað á hurðinni og opnaði þegar forsetinn nálgaðist. Hann staldraði við áður en hann fór inn.

„Sagðirðu Ísland?“ Forsetinn skoðaði hug sinn andartak og tónninn var nú allur annar. „Ég þjónaði einu sinni í herstöðinni í Keflavík nokkra mánuði en það eru aðeins meira en tvö ár síðan. Maður hékk mest innan girðingar eins og dýr í búri en það kom svo sem ekki að sök því ég var önnum kafinn allan tímann. Það voru mikil mistök að láta þann reit á skákborðinu eftir enda voru Kínverjar snöggir að nýta sér þann skelfilega afleik okkar. Voru reyndar farnir að sýna Íslandi áhuga miklu fyrr til dæmis með heimsókn forsetans Jiangs Zemins þangað árið 2002. Stórviðburður og fáir áttuðu sig á mikilvæginu. Hvers vegna var forseti stærsta ríkis í heimi að heimsækja eitt það minnsta? Blind og óhæf Bush-stjórnin sá þetta ekki fyrir, því miður.“ Corbeau sagði þetta með eftirsjá í röddinni en bætti svo við hressari: „Yndislegt land Ísland, vingjarnlegt fólk – og fallegar konur. Ég hef svo flogið þar í gegn nokkrum sinnum ásamt konunni minni og dóttur.“

Dyrnar inn í „Oval Office“ stóðu opnar og fjórtán augu þar inni störðu í gáttina úr sófunum sem stóðu hvor gegnt öðrum.

„Segjum það þá. Þú klárar þá þetta mál eins og við höfum talað um og þannig að það skaði hvorki embættið né hagsmuni bandarísku þjóðarinnar.“

Þegar McAllister var kominn niður á sína skrifstofu á jarðhæð Vesturálmunnar fagnaði hann árangrinum með einu stuttu „yesss-i“. Hann tók ljósritið af tölvupóstinum, braut saman og stakk inn á sig. Gekk svo fram, kallaði á Leonard Lepski aðstoðarmann sinn og benti honum að fylgja sér með lítt áberandi höfuðhreyfingu. „Komdu með mér út fyrir. Við þurfum að fá okkur frískt loft.“

Þeir gengu út úr Vesturálmunni og beygðu í áttina að Pensylvania Avenue. Þaðan yfir í Lafayette garðinn. Þar var meira næði en inni í Vesturálmunni og óhætt að spjalla óþvingað. McAllister snéri sér að efninu: „Það sem ég segi þér nú má ekki fara lengra. Mér hefur verið falið erfitt verkefni. Klára það á eigin spýtur svo það fer því ekki fyrir öryggisráð Hvíta hússins.“

Lenny svaraði um hæl: „Það sem ég heyri verður hjá mér og fer ekki lengra. Þú veist að þú getur treyst því ,Mack.“

Svar Leonards kom McAllister ekki á óvart. Hann hafði skorið Lenny úr snörunni einu sinni í kosningabaráttunni. Honum hafði orðið það á í messunni að heimila athugasemdalaust nafnalista á lokaðan fjáröflunarkvöldverð Corbeaus með völdum hópi bakhjarla sinna. Honum yfirsást maður sem sótti um á fölsku nafni og hafði greitt stórfé í kosningasjóðinn. Þegar McAllister fór af tilviljun yfir listann lét hann kanna þennan mann hjá CIA sérstaklega. Þá kom í ljós að hann var hægri öfgasinni, dæmdur fyrir ólöglegan vopnaburð og lagði í sjóðinn fé í nafni fyrirtækis sem enga starfsemi hafði. Enginn vissi af þessu nema þeir tveir. Með þessu tryggði McAllister eilífan trúnað og auðsveipni Lennys gagnvart sér.

„Þú manst fyrir nokkrum árum þegar DC, þá öldungadeildarþingmaður, var á ferð í Afganistan og tilræðið var gert?“

„Já, hvort ég man,“ svaraði Lenny.

„Það er þessi fjárans stúlka; „íslenski bjargvætturin“ sem er vandamálið,“ útskýrði Mack.

Lenny varð hlessa: „Íslenski hvað? Þetta var stúlka og hún var frá Írlandi ef ég man rétt.“

„Það er nefnilega málið að svo er ekki. Þessi stúlka er frá Íslandi en slapp undan fjölmiðlum, laumaðist út af sjúkrahúsinu í búrku. Og hefur verið látin í friði af pressunni síðan. Það er viðurkennt að DC fékk rífandi fylgi vegna þessa máls svo hann skuldar henni sannarlega líf sitt. Pólitískt líka.“ Hann gerði smá hlé en hélt svo áfram.“

Ruglingurinn er líklega sá að það munar bara einum bókstaf í nafni landanna. Hún hitti DC bara einu sinni í tíu mínútur eða svo áður en hann snéri heim til Bandaríkjanna. Alltaf var vísað til hennar sem hinnar dularfullu Rauðakross stúlku frá Írlandi í fjölmiðlum eða „the Lifesavers“. Síðan hefur stúlkan nánast horfið af yfirborði jarðar og ekkert meira til hennar spurst. Kannski vegna þess einmitt að allir halda að hún sé írsk. Al-Qaeda er þó með málið á hreinu og veit að hún er frá Íslandi ekki Írlandi. Kannski var hún þvoglumælt og dópuð þegar þau hittust. Eða hann dópaður og honum misheyrst, hvað veit ég, en það munar jú ekki nema ess-i og err-i. Hvað um það þá hafa upplýsingar lekið frá al-Qaeda. Þeir ætla að ná henni á sitt vald á Íslandi sem er auðvitað tittlingaskítur fyrir þá og ætla að nota hana til að þvinga forsetann til að láta af stuðningi við Ísraela. Skrifa ekki undir samninginn í Camp David um helgina.“

Hann gerði hlé og leit á Lenny til áherslu: „Stórmál! eftir allan stuðninginn úr þeirri átt í kosningabaráttunni. Án frekari stuðnings þaðan getum við gleymt tveimur kjörtímabilum. Forsetinn væri hinsvegar búinn að vera á stundinni – bara si-sona…. Og við líka.“

Hann smellti fingri til áherslu og hélt áfram: „Hér og nú! á fyrri helmingi fyrra kjörtímabilsins, ef al-Qaeda menn næðu stúlkunni og forsetinn léti EKKI undan kröfum þeirra í svona umdeildu máli. Og ef hann gerði það ekki dræpu þeir hana eftir að vera búnir að pynta hana. Senda okkur fingurna af henni. Einn og einn í einu. Bæði eyrun og nefið ef út í það fer. Og forsetinn fengi alla sökina. Þeir sæju svo auk þess til þess að myndir af líkamshlutunum og stúlkunni bærust öllum helstu fjölmiðlum heimsins og það versta er að um allan þennan óhugnað þeirra yrði ekki skrifað orð heldur býsnast yfir því að forsetinn gerði ekkert til að bjarga henni. Þeir kunna sitt fag þessir andskotar.“

Lenny leit á hann eftir þessa tölu. „Og við verðum að bjarga henni?“

„Al-Qaeda má ekki ná henni á sitt vald á Íslandi. Þeir eru þegar búnir að ákveða að senda menn til Íslands til að framkvæma verkið. Þeir eru að leggja af stað frá Afganistan hef ég upplýsingar um. Það eru áreiðanlegar upplýsingarnar sem láku hjá al-Qaeda í London áðan og ég var að fá ferskar í hendur fyrir stundu frá Harry.“

Leonard leit íbygginn á yfirmann sinn. „Hvað leggur þú þá til, stjóri?“

„Senda fjögurra til fimm manna sveit til Íslands eins hratt og hægt er. Greina þarf hvaða búnað þarf, þar með talið vopn. Afla verður tafarlaust upplýsinga um vopna- og bílaeign sendiráðsins og haga undirbúningi með tilliti til þess og ganga úr skugga um það þar, hvort hægt verði að lenda með einkaþotu einhvers staðar án þess að það veki athygli eða hvort nauðsynlegt sé að notast við áætlunarflug.“ Svaraði McAllister. Bætti svo við: „Ég sé fyrir mér að aðgerðin miðist við teymi sem fer huldu höfði og beiti leyniskyttu en ekki með látum sem fylgja árásarteymi. Við höfum tveggja daga forskot sem al-Qaeda veit ekki um, þökk sé lekanum hjá þeim í London. Eitt skal þó vera ljóst: Þetta má ekki með nokkrum hætti tefja undirbúninginn vegna Camp David fundarins né veikja öryggið þar né draga úr viðbúnaðinn og mannskap í kringum það verkefni. Ég held því áfram með það mál og fel þér að draga þig út úr því og taka við þessu máli.“

„Ég skil. Ég geng samstundis í málið.“

„Gott ég treysti þér til að sjá til þess að það fái farsælan endi fyrir forsetann, þjóðina og okkur tvo. Við viljum helst halda þessari vinnu okkar hér, er það ekki?“

Þegar Harold McAllister hjá CIA, yfirmaður öryggismála forseta Bandaríkjanna kom aftur inn á skrifstofu sína í vesturálmu Hvíta hússins ákvað hann að upplýsa forsetann og sendi honum skjápóst:

Hr. forseti. Íslandsmálið er komið af stað. Lenny er að setja saman teymi sérþjálfaðra manna. Ég held áfram með Camp David málið og treysti Lenny fyllilega til að klára Íslandsmálið.

Svar forsetans kom til baka nær samstundis:

Eins fyllilega og þú treystir honum í fjáröflunarkvöldverðinum fyrir tveimur árum?

Hafðu auga með honum! Hvenær getur aðgerðin hafist?

„Hvernig í fjáranum hefur hann komist að þessu?“ stundi McAllister furðu lostinn framan við skjáinn og greip um höfuðið áður en hann svaraði. Hann þorði ekki að gefa forsetanum of miklar væntingar.

Vonandi á sunnudag – síðasta lagi á mánudag.

*

„MÁNUDAG! Djöfuls vesen!“ Corbeau forseti hrópaði uppyfir sig. Paul sat skáhalt gegnt honum við hægri enda „Resolute“ skrifborðsins í „Oval Office“ Corbeau bað aðstoðarmann sinn afsökunar á orðbragðinu og stóð á fætur. „Ég þarf að hringja eitt áríðandi prívatsímtal, verð enga stund.“ Gekk síðan út í súlnagöngin utan við „Oval Office“ í átt að Rósagarðinum.

Corbeau tók upp einkagemsann sinn og leitaði í símaskránni meðan hann gekk þrepin niður í Rósagarðinn. Þar gæti hann talað án þess að aðrir heyrðu. Nafnið Hunter birtist loks á skjánum og hann ýtti á Hringja. Eftir fimm hringingar heyrðist skrjáfur og veikt hljóð í bílvél. Honum fannst hann heyra raddir líka. Og hlátur. Þá var sagt stuttaralega: „Sæll.“

Hann þekkti strax djúpa, yfirvegaða rödd Hunters. „Já, sæll vinur, sæki ég illa að þér?“

Andartaks hik varð áður en svarið kom, stutt og leiðbeinandi: „Eeh…, já og nei.“

„Ég skil…, einhverjir nálægt þér. Get ÉG talað?“

„Jamm.“

Hann hugsaði um næstu spurningu meðan hann tók stefnuna aftur út úr Rósagarðinum og út á suðurlóðina.

„Geturðu tekið að þér verkefni? Strax?“

Enn kom hik, „eeh…, já og nei.“

„Hafist handa á morgun?“

„Nei.“

„Sunnudag?“

Þögn.

„Mánudag?“

„Já.“

„Hvar ertu staddur?“

„Eeh…, ofarlega.“

„Ofarlega…? á landakortinu þá? Kanada?“

„Neei.“

„Mmm…, Alaska?“

„Já.“ Svarið kom viðstöðulaust.

„Hvern fjandann ertu að veiða þar? Bjarndýr eða hvað?“

„Jebb.“

„Ok…, og menn með þér. Ertu leiðsögumaður?“

„Jamm.“

Hann settist á bekkinn undir linditré Bill Clintons við átján holu púttflötina sem Eisenhower forseti lét gera framan við „Oval Office“ og Clinton lét síðan endurbæta snemma í stjórnartíð sinni. „Viltu vita meira um verkefnið? Núna?“

„Eeh…, já.“

„Með fullri virðingu fyrir Ursus arctos horribilis – brúnbirninum okkar – þá þarftu að fella alvörubráð í þetta sinn.“

Það varð bið. Síðan kom fyrsta heila setning Hunters í samtalinu. Tvö orð: „Hverskyns alvörubráð?“

Hann skimaði í kringum sig. Horfði síðan í átt að Hvíta húsin. Engin virtist nærri. Ekki einu sinni öryggisverðirnir. Samt lækkaði hann róminn. „Unga…, eem, ungt kvendýr. Eða eigum við að segja kvenfugl, hún heitir nefnilega eftir fugli. Hrafni. Og reyndar eftir einskonar dularveru líka; Huld. Hún heitir Hrafna Huld.“

„Hvar?“

Á Íslandi. Nánari upplýsingar færðu síðar.“

„Ok.“ Hunter hikaði andartak. Bætti svo við: „Ég hringi.“

„Gott. Ég reikna þá með þér. Bíð eftir símtalinu.“

„Þú getur treyst mér.“

„Ég veit,“ svaraði forsetinn, stóð upp og stefndi í áttina að „Oval Office“.

Án þess að kveðjast frekar ýttu þeir nær samtímis á hnappinn sem lýkur símtölum.

Hvorugur heyrði því þegar þriðja símanum var lokað.

41. Kafli. – 2009, föstudagur 4. september. Washington.

Klukkan var að nálgast fimm. Leonard Lepsky var vandi á höndum. Hann hafði boðið dömu á körfuboltaleik þá um kvöldið. Konu sem hann hafði lagt mikið upp úr að fá með sér út. Nú var kvöldið upprunnið. Hann var þegar orðinn seinn fyrir. Hann afréð þó að senda formlegu fyrirspurnina til sendiráðsins í Reykjavík. Hringdi síðan í Icelandair og spurðist fyrir um ferðir til Íslands. Þeir flugu frá New York. Eða Boston. Daglega. Hann gat nú réttlætt fyrir sjálfum sér að verkið væri hafið.

Ólíklegt var að hægt yrði að senda menn þangað upp fyrr en á sunnudag – eða jafnvel mánudag ef hann ætti að vera raunsær. Stóra vandamálið var að hann hafði ekki fullþjálfaða leyniskyttu á lausu til að senda. Allar þær reynslumestu voru fastar í Camp David verkefninu. Nema einn. Echo. Það var dulnefni hans í sveitinni. Hann var í fríi. Fór í „veiði“ til Mexíkó eða var það Gvatemala. Hann yrði að ná í hann strax. Hvað sem það kostaði. Hann gat ekki sent tóma viðvaninga.

En það yrði reyndar að bíða til morguns. Mack hafði líka sagt að þeir hefðu tvo sólarhringa í forskot. Nú var stefnumótið efst í huga hans. Hannah beið hans og framundan var kvöld sem hann hafði hlakkað mikið til, vænti mikils af. Hann var sannfærður um að Hannah gæfi í kvöld. Hann fann það á sér. Hann var búinn að „þreyta“ hana lengi. Eða var það kannski öfugt; hún hann? Leonard Lepsky var naskur og forfallinn stangveiðimaður og líkti konum gjarnan við eitthvað sem tengdist því sem hjartanu stóð næst; góðar veiðiár. Hrygnur, bleikjur, geddur voru nöfn sem honum var tamt að nota í þessu sambandi. Samlíkinguna „legin hrygna“ fannst honum alltaf jafn flott sérstaklega eftir helgar, þegar hann sló um sig með karlagrobbi, sem flestir vinnufélagarnir voru búnir að fá upp í kok á.

Stöngin skyldi hafa forgang í kvöld.

Það var komið fram yfir hádegi á laugardegi þegar Lenny hóf loks að leggja fyrstu drög að því að finna Echo. Hann yrði að hringja í vin sinn Juri Pavlov. Hann vissi vel að Echo var á skrá hjá honum með aukaverkefni sem ekki voru beint hefðbundin. Þoldu hvorki umtal né dagsljós. Og Juri var nú einu sinni trúnaðarvinur hans. Þeir höfðu barist saman í Flóanum.

Juri svaraði ekki gemsanum. Hann áræddi loks að hringja heim til hans. Það var Anna sem svaraði.

„Hæ Lenny! Hvernig hefur þú það? Þú vilt líklega heyra í Juri en hann er ekki heima. Hann er á golfvellinum allar helgar, þegar hann getur. Hann átti teigtíma frekar seint, sagði hann mér, klukkan hálf tvö, svo hann er örugglega að hita upp á æfingateigunum núna. Hann kemur ekki heim fyrr en um átta – níu leytið. Stundum seinna. Þeir borða alltaf í klúbbnum eftir leik. Hann tekur ekki símann á meðan hann er úti á velli. En kannski mætti reyna milli klukkan sex og sjö þegar hann er kominn á nítjándu holuna.“

Anastasja hló lítið eitt. „Ef hann man þá eftir að setja hringinguna á. Ég þarf örugglega að sækja hann ef ég þekki rétt. Þá get ég minnt hann á þetta.“

Lenny var svekktur. „Ég reyni að hringja í kvöld – en ef þú heyrir í honum fyrr, láttu hann þá endilega vita að ég þurfi að ná í hann með hraði. Þakka þér fyrir, Anna.“

Hann blótaði sjálfum sér í sand og ösku fyrir að hafa ekki farið fyrr á fætur. En Hannah var nýfarin heim frá honum. Hann var auk þess með heiftarlega timburmenn en alsæll eftir árangurinn með Hönnuh kvöldið áður og nóttin maður, hann hafði ekki átt svona nótt síðustu árin fannst honum. Hann varð að hitta Hönnuh sem fyrst aftur, gat varla beðið eftir að komast aftur í kroppinn á henni.

Hann hafði gert heiðarlega tilraun til að fara á fætur um tíuleytið. Hún var farin fram úr og hafði lagað kaffi handa þeim meðan hann dormaði inni í rúmi. Hún var svo æsandi, nakin nema í óhnepptri náttskyrtu hans, alltof stórri og þegar hún kom inn að rúminu með kaffið, flaksaðist skyrtan frá og mjó ræma dökkra, vel snyrtra skapaháranna blasti við honum eitt andartak og annað brjóstið þegar hún hallaði sér yfir hann, þá gat hann ekki á sér setið. Hann dró hana til sín niður í rúmið og þau elskuðust af ástríðufullum ofsa.

Hann æstist allur upp aftur við tilhugsunina. Sá nú eftir að hafa hleypt henni heim strax. Hann sleit sig frá hugsuninni um hana. Vinnan varð að sitja fyrir nú – og þó fyrr hefði verið.

Réttast var samt að rasa ekki um ráð fram á þessu stigi, taka ekki neina áhættu með menn sem hann treysti ekki fullkomlega til að ljúka þessu verkefni. Hann yrði bara að vona að þeir Juri finndu Echo fljótt og að hann gæti gengið strax í málið.

Klukkan langt gengin í sjö náði hann loks í Juri. Hann hafði reynt margsinnis, gengið um gólf, reynt að festa hugann við leiki í sjónvarpinu með litlum árangri. Juri þurfti fyrst að rifja upp gömlu dagana í Flóabardaga. Þegar Leonard loks kom erindinu fór það eins og hann grunaði, Juri vildi vita nánar um það:

„Heldurðu að ég fari að kalla manninn heim úr áríðandi verkefni á mínum vegum til að taka að sér eitthvað barnapíuverkefni, kannski. Ég þarf líka að geta sagt honum í hvað hann er að fara.“

Lenny vissi að hann kæmist ekki lengra með hann nema að láta undan og þegar hann hafði útskýrt verkefnið í fáum dráttum gegn trúnaði, lofaði Juri að hann myndi reyna að ná í Echo þá um kvöldið. Og bætti við eins og til huggunar. „Þú veist að hjá mér er allt höss, höss. Pottþétt. Þú getur alltaf treyst gamla Jurí! Ég meina það.“

Lenny heyrði að Juri var kominn í kippinn.

Juri kvaddi með því að segja að hann hringdi um leið og hann væri búinn að ná í hann og vita hvernig verkið gengi.

Klukkan tíu um kvöldið hringdi Juri. „Jæja amigós! Þetta hefur gengið brösuglega hjá þeim. Þeir eru enn á kafi í frumskóginum í Gvatemala. Hann verður klár í verkefni á mánudag.

Lenny heyrði að Juri hafði bætt á sig. Hann varð pirraður og óþolinmóður. „Kemst hann ekki fyrr?“

„Lenny! Nei, hann kemst ekkert einn þaðan. Þeir verð að halda hópinn og klára verkið. Þyrla sækir þá annað kvöld. Með henni fara þeir til Mexíkó og þaðan hingað yfir. Einn þeirra getur bara ekki horfið, si-sona, og tekið venjulegt farþegaflug. Ekki eins og þeir eru til fara, jafnvel þótt þeir séu á vegum Mexíkóstjórnar. Þetta er allt höss, höss þar líka, kallinn minn. Eiturlyf.“

Lenny gafst upp. „OK þá! Hann verður mættur hér stundvíslega á mánudagsmorgun.“

42. Kafli – 2009, laugardagur 5. sept. Herat.

Bræðurnir Masood og Assad, titlaðir ávaxtakaupmenn, flugu frá Herat flugvelli til Imam Khomeini International Airport í Teheran. Þaðan áttu þeir flug með KLM til Kaupmannahafnar þremur tímum síðar. Þeir voru klæddir að vestrænum hætti. Í gallabuxur, bol og jakka yfir. Hvor um sig var með bakpoka og litla ferðatösku með auka fatnaði og snyrtidóti. Í sínum bakpoka hafði Assad auk þess Toshiba ferðatölvu sem Hamid keypti handa honum að loknu tölvunámskeiðinu nýafstaðna í Herat.

Þeir höfðu farið í innkaup með Hamid í Herat, keypt vestrænan klæðnað sem félli sem mest að vestrænu umhverfinu í Danmörku og á Íslandi og annað sem erindrekar almennt hafa með sér í viðskiptaferðir. Þeir voru sem sagt sölumenn þurrkaðra ávaxta frá Afganistan á leið í viðskiptaferð til Norðurlanda að sinna föstum kúnnum meðal annars afganskri verslun á Nörrebro í Kaupmannahöfn sem var til og tilgreind í pappírunum og bauð vörur sem múslímskar fjölskyldur í Kaupmannahöfn og Danmörku allri keyptu.

Eftirvæntingin var mikil hjá þeim báðum því hvorugur þeirra hafði flogið né ferðast út fyrir landamæri Afganistan. Assad hafði auk þess ákveðið án samráðs við nokkurn og í trássi við fyrirmæli Hamids að taka hnífinn sinn góða með. Hann hafði gruflað út í það síðustu daga og að lokum ákveðið sig og falið hnífinn inni í gervifæti sínum. Hann hafði smellpassað þar. Hamid hafði reyndar lagt áherslu á að þeir tækju ekkert með sem varpað gæti grunsemd á þá. En hann hafði nú einu sinni heitið sér því að skilja hnífinn aldrei við sig og við það sat.

Þegar Assad sá hve öflugt eftirlitið var á flugvellinum í Teheran áttaði hann sig á glannaskap sínum. Þetta jók enn spennuna sem hann reyndi að leyna fyrir bróður sínum. Masood tók eftir óöryggi en setti það í samband við það að hann væri að ferðast í fyrsta sinn. Gengið hafði verið frá því hvernig þeir yrðu sér úti um vopn til að framkvæma verknaðinn. Búið var að kaupa vandaðan veiðiriffil á Íslandi gegnum netið og sagt að hann væri til hreindýraveiða. Um það hafði Hamid séð og þeir þurftu aðeins að fara í verslunina Villibráðina í miðbæ Reykjavíkur og sækja veiðiriffilinn og skotfæri þangað gegn því að afhenda veiðileyfi og alþjóðlegt byssuleyfi sem útbúið hafði verið í samræmi við vegabréfin þeirra. Hreindýraveiðitíminn stæði einmitt yfir á þessum tíma. Masood hafði fengið eins riffill til að æfa sig á fyrir brottförina.

Allt var nýtt fyrir þeim þennan dag. Allt, sem fyrir augu bar, fyrir hlustir kom og yfirleitt allt sem skynfærin þurftu að fást við var nýtt. Öll handtök og gjörðir þarna voru framandi og kröfðust fullkominnar einbeitingar, eftirtektar, eftiröpunar og mynduðu spennu og ótta um að einhverjar af þessum óteljandi, framandi athöfnum, sem þeir þurftu að inna af hendi til að komast á áfangastað, væru ekki réttar eða hreinlega gleymdust.

Assad tókst með lempni að hengja þá, svolítið kurteislega þó, á samlanda þeirra, innkaupafulltrúa í vinnuvélageiranum sem var samferða þeim frá Herat og hélt áfram með sömu vél og þeir til Kaupmannahafnar en færi þaðan á vélasýningu í Svíþjóð. Hann var þó ekkert alltof liðlegur en þar sem hann sá að þeir voru að fljúga í fyrsta sinn gætti hann þess þó að þeir kæmust klakklaust milli flugvéla í Teheran. Sem transit farþegar sluppu þeir við vopnaleit þar.

Báðir voru þeir of spenntir til að þeim kæmi dúr á auga á leiðinni til Kaupmannahafnar. Þar jókst spennan svo enn og þreytan var nú einnig farin að gera vart við sig. Assad var eins og festur upp á þráð vegna hnífsins þegar á Kastrupflugvöll var komið. Hann velti því fyrir sér hvort hann ætti að segja Masood frá honum en afréð að gera það ekki. Það myndi gera illt verra að auka spennuna hjá honum líka. Nóg var það nú fyrir. Ekki kom þó til neinna vandræða við tollskoðunina. Þeir fóru athugasemdalaust í gegnum hana og voru nú á danskri grund þeim báðum til mikils léttis. Assad sýnu meira.

Eins og fyrir hafði verið mælt um tók Ali, maður frá Samtökunum, á móti þeim þegar í gegnum hliðið var komið. Af vestrænum manni að vera var andlitsfall hans samt þannig að auðvelt væri fyrir hann að villa um fyrir öðrum og líta út fyrir að vera landi þeirra. Nef hans var karlmannlegt, kinnbein há, augun dökkbrún, vökul og kvik og litaraft dökkt. Frá honum stafaði yfirvegun og ró. Hann var alskeggjaður, síðhærður, hárið tekið í stert að aftan. Hann hélt uppi spjaldi með nöfnum þeirra á Persnesku. Þeir heilsuðust með handabandi og kynntu sig. Ali benti þeim að fylgja sér yfir í bílastæðahús handan flugstöðvarbyggingarinnar. Hann ók þeim í gegnum bæinn í nýlegum og snyrtilegum Fiat Punto. Hvergi var neitt persónulegt að sjá í bílnum.

Ali sat þegjandi við stýrið og hlustaði á dagskrá blandaða vestrænni tónlist og tali á framandi tungu. Þeir bræður áttu fullt í fangi með að fylgjast með borginni sem leið framhjá þeim. Á stóru torgi þar sem mikið hús úr rauðum múrsteini og með turni var mest áberandi, þar hlaut að vera miðja borgarinnar. Stuttu síðar opnaði hann gamalt, hátt járngrindahlið milli stórra, sambyggðra húsa með fjarstýringu og ók inn um það og í gegnum þröngt port og inn á merkt bílastæði í stórum bakgarði. Hann stöðvaði bílinn og vísaði þeim inn í húsið um dyr sem vissu út í bakgarðinn. Þeir gengu upp breiðan stiga með marmaraþrepum sem farin voru að slitna og er upp á fimmtu hæð, þá efstu, var komið opnaði hann dyr að íbúð á vinstri hönd með lykli.

Komið var inn í langan gang með fernum, gagnstæðum dyrum, tvennum hvoru megin, og vísaði hann þeim til herbergja sinna, hlið við hlið, vinstra megin á ganginum. Herbergin voru stór og hrein að hluta undir súð en með stórum gluggakvisti í miðju. Tvö rúm, fataskápur og skrifborð voru í hvoru þeirra, allt hvítt og nýlegt. Bænateppi var við hvort rúm, á veggjum yfir þeim ljósmyndir af fagurlega rituðum síðum úr kóraninum. Baðherbergið var handan gangsins og dyr sem Ali gekk fram hjá. Við enda gangsins var opið eldhús á vinstri hönd og borðstofa gegnt því og kvistgluggar yfir vaski og borðstofuborði. Í enda íbúðarinnar var rúmgóð, björt stofa með stórum kvistum hvoru megin. Þar var sófasett með stórrósóttu litríku áklæði, hvítu í grunninn, hvít hillusamstæða með sjónvarpi og hljómflutningstækjum.

Loftið var hreint í íbúðinni og veikan eim af reykelsi og hreinlæti mátti finna. Hvergi voru merki um að einhver byggi þarna. Assad tók þó eftir því að hurðin fyrir dyrunum sem Ali opnaði ekki var læst með smekklás og gekk út frá að þetta væri herbergi Alis. Íbúðin var hvítmáluð, ópersónuleg og nánast steríl en smekklega búin stílhreinum, hvítum, látlausum húsgögnum og húsbúnaði. Við aðra en Ali varð hann heldur ekki var. Inni á herbergi sínu tók hann fram ferðatölvuna og tengdi. Hann komst fljótlega í netsamband en enginn póstur beið hans á netfanginu sem stofnað var sérstaklega fyrir verkefnið svo hann sendi tölvupóst á persnesku:

Erum komnir til Kaupmannahafnar. Allt er OK. Bíðum fyrirmæla um fyrsta fund.

Ákveðið hafði verið að í tölvupóstum sín á milli myndu hann og Hamid tala um fundi í stað þess að nefna einhverja áætlun eða verkefni. Þeir voru þarna sem viðskiptafulltrúar samkvæmt pappírunum.

Ali bar fram velútilátna máltíð fyrir þá eftir sólsetur. Miður ramadan mánuður var og matar ekki neytt meðan sól var uppi.

„Hann segir ekki margt þessi Ali,“ Assad talaði í hálfum hljóðum eftir vel útilátinn málsverð meðan Ali gekk frá í eldhúsinu.

„Nei,“ svaraði Masood og bætti við: „En það er nú kannski enginn galli heldur, þarf ekki að vera það. Treystirðu honum ekki?“

„Of snemmt að segja en ég bjóst við að hann myndi minnast á upplýsingarnar sem hann átti að afla og það sem hann var beðinn um að kaupa. Ég verð sjálfsagt að draga það upp úr honum með töngum á morgun.“

Assad virtist áhyggjufullur og Masood lét skoðun sína í ljós æstur en reyndi að halda aftur af sér: „Hvað varstu líka að láta kaupa þetta sprengidót? Því ekki bara að skera manninn, spretta á hálsinn á honum? Mikið einfaldara.“

Masood þurfti ekki mikla fyrirhöfn til að afgreiða sín mál.

„Þú veist af hverju. Ég hef sagt þér það margsinnis. Morðingi bróður okkar á að finna það sem ég fann þegar ég missti fótinn. Líða sömu kvalir og ég og ekki minnst Fahran en fá sömu tækifæri og ég hafði. Þessu hét ég Fahran á dauðastund hans og þannig verður það. Hann á að missa annan fótinn fyrir mig og hinn fyrir líf Fahrans. Það verður miklu meiri hefnd en að drepa hann.“

„OK. Þá það. Yasir vildi víst líka að þú réðir þessu,“ svaraði Masood.

43. Kafli – 2009, laugardagur 5. september. Washington.

Þeir voru á flötinni á sautjándu holu þegar regnið byrjaði. Eins og hellt væri úr fötu. Steve Arness snaraði regnhlífinni upp meðan hann beið eftir að Christian púttaði. Keppnin stóð á milli þeirra. Ef Christian setti þetta tveggja metra pútt niður félli holan og Christian og Hawk ættu enn möguleika. Missti hann hins vegar púttið voru Steve og Juri búnir að vinna. Hawk og Juri höfðu þegar tekið sína bolta upp. Steve var aðeins rúmt fet frá holu en honum var ekki gefið sitt pútt því keppnin var hörð eins og venjulega. Loks kom pútt Christians. Boltinn nam staðar á brúninni.

„Heigull! Alltof stuttur! Hann var á línunni. Reikna með rigningunni maður! Hún hægir á, fjandinn hafi það!“ Hawk var úrillur við Christian yfir að tapa holunni fyrir þá og þar með leiknum. Juri og Steve slógu saman lófum.

Hawk hélt utan um bókhaldið. „Þið vinnið víst! 2/1 – Tveir upp og ein eftir. Staðan, e…, hún er 670 $ í plús fyrir ykkur. Spilum við nokkuð þá síðustu, fyrst svona viðrar og úrslit komin?“

„Neibb. Tilgangslaust. Nokkrir dollarar til eða frá skipta engu. Vil bara komast í hús sem fyrst undan þessari djöfuls rigningu.“ Það var Juri sem tók af skarið og hinir samþykktu. Þeir stukku upp í golfbílana og gáfu í heim að klúbbhúsinu. Steve ók bíl þeirra Juris og Juri tók upp vodkapelann næstum tóman og fékk sér einn á leiðinni hress með sigurinn.

„Það verður gott að fá sér eitthvað almennilegt að éta núna.“ Það var Steve Arness sem var orðinn svangur.

„Fáðu þér smá fljótandi fæðu þér er óhætt nú, við erum hættir spilamennskunni og akstrinum.“ Juri rétti honum fleyginn.

„Juri, þú veist mín prinsipp eftir sautján ára spilamennsku saman! Fæ mér aldrei fyrr en ég er kominn í hús, punktur.“

Juri Pavlov tæmdi pelann. Hann hafði sannanlega sín prinsipp líka en þar var ekki stafkrók að finna um takmörkun á vodkaneyslu var Steve Arness viss um.

Þeir Juri höfðu þekkst lengi. Hann hafði unnið hjá pabba Steves, Stephen Arness, á „Eyes 4 You“ einkaspæjarastofunni. Þeir höfðu nánast lært „the tricks of the trade“ saman hjá gamla manninum, föður hans. Juri var aðeins eldri, svaðblautur og var hættur þar fyrir nokkrum árum. Kominn í eigin rekstur sem Steve vissi að var dálítið ljósfælinn. Þar gat hann líka fengið sér einn eða tvo þegar hann vildi án þess að hafa Stephen gamla á eftir sér. Nú útvegaði hann menn til verka sem þurftu að fara leynt eftir að hann sjálfur hætti að vinna í hringiðunni, fannst hann of gamall til þess.

Fáir sem Steve þekkti voru betur tengdir inn í rússnesku mafíuna og þá mexíkönsku en Juri og flestir þeirra sem hann hafði í vinnu voru Rússar eða suður-Ameríkanar. Hann hafði einnig bærilegar tengingar inn í stjórnkerfið. Hann var með á annan tug góðra stráka hjá sér sem hann leigði út í þessi ljósfælnu verkefni en einnig lausamenn. Tvo sem Steve þekkti og voru með þeim um tíma á stofunni í gamla daga.

Eftir sturtuna voru þeir félagarnir tveir eftir í búningsklefunum. Hawk og Christian farnir upp í setustofu. Þeir ræddu knattspyrnu meðan þeir rökuðu sig og gerðu klára fyrir matinn sem þeir snæddu ætíð uppi í veitingastofu klúbbhússins. Að venju var Juri orðinn slompaður þegar hér var komið sögu eftir leik.

Sími Juris hringdi og hann gekk afsíðis. Steve hafði það fyrir vana sinn að leggja við hlustir þegar aðrir töluðu í síma, kæmi hann því við. Því olli eðlislæg forvitni hans og hún hafði oft komið sér vel fyrir hann í starfi sínu.

Juri heilsaði einhverjum Lenny og eftir upprifjun á einhverjum ævintýrum í Flóabardaga sveigðist samtalið inn á aðra braut. Hann þurfti ekki að leggja mikið á sig í þetta skipti til að ná ansi forvitnilegu samhengi í lokin:

Höss-höss – verkefni? Juri hlustaði dágóða stund þögull en skaut af og til inn orðum: – Ísland – al-Qaeda – bjargvættur – CIA – forsetinn – Echo? – reyni að ná í hann – samband á eftir.

Hugur Steves fór á fullt. Lenny þessi gæti verið góður vinur sem hann vissi að Juri átti í starfsliði Hvíta hússins. Höss-höss verkefni á Íslandi, stjórnvöld, bjargvættur, samband á eftir. Bjargvættur! Þetta fór að kveikja áhuga hjá Steve. Hann yrði að reyna að fylgjast með þeim símtölum sem hann tæki á eftir. Því meira sem hann hugsaði um þessar slitrur úr samtalinu þeim mun áhugaverðara fannst honum það.

Orðið „bjargvættur“ er óneitanlega ansi líkleg tenging við verkefnið sem hann vann fyrir tveimur árum á Íslandi. Skýrslan um mæðgurnar, frænkur hans – sem hann sveik. Gömul sektarkennd, sem hann var enn ekki laus við, gaus upp. Þetta eru alltof sláandi líkindi til að vera tilviljun.

Á leiðinni upp í matsal afsakaði Juri sig, sagðist hitta hann inni við borðið á eftir, tók símann og stefndi í átt á að veröndinni utan við setustofuna. Steve ákvað að fara eins að. „Gott að þú minntir mig á. Lofaði að hringja í mína líka.“ Hann brosti og veifaði símanum sínum og gekk í humátt á eftir Juri út á yfirbyggða hlutann á stóru veröndinni þar sem sá niður á átjándu flöt. Það hringdi lengi hjá Juri þar til einhver svaraði. Hann stóð við handriðið og horfði niður yfir flötina þar sem hópur var að pútta í hellidembunni. Steve rölti í humátt eftir honum með sinn síma á eyranu og þóttist bíða eftir svari.

Hann stillti sér upp spölkorn frá Juri og snéri baki við honum. Hann heyrði Juri nú segja: „Echo? Hæ, það er ég. Hvar ertu?“

„Echo?“ Steve varð hugsi. Hann heyrði aðeins stök orð og setningaslitrur: gengur? – seinkar! – annað kvöld – Lenny – ná í þig – hreinsunarverkefni – CIA teymi – stúta – al-Qaeda – Ísland – höss, höss – stjórnarverkefni – vernda – stúlka – bjargvættur – læt Lenny vita – stressaður – píni hann – smá stund.

Steve heyrði að samtalinu var að ljúka svo hann lét sem hann sjálfur kveddi hátt og lokaði sínum síma og gekk í áttina að matsalnum rétt á undan Juri.

Yfir matnum hafði Steven að mestu hugann við þessar setningaslitrur sem hann hafði heyrt hjá Juri. Reyndi að púsla orðunum saman á ýmsa vegu en fékk alltaf sömu niðurstöðu. Verið var að undirbúa CIA aðgerð á Íslandi. Einhvern átti að drepa, hana, bjargvættinn, eða hvað? Hver var Echo? Var Juri líka með hann, CIA mann, á sínum snærum? Hann yrði að komast til botns í þessu, reyna að fá nánari staðfestingu út úr hugsanlegum samtölum sem Juri átti eftir. Þeir settust inn í setustofuna að honum loknum. Umræðuefnið þá var samningarnir við Ísraela sem undirrita átti helgina eftir í Camp David.

Klukkan var að nálgast tíu og Juri var ekki farinn að hringja. Þeir fóru að búast til heimferðar. Júri tók það ekki í mál þegar Steve bauðst til að keyra hann heim heldur hringdi í Önnu og fékk hana til að sækja sig. Steve gat nú bara vonað að símtalið frá Echo kæmi áður en Anna kæmi og þeir skildu. Hann varð að hlera það.

Þeir kvöddu þá Christian og Hawk á bílastæðunum. Steve varð eftir hjá honum og vonaði að Önnu seinkaði. Loks tók hann símann og hringdi. Juri var orðinn nokkuð ölvaður og óvarkár.

Steve tókst nú að heyra stöku orðaskil: Jæja amígós! – brösuglega – frumskógi – mánudag – Lenny Lenny – klára verkið – þyrla – annað kvöld – farþegaflug – Mexíkóstjórn – höss höss – OK, mánudagsmorgunn, stundvíslega.

Juri varð kærulausari er leið á samtalið.

Hann hló loks, kvaddi og snéri sér við. Steve hafði náð að snúa baki við honum svo leit út eins og hann hefði ekki minnsta áhuga á því hvað Juri sagði í símann.

„Eitthvað mikið í gangi félagi?“ spurði Steve.

„Nei nei, þetta sama b-ra. Redda, redda, nú sjálfum fors-tanum. Vel á minnst ég er að senda mann til Ísl-nds rétt í þessu. Ástkæra heimalandið þitt annars er þa-kki?“

„Virkilega! Hvaða erindi á maður frá þér þangað? Í friðsælt herlaust land?“

„Æi, al-Qaeda mál. Drepa stelpugrey. „The Lifesa…“, Uss. Má ekki segja meir. Allt er höss-höss. Topp sekret og ég meina TOPP! Sko, EFSTA topp.“ Svo beindi hann vísifingri að Steve. „Ekki orð, skiluru!“

„Ekki orð!“

Fyrir Steve var þetta nóg. Hann hafði fengið grun sinn staðfestan.

Frænku hans átti að drepa og hann gæti allt eins hafa lagt þeim lið sem það ætluðu að gera.

Spurningin var nú hvort og þá hvernig hann brygðist við því.

44. Kafli – 2009, sunnudagsmogun 6. sept. Kaupmannahöfn.

Fljótlega eftir bænir og morgunmat, sem þeir áttu allir saman fyrir sólarupprás vakti háreysti að utan athygli Assads. Hann gekk út að glugganum. Sólin skein milli skýja úti fyrir og á torginu neðan við var verið að koma fyrir markaðstjöldum og borðum fyrir allskyns varning sýndist honum. Þetta opna, friðsæla torg var að breytast í stærsta flóamarkað borgarinnar.

Ali las morgunblað í stólnum sínum í setustofunni. Assad settist í sófann og ákvað að ganga hreint til verks. „Átt þú nokkrar upplýsingar fyrir okkur, Ali?“ byrjaði Assad.

„Fer eftir því hvað þú vilt vita.“ Hann leit nú upp úr blaðinu, sá svip óöryggis á Assad og brosti þá vingjarnlega. Hann fékk það á tilfinninguna að Ali hefði setið og beðið eftir þessari nálgun. Hann lagði blaðið samanbrotið frá sér á borðið. Hann talaði enskuna hægt og skýrt. „Svo þú hefur áhuga á Carlosi Benites?“

„Já, einmitt. Carlosi Benites.“ Assad létti við að hann skyldi koma sér beint að efninu og ekki þurfti að veiða upp úr honum eins og hann óttaðist eftir fyrstu kynnin af þessum þögla, eins atkvæðis manni. „Hef haft það lengi.“

Masood var kominn til þeirra og settist í sófann en Ali færði sig yfir í stól gegnt þeim.

„Látum okkur sjá, hvar byrja ég?“ sagði hann eins og við sjálfan sig.

„Carlos þessi er öryggisvörður í Ameríska sendiráðinu við Dags Hammarskjölds Alle númer 24 hér í Kaupmannahöfn. Hann hætti í hernum vegna hjartaáfalls. Var boðin þægilegri vinna sem öryggisvörður í staðinn þar til hann næði aldri. Hans dagleg rútína er í nokkuð föstum í skorðum. Hann vinnur fasta dagvinnuvakt við öryggisvörsluna frá hádegi til klukkan sex að kvöldi, er undanskilinn því að taka næturvaktir vegna starfsaldurs.

„Býr hann þar?“ skaut Assad inn í.

„Nei. Carlos leigir litla íbúð í blokk á góðum stað við Schönbergsgötu á Friðriksbergi. Nágrannar hans í stigaganginum, flest eldra fólk á eftirlaunum, láta vel af honum, lýsa honum sem rólegheita nágranna, hjálpsömum en sjá hann annars lítið. Frá íbúð hans stafaði ekki neinn teljandi hávaði eða læti. Þar inni er samt hálfgerð ruslastía.“

„Hefurðu farið heim til hans?“ spurði Assad með undrunarhreim.

„Já, ég leit þangað inn meðan hann var að skemmta sér eitt kvöldið. En nágrönnunum er þó eðlilega ekki kunnugt um það að hann er haldinn óeðli, kynferðislegri brenglun. Fær útrás fyrir þessar ógeðfelldu fýsnir sínar flest kvöld á bar fyrir karlmenn við Teglegårdsstræti. Það er í gamla miðbænum, örstutt héðan. Þá er hann oftast klæddur í svartar leðurbuxur og jakka. Er aðallega á höttunum eftir ungum drengjum sem hann borgar fyrir skyndifélagsskap. Hann fer aldrei með þá heim til sín. Tekur þá oftast með sér yfir í Örstedsgarðinn hér fyrir utan og örskammt þaðan til að fullnægja þessum öfugugga fýsnum sínum.

„Er þetta einhver glæpagarður?“

„Já og nei. Garðurinn er friðsælt og fallegt afdrep Kaupmannahafnarbúa á daginn en verður samkomustaður homma og kynferðislega sjúkra manna eftir myrkur. Þangað sækja laumuhommar og hverskyns perrar, setjast á bekki og freista þess að finna einhvern til að svala fýsnum sínum. Aðrir koma þangað til að selja sig.“ Ali gerði stutt hlé á máli sínu.

Assad varð einhvern veginn sannfærður um að Ali hafði fylgst með Carlosi í návígi á vettvangi.

Ali hélt áfram og fyrirlitningin duldist ekki: „Sumir umgangast jafnvel börn dagsdaglega vinnu sinnar vegna og notfæra sér sín tækifæri þar en sækja í garðinn þess á milli í leit að barnungum fórnarlömbum. Í garðinn koma meðal annars „virtir“ þjóðfélagsþegnar í daglegu lífi sem eiga eiginkonu og börn bíðandi í úthverfavillum. Menn sem verða stöðu sinnar vegna að halda þessum perraskap sínum leyndum en misnota börn og unga menn, sumir af tómum kvalalosta. Menn sem ætti hreinlega að útrýma.“

Assad duldist ekki að Ali hafði ekki fyllilega vald á annars yfirveguðu fasi sínu við þessa lýsingu. Hann velti fyrir sér ástæðunni. Eftir smá stans hélt Ali áfram: „Stundum leigir Carlos þó herbergi á hóteli við Jarmerstorg sem auglýsir sig sérstaklega sem vinveitt samkynhneigðum. Hótelið er aðeins í tveggja mínútna göngufæri við barinn og þangað fer hann því oft ef illa viðrar til útivistar og það gerðist ansi oft á veturna hér í Danmörku. Hann er líka haldinn kvalalosta. Nýtur þess að láta binda sig og berja. Fer reglulega í slíka meðferð í annan og sérhæfðari klúbb sem tengdur er þessum en er eingöngu fyrir meðlimi.“

Ali var nákvæmur og frásögn hans var skýrslukennd. Assad sannfærðist enn betur um að hann hafi fylgt Carlosi eftir eins og skugginn. Hann virtist auk þess hafa reynslu af að taka saman í hnotskurn upplýsingar um þá sem hann fylgdist með, greina það og miðla áfram því mikilvægasta.

Assad hafði þurft að beita eftirgangssemi við Yasirs til að fá að reka þetta erindi sitt við Carlos í þessum leiðangri. Hann hafði upplýst Yasir um hvernig hann með hjálp Söru hefði nálgast upplýsingarnar um Carlos með því að hakka sig inn á síðu Bandaríska hersins og hlotið lof fyrir hjá honum sem sá þar árangur af þeirri stefnu sinni að unga út tölvuhökkurum fyrir Samtökin.

Yasir hafði loks fallist á þessa ósk Assads, fannst við nánari skoðun að hún væri vel til þess fallin að auka hæfni hans sem komið gæti Samtökunum vel. Hann hafði því falið Ali að nálgast allar fáanlegar upplýsingar um Carlos í Kaupmannahöfn og daglegt hegðunarmynstur hans. Hann hafði jafnframt sagt Assad að þeir gætu treyst því að Ali hefði allar þær upplýsingar sem þeir þyrftu þegar þeir kæmu. Assad fékk þá Yasir lista yfir ýmislegt sem hann óskaði eftir að Ali yrði falið að kaupa.

„Hvað geturðu sagt mér um komur hans á þennan bar? Er einhver regla á því“? spurði Assad nú

„Já, flest kvöld í vikunni fer hann þangað síst þó um helgar eða föstudags- og laugardagskvöld en flest öll sunnudagskvöld hinsvegar. Hann kemur oftast þar við eftir vinnu virka daga. Situr nokkra tíma allt fram undir miðnætti. Þetta er í leiðinni fyrir hann og sendiráðið er ekki langt þaðan. Hann fer í múnderinguna sína þarna inn af í einhverju afdrepi fyrir fastakúnna. Þið ættuð því að vera nokkuð öruggir með að hitta á hann þar í kvöld. Hann kemur venjulega á sunnudagskvöldum eftir að hafa sleppt því á föstudags- og laugardagskvöldum en þá fer hann í bæinn með vinnufélögum, iðkar þá hefðbundnari skemmtan; pöbbaráp, horfir á ameríska boltann, fer í keilu, pool eða í bíó.“

„Er eitthvað sérstakt sem við þurfum að hafa í huga varðandi hann?“ spurði Assad.

Ali leit á unga manninn og hvessti brúnir alvarlegur í bragði. „Já! Maðurinn er enginn engill. Hann er hættulegur. Því má heldur ekki gleyma að hann er fyrrverandi hermaður og kann ýmislegt fyrir sér á því sviði. Fyrir rúmum mánuði hvarf ungur drengur hér í Kaupmannahöfn, tyrkneskur, sem seldi sig. Fjórtán ára. Hann fannst átta dögum síðar myrtur, illa leikinn, í skurði úti á Kalvebod Fælled á Amager. Það er óbyggt svæði innan borgarmarkanna. Carlos var meðal grunaðra í fyrstu því drengurinn kom stundum á hommabarinn og Carlos hafði keypt af honum þjónustu stuttu fyrir hvarfið. Carlos varð sér hinsvegar úti um fjarvistarsönnun og slapp. Málið er enn óupplýst.“ Hann tók sér stutt hlé.

„Carlos er morðinginn. Ég var vitni að verknaðinum en get ekki gefið mig fram eða borið vitni. Ég var farinn að hafa auga með honum, fyrir ykkur, að beiðni Yasirs. Ég fylgdist með honum fara með drenginn þangað, eftir að hafa lokkað hann með sér í Örstedsgarðinn. Ég komst ekki á bíl á eftir honum út á auða svæðið þarna öðruvísi en að afhjúpa mig í myrkrinu. Ég faldi bílinn því og fór fótgangandi í myrkrinu en kom of seint til að geta komið drengnum til hjálpar. Ég kom nógu snemma til að sjá úr felum þegar hann henti líkinu í síkið og hvarf. Ég óð út í og fann loks drenginn í myrkrinu, látinn – með ótal stungusár.“

Þeir þögðu um stund eftir þessar upplýsingar.

„Ég velti því oft fyrir mér hvort ég hefði getað bjargað drengnum ef ég hefði ekki skilið bílinn eftir. Því fæ ég ekki svarað. Ef það væri ekki fyrir ykkar ósk og fyrirmæli Yasirs væri þessi maður ekki lifandi nú og mistakist ykkur, þá klára ég verkið þegar þið eruð farnir. Þessi barnamorðingi á ekki skilið að lifa.“

Assad hafði nú fengið við því svar hvers vegna Ali hafði þessa óbeit á Carlosi. Hann ákvað að nefna það ekki að meining hans væri ekki að drepa hann heldur limlesta.

„Ég er svo með pakka til ykkar.“ Ali fór inn í skáp í eldhúsinu og sótti pappaöskju undan ljósritunarblöðum og rétti þeim. Í honum var það sem á lista Assads hafði staðið.

Assad vó pakkann í hendi sér andartak, kinkaði kolli viðurkennandi og þakkað svo fyrir sig.

„Þið getið notað verkstæðið mitt til þess sem þið ætlið að föndra. Þar finnið þið allt sem til þarf. Komið á eftir mér ég skal hleypa ykkur inn.“ Hann gekk á undan þeim fram ganginn, opnaði.

„Þið farið að öllu með gát.“ Hann skildi þá eftir eina.

„Hér er allt af öllu,“ sagði Assad og leit í kringum sig með undrun og hóf að koma sér fyrir. Hann opnaði pappakassann. Innihaldið kom í ljós: haglaskot, tveir tólf skota pakkar, rörbútur, snittaður í báða enda, tveir ódýrir Nokia símar, rúllur með plasthúðuðum vírum, rauðum og bláum, tveggja millimetra stálbor, límbandsrúllur, sárabindi og snæri, allt eins og hann hafði beðið um. Hann hófst handa. Vann hratt og fumlaust.

„Hér er nægt púður til að sprengja upp hálft Ísraelsríki.“ Hann opnaði haglaskotin eitt af öðru með varúð. Fjarlægði högl og forhlöð til að komast að púðrinu. Raðaði þeim upp framan við sig á borðinu.

„Það lítur út fyrir að við förum á hommabar í kvöld, bróðir.“ Hann leit á bróður sinn sem fitjaði upp á nefið og rétti honum símana. „Þú setur þá saman.“

„Inn á svoleiðis stað stíg ég aldrei fæti,“ svaraði Masood og opnaði kassana.

„Ég vissi það svo sem.“ Assad glotti.

„Vestræn úrkynjun.“ Hreytti Masood út úr sér.

„Ég fer inn á staðinn, finn manninn og lokka hann til að koma með mér. Það er ágætt að þú komir ekki inn en verðir fyrir utan klúbbinn og bíðir þess að ég komi út með vin okkar. Hann fer vonandi með mig í garðinn. Þú fylgir okkur eftir og þar látum við skríða til skarar.“ Hann skipti um bor í borvélinni og festi annað rörið í skrúfstykkinu. Bætti svo við: „Ég klára sprengjuna núna. Á eftir höfum við tíma til að finna götuna og skoða þennan hommastað. Það er víst stutt þangað. Um leið skoðum við aðstæður í garðinum og veljum staðinn til að vinna okkar verk á.“

Sprengjan var tilbúin um hádegisbil.

Örstedsgarðurinn var nánast við dyrnar hjá þeim svo þangað ætluðu þeir fyrst en til að komast þangað og yfirleitt hvert sem var þurftu þeir að byrja á því að ganga um Ísraelstorg. Það pirraði einkum Masood. Garðurinn var fallegri en þeir höfðu nokkru sinni gert sér í hugarlund, grónari og betur snyrtur með fallegum trjágróðri, runnum og blómum. Ægifagurt vatn, sem á syntu gargandi bleshænur og kurrandi endur af ýmsum tegundum, liðaðist um hann miðjan.

Vatnið, sem ásamt vötnunum í Tívolí og Grasagarðinum, er leifar af fornu borgarsíki sem eitt sinn umlukti Kaupmannahöfn, las Assad á kortinu. Þau tengdust þá einnig síkjunum á Kristjánshöfn og í Kristjaníu.

Niðri við vatnið nálægt norðvestur enda Örstedsgarðsins, ekki langt frá hliði sem þar var, fann Assad stað sem honum fannst að hentaði til verksins. Þar var bekkur til að fullkomna verkið á.

„Þetta er staðurinn.“ Assad virtist ánægður.

„Hér erum við út af fyrir okkur. Ég teymi hann inn í trjágróðurinn og lokka hann til að koma á eftir mér. Hér bak við runnana er enginn sem sér okkur.“

Þeir gengu úr skugga um að ekkert gæti komið þeim á óvart þegar stundin rynni upp. Gengu að því loknu út úr garðinum og einn hring kringum hann að utanverðu. Kynntu sér aðrar hugsanlegar flóttaleiðir ef til kæmi. Auk hliðanna á öllum fjórum hornum garðsins fundu þeir eina aðra útgönguleið á miðri vesturhlið hans. Þetta var nauðsynlegt að vita ef á þyrfti að halda. Þeir yfirgáfu Örstedsgarðinn ánægðir og gengu sem leið liggur yfir Nörre Voldgötu og eftir henni þar til þeir komu að götuhorninu sem þeir leituðu að.

Assad hafði lagt leiðina á minnið eftir kortinu heima í herbergi. Á húshorninu blasti við þeim skilti sem á stóð Teglegårdsstræde. Þar beygðu þeir inn. Gatan var stutt og brátt fundu þeir barinn. Það var búið að opna. Gengið var inn beint af götunni upp þrjár tröppur og inn um þröngar dyr. Assad tók kortið úr hendi bróður síns og bað hann að hinkra aðeins. Gekk því næst hiklaust inn. Þar var heldur skuggsýnt inni og fáir mættir. Stór áberandi bar var þarna og bak við hann menn í einhverjum járnslegnum, svörtum leðurvestum eða hlýrabolum en naktir innan undir. Assad brosti afsakandi, benti á kortið og spurðist fyrir um Larsbjörnsstræti á bjagaðri ensku. Hann vissi að hinn endi Teglegårdsstrætis hét því nafni, gatan skipti um nafn handan næstu þvergötu.

Honum var greiðlega vísað til vegar af horuðum miðaldra manni í svörtu leðurvesti sem dreypti á bjór við barinn. Assad þakkaði fyrir og snérist á hæli. Einhverjir gestanna flautuðu á eftir honum er hann gekk út á götuna aftur og hlátur fylgdi honum út. Hann hafði séð það sem hann þurfti.

Nú var þeim ekkert að vanbúnaði að láta til skarar skríða síðar um kvöldið.

Þeir ákváðu að halda áfram göngunni og komu handan næstu gatnamóta í Larsbjörnsgötu sem endaði ofarlega á Strikinu. Ali hafði bent þeim á þessa frægu göngugötu og þeir höfðu nægan tíma til að skoða hana fyrir kvöldið.

Fjallabúunum frá Afganistan fannst mikið til Kaupmannahafnar koma og voru uppnumdir af öllu því sem þarna var að finna og hægt að fá. Þó nokkur fólksfjöldi var á Strikinu aðallega erlendir ferðamenn.

Það var varla þverfótað fyrir ágætu götulistafólki sem sýndi listir sínar eða lék á hljóðfæri og enn aðrir sungu. Assad stansaði snöggt framan við stóran og glæsilegan verslunarglugga. Þar kannaðist hann við nafn sem var á stóru pappaskilti sem hafði útlínur ávals hálfkúlulagaðs fjalls og ljósmynd á af fjalli sem rauk úr. Það var nafnið sem fékk hann til að stansa: HEKLA boots, from Scarpa og upp í huga hans skaut strax myndinni af sendiboðanum. Nýjasta módelið af skónum hans stóð þarna undir rjúkandi fjallinu. Hann reiknaði út í huganum hvað þeir kostuðu og varð forviða. Þetta var engin smá gjöf sem hann hafði þegið af henni! Og hnífinn ekki síður sem hann hafði hingað til metið ofar öllum sínum eigum. Neðst í auglýsingatexta á skiltinu sá hann aftur nafnið Hekla og Iceland. Einkennilegar tilviljanir. Þeir voru einmitt á leiðinn þangað. Skyldi hún kannski hafa komið til Íslands eða voru þetta bara tilviljanakenndar tengingar?

„Hvað skyldi Hekla annars þýða eða vera? Líklega heiti á fjalli?“ umlaði hann viðutan.

Masood hváði annars hugar við athugasemdum bróður síns, gapandi orðlaus framan við næsta glugga, þar sem raðað var tímaritum með myndum af beru kvenfólki framan á. Assad snéri sér þá að stúlku við hlið sér með bakpoka og sólgleraugu og spurði á ensku: „Afsakaðu, er Hekla fjall í Danmörku?“

Stúlkan yppti öxlum: „Veit ekki, ég er amerísk,“ rétt eins og það væri gild afsökun fyrir fáfræði. „Reyndu að gúggla það,“ hún leit yfir sólgleraugun og brosti.

„Þakka þér fyrir, ég geri það þegar ég kem heim.“

„Varstu að segja eitthvað?“ nú var Masood búinn að ná áttum.

„Ekkert,“ sagði Assad glottandi. Þeir samlöguðust mannfjöldanum á Strikinu en einhvern veginn fannst Assad eins og einhver fylgdist með þeim. Hann litaðist um en sá aðeins öll þau hundruð fótgangenda sem áttu leið upp og niður göngugötuna svo þeir héldu áfram að láta sig bera með fjöldanum niður Strikið.

Á litlum götubar settust þeir niður og pöntuðu sódavatn. Þeir nutu þess að sitja þarna og virða fyrir sér mannlífið; allskyns fólk sem sat og neytti einhverra veitinga; vínglass, öls, sódavatns eða kaffis.

Innan stundar barst þeim ómur tónlistar sem varð háværari og háværari þar til lífvörður drottningar birtist á leið niður Strikið.

„Nei! Sérðu.“ Assad tók fram kortið af Kaupmannahöfn og benti á framhliðina. Þar var teiknuð mynd af lífverði drottningar í rauðu jökkunum sínum með bjarnarskinnshúfurnar. Stefna þeirra var í átt að Bredgötu undir háværum lúðrablæstri og mars þeirra myndi enda í Amalienborg, höllu drottningar, þar sem vaktaskiptin færu fram. Þeir bræður báru sig saman við kortið. Assad dró línu eftir götunum sem þeir höfðu farið áður en þeir stóðu upp og héldu áfram, beygðu svo inn Köbmagergötu.

Við enda hennar yrði hringnum sem næst lokað.

45. Kafli – 2009, sunnudagur 6. september. Washington.

Eftir æfingu á púttflötinni, sat Corbeau forseti í glerskálanum uppi á þriðju hæð Hvíta hússins, fletti í gegnum sunnudagsblöðin með kaldan bjór sér við hönd og nartaði í grænmetissamloku þegar gemsinn hans hringdi.

Hunter, stóð á skjánum. Hann flýtti sér á fætur og gekk út á þakveröndina sem náði nánast hringinn í kringum þriðju og efstu hæð Hvíta hússins, fjölskylduhæðina. Íbúðin var inndregin þannig að breið og rúmgóð verönd myndaðist umhverfis hana. Þar uppi og úti undir beru lofti myndi enginn nálægur sem heyrt gat.

„Hæ! Hvar ertu, félagi?“

„Sæll, vinur. Já, ég er heima í Morrison, Colorado. Við Jóel bróðir vorum að koma úr leiðsöguverkefni í nótt í Alaska. Fjórir skrautlegir Rússar. Vissu ekki aura sinna tal. Toppar í Gazprom og einhverjum fleiri rússneskum stórfyrirtækjum í orkugeiranum. Aldavinir Pútíns og montuðu sig af því. Vildu vita hvort bandaríski björninn stæði þeim rússneska snúning. Þeir voru í jeppanum með mér þegar þú hringdir. Mér hefði þótt gaman að sjá svipinn á þeim hefðu þeir vitað að það var forseti BNA sem hringdi í mig.“

„Ok, hehe, skil. En nú ert þú kominn heim í fjallaloftið og rólegheitin í Colorado, gott. Eins og ég sagði er ég með áríðandi verkefni og það getur engin unnið það nema þú. Ég treysti engum öðrum.“

„Alltaf til taks fyrir þig. Þú veist það.“

„Haha, gott að heyra. Það er alvöru veiði, alvöru bráð. Ég kem mér beint að efninu þar sem frá var horfið.“ Corbeau varð alvarlegri.

„Þetta er ung kona á Íslandi og verkið þarf að vinna strax. Banaslys. Mannshvarf. Ég treysti engum öðrum en þér til að framkvæma þetta þannig að það veki ekki athygli eða verði rekjanlegt. Engin má geta rakið það til mín,“ Corbeau horfði niður á þakið á vesturálmunni.

„Þekkt kona?“

„Ja, þú veist vel hver hún er. Þetta er stúlkan sem bjargaði lífi mínu í Afganistan fyrir tveimur árum.“ Hann þagnaði eins og hann ætti von á undrunarviðbrögðum eða áfellisorðum. Hvorugt kom svo hann hélt áfram: „Al-Qaeda ætlar að notfæra sér tenginguna við mig og þau orð mín að ég skuldaði henni líf mitt. Þeir ætla að taka hana sem gísl og drepa nema ég fari að þeirra kröfu og hætti við að skrifa undir samkomulagið við Ísraela um helgina. Skilurðu?“

„Já, haltu bara áfram.“

Lífvörður minn hefur fengið málið í hendur en mér líst ekki á framvinduna hjá þeim. Þeir komast ekki af stað strax. Allt frosið. Diplómatískur hægagangur, leyfi og vesen og vinstristjórn á Íslandi. Aðgerð þeirra miðast við að bjarga henni, vernda hana.Við nánari athugun er það fáránlegt. Það verður ekki hægt að vernda hana fyrir al-Qaeda í næstum tvö kjörtímabil. Meðan ég sit í embætti. Eina varanlega lausnin er að hún hverfi. Fyrir fullt og allt. Ég get ekki haft þessa ógn hangandi yfir mér næstu árin. Best fyrir hana líka heldur en að eiga það á hættu að verða tekin af al-Qaeda og skornir af henni fingur, nef og eyru áður en hún verður drepin á endanum. Þetta yrði því líknardráp. Nánast.“

Corbeau var nú kominn aftur að sólskálanum og horfði yfir borgina. Augu hans hvörfluðu niður á suðurflötina. Síðan yfir Constitution Avenue þar til þau staðnæmdust á Washington Monument. Hann talaði lágt en skýrt því hann vildi hafa varann á sér þótt einn væri þarna uppi. „Já, já ég veit að þetta hljómar ekki vel en ef hún hverfur hefur al-Qaeda ekkert tromp á hendi gagnvart mér. Í augum heimsins verð ég að verja hana með ráðum og dáð. Heiður minn er að veði hvað það varðar. Skiluðu hvað ég er að meina?“

„Ég skil.“

„Gott. Ég læt hlutina hafa sinn gang hjá öryggissveitinni. Þá lítur allt vel út á yfirborðinu. Ég hef sett öflugustu leyniþjónustu í heimi í að skipuleggja björgun, á meðan hefur þú frítt spil. Ert þú til í þetta, sem sagt?“

„Var hún ekki Írsk?“

„Nei. Hún ER ekki írsk,“ Corbeau hélt áfram, „hún heitir Hrafna Marðardóttir og vinnur hjá stoðtækjaframleiðanda á Íslandi sem heitir…, eee, Ægir. Þú verður annars að afla þér allra nauðsynlegra upplýsinga um hana sjálfur. Ég get því miður ekki hjálpað þér hér eftir. Allt sem ég geri og segi er rekjanlegt, nema þessi sími. Hann er öruggur. Þetta MÁ ekki vera hægt að rekja. Þetta vitum bara við tveir og þannig höldum við því meðan við lifum. Þessi sími er eina samband mitt út sem ekki er fylgst með. Allt annað er tekið upp. Um þetta númer vita bara mínir allra nánustu. Og ég mun því ekki getað haft samband við þig meðan á aðgerðinni stendur, ekki fyrr en þú kemur heim aftur, vinur minn.“

„Nei, það getur þú reyndar hvort sem er ekki því ég fer aldrei með þennan síma með mér í verkefni af þessu tagi. Kaupi síma og nýtt númer og email fyrir hvert verkefni og eyði þeim á eftir. Engin truflar mig en ég get hringt í þá sem ég þarf.“

„Ok. Þetta þarf að gerast strax?“ áréttaði Corbeau.

„Ég þarf morgundaginn til að undirbúa mig. Gæti tekið kvöld eða næturflug til Íslands annað kvöld. Þarf auk þess á góðum svefn að halda í nótt.“

„Jæja þá.“

„Hvað með keppinautana: Al-Qaeda og CIA?“ spurði Hunter.

„Samkvæmd heimildum mínum eru al-Qaeda um það bil að senda menn af stað. Ég á von á að dagurinn sem látið verður til skarar skríða verði þriðjudagur. Best væri því fyrir þig að klára verkið á morgun, mánudag. Láta það líta út sem slys eða eitthvað.“ Corbeau hélt áfram að pressa á hann með tímann.

„Já. En það getur ekki orðið. Tímamunur er okkur í óhag, sjö tímar hér og ég þarf undirbúning – og smá svefn. Ég verð kominn á áfangastað á þriðjudagsmorgun.“ Hann þagnaði en sagði svo:

„En – já!“

„Já, hvað?“

„Ég er til.“

*

Burqa beið þar til þeir forsetinn og Hunter höfðu kvaðst. Þá sleit hún sambandinu við einkagemsa Corbeaus og slökkti á upptökunni í tölvunni. Hún renndi sleðanum á tölvuskjánum til baka og hlustaði aftur á samtalið sem hún var að enda við að hlera. Hér var komin skýr staðfesting á fyrra samtalinu sem hún átti einnig hljóðritað í tölvunni. Þá hafði Hunter þessi bara svarað spurningum forsetans með já-i eða nei-i.

Þetta var annað þeirra símanúmera, sem Yasir hafði fengið henni fyrir löngu og beðið hana að fylgjast með því og gefa sér skýrslu þegar hún heyrði eitthvað bitastætt. Henni varð strax í ljóst að þetta var einka gemsi forseta Bandaríkjanna. Þetta voru fyrstu bitastæðu símtölin sem hún náði í. Hitt voru að mestu þýðingarlaus samtöl við Shirley, konu hans og nánustu fjölskylduna.

Hitt símanúmerið var íslenskt. Þar hafði ekkert áhugavert verið að finna hingað til að minnsta kosti. Mestmegnis vinnusamtöl um gervilimi og einkasamtöl mæðgna.

Hún vistaði nú upptökurnar af báðum þessum símtölum úr forsetasímanum í sömu skrá og sendi Yasir.

46. Kafli – 2009, sunnud. kvöld 6. september. Kaupmannahöfn.

Slæðingur fólks var á ferli um gamla bæ Kaupmannahafnar í mildu kvöldveðrinu. Klukkan var rúmlega tíu þegar þeir nálguðust áfangastaðinn í Teglegårdsstræti. Hægðu á sér, áttu stutt spjall um framkvæmdaáætlunina. Fyrst – og það mikilvægasta – var að ganga úr skugga um hvort Carlos væri á staðnum. Ef sú reyndist ekki raunin eftir allt saman þá var öll þessi fyrirhöfn til einskis. Í þetta sinn að minnsta kosti.

Hann gæfi sér ekki meira en klukkutíma til að tæla Carlos og fá hann með sér út. Masood myndi svo fylgja þeim óséður hvert fótspor eftir það. Ef þetta gengi hægar fyrir sig ætlaði hann að afsaka sig, skreppa út til að fá sér frískt loft og nota tækifærið og gefa Masood merki um að allt væri í lagi. Þeir skildu og Assad gekk að tröppunum. Hann dró andann djúpt áður en hann gekk inn á barinn. Inni var þungt loft og enn þyngri taktur tónlistar. Hann þurfti smá stund til að venjast myrkrinu.

Mun fleiri voru við barinn en fyrr um daginn. Myndin af Carlosi sat greypt í huga hans. Hann myndi þekkja hann hvar sem væri. Flestir þarna inni voru klæddir í svart leður. Eftir eina ferð meðfram barnum og til baka þyngdist brúnin. Carlos var ekki þar. Auður stóll beið hans nálægt enda barsins og pantaði Coca Cola. Augu flestra við barinn mældu hann út án þess að það ætti að virðast opinskátt.

„Gjörrsovel, sskan. Þú ert nýr héddna, sskan. Er þaggi? Það var barþjónninn frá í dag sem spurði á ensku.

„Jú, það er ég, átti bara leið hjá.“

„Naughty boy,“ þú lýgur. Ég sá þig héddna í dag, sskan. Maður tegur nú eftir svona nýjum og sædum rassgödum sem rega inn nefið, hahaha.“

Barþjónninn, lágvaxinn, minnti helst á erfitt átröskunartilfelli með ljóst, aflitað permanent hár, dökkt í rót, hló yfirgengilega og hátt að eigin fyndni. Um leið brotnaði hann saman um miðjuna og skaut hægra hné upp á mitt vinstra lær eins og litlar telpur að því komnar að pissa á sig gera. Hann hló hratt og með svipuðu tónfalli og sveifluhraða og stélfjöður hrossagauks í dýfu.

„Jú, alveg rétt, ég bý bara hérna rétt hjá, “ Assad brosti hikandi og gerði sér upp óöryggi en fór að svipast um út undan sér aftur.

Hlátur þjónsins hætti jafn snögglega og hann byrjaði, andlit og fas varð eins og ekkert hefði í skorist og hann rétti úr sér um leið og sveif dansandi að næsta bargesti sveiflandi höndum með stút á munni eins og ekkert hefði í skorist. „Ka segir þú sskan?“ Allt atriðið var eins og sena úr illa klipptri kvikmynd.

Þarna var Carlos. Hann sat einn, að því er virtist, nálægt hinum enda barsins. Ekki furða þótt erfitt reyndist að þekkja hann. Hann var kominn með skeifulaga yfirskegg sem endaði í mjókkandi rákum við neðri brún kjálka. Þá var hann með svarta leðurhyrnu bundna eins og mjaltakonuklút um höfuðið með hnút að aftanverðu. Hann leit afkáralega út, í svörtum leðurhlýrabol og upp fyrir opið hálsmálið stóð flókin beðja bringuhára sem farin voru að grána og líktist meira úfinni stálull en mannshári. Svartur leðurjakki hékk á stólbakinu. Hann saup á bjórglasi. Leðurgrifflur, svartar, með stálkósum á hnúum komu í ljós þegar hann saup á glasinu.

Assad náði strax augnsambandi við hann.

Carlos virtist vera búinn að taka eftir honum fyrir löngu eins og flestir aðrir við barinn því þegar hann leit næst upp úr glasinu horfði hann rakleiðis á Assad. Assad horfði á móti, brosti feimnislega og leit svo aftur niður í kókglasið. Út undan sér sá hann að Carlos gaf þjóninum merki.

Maðurinn á stólnum við hliðina, alvarlegur eldri karl með svart litað hár og vel snyrt, stutt, kolsvart skegg kringum munn og niður á höku, minnti annars helst á Spok, sýndi nú áhuga og spurði á ensku hvort hann kæmi oft hingað. Áður en Assad náði að svara kom þjónninn með nýja kókflösku á borðið fyrir framan hann.

„Þú eyðir sko ekki tímanum til einskis, smukke, ert bara strax kominn með aðdáanda, sskan,“ sagði hann og nikkaði með höfðinu í átt til Carlosar. Hann leit þangað og Carlos brosti og vinkaði með hófstilltri leynd til hans.

Spok dró sig hið snarasta til baka eins og skel sem skynjar hættu. Stóð svo upp, sagðist þurfa að sinna erindum, þakkaði fyrir sig og hvarf út. Eftir smá stund gerði Carlos ákveðna hliðarhreyfingu með höfðinu, merki um að koma og setjast hjá sér. Assad brosti feimnislega stóð á fætur, gekk þangað og settist. Carlos bauð honum enn að drekka og spurði hvort hann vildi ekkert sterkara.

„Nei takk ég er bara voða feginn að fá bara svona kók. Ég er svo blankur,“ hann flissaði feimnislega.

Carlos sperrti eyrun að heyra það.

„Ég er Bandaríkjamaður og þú getur kallað mig Carlos.“ Hann rétti Assad höndina.

„Já, sæll ég er Hassan og er frá Íran,“ hann tók í hönd hans. „Ohh, mig hefur alltaf dreymt um að koma til Bandaríkjanna. Hefur þú kannski komið til Íran?“

„Nei, hik, aldrei. Ég hélt að þið múslímar hötuðuð Bandaríkin og alla þaðan.“

„Nei, nei, alls ekki, bara þeir öfgafyllstu, talíbanarnir.“

„Segðu mér ekkert af því ég hitti þá í Afganistan og fékk minn skerf af þeim – fyrir lífstíð, hik, á tíu mánuðum.“

„Ó, hefurðu verið í Afganistan? Ég á frænda í Herat og hef komið þangað oft.“

„Nú! Skrítið – ég var þar mest – þar í kring.“

„Ertu‘ að meina það, heimurinn er lítill. Hahaha. Hvað varstu að gera?“

„Hermaður.“ Carlos ropaði.

„Vá, hvernig var það? Skaustu marga?“

„Eins fokking marga og ég þurfti. Annars vorum við aðallega að leita að æfingabúðum al-Qaeda, hik, og bækistöðvum Osama, upp í fokking fjöllunum þarna fullum af fokking ryki, sandi og drullu,“ hélt Carlos áfram.

„Og funduð þið einhverja?“

„Nei, hik, þar voru engir. Við hefðum örugglega fundið helvítið‘ hann fokking Osama ef hann hefði verið þar. En þar voru engir fokking skæruliðar.“ Hann leit á Assad og bætti við, „bara litlir sætir smalastrákar svona eins og þú.“

„Og hvað gerðuð þið við þá? Skutuð þá kannski bara líka, hahaha?“ Uppgerðarhlátur fylgdi þessari athugasemd.

„Neei – jú ég skaut á einhverja sem voru að ógna okkur, hehe – en asninn þeirra fældist og svo sprakk allt í loft upp.“

„Vá, asninn?“

„Nei, hik, fokking smalarnir. Heyrðu, nú splæsi ég bjór, hik, viltu‘ ekki bjór?“

„Nei takk, bara kók. Dóu þeir?“

„Hverjir þá, já, þeir – jú, drápust báðir – tveimur fokking al-Qaeda liðunum færra. Heyrðu! Af því þú ert svona blankur, hik, langar þig þá ekki til að vinna þér inn smá laun fyrir lítinn greiða?“ Hann blikkaði með vinstra auganu og geiflaði munnvikið í átt að blikkandi auganu.

„Jú, ég væri kannski bara alveg til í það,“ Assad brosti tælandi. „Hvað er það annars?“

„Hvað er hvað, hik, annars?“

„Hvað á ég að gera?“

„Hefur þú ekki ee... unnið fyrir menn áður?“ Carlos lyfti annarri augnabrún.

„Jú... eða, aðeins,“

„Hvað ertu gamall?“

„Fimmtán,“ laug hann og vissi að hann leit ekki degi eldri út þótt átján væri.

„Og hvað hefurðu fengið borgað, hik, fyrir að „létta mönnum fokking lífið“?“ spurði Carlos þá.

„Ég bara veit ekki, veltur á ýmsu.“

„Hvað segirðu um hundrað dollara fyrir smá „garðvinnu“ hérna rétt hjá?“

„Vaá, já það væri næs. Er það bara hérna rétt hjá? Þú verður þá að sýna mér hvar, hí hí.“

Carlos stóð upp og klæddi sig í leðurjakkann og borgaði á barnum. „OK. Eigum við að koma? After you,“ hann sýndi uppgerðar herramennsku og drafaði örlítið.

Er út á götu var komið stansaði hann og beið. Þóttist ekkert vita hvert fara ætti. Leit í kringum sig og kom auga á bróður sinn fyrir utan búðarglugga skammt frá. Gaf honum merki og var svarað.

„Þessa leið,“ Carlos vísaði Assad í áttina að Örstedsgarðinum. Þeir töluðu fátt á leiðinni. Carlos tók þó eftir að Assad stakk aðeins við og spurði hvort hann væri haltur.

„Nei nei, ég snéri aðeins ökklann áðan.“

Þegar inn á rökkvaðan göngustíginn í Örstedsgarðinum var komið hraðaði hann sér fram fyrir og beygði í rétta átt og tók að dást að garðinum hve fallegur hann væri. Carlos sem lagði lítið upp úr rómantískum hughrifum þegar kynlíf var annars vegar var nú orðinn uppnæmur.

Assad hljóp inn í trjálundinn sem ákveðinn hafði verið og niður að vatninu og kallaði til Carlosar með stríðnistón:

„Þú finnur mig ekki hér!“

Carlos espaðist enn við þetta og brölti inn á milli trjánna.

Höggið lamaði hann svo hann hlunkaðist fram yfir sig. Masood lét sverfa til stáls á réttum stað. Bræðurnir tóku fumlaust hvor undir sinn armi hans og drógu máttvana líkamann að bekknum. Þar kefluðu þeir hann með leðurskuplunni. Notuðu sterka límbandið sem Ali hafði keypt til að festa hendurnar aftan við bakið og búkinn við bakið á bekknum. Carlos kom til sjálfs síns smám saman og fylgdist loks skelfingu lostinn og bjargarlaus með fumlausu handbrögðum þeirra bræðra. Assad dró fram hnífinn og spretti á leðurreimarnar, sem héldu skálmunum saman á hliðunum vel upp fyrir hné.

Masood þreif í hönd hans og leit á hnífinn og hvæsti á persnesku: „Ekki segja mér að þú hafir ferðast með þennan fjandans hníf þinn alla leið hingað!“

„Jú, auðvitað, ég skil hann ekki við mig, þú veist það,“ Assad glotti.

„Hann fer ekki lengra en hingað. Hann verður eftir í Danmörku. Skilið?“

„Já, já – skilið.“

Upp úr bakpoka Masoods tóku þeir rörbútinn, fullan af púðri, sem nú var búið að festa Nokia símann við, með límbandi. Hringaðir rafmagnsvírar, rauðir og bláir, stóðu út úr smíðisgripnum. Jafnvel fullur þurfti Carlos ekki miklar vangaveltur til að átta sig á hvað þetta var. Hann var ekki vanur því að vera fjötraður nema að eigin ósk. Skelfing hans varð að martröð. Nautnin af því að láta binda sig var ekki til staðar í þetta sinn.

Þeir reyrðu nú sprengjuna innanvert á vinstri fótinn rétt neðan við hné með límbandinu og síðan báða fæturna saman um hné og tengdu svo vírana við símann. Augu Carlosar voru brostin, niðurlægingin algjör þar sem hann sat þarna bundinn og snöktandi eins og barn. Saug í sífellu hor upp í nefið. Þess á milli lak það niður á bringuna. Að síðustu skildi Assad rúllu af sárabindi og hönk af snærisspotta eftir í kjöltu mannsins sem nú var orðin rennandi blaut af hlandi. Hrygluhljóð heyrðist frá Carlosi þegar Assad kveikti á símanum sem sendi bláleitan bjarma frá sér í náttmyrkrinu.

„Ég átti annars að bera þér kveðju frá smölunum ungu sem þú og félagi þinn Bullseye hittuð í fjalladalnum í Afganistan fyrir sex árum. Bróðir minn, aðeins níu ára gamall, dó. Ég missti fót eins og þú munt gera nú - reyndar báða, annan fyrir mig og hinn fyrir Fahran.“

Hann lyfti buxnaskálm sinni upp og sýndi honum gervifótinn áður en hann hvarf á braut.

„ÞÚ? Bíddu – bíddu!“ reyndi Carlos að segja kæfðum rómi gegnum leðurskupluna í munni hans.

„Þú færð sömu möguleika og ég hafði til að koma mér heim; eitthvað til að binda utan um stúfana en engan asna. Enda styttra fyrir þig að komast þangað sem þú finnst en það var fyrir mig að komast heim og fleiri hér í námunda en voru í fjalladalnum.“

Án þess að líta við hurfu þeir bræður á brott í áttina að vestara hornhliðinu. Mættu tveimur mönnum á leiðinni. Assad tók þá ástúðlega utan um bróður sinn sem hratt honum frá sér um leið og þeir höfðu mæst. „Viltu gjöra svo vel!“ hreytti hann út úr sér. Assad hló. Þeir stöldruðu við er að hliðinu kom. Assad tók hinn Nokia símann upp úr bakpokanum og sló inn tölurnar 12345.

Augu Carlosar voru þegar brostin og líflaus þegar kæfður hvellur heyrðist um allra næsta hluta Örstedsgarðsins á Norðurbrú í Kaupmannahöfn. Hann rann saman við sprengingarnar frá flugeldunum í Tívolí sem skotið er á loft á sunnudagskvöldum við lokun garðsins og þeir bræður höfðu ekki hugmynd um.

Þeim brá. Litu hvor á annan áður en þeir áttuðu sig á hvað um var að vera. Þeim fannst tilhlýðilegt að þessum áfanga væri fagnað með flugeldum. Minnti Assad á tíu ára afmælisdaginn sinn.

Hvellurinn var heldur ekki nógu hár til þess að trufla þá sem sest höfðu á afvikna bekki garðsins til að njóta náttúrunnar.

*

Undir krónufögru linditré á bakkanum handan vatnsins aðeins um fimmtíu metrum frá þeim sat svartklæddur maður á hækjum sér falinn af sefi og lággróðri. Bar nettan næturkíki upp að augum sér. Fylgdist með fumlausu atferli þeirra bræðra. Hann minntist annarra aðstæðna einum fimmtán árum áður skammt frá þessum stað. Þá lét annar barnaníðingur lífið án sérstakrar viðhafnar.

Hamid hefur kennt þeim lexíurnar sýnist mér en nokkuð skortir nú upp á fagmennskuna hjá þeim, ennþá. Og hver er ástæðan fyrir þessum serímóníum? Hví sprengja fæturna af manninum sem auk þess virtist dauður áður en sprengjan sprakk? Hversvegna sárabindið? Spottinn? Eitthvað mannúðlegs eðlis? Skrítin mannúð það! Það hlaut heldur að tengjast hefndinni. Ástæðunni fyrir henni kannski frekar. Aðra skýringu finn ég ekki.

Mörður stakk kíkinum í utanáliggjandi brjóstvasann á jakkanum og skaust upp á stíginn ofan við. Þaðan þvert í gegnum runna og út um hliðið í norðvestur horni garðsins. Þaðan var styttra í húsið við Ísraelstorg en frá hliðinu í norðaustur horninu þar sem bræður stóðu. Hann staldraði þó nógu lengi við til að heyra kæfða sprenginguna áður en hann hvarf út úr garðinum. Innan þriggja mínútna var hann kominn upp í íbúðina og hafði komið sér makindalega fyrir inni í stofu. Ekkert benti til annars en að hann hefði setið þar allt kvöldið og lesið Politiken.

*

Assad kom inn í stofuna á undan Masood og heilsaði Ali. Hann tók glaðlega undir.

„Jæja, áttuð þið góðan dag og kvöld?“ Hann brosti til þeirra.

„Já, takk, við áttum bara ágætis dag og kvöld líka.“

„Heyrðuð þið sprengingarnar í Tívolí?“ spurði hann og bætti við: „Þar er alltaf sprengt og skotið upp um miðnætti á sunnudögum, við lokun garðsins. Ég er ekki frá því að ég hafi heyrt eina þeirra hingað inn áðan. Sérstakt, hún var eitthvað svo óvenju nærri! Bara rétt eins og hún kæmi frá garðinum.“

Hann glotti og Assad skildi sneiðina.

„Já við heyrðum þær og undruðum okkur á hvað væri um að vera. Við erum þreyttir nú svo við förum inn að sofa. Góða nótt.“

Meðan Assad opnaði tölvuna varð hann var við að Masood fitlaði við fötin sín. „Ert þú með kortið af Kaupmannahöfn?“ spurði Masood loks.

„Nei ég lét þig hafa það,“ svaraði Assad annars hugar við lestur. Masood lét þess ógetið að líklega hefði hann týnt því í garðinum.

Póstur var kominn frá Yasir. Assad las upphátt fyrir bróður sinn;

Fundur á Íslandi ákveðinn. Brottför frá Kastrup flugvelli klukkan 12:55 á morgun. Miðar fylgja hér sem viðhengi. Þið fáið Ali til að prenta þá út fyrir ykkur. Bíll bíður ykkar á bílaleiguafgreiðslunni í Leifsstöð á Íslandi. Þar eru allar upplýsingar um gistiheimilið sem er frátekið. Nánar um fundinn á morgun.

Góða ferð.

Hann ákvað að láta Ali vita af áætluninni. Hann mætti honum í svefnherbergisdyrunum sínum. Hann sá inn í herbergið rétt sem snöggvast þar til Ali hafði flutt sig fram á ganginn og hallaði hurðinni aftur. Fallegt, stórt málverk af miðaldra konu hékk á hvítum veggnum yfir hjónarúmi. Á því var hvítt munstrað rúmteppi. Hvít náttborð með skúffum og stafli af bókum á hvoru þeirra voru beggja vegna rúmsins. Hvít hilla þvert yfir gaflinum á hjónarúminu, hlaðin misstórum skúlptúrum.

„Vildir þú mér eitthvað?“ Ali virtist pirraður yfir að hafa opinberað öðrum herbergi sitt þetta andartak.

„Já, við þurfum að ná flugi á morgun klukkan 12:55 frá Kastrup flugvelli og Yasir sagði að þú myndir lána mér prentara til að prenta út flugmiðana fyrir okkur.“

„Við getum alveg náð að gera það í fyrramálið, eftir morgunbænir,“ svaraði Ali.

„Gott.“ Hann stóð kyrr.

„Nokkuð annað?“ bætti Ali við stuttaralega.

„Nei, takk. Góða nótt.“ Hann snéri sér við.

Ali gekk inn fyrir en áður en hann lokaði hurðinni staldraði hann við, leit á Assad með vott af brosvipru:

„Mundu svo að gúggla Heklu!“ Lokaði svo á eftir sér.

Assad stirðnaði í sporum sínum. Hvernig gat hann vitað þetta? Þetta var það sem bandaríska stúlkan hafði sagt við hann á Strikinu. Þau höfðu ekki talað svo hátt. Hann og þessi ameríska stelpa. Í fólksmergðinni við búðargluggann.

Hann hefur fylgst með okkur í dag. Og líka í kvöld, í Örstedsgarðinum. Um það var hann viss nú. Þessi undarlegi maður kom óhugnanlega á óvart.

Hann hlaut að geta gert sig ósýnilegan.

47. Kafli. – 2009, mánudagur 7. September. Kaupmannahöfn.

Útvarp Danmerkur! Hér eru morgunfréttirnar mánudaginn sjöunda september. Klukkan er tíu.

Hinn nýskipaði framkvæmdastjóri NATO, Daninn Anders Fogh Rasmussen segir að frekar sé þörf á að auka herstyrk bandalagsins í Afganistan en draga úr honum. Það sé vegna óvissuástandsins sem skapast hefur í kjölfar forsetakosninganna. Abdúlla Abdúlla, mótframbjóðandi Hamid Karzais, brigslar Karzai og fylgismönnum hans um víðtæk kosningasvik. Fjöldi ofbeldisverka hafi verið framin í fjallahéruðum Afganistan í kosningunum. Í gær voru bæði eyrun og nef skorin af átta barna föður er hann var á leið á kjörstað. Hann varð á vegi hóps herskárra talíbana sem frömdu þennan hræðile…

Mörður fylgdist með í baksýnisspeglinum. Farþegarnir tveir í aftursæti litu spyrjandi hvor á annan. Hvorugur skildi neitt í dönsku en þeir skildu þó orðin Afganistan, Abdúlla Abdúlla, Hamid Karzai og talíbana. Svo mikið var víst.

Það rigndi mikið á leiðinni eftir Kastrupvegi á Amager út á flugvöll. Hafði farið að rigna um nóttina og úrkoman jókst eftir því sem nær hádegi dró. Allir voru að flýta sér. Vaxandi rok fylgdi lægðinni. Hjólreiðamenn og skellinöðrufólk með regnslár yfir sér voru flestir með grettan ólundarsvip yfir regninu sem dundi á óvörðu líkamshlutunum, andliti og höndum.

Mörður ákvað að fylgja viðbrögðum þeirra við fréttinni eftir og leit í spegilinn: „Forstår I måske også dansk?“, glotti og lækkaði útvarpið.

Þeir ypptu öxlum.

Strætóarnir gulu ösluðu með gusugangi um göturnar. Og ekki virtist fólksbílunum liggja minna á að komast á milli staða. Hjólbarðar Fiatsins hvæstu önuglega á regnblautu malbikinu í hvert sinn sem þeir fóru í poll.

„Ég fæ víst lítið meira út úr ykkur,“ sagði hann á íslensku.

Þeir litu hvor á annan skilningssljóir.

Hvert í fjandanum skyldu þeir vera að fara? Hann vissi að varla þýddi að spyrja. Hann hafði fyrir löngu lært að hann átti ekki að blanda sér í málefni gesta sinna. Þjóna þeim af lipurð og vinna sín verk í kyrrþey og þeir höfðu vafalaust sömu fyrirmæli og hann frá Yasir Sherzai. Danski fréttaþulurinn hélt áfram:

…Og hér heima. Lík manns um fimmtugt fannst á bekk á afviknum stað í Örstedsgarðinum á Norðurbrú snemma í morgun. Allar aðstæður voru hinar dularfyllstu. Fætur hans virðast hafa verið sprengdir af honum neðan við hné með heimatilbúinni sprengju. Lögreglan telur að dauðamein hans hafi hinsvegar verið hjartaáfall, sem borið hafi að áður en sprengjan sprakk, en ekki áverkarnir á fótunum. Lögreglan hefur enn ekki borið kennsl á manninn en telur hann vera af erlendu bergi brotinn. Samt sem áður rannsakar lögreglan málið sem manndráp.

Og veðurútlitið: Rigningin heldur áfram, segja veðurfræðing…

„Hvað er að verða af þessum heimi. Þeir voru að finna dauðan mann í lystigarðinum utan við íbúðina mína. Búið að sprengja af honum báða fætur. Hugsið þið ykkur bara.“

Assad reisti sig upp í sætinu.

„Dauðan! Hvernig dó hann? Úr blóðmissi?“

„Nei – hjartaáfalli, áður en sprengjan sprakk.“

„Ég skil.“ Þeir horfðust í augu í baksýnisspeglinum. Assad leit loks á bróður sinn sem reynt hafði að fylgjast með en var sem eitt spurningarmerki. Assad hóf að tala við hann á persnesku.

Mörður ákvað að gera tilraun: „Jæja, við erum að verða komnir á Kastrup flugvöll, hvert eruð þið fara?“

Assad setti upp sakleysissvip og hristi kollinn. „To airport.“

Mörður lét við það sitja að sinni. Hann vissi að þeir skildu meira en þeir vildu láta í veðri vaka einkum Assad. Hann jók hraðann á rúðuþurrkunum svo þær hefðu við rigningunni sem aftur virtist hafa bein áhrif að bensíngjöfina því nú var sem bíllinn flygi ofan á regnvatninu á Kastrupvej. Farþegunum tveimur í aftursæti Fiatsins fannst nú hraðinn vera farinn að keyra úr hófi. Þeim létti von bráðar er hann hægði ferðina og spurði aftur hægt og skilmerkileg: „Nú þarf ég að vita hvert þið eruð að fara. Ég þarf að beygja eftir andartak, ætlið þið að segja mér það?“

Hvorugur svaraði en þeir litu hvor á annan.

„Ég meina það – ég þarf að vita hvert ég á að fara með ykkur. Í innanlands- eða alþjóðaflugstöðina. Þær eru ekki á sama stað? Hvert ætlið þið?“

„Iceland,“ hrökk loks upp úr Masood áður en bróðir hans náð að segja nema „Alþjó-„.

Assad lokaði augunum yfir fljótfærni stóra bróður síns og hreytti út úr sér á persnesku: „Yasir bannaði okkur sérstaklega að gefa honum nokkuð upp um hvert ferð okkar er heitið eða hvert erindið er. Nú segir þú ekki orð meir!“

48. Kafli – 2009, mánudag 7. September. Kaupmannahöfn

„Iceland! sagði hann. Þeir eru á leið til Íslands. Hvern fjandann eru þeir að vilja til Íslands?“ Hann sat í bílnum um stund eftir að þeir fóru.

Hann hafði allt í einu fengið illan bifur á þeim bræðrum. Ef Masood hefði sagt Norway eða Sweden hefði honum ekki brugðið. Þar þekkti hann enga. En Ísland. Það gilti örðu máli jafnvel þótt hann hefði raunar skorið á öll tengsl þangað fyrir löngu svo hann gæti svo sem kært sig kollóttan. Hafði ekki komið þangað síðan fósturmóðir hans var jörðuð og þeir einu sem hann þekkti þar voru hættir að reyna að ná sambandi við hann. Steinunn var þar með talin og auðvitað dóttir hans, Hrafna einnig.

Hann velti fyrir sér hvernig líf hans hafði æxlast eftir skilnaðinn. Einsetulífið síðustu áratugi hafði mótað hann. Hann fann það vel. Lífsstíll hans líktist helst orðið lífsstíl einsetumunka, sem einbeita sér að einhverju afmörkuðu. Fyrir hvað lifði hann? Starfið, líkamsræktina, listina, bækurnar, trúna? Líklega. Og í þessari röð. Eitt var það þó sem alltaf var nálægt honum. Og þó ekki. Óáþreifanlegt. Nærvera mæðgnanna. Það leið ekki sá dagur að hann hugsaði ekki til Hröfnu, og Steinunnar. Saknaði þess að geta ekki fylgst með Hröfnu. Séð hana.

Þangað til að með aukinni tölvufærni tókst honum að koma því þannig fyrir að hann gat farið að hitta hana tvisvar til þrisvar á ári meðan hún var í náminu í Mílanó. Án þess að hún vissi. Einn daginn datt honum í hug að hakka sig inn á vef Lánasjóðs íslenskra námsmanna. Þar komst hann að því að Hrafna var að hefja nám í vöruhönnun í Mílanó. Með dálítilli yfirlegu og hakki inn á vef Flugleiða gat hann fylgst með ferðum hennar á haustin, um jól og á vorin með því að lesa farþegalistana. Hún flaug að jafnaði gegnum Kastrup og átti oftast nokkurra tíma stans í „transit“ salnum þar, í bið eftir flugi áfram til Mílanó eða heim. Hann keypti sér þá ódýra hoppmiða, hingað og þangað, sömu daga, innritaði sig og fór upp í biðsalinn. Þannig gat hann hitt hana, átt nokkrar stundir með henni, án þess að hún vissi. Þessar stundir hefðu ekki fullnægt þörfum venjulegs föður í samskiptum sínum við barn sitt. En hann var heldur ekki venjulegur faðir. Hann hlakkaði óumræðilega til þessara funda.

Hann rifjaði svo upp daginn fyrir tveimur árum. Þegar hann las á mbl.is að teymi frá Ægi, undir hennar stjórn, færi á næstunni til Afganistan að setja fætur á tuttugu ungmenni sem stigið höfðu á jarðsprengjur. Í þetta sinn var hann sannfærður um að hann yrði að fara með henni. Fann það á sér. Tók sér viku frí og keypti flugmiða með sama flugi og hún.

Hann hætti þó ekki á að fylgja henni og aðstoðarmanni hennar upp í fjöllin. Þar hefði hann ekki getað leynst fyrir þeim. En eftir að hún kom þaðan til Herat fylgdi hann henni sem skuggi. Hvítur skuggi. Klæddur að hætti talíbana, í hvítt. Hann fylgdist með ferðum hennar í Bláu moskuna, á kaffihúsið og um basarinn. Varð vitni að tilræðinu og kom rétt í tæka tíð til að bjarga henni frá hnífamanninum á gangstéttinni. Með hníf sínum. Hann frestaði flugi sínu heim, meðan hún lá á sjúkrahúsinu. Jafn lengi og hún. Varð að gæta sín nálægt sjúkrahúsinu þar sem vinnuveitandi hans, Yasir, réði ríkjum. Hann komst þó upp á deildina búinn sem læknir. Komst að því hver hjúkraði henni daglega. Gat þá mútað hjúkrunarfræðingnum Fatímu til að segja sér fréttir af líðan hennar með því að þykjast vera blaðamaður. Hann fylgdist með Hröfnu þar til leiðir skildu á Kastrup þar sem hann fór af. Hún hélt áfram með flugi heim til Íslands búin að ná sér, eftir atvikum.

Hann ók af stað frá flugstöðinni.

Annars voru samskipt hans við annað fólk nær eingöngu bundin þeim sem í íbúðina komu. Allt þögulir, þumbaralegir karlar. Lítt áhugaverðir. Stönsuðu í tvo til þrjá daga í einu. Á pöbbinn var hann hættur að fara. Og svo var það fólkið sem hann kynntist lítillega á tölvunámskeiðunum.

Verkefnin sem Yasir trúði honum fyrir urðu fleiri og vandasamari eftir því sem árin liðu. Við það fækkaði heimsóknum erindreka frá Samtökunum víða að úr heiminum aðallega þó frá Arabalöndunum, Afganistan og Pakistan en þó nokkrir komu frá Samtökunum í Þýskalandi. Hann var ekki alltaf stoltur af þeim verkefnum sem honum voru fengin til úrlausnar en sá böggull fylgdi nú einu sinni skammrifi, kysi hann að hafa þess á milli rólegt og vellaunað starf. Starf sem leyfði honum að sinna hugðarefnum sínum. Starf sem gerði honum kleift að lifa áhyggjulaus efri ár. Var það ekki þess virði?

Hann lifði þó allbærilega í sátt við samvisku sína þrátt fyrir að verkefnin samræmdust ekki alltaf boðorðunum tíu eða kóraninum. En verkin vann hann þó ekki ef þau stóðust ekki siðgæðiskröfur hans sjálfs. Fyrir kom að farið var fram á að hann hefði gróf afskipti af saklausu fólki. Þá tók hann til sinna ráða og leysti þau með sínum hætti. Eins og með Aygül. Vegna leyndarinnar sem hann sveipaði um sig og líf sitt hafði hann aftekið að gefa Aygül upp heimilisfang sitt svo hún gæti sent honum póstkort frá Bandaríkjunum. Löngu seinna var honum fengið gamalt bréf á skrifstofu AP sem í stóð að Jan og hún hefðu komist til New York heilu og höldnu og hann farið að vinna strax og hún í skóla og þegar þau eignuðust dreng, átta mánuðum eftir komuna til hins nýja heims, gáfu þau honum nafnið Ali Yusuf.

Hann hafði svo sem oftar en einu sinni – já, oftar en hann kærði sig um að muna þurft að drepa menn. Undantekningarlaust voru það menn sem hann gat varið fyrir sjálfum sér að drepa. Hann losnaði ekki við þessa undarlegu tilfinningu þegar það gerðist. Vildi hann það? Hann var viss um að ef tilfinningin kæmi ekki væri það merki þess að sá sem hann hefði drepið ætti það ekki skilið. Komið hafði einnig fyrir að hann hjálpað mönnum að hverfa – fleirum en Aygül og Jan. Annars fólst starf hans að mestu í upplýsingaöflun um menn og stundum fyrirtæki eða félög. Fylgjast með fólki. Fá það til að hlýða. Þó kom fyrir að stugga þurfti dálítið við sumum. Nota til þess handaflið. Oftast dugði honum þó sannfæringarmáttur talmáls og táknmáls. Hann var orðinn nokkuð góður í því að koma skilaboðum á framfæri sem ekki urðu misskilin, áður en hann þyrfti að grípa til grófari aðgerða. Til þeirra gat hann svo sem vel gripið, þyrfti að koma til þess. Hafði lært að beita þeim í öllum þessum þjálfunarferðum sínum hjá Samtökunum í Afganistan.

En hann var sjálfstæðari en svo að fara í blindni eftir fyrirmælum Yasirs heldur treysti hann oftar á eigin hyggindi, dómgreind og tilfinningu fyrir réttlætinu. Þessi blanda gerði hann að árangursríkum liðsmanni sem Yasir mat og taldi sig geta treyst. Vissi að minnsta kosti ekki betur. Þegar Ali kaus að fara á skjön við fyrirmæli hans lét hann líta svo út, gagnvart Yasir, sem verkið væri unnið í fullu samræmi við fyrirmælin. Sjálfstæðið var nokkuð sem Yasir hefði ekki sætt sig við. Hann krafðist skilyrðislausrar hlýðni. Um það var Mörður ekki í vafa.

Tími hans undanfarin ár hafði að miklu leyti farið í öflun upplýsinga um Jótlands-Póstinn og Kurt Westergaard, höfund Muhammeds teikninganna alræmdu. Þar hafði hann unnið náið með Burqu, sem aflaði upplýsinga um hann á netinu. Þrisvar höfðu sérfræðingar Samtakanna komið þangað með hefndaraðgerðir í huga sem mistókust eða voru blásnar af. Aldrei var hægt að rekja nein mistök til Marðar eða gruna hann um græsku þegar tilræðin við Westergaard fóru út um þúfur. Til þess var hann of klókur.

Hann var næstum farinn yfir á rauðu við Backersvej.

Hann var reglulega kallaður til Afganistan, ekki sjaldnar en með tveggja ára millibili. Það gerði hann til að viðhalda kunnáttu sinni, kynnast nýjungum í faginu fyrst og fremst. Vó þar mest áhugi hans á tölvunáminu sem honum stóð til boða þar. Það gat hann hvergi lært annarstaðar.

Hann stundaði einnig samviskusamlega sína daglegu líkamsrækt. Núorðið mest til að halda í við aldurinn sem hann fann fyrir en ekki síður af virðingu við líkama sinn enda hafði hann úthald, snerpu og líkamlegt form sem flestir helmingi yngri menn gætu verið stoltir af. Líkamsræktin var honum nú eins konar dagleg svölun og útrás fyrir orku sem hlóðst upp á milli verkefnanna og hann vissi einnig að lífsstíll hans nú var sú forvörn við fíknunum sem efldist með hverju árinu sem leið. En hann þekkti orðið sín þanmörk og takmarkanir.

Listinni sinnti hann eftir því sem andinn blés honum í brjóst. Hann hafði fyrir löngu sætt sig við þau örlög að hafa ekki lokið náminu sem myndhöggvari frá Akademíunni. En föndrið við módelin veitti honum nauðsynlega útrás fyrir sköpunarkraftinn sem hann hafði líklega erft frá skíthælnum, föður sínum.

Bækurnar voru andleg hugarsvölun og íslenska bókasafnið hans var tenging við móðurmálið og upprunann sem hann þráði þótt lesturinn kæmi engan veginn í staðinn fyrir það að umgangast landa sína. Hann naut þess líka að sökkva sér ofan í bækur sem tókust á við spurningar um tilgang lífsins.

Trúin kom síðast. Hin nýja vafðist fyrir honum til að byrja með enda skyndiákvörðun hjá honum að skipta um trú. Hann átti ekkert val þegar hann stóð fram fyrir þeirri ákvörðun og sú trú aðeins tekin til að ná lendingu í skjólsælli höfn með skip sem var í hafsnauð. Hann viðurkenndi orðið nauðsyn æðri máttar en aðeins á eigin forsendum. Hvorki kristni né íslam hafði náð þeim tökum á honum að hann gæti valið aðra trúna umfram hina til að fylgja í hjarta sér. Starf hans útheimti gjörðir sem hvorki samrýmdust kristni né íslam svo hann hafði eftir mikinn hreinsunareld hugans komist að málamiðlun sem hann sætti sig við og gat lifað með. Hann fann þó ákveðna samsvörun í trúnni við leit sína að sannleikanum. Einkum fann hann snertiflöt í búddisma en einnig þó í súfismanum, hinni sönnu guðspeki íslam, hinni vísindalegu og andlegu leið súfistans til sjálfshreinsunar og sjálfsskilnings. Fyrir hann var það mikil sáluhjálp, eitthvað sem hann hafði skilning á og hjálpaði honum í leit sinni að fótfestu sálar og sinnis, eftir skilnaðinn, og sátt við fortíð sína og barnæsku og hvernig hún hafði mótað hann.

Hann tók Wibrandtsveg yfir á Amagerbrogötu. Þar var umferðin þung.

Í grúski sínu hnaut hann snemma um hugmyndir ungverska stærðfræðingsins Paul Erdös og skrif hans um tengingar milli manna og hreifst af hugmyndum hans sem settar voru fram undir vísindalegum formerkjum. Þessi fræði leiddu hann áfram til skrifa landa Erdösar, Frigyes Karinthys sem einnig hafði frammi forvitnilegar tilgátur um tengsl manna og aukna nálægð þeirra hvar sem var í heiminum og byggðist á framförum í samskiptum og samgöngum sem „minnkuðu“ heiminn. 1929 skrifaði Karinthy þessi smásöguna „Chains“ þar sem hann fjallar um þessi fræði og hafði hún mikil áhrif á hann.

Sú hugmynd að tengja megi hvaða tvo jarðarbúa sem er, í sex tengingum eða færri, heillaði hann. Hugmyndin byggist einfaldlega á því að þú eigir vin sem þekkir vin, sem þekkir vin og svo framvegis. Alltaf megi finna þráð sem tengir hvaða tvo jarðarbúa sem er saman í sex slíkum „vina“ tengingum eða færri.

Mörður fylgdist af athygli með því afbrigði sem þróaðist í Bandaríkjunum þar sem þetta varð að leik á níunda áratugnum sem kenndur hefur verið við kvikmyndaleikarann Kevin Bacon.

Þessar pælingar opnuðu augu Marðar fyrir því hve heimurinn var í raun lítill og nánd manna miklu meiri en flesta grunar. Í framhaldinu fannst honum ýmsar duldar merkingar opinberast. Atvik og hendingar sem annars flokkuðust almennt undir tilviljanir fengu aðra merkingu í huga hans.

Þetta fannst honum einnig áhugavert í samanburði við ættartengsl og skyldleika Íslendinga og það að langflestir þeirra eru skyldir í sjötta lið eða fyrr fram í ættir. Hann sökkti sér ofan í þessar pælingar og dvaldi langdvölum framan við tölvuna og las skrif Erdösar, Karinthys og kenninguna um „Six degrees of seperation“, Íslendingabók og leyndardóma hennar einkum eftir að honum tókst að opna óheftan aðgang sinn að henni. Nú gat hann ekki aðeins rakið sínar ættir heldur skoðað ættartengsl allra þar inni.

„Tilviljun“ var ekki lengur fullgild skýring í hans huga heldur lágu orsakir óskýrðra tenginga og tilvika oftast misdjúpt undir yfirborðinu ef betur var að gáð. Það þurfti bara að koma auga á þau og greina þau. Stundum lá skýringin utan hinnar áþreifanlegu víddar okkar daglegu tilveru. Draugagangur, huldufólk, álfar? Já, kannski. Kalla mátti það þessum nöfnum en þarna var miklu heldur um að ræða tengingu milli okkar víddar og annarra, þar á meðal víddar hinna framliðinna. Það var niðurstaða Marðar. Hann var orðin sannfærður um að dóttir hans Hrafna hafði frá fæðingu haft tengingu yfir þessi landamæri.

Vorkvöldið forðum þegar hann fylgdist álengdar með Steinunni og Hröfnu leitaði enn á huga hans hálfum öðrum áratug síðar. Drengurinn á Grábræðratorgi sem í raun tengdi hann og Hröfnu saman þar með því að hrinda honum. Og það sem síðan gerðist í Örstedsgarðinum var honum ekki síður hugleikið. Það atvik hafði haft ótrúlega djúp áhrif á alla líðan hans síðan. Var það tilviljun að hann og níðingurinn sem eyðilagt hafði líf hans hittust þar? Nei, var hans niðurstaða. Það var lokaþáttur í hreinsunareldi sem hann gekk í gegnum það kvöld, lokauppgjör hans við sitt fyrra líf. Hvaða hlutverki drengurinn Ari, verndari Hröfnu, gegndi í þeirri atburðarrás fengi hann líklega aldrei að vita. Hann leiddi þau feðginin saman og varð í annað sinn, svo hann vissi, valdur að umskiptum í lífi hans.

Eftir það kvöld hafði hann losnaði endanlega undan allri áþján fíkna sem hann hafði barist við í áratugi. Hin andlega endurholdgun þetta kvöld var einslags sáttargjörð við hans innri mann og fortíð sem náði hápunkti með fórnaraðgerð. Hann drap eitthvert illt mein innra með sér um leið og hann drap gamla kvalarann sinn. Honum tókst að persónugera svo margt óskýrt meinið innra með sér, kæfa það endanlega og horfa á það hverfa ofan í svart vatnið með Steingrími. Einhver ófreskja, sem stöðugt speglaði sig í hans eigin sálarspegli, hvarf úr honum um leið og hann hafði murkað lífið úr kvalara sínum og gárurnar á síkinu hurfu og vatnsborðið yfir honum varð aftur eins og spegill. Hann hafði aldrei iðrast og vellíðunartilfinningin sem hríslaðist um hann að loknu verki tók hann sem mark um réttmæti gjörningsins.

Nú, fjórtán árum síðar var hann enn sami einbúinn sem fyrr. Og einveran getur líklega orðið nöturlegri í Höfn en í Fjörðum.

Það var flautað óþolinmótt í bílunum aftan við. Knippelsbrú var fyrir löngu komin niður aftur. Hann hnykkti Fíatnum af stað.

Til Íslands, já – hvern fjandann voru þeir að vilja þangað? Varla neitt gott svo mikið var víst. Þeir drápu mann með minni hjálp í Örstedsgarðinum í gærkvöld og nú er ferð þeirra heitið til Íslands. Ég verð að komast að því hvert erindið þangað er. Yasir já! hvers vegna setti Yasir mig ekki í málið? Mig – sem er frá Íslandi, þekki þar til og tala málið? Hví hefur Yasir ekki upplýst mig um þetta? Ekki orð! Þeir eru þó á hans vegum. Ég er búinn að þjóna honum og Samtökunum í meira en tvo áratugi og hélt að ég ætti skilinn trúnað hans að fullu. Ég hef unnið öll verk sem mér voru falin af honum hversu ógeðfelld sem þau hafa verið. Í gær var ég meðvirkur í morði. Útvegaði allt sem þurfti og fylgdist með því álengdar þegar þessir nýgræðingar sprengdu fæturna undan manni.

Þeir tveir sögðu ekkert. Dróst varla upp úr þeim orð en samt skildi sá ungi enskuna ágætlega. Er þetta nýja stefnan? Senda hingað stráklinga til mín, sem líta út fyrir að vera fermingarstrákar, til að drepa fólk og limlesta með einhverjum serímóníum. Þetta er farið að ganga of langt. Samt er mér haldið úti í kuldanum með upplýsingar. Ég á rétt á því að fá að vita hvað er í gangi. Ég er orðinn meðvirkur. Þar með í því sem þeir ætla að gera á Íslandi nú. Það hefði ég ekki vitað nema af því að sá eldri missti það út úr sér. Helvítin, þeir töluðu bara persnesku, sem ég skil ekki nógu vel og pössuðu að skilja ekkert eftir sig, bölvaðir. Engin spor. Ruslið! Ruslið já. Svarti plastpokinn. Best að gá í svarta plastpokann sem ég fór með niður í ruslageymslu í morgun. Vita hvað ég finn þar. Assad fékk lánaðan prentarann minn. Hann hlýtur að hafa prentað flugmiðana og kannski eitthvað fleira. Best að sjá hvort eitthvað bitastætt leynist ekki í ruslinu.

Mörður lagði bílnum í stæðið sitt inni í portinu. Hann gekk rakleiðis inn í ruslageymsluna, fann pokann sem hann hafði komið með innan um fleiri sem bæst höfðu við. Hann mætti Jörgen húsverði með ruslapoka í hönd á leiðinni í sorpgeymsluna og nikkaði brosandi til hans.

„Ég er hræddur um að ég hafi hent blaði í morgun sem ég má ekki týna.“

Hann benti á pokann og hélt áfram upp stigann. Fór með pokann að vinnuborði sínu í geymslunni, losaði úr honum á það og tók að grúska í því sem úr honum kom. Umbúðir utan af því, sem hann hafði keypt í sprengjuna, voru mest áberandi. Afgangspúður var þarna í lítilli pappaöskju og tómu skothylkin. En það voru blöðin úr prentaranum sem mestan áhuga hans vöktu.

Þau voru hnoðuð saman í nokkrar lófastórar kúlur. Hann fór að opna þær eina af annarri. Útprentanir af skilmálum sem fylgja flugfarmiðum komu í ljós. Hann hafði einnig prentað út gengistöflu. Þarna var loksins eitthvað bitastætt; tölvupóstar á milli Yasirs og Assads. Þeir náðu á milli blaða og á einu þeirra las hann póst dagsettan nóttina áður. Textinn efst á blaðinu var á persnesku:

En eftirfarandi stóð þó á ensku:

Hrafna Huld Mardardottir,

Faxaskjoli 28,

107 Reykjavik.

born: 1981

hair: dark - short

eyes: brown

height: 180

weight: 67

Drives Toyota Twin Silver.

Undir var einnig persneskur texti.

Merði rann kalt vatn milli skinns og hörunds. Hann las það sem hann skildi yfir aftur og aftur.

Hann sagði upphátt við sjálfan sig skjálfandi röddu.

„Hvern andskotann eru þeir að vilja henni? Hröfnu minni! Þetta getur ekki verið! Það er þó ekki um að villast. Um nafnið er ekkert hægt að efast. Það hétu engar tvær stúlkur á Íslandi þessu sama nafni! Og heimilisfangið. Það var rétt. Og fæðingarárið líka. Þetta getur ekki verið neitt augljósara. Þetta er þá ástæðan fyrir því að ég var ekki settur í málið. Djöfulsins morðinginn þinn, Yasir!“

Skelfingin heltist yfir hann. Gerði það að verkum að honum fannst hann verða máttfarinn, stífna upp og kólna innvortis. Hvers vegna ættu þeir að drepa eða skaða stúlkuna sem bjargaði manninum sem nú er forseti Bandaríkjanna? Það er ekki heil brú í þessu.

Næstu viðbrögð hans voru afneitun; reyndi að sannfæra sjálfan sig um að þeir hlytu að vera á leiðinni til að hitta hana. Aðeins til að tala við hana vegna atburðanna í Afganistan fyrir tveimur árum þar sem hún bjargaði lífi þingmannsins bandaríska, sem í dag var reyndar forseti Bandaríkjanna! Ástæðan blasti samt við honum. Hún er beitan! Hrafna! Dóttir hans!

Hann gekk að bókahillunni í borðstofunni og tók fram persnesk-enska orðabók, setti upp gleraugun með fumkenndum hreyfingum og byrjaði að þýða persneska textann. Eftir uppflettingarnar stóð þessi texti eftir þegar búið var að krota yfir nokkur orð:

Finna þessa stúlku og vakta dag og nótt.

Og sá síðar, undir lýsingunni á ensku:

Plan A: Taka sem gísl. Plan B: drepa hana þegar ég skipa svo fyrir um.

„Hvað er hann eiginlega að hugsa? Yasir sjálfur. Maðurinn sem bjargaði Hröfnu úr óeirðum? Einmitt hérna. Fyrir utan þetta hús. Fyrir aldarfjórðungi. Bar hana hingað upp í þessa íbúð. Bjargaði lífi hennar. Veit hann þetta ekki maðurinn? Svo sendir hann þessa menn til að drepa barnið sem hann bjargaði!“

Mörður tók símann skjálfandi og valdi númer merk Y í minninu og fylgdist með fyrstu tölunum á skjánum: 0093…, landsnúmer Afganistan og hélt svo áfram. Hann beið um stund.

„Yasir! – hvað gengur þér til“?

Mörður kynnti sig ekki og rödd hans var hás.

Honum var svarað í afsökunartón:

„Halló!, Mörður? Hvað meinar þú?“

„Þú veist fullvel hvað ég meina. LÁTTU DÓTTUR MÍNA Í FRIÐI!“

Það varð smá bið á hinum enda línunnar.

„Hlustaðu, Mörður: Við erum þjónar Allah. Ekkert er æðra honum. Við færum fórnir á hverjum degi hér og alls staðar í heiminum. Saklaust fólk lætur lífið daglega. Það verður að stoppa og það gerist ekki án fórna. Þetta er liður í stærsta og mikilvægasta skrefi sem Samtökin okkar hafa nokkurn tíma stigið til að stöðva það að enn fleiri þúsundir – milljónir falli fyrir ofbeldi og yfirgangi vestrænna heimsvaldasinna. Svona tækifæri hefur aldrei áður boðist og ég ætla að nýta það til hins ýtrasta. Það er enginn tími fyrir sérhagsmuni hér. Þeir sem leggja hönd á plóginn í þessu máli með beinum hætti og óbeinum verða Allah þóknanlegir fyrir það.“ Hann gerð örstutt hlé.

„Ég vildi ekki blanda þér í þetta mál. Þú skilur af hverju. En nú skalt þú hlusta.“

Mörður hlustaði þögull á það sem Yasir hafði að segja honum og skellti að því búnu skjálfandi á, án þess að kveðja.

Grár í framan beið hann andartak áður en hann tók símann aftur upp hringdi: 00354 – hann mundi númerið í Faxaskjólinu enn. Eftir aldarfjórðung.

Eftir nokkrar hringingar kom þýð rödd sem hann þekkti:

Er ekki heima en þér verður nú gefið samband við farsímann minn.

Eftir stutt píp hringdi aftur þar til ópersónuleg rödd sagði:

Þessi sími er utan þjónustusvæðis.

Hann dæsti. Tók svo ákvörðun.

„Það er víst kominn tími til láta verkin tala.“

49. Kafli – 2009, mánudagur 7. september, Reykjavík.

Hrafna horfði með hönd undir kinn út um gluggann. Út yfir sjóinn, vestur á Snæfellsjökul. Þetta gamla eldfjall á friðarstóli togaði oft augu hennar til sín. Hafði ótrúlegt seiðmagn. Hún sat á þriðju hæð í aðalstöðvum Ægis úti í Örfirisey. Síðustu mánuðina hafði hún unnið stritendalaust að hönnun nýrra hnjáliðamóta. Var nú að klára frumteikningar. Liðamótin voru nýjung. Mikil einföldun á þeim sem fyrir voru á markaðnum án þess að það ætti að koma niður á gæðunum. Mekanisminn var mun einfaldari, íhlutir færri. Framleiðslukostnaður átti að geta orðið verulega lægri en á sambærilegum hnjáliðafótum enda markmiðið það að fleiri fátækir gætu notið þeirra fyrir tilstilli hjálparstofnana. Viðbót við fótinn sem hafði farið sigurför um hinn stríðshrjáða heim og hún hafði unnið að með þróunarteymi Ægis. Hún hafði farið víða til að setja hann á skjólstæðinga Ægis. Hér var hins vegar kominn lausn fyrir þá sem misst höfðu hnjáliðinn einnig, og mikil þörf var á.

Hún var þreytt. Hafði lagt nótt við dag síðustu vikurnar þannig að hægt yrði að fara að smíða frumgerðir sem fyrst. Nú sá fyrir endann á þessu verki og hún hafði ákveðið að taka sér frí það sem eftir var vikunnar. Starfsmenn Ægis fengu ekki lengur yfirvinnu greidda, þakka bar kreppunni og sparnaði innan fyrirtækisins í kjölfar hennar en þeir gátu tekið uppsafnaða yfirvinnu út sem launað frí. Hún ætlaði að nýta sér þann rétt nú og fara austur í Grástein og slappa af, algjörlega, án truflunar frá vinum og vinnu. Út vikuna. Það var henni nauðsyn að vera ein og ótrufluð af og til, draga í sig orku. Hún ætlaði reyndar að vera í fríi í dag líka en íhlutir sem nota átti í frumgerðina og hún var að láta smíða hjá erlendum undirverktaka, komu ekki fyrir helgina eins og lofað var. Komu fyrst með DHL í morgun. Hún varð að ganga úr skugga um að þeir væru rétt smíðaðir og teikna þá inn á lokateikningar.

Skiptiborðið hringdi í borðsímann til hennar.

„Síminn, Hrafna mín.“

„Bíddu, Unnur, bíddu aðeins – hver er það?

„Hann kynnti sig ekki, karlmaður, kannski íslenskur, með hreim allavega. Spurði hvort Hrafna Huld Marðardóttir ynni hér.“

„Ooh, segðu bara að ég sé ekki við í dag. Ég ætlaði heldur ekki að vera hér í dag – ég ætlaði að vera komin austur í bústað fyrir löngu og farin að slappa af en tekst bara ekki að klára neitt hér fyrir eilífum truflunum.“

„OK, elskan, fyrirgefðu, ég segi þá þessum Dana með íslenska hreiminn eða öfugt að þú sért ekki við fyrr en eftir helgi. Hafðu það gott í fríinu.“

Dana með íslenska hreiminn - eða öfugt? hugsaði hún. Ég er ekki í sambandi við neinn slíkan – Pabbi? Getur það verið? Neei, ekki eftir öll þessi ár. Gleymdu því Hrafna Huld Marðardóttir. Hann hefur ekkert viljað vita af mér síðan ég var tveggja.

Hún var að fara í FRÍ og það NÚ. Punktur og basta. Mamma hennar var farin til Bandaríkjanna í vinnuferð og yrði þar næstu daga. Ekki hægt að byrja að smíða frumgerðina á verkstæðinu vegna þess að sérpantað efni kemur ekki fyrr en eftir viku. Eitthvert gjaldeyrisumsóknarvesen í bönkunum eftir hrunið. Fyrst ég fæ ekki krónu borgað fyrir allt yfirvinnupuðið, nú þá fer ég bara í frí, ef það er það sem þeir vilja. Það er líka vel þegið eftir þessa törn – nær uppstyttulaust puð síðustu vikurnar, mánuðina jafnvel árið. Nú get ég verið óáreitt í heila viku aldrei þessu vant. Engin vinna, sími, póstar eða neitt sem truflar. Mikið skal ég njóta þess.

Hún var búin að skipuleggja vikuna. Spáin var góð. Hún sá fyrir sér heitu laugina í hillingum. Elda góðan mat, fara í göngutúra út í Snæfoksstaðaskóg. Lesa góða bók – já! vel á minnst, muna að kaupa nýjasta krimmann hennar Yrsu. Svo ætlaði hún í kaffi og lífrænt meðlæti í paradísina Sólheima í Grímsnesi, fyrsta sjálfbæra samfélagið á Íslandi. Þar mátti líka alltaf finna einhverja skemmtilega viðburði á listasviðinu.

Hún leit á klukkuna. Úps! klukkan orðin fjögur! Tíminn líður. Ég verð að fara að haska mér. Hún lauk yfirferðinni og vistaði því næst lokabreytingarnar og slökkti á tölvunni. Læsti á eftir sér. Fór út í góða veðrið, upp í Twin-inn, ræsti hann og ók heim á leið.

Á Hringbrautinni fór útvarpið á flakk milli stöðva algjörlega að eigin frumkvæði – eða hvað? Var það hann Ari að gera vart við sig? Frá honum fengi hún víst sjaldnast frí. En þó – það var ágætt að hafa hann hjá sér blessaðan. Með hann nálægt sér var hún aldrei ein. Hún þekkti að minnsta kosti ekkert annað. Auk þess var hann á annarri bylgjutíðni í þessum heimi svo líf þeirra rakst ekkert á lengur, nema… sjaldan að minnsta kosti.

„Æ, hvaða vesen er nú á þér, Ari minn?“ tautaði hún mæðulega og reyndi árangurslaust að stilla aftur á rás 2 meðan hún ók áfram Hringbrautina. Hvernig sem hún reyndi fór leitarinn alltaf af stað aftur. Fyrr en varði sá hún að hún var að nálgast hringtorgið við Þjóðminjasafnið.

„Ooh – dæmigert! A R I! Ég er að gleyma mér – eða ert þú kannski bara að leggja til að ég komi mér austur fyrir fjall strax? Á ég þá ekki að fara í Faxaskjólið fyrst? Einhver ástæða er nú venjulega bak við svona framtakssemi hjá þér, Ari minn.“

Hún velti því fyrir sér hvort hún þyrfti annars nokkuð að koma við heima úr því sem komið var. Nennti varla að snúa við. Hún var komin inn í hringtorgið og varð að ákveða sig. Bílar á undan og eftir!

Á augnabliki ákvað hún að svo væri ekki. Gaf stefnuljós út. Fylgdi þungri, óþolinmóðri síðdegisumferðinni austur úr borginni. Hún hafði allt af öllu fyrir austan og myndi bara koma við í Hvergerði og kaupa eitthvað inn fyrir kvöldið. Færi svo á Selfoss á morgun, þegar hún sæi hvað vantaði og keypti inn fyrir vikuna. Rauðavatn bar nú nafn sitt með réttu. Síkjamarinn, fullsprottinn, gaf vatninu sinn rauðleita blæ. Austan við hringtorgið dró heldur úr umferðinni. Hún lét síðdegisútvarp rásar tvö, sem nú hljómaði ótruflað aftur, stytta sér stundina á leiðinni. Á Kambabrún hægði hún á sér og leit yfir Suðurlandsundirlendið. Útsýnið var ekki upp á það besta en hún sá þó að fagurblátt Atlantshafið kyssti iðjagrænar sjávarfitjar Suðurlands votum, hvítum kossum. Langt síðan hún hafði gengið um Stokkseyrarfjörurnar. Horft á brimið þar. Ekki síðan hún var lítil stelpa og þá með afa. Hvernig væri að nota tímann til að kíkja þangað? Og hressing á eftir á Kaffi Krús á Selfossi?

Í Kömbunum hringdi mamma hennar en eftir að þær höfðu rétt heilsast rofnaði sambandið. Rafhlaðan tóm.

Æ, – einmitt, hleðslutæki. Það var það sem ég ætlaði að muna að taka með að heiman úr Faxaskjólinu. Vona að það sé ekkert fleira. Jæja – ekki í fyrsta sinn. Það verður þá fátt til að rjúfa friðinn þessa daga í sveitinni. Kannski get ég fengið að stinga símanum í samband hjá nágrönnunum ef mikið liggur við – og einhverjir eru á svæðinu nú.

Æ, hún mamma, blessunin ofgerir nú líka stundum umhyggju sinni fyrir mér. Hún getur víst alveg verið án samtala við mig einhverja daga nú. Fyrst hún gat það mánuðum saman þegar ég var lítil og þarfnaðist hennar. Hún rembist enn við að bæta fyrir gamlar syndir.

Fartölvuna hafði hún skilið eftir í vinnunni – það átti að uppfæra teikniforritið á tölvudeildinni meðan hún væri í fríi. Það hafði verið að stríða henni síðustu dagana. Það var ágætt að vera netlaus líka. Í algjöru næði.

Hún beygði út úr hringtorginu inn í blómabæinn Hveragerði til að kaupa inn fyrir kvöldið. Litríkar blómaskreytingar á súlum meðfram götunum frá „Blómstrandi dögum“ bæjarhátíðinni árlegu sem var nýlega afstaðin, glöddu enn augað en voru að byrja að láta á sjá. Haustið var farið að minna á sig.

50. Kafli – 2009, mánudagur 7. september. Reykjavík.

Ærandi viðvörunarhljóðið skar í eyru þegar Assad steig inn í vopnaleitarhliðið á Kastrup. Hjarta hans tók aukaslag en honum tókst að sýna stillingu og undrun. Masood sem farinn var á undan fylltist skelfingu en sá að bróðir hans virtist sallarólegur. Öryggisvörður tók Assad afsíðis og leitaði nánar með handtæki uns hann nam staðar við vinstri fótlegg. Assad lét sem hann uppgötvaði allt í einu sannleikann og sagði brosandi: „Aha, gervifóturinn,“ og lyfti skálminni upp til hnés og hristi höfuðið eins og hann væri hissa á fattleysi sínu. Vörðurinn brosti á móti og bankaði nett með tækinu í kálfann og heyrði að í glumdi. Benti honum inn með snöggri höfuðhreyfingu. „Allt í lagi þú mátt fara.“ Masood létti líklega meira en Assad. „Úff. Ég hélt eitt andartak að þú værir með helvítis hnífinn með þér.“

„Hvernig gat þér dottið slíkt í hug?“ spurði Assad hneykslaður.

Í Flugstöð Leifs Eiríkssonar greip svipuð spenna Assad og þegar þeir komu til Kastrup. Svona spennu fylgdi eins konar áfylling við adrenalínskorti sem myndi leysast upp í vellíðunarbylgju þegar inn í landið væri komið. Þeir óku kerrum sínum í átt að græna hliðinu og gengu áfram eins öruggir í fasi og þeim var unnt.

„Welcome to Iceland! anything to declare?“ Tollvörðurinn horfði á þá. Assad hristi höfuðið.

„Could I have a look at your baggage, please?“

Masood tvísté svo Assad sagði ofurrólega og brosandi á persnesku: „Farðu út í gegnum hliðið, strax. Ef þeir taka mig þá ert þú kominn í gegn. Farðu eins langt frá hliðinu og þú getur. Ég finn þig ef ég kemst í gegn. Ef allt fer á versta veg verður þú að halda verkefninu áfram án mín.“

Masood var ekki eins góður að dylja tilfinningar sínar né setja á svið leikrit og hann hvæsti: „Ekki segja mér að þú sért með helvítis hnífinn ennþá! Þú sagðir að – “

„Að ég skildi hann aldrei við mig.“ Assad greip fram í og bjó til brosvipru og beindi til stóra bróður síns sem var ekki skemmt.

Masood gerði þó eins og Assad skipaði. Stefndi á hliðið. Hugur hans fór á flug, hann ímyndaði sér allt hið versta; að byssu væri beint að hnakka sér meðan hann neyddi sjálfan sig til að ganga hægt og yfirvegað áfram út um hliðið og út í móttökusalinn. Hann bjóst við á hverri stundu að kallað yrði á sig. Hann gekk áfram, beygði til vinstri og reyndi að koma sér eins langt burt frá tollhliðinu og hann gat eins og Assad hafði ráðlagt honum. Svona spennu þoldi hann illa, eiginlega bara alls ekki. Loks staðnæmdist hann þar sem honum fannst hann vera óhultur og var þá kominn inn í brottfararsalinn, hneig hann fram á töskuvagninn og dæsti. Þá var bankað í öxl hans. Óeinkennisklædd kona á óræðum aldri, með plastramma hangandi um háls sér, í rauðum borða ávarpaði hann:

„Are you all right?“

Masood kipptist við, „yess yess, I alright.“ Hann horfði skelfdur á þessa konu. En hún var vingjarnleg, ákveðin í fasi og bar af sér góðan þokka. Í plastrammanum var nafnspjald með mynd af henni og skjaldarmerki Íslands. Óttinn gaus upp í honum á ný. Hann las ósjálfrátt: Ministry of Foreign Affairs. Field Manager.

„Are you sure?“ spurði konan.

Síminn hennar hringdi í sömu andrá. Hún seildist eftir honum.

„Yess yess, miss sir, sure, very must sure sir, thank you very miss, much.“ flumbraði Masood út úr sér ringlaður og hélt að nú væri hún að kalla á liðsauka.

Konan glotti um leið og hún leit á símann og bar hann upp að eyranu. „Já, þetta er Steinunn Ásgeirsdóttir, góðan dag. - Nei, sæl og blessuð, Vigdís mín!“ leit svo á Masood: „Geturðu hinkrað andartak, Vigdís mín, ég er á Leifsstöð. Er að aðstoða útlending aðeins.“ Steinunn snéri sér aftur að Masood sem hafði reynt að fjarlægjast hana meðan hún svaraði í símann: „Hey, excuse me, sir, just a moment. Are you sure you don‘t need any help?

Masood kinkaði kolli ótt. „Yes , sir, sure miss…“

„Fine – well, I am already late for my flight. Take good care young man. Have a nice stay in Iceland.“ Hún lagði símann aftur að eyranu. „Fyrirgefðu, Vigdís mín, en ég er að fara að innritunarborðinu. Hér var ungur maður, arabi held ég, sem leið eitthv…, þar með var Steinunn Ásgeirsdóttir horfin inn í þvöguna í átt að Saga Class innrituninni til New York.

Masood hneig fram á kerruna og stundi. Þegar hann hafði jafnað sig fór hann að hafa áhyggjur af bróður sínum. Assad var kominn út án vandkvæða, stóð inni í biðsalnum og litaðist um eftir Masood. Gekk svo til vinstri eins og Masood hafði gert og kom brátt inn í biðsal brottfararfarþega. Hann fann bróður sinn einan og yfirgefinn til hliðar við biðraðirnar, gekk til hans og bankaði í öxl hans. Masood rak upp kæft óp og hentist til.

„Þú, þú ert ekki í lagi, Assad!“ Masood var argur en um leið létt. Spurði Assad sem hló kæfðum hlátri hvernig þetta hefði gengið.

„Bara vel.“ Var eina svarið sem hann fékk. Hann elti bróður sinn til baka til komuhallarinnar.

Á afgreiðslubás einu bílaleigunnar í flugstöðinni fengu þeir lykil að dökkgráum Suzuki Grand Vitara sjálfskiptum jepplingi. Umslag fylgdi sem í voru bókunarseðill, landakort, götukort af Reykjavík, nýjasta What‘s on in Iceland. Þar var og upplýsingabæklingur um gistiheimili á Ránargötu örstutt frá miðbæ Reykjavíkur þar sem herbergi var frátekið fyrir þá. Aksturinn til Reykjavíkur var um eyðilegt landslag sem þeim bræðrum kom saman um að minnti mun meira á heimaland sitt en danska landslagið, fjalllaust, flatt og grænt. „Velkominn heim!“ Assad brosti til bróður síns sem var enn í uppnámi en virti fyrir sér landið og fannst þekkilegt.

Eftir snúninga við að finna Ránargötuna og gistiheimilið fengu þeir vistlegt herbergi á efstu hæð. Masood tók fram kortið af Reykjavík sem þeir lögðust yfir á borðinu.

„Þetta er ekki svo langt héðan sýnist mér. Við gerum eins og fyrirmælin segja, finnum hana og höfum auga með henni þar til nánari fyrirmæli koma.“

Hann leit á úrið sitt. „Nú er mánudagur, klukkan er hálf fimm og vinnudegi að ljúka nema ef hún vinnur yfirvinnu eins og Íslendingar gera víst mikið af, ef marka má upplýsingarnar á netinu. Við förum heim til hennar núna og finnum hana en verðum að vera óséðir og halda okkur fjarri henni.“

Þeir settust upp í Suzuki jeppann og óku upp götuna. Masood beygði af Ránargötunni til vinstri inn á Bræðraborgarstíginn og aftur til vinstri þegar hann kom að Hringbraut. Næst til hægri inn Meistaravelli. Óku svo framhjá íþróttavelli sem þeir könnuðust við af kortinu. Þá blasti Faxaskjól við þeim.

Þeir óku hægt eftir Faxaskjólinu og fundu brátt rétta húsið. Gatan lá í hálfhring meðfram ströndinni. Engin hús sjávarmegin. Einungis jöfnu tölurnar voru á húsunum við Faxaskjól. Þetta var virðulegt eldra hús, tvær hæðir og ris.

Assad leit á bílklukkuna. Hún sýndi 17:04.

„Vinnutími hennar er víst til fimm. Hún hlýtur að fara að koma.“

Frá miðju Faxaskjóli lá vegur út í sjó sem náði um 100 metra út frá ströndinni og endaði við sérkennilegt mannvirki girtu stórgrýti sem stóð að hálfu úti í sjó og reis hár reykháfur upp úr.

„Hvaða bygging ætli þetta sé?“ spurði Masood hissa. „Eitthvað tengt hernum eða strandgæslunni?“ velti hann fyrir sér áhyggjufullur og bætti við: „Gætu kannski verið fallbyssur sjávarmegin til að verjast árás af hafi?“

„Það er enginn her í landinu,“ svaraði Assad loks upplýsandi.

„Nei, alveg rétt – en hvað er þetta þá?“

Svar kom ekki við þessari spurningu Masoods.

Framan við þessa sérkennilegu byggingu gat Masood snúið bílnum við og þá blöstu við þeim flest húsin í götunni, þar á meðal hús Hröfnu og móður hennar. Hann drap á vélinni og þeir biðu.

Eftir nokkra bið við lestur bæklinga um Ísland, fór Assad út úr bílnum og teygði úr sér, klöngraðist svo niður grjótgarðinn. Dýfði hendinni í sjóinn og sleikti handarbakið hikandi. Hann hafði aldrei fyrr komist í návígi við hafið en vissi að það átti að vera salt. Hann gretti sig. Það gat hann nú staðfest. Öldur Norður-Atlantshafsins voru saltar. Sjávarilmurinn sérstakur. Engum ilmi líkur sem hann hafði áður fundið. Þeir biðu þolinmóðir áfram í bílnum þar til farið var að bregða birtu.

Skyndilega opnaði Assad bílhurðina og steig út.

„Ég ætla að ganga upp að húsinu.“ Hann lokaði á eftir sér áður en bílstjóranum hafði unnist tími til að mótmæla. Er hann kom út á götuna gekk hann fyrst til hægri í áttina frá húsi Hröfnu, sjávarmegin götunnar, upp á Ægissíðu. Þar gekk hann yfir gangbraut yfir á gangstéttina hinum megin. Snéri þá til baka. Þegar hann koma að húsi Hröfnu gekk hann óhikað inn um hliðið og upp að húsinu og hvarf Masood sjónum. Eftir dágóða stund kom hann til baka, gekk beint að bílnum og settist inn.

„Þetta er rétta húsið. Nafn hennar er við dyrabjölluna niðri en það er enginn heima. Ég gekk frá gildru sem segir okkur hvort einhver hefur opnað hurðina. Við getum skoðað hana seinna ef við þurfum.“

Bílstjórinn kinkaði kolli og sagði með vott af aðdáun: „Þú ert aldeilis bíræfinn, litli bróðir! Vaða svona heim að húsinu.“

„Ég veit ekki hvað Íslendingar gera á kvöldin en hún er allavega ekki heima hjá sér. Við getum líklega ekkert gert fyrr en í fyrramálið. Þá hringi ég í vinnuna hennar og spyr um hana. Það er það eina sem við getum gert við svo búið. Svo er það þessi sumarbústaður. Gæti hún hafa farið þangað á virkum degi? Og án þess að koma heim til sín úr vinnunni?“

Sími Assads pípti. „Skilaboð, frá Yasir!“ hann tók símann upp og opnaði:

ÁRÍÐANDI: Starfsmenn í London hafa afhjúpað svikara þar. Hann slapp en miklar líkur eru á að hann hafi flúið til Íslands. Hann er kynvilltur og ástmaður hans er þaðan.

Þar sem þið eruð staddir þar fel ég ykkur að kanna málið tafarlaust án þess þó að það bitni um of á aðalerindi ykkar. Nánari fyrirmæli um það mál á morgun. Þreifingar eru í gangi.

Einbeitið ykkur að þessu máli það sem eftir er dags og í kvöld.

Finnið svikarann og treysti ég þér, Masood, að koma í veg fyrir að hann skaði hugsjónir okkar og málstað Allah nokkurn tíma framar.

Svikarinn gæti dvalið í íbúð ástmanns síns, Jóhanns Sveinssonar í fjölbýlishúsi að Kirkjusandi 5, 104 Reykjavík. Nafn hans er Abdul Hafeez.

Assad hallaði sér aftur í sætinu og spennti greipar aftan á hnakka.

„Eitthvað sérstakt?“ Masood fannst Assad eitthvað undirfurðulegur á svip.

„Já – og það verulega. Það er verið að beina til okkar öðru og alls óskyldu verkefni.“

„Hvað á það nú að þýða? Og hvað þá með það sem við erum sendir hingað til að vinna?“

Assad las fyrir hann póstinn frá Yasir. Leit því næst á bróður sinn og sagði:

„Látum þá þetta mál bíða,“ sagði Masood óþolinmóður, „við skulum ganga frá kynvillta svikaranum fyrst.“

Þeir fundu götuna á kortinu og óku rakleiðis austur í Laugarnes.

Fjölbýlishúsin þrjú stóðu þétt saman. Þrír litlir turnar hver í sínum litnum. Númerin sögðu þeim að innsta húsið, það bláa, væri það sem þeir leituðu að. Assad fór hiklaust út úr bílnum, gekk að húsinu og inn í anddyrið. Masood fylgdi á eftir. Assad renndi vísifingri eftir nafnagluggunum á dyrabjöllunni og fann nafn Jóhanns Sveinssonar neðarlega. Hann leit á bróður sinn og kinkaði kolli. Snéri sér að pósthólfunum og leit yfir nöfnin. Þar bar nokkuð annað við. Undir nafni Jóhanns var handskrifað: Abdul Hafeez!

„Réttur staður! Hvað gerum við nú? Ekki bíðum við bara hér fram á morgun!“ Masood var óþolinmóður.

„Assad rykkti til höfðinu. Þeir gengu út fyrir og settust inn í bílinn. Ég ætla að senda Yasir eitt SMS og vita hvort hann svarar. Það er reyndar komið fram yfir miðnætti hjá honum. Þumalfingur hans leið um lyklaborð símans og síðan á send. Ekkert lífsmark var með símanum í um tuttugu mínútur. Þeir voru orðnir úrkula vonar um að Yasir svaraði þegar síminn hringdi. Það var hann. Assad kinkaði kolli og jánkaði á víxl. Hann spurði lítils en hripaði hjá sér minnispunkta. Þegar hann hafði kvatt snéri hans sér að bróður sínum:

„Yasir var ánægður með að við værum búnir að finna staðinn. Hann gerði fyrirspurnir til London um það sem ég vildi vita, og samkvæmt upplýsingum um daglega hegðun Abduls þá fer hann út að hlaupa fyrir svefninn. Fer í sund á morgnana. Þessu hefur hann gumað af við félaga sína í Samtökunum í London. Dásamað siðvenjur Íslendinga að fara í sund og heitar laugar utanhúss klukkan sjö á morgnana. Einnig á veturna. Þetta eru hans orð. Í hádeginu fara þeir tveir oft á grænan veitingastað skammt frá íbúðinni. Á kvöldin sækja þeir oftast pöbba, enga sérstaka en virðast fastagestir í kvöldmat á Laundromat café í miðborginni og sitja þar oft lengi. Eru þó oftast komnir heim fyrir miðnætti í miðri viku, jafnvel fyrr.“

Masood hlustaði þögull. „Ekkert mál. Við tökum hann þá bara á eftir, þegar hann fer út að hlaupa. Þá er þessu bara lokið. Við verðum mættir hingað klukkan hálf ellefu og bíðum eftir honum. Ég „fer út að hlaupa“ á eftir honum og geng frá honum.“

„Hvernig?“

„Nú, með hnífnum þínum auðvitað. Kannski verða loks einhver not af þessum fjárans hníf þínum sem þú ert búinn að dragnast með alla leið til Íslands!“

„Auðvitað.“ Assad dró hnífinn úr skeið sinni og rétti bróður sínum. Losaði beltið, dró skeiðina af og fékk Masood með stríðnisglotti. „Jæja! Hvar værum við staddir án hans núna? Assad hló. „En, Ok! Ég verð í bílnum og fylgi ykkur eftir svo vel sem ég get en nú förum við heim og skoðum aðstæður á korti og slökum á þangað til.“

Klukkan hálf ellefu voru þeir mættir á ný fyrir utan bláa húsið að Kirkjusandi upp á von og óvon. Það hvarflaði helst að þeim báðum að fara upp á herbergi að sofa, hefðu þurft á því að halda. Kannski væri þetta nýja verkefni tóm vitleysa. Trúnaðurinn við Samtökin og málsstaðinn hafði betur. Masood lagði bílnum þannig að hann var að mestu falinn bak við Trooper jeppa á dekkjum sem virtust ofvaxin og útbólgin. Það var orðið almyrkvað.

Tvenn pör, síðan eldri maður loks unglingsstúlka fóru inn í húsið meðan þeir biðu. Engin passaði við lýsingu þeirra fyrr en maður kom rétt eftir klukkan ellefu. Eftir stundarkorn kviknaði ljós í glugga á fjórðu hæð. Þeir litu hvor á annan og fylgdust með.

„Þetta er líka rétta hæðin,“ sagði Assad vongóður. Þeir biðu fram undir miðnætti en þá kom svartklæddur maður í peysu með hettu yfir höfði út um dyrnar. Hann var fremur lágvaxinn. Myrkrið og hettan gerðu það að verkum að ekki sást í andlitið. Hann skimaði flóttalega í kringum sig meðan hann sveiflaði vinstri hendinni nokkrum sinnum í hring um axlarliðinn. Virtist hlífa þeirri hægri, hélt henni að sér. Tók svo að skokka rólega út af planinu með hægri handlegg þétt upp að líkamanum. Beygði til hægri. Masood stökk út úr bílnum. Áður hafði Assad tekið af honum loforð um að komast nú að því áður en hann aðhefðist nokkuð óafturkræft verk hvort ekki væri um réttan mann að ræða.

Fáir bílar voru á ferðinni. Maðurinn gat því hlaupið viðstöðulaust yfir Sæbrautina í átt að sjónum. Þetta fór alveg eins og Assad hafði spáð fyrr um kvöldið, heima á herberginu, er þeir könnuðu umhverfið á kortinu og Google Earth. Maðurinn ætlaði greinilega niður að sjó. Masood fylgdi á eftir honum. Þegar hann var kominn í hvarf við eitthvert hringlaga mannvirki úr steypu og torfi tók Masood á sprett á eftir honum. Náði að draga á hann nokkra tugi metra fljótlega því maðurinn hljóp ekki hratt.

Nú voru þeir komnir að göngustígnum sem lá með ströndinni. Maðurinn beygði til hægri inn á hann. Eins og þeir Assad höfðu vonað, ef hann hlypi á annað borð með ströndinni. Hann virtist þekkja leiðina vel því hann hljóp mjóan malarstíg sjávarmegin við húsin á Laugarnesinu. Ekki eftir malbikaða stígnum ofan við þau.

Ennþá betra. Örugglega fáfarnari leið. Liggur alveg niður við sjávarmál. Masood herti á sér. Vildi nýta þessa afskekktu slóð til aðgerða. Hann var nú aðeins tólf til fimmtán metrum frá hlauparanum. Þeir hlupu fyrir horn á garði fyrsta hússins af þremur í þessu sjávarhverfi. Öll ljós voru slökkt í húsunum. Þeir nálguðust miðju húsið. Masood ákvað að taka frumkvæðið. Kallaði nafn hans: „Abdul!“ bætti svo strax við: „Hleypur þú oft á kvöldin?“

Maðurinn stansaði við að heyra nafn sitt. Leit við en þegar hann heyrði spurninguna, á eigin móðurmáli, rann skelfingin upp fyrir honum: Samtökin teygja anga sína jafnvel alla leið hingað til Íslands!

Hann tók á sprett. Stökk á flótta undan Masood. Hann var undir það búinn. Á góðum hraða. Malarstígurinn með ströndinni var ójafn. Hann náði honum strax. Greip í vinstri öxl hans. Reif hettuna af honum og horfði framan í örvita andlit landa síns. Rak upp stór augu. Skrítið! En samt? Auðvitað! Jú, þetta var svo sannarlega rétti maðurinn. Gat ekki verið neinn annar. Það þurfti enga ljósmynd. Hann leit í kringum sig. Þeir voru í hvarfi við húsin. Niðri við lítinn klappavog. Gott að bróðir hans sá hann ekki.

„Ég verð bara að framkvæma það sem fyrir mig er lagt. Af Allah og Samtökunum – Addi,“ sagði Masood upphátt.

Maðurinn var stjarfur af hræðslu.

Masood hafði farið yfir það í huganum hvernig hann bæri sig að. Hann þekkti handtökin vel. Þau sömu og við að slátra lömbum heima. Nákvæmlega það sama. Minna mál, ef eitthvað var. Ég þekkti þó rollurnar hans pabba en ekki þennan mann. Masood hélt á flugbeittum hníf Assads í hægri hönd. Hann hagræddi manninum framan við sig. Snéri baki hans í fang sér. Maðurinn emjaði nú ámátlega. Masood lokaði augunum. Brá hnífnum snöggt á háls mannsins. Skar fumlaust og ákveðið fyrir. Frá vinstra eyra að því hægra. Maðurinn þagnaði. Hryglu hljóð kom úr opnum barka hans í staðinn.

„Eins og þegar lömbunum er slátrað,“ dæsti Masood móður. Þuldi bæn föður síns ósjálfrátt.

Hann þvingaði efri hluta mannsins fram á við. Togaði í hár hans. Sveigði höfuðið, sem nú hékk losaralega við búkinn, aftur á við. hann kannaðist við þetta. Skurðurinn opnaðist upp á gátt. Blóðið spýttist í gusum úr sárinu. Yfir stíginn og grasið. Maðurinn hætti smám saman að rykkjast til. Þegar hann hrygldi ekki lengur dró Masood hann niður í klettavoginn litla. Óð út í jökulkaldan sjóinn upp að hnjám. Með líkið á eftir sér. Marandi hálft í kafi. Sleppti því. Ýtti kröftuglega á eftir. Fylgdist með þar til það hvarf honum sjónum út úr voginum. Út í myrkrið. Vonandi færi það sem lengst út á ískalt Atlantshafið og fyndist aldrei. Masood óð í land dofinn af kulda á fótum. Fikraði sig upp á kambinn. Hann litaðist um. Sannfærðist um að enginn væri nærri.

Þá var krunkað. Hrafn flaug upp af einni af mörgum draugalegum skuggamyndum við almyrkvað húsið upp af voginum. Þar voru ótal óreglulegar súlur og spírur. Sköguðu upp í loftið í myrkrinu. Eins og nátttröll. Fuglinn hvarf út á Faxaflóann. Út í sortann. „Hann fær þó alltént líkfylgd,“ tautaði Masood. Hann skokkaði til baka, fann bílinn strax. Og bróður sinn. Þar sem skipti aftur yfir á malbikaða stíginn.

Hann lét það ósagt við Assad að maðurinn sem hann skar á háls hafi verið sá hinn sami og aðstoðaði þessa fjandans „Rauða kross stúlku“ hans sem setti á hann fótinn fyrir tveimur árum og hún kallaði þá Adda. Masood hafði reynt eftir megni að passa það að Assad kæmist ekki að því að það var hún, „heilladísin“ hans og sendiboði Allah, sem þeir áttu nú að ganga frá á Íslandi. Það var líka sú hin sama sem niðurlægði hann í fyrsta verkefni sínu á basarnum í Herat.

Þess vegna var hann því fegnastur að hún hafði ekki komið heim til sín meðan þeir biðu eftir henni í Faxaskjólinu fyrr um daginn. Það sparaði honum vandræði og útskýringar. Því lengur sem hann gæti haldið þeirri vitneskju frá Assad, þeim mun betra.

51. Kafli – 2009, mánudagur 7. september. Kaupmannahöfn.

Eftir árangurslaus símtöl settist Mörður við fartölvu sína heima á Ísraelstorgi og fann Icelandair.is. Ekkert laust sæti var til Íslands þá um kvöldið. Hann reyndi Iceland Express. Þar fann hann laust sæti með kvöldflugi klukkan 21:45. Keypti það samstundis.

Samtalið við Yasir sat í honum. Eftir drykklanga umhugsun tók hann ákvörðun. Hann skrifaði stuttorða fyrirspurn. Valdi netfang sem hann hafði lagt á minnið og ýtti á senda. Hann velti því um stund fyrir sér hvort hann hefði veðjað á réttan hest. Eða hvort mannlegt innsæi hans væri að bregðast honum.

„Það bregst mér sjaldan. Ég get þó einungis beðið og séð. Hafi ég rangt fyrir mér og hún trú Yasir er úti um mig. En ögurstund er framundan í lífi mínu hvort sem er. Þetta er eitt af því sem ganga skal upp ef allt á að fara eins og ég vil.“ Hann stundi.

Hann hringdi í bílaleiguna á Leifsstöð. „Því miður. Engir jeppar til. Sá síðasti, Suzuki Vitara, var að fara rétt áðan; sá var reyndar löngu pantaður. En þú getur fengið Toyota Corollu fólksbíl eða skutbíl. Ég á fleiri en einn svoleiðis lausan.“

„Ég tek hana takk. Alveg sama hvort.“ Grunsemd vaknaði og hann ákvað að reyna að fiska. „Eee… þessi jeppi sem var að fara – voru það nokkuð tveir menn sem voru með hann?“

„Ha – jú, einmitt.“

„Tveir svona… aðeins dökkir yfirlitum. Arabisk nöfn?“

„Hmm, ég má víst ekki gefa neitt nánar upp um kúnna okkar. Einhverjir sem þú þekkir kannski?“

„Já. Við vinnum fyrir sömu samtökin. Erum auk þess að vinna að sama verkefninu núna. Hvernig er jeppinn á litinn svo ég þekki þá frekar. Það getur nú varla skaðað að gefa það upp. Ég þarf að hitta þá.“

„Eee…, hann er dökk grár.“

„Takk kærlega fyrir þetta. Ég sæki Corolluna ekki fyrr en klukkan ellefu í kvöld – verður það ekki í lagi?“

„Jú, jú, við erum hér til miðnættis.“

Hann fann næst númerið hjá stoðtækjaframleiðandanum Ægi á Íslandi, á heimasíðu fyrirtækisins. Hann leit á klukkuna. Það var síðdegiskaffi á Íslandi nú svo hann hringdi og spurði á skiptiborðinu hvort Hrafna Marðardóttir ynni þar.

„Já, andartak, ég skal gefa þér samband.“

Hann bölvaði í hljóði þegar hann heyrði að símadaman hafði lokað á hann og mundi tengja hann umsvifalaust. Jæja, hann myndi þá bara leggja á þegar hann heyrði röddina hennar.

…

„Síminn, Hrafna mín.“

„Bíddu, Unnur, bíddu aðeins – hver er það?

„Hann kynnti sig ekki, karlmaður, kannski íslenskur, með hreim allavega. Spurði hvort Hrafna Huld Marðardóttir ynni hér.“

„Ooo, segðu bara að ég sé ekki við í dag. Ég ætlaði heldur ekki að vera hér í dag – ég ætlaði að vera komin austur í bústað fyrir löngu og farin að slappa af en tekst bara ekki að klára neitt hér fyrir eilífum truflunum.“

Samviska hennar átti þó í stökustu vandræðum með að taka þessa skyndiafsökun gilda.

„OK, elskan, fyrirgefðu, ég segi þá þessum Dana með íslenska hreiminn eða öfugt að þú sért ekki við fyrr en eftir helgi. Hafðu það gott í fríinu.“

Dana með íslenska hreiminn - eða öfugt? hugsaði hún. Ég er ekki í sambandi við neinn slíkan – Pabbi? Getur það verið? Neei, ekki eftir öll þessi ár. Gleymdu því Hrafna Huld Marðardóttir. Hann hefur ekkert viljað vita af mér síðan ég var tveggja.

…

Unnur símadama opnaði nú línuna aftur á Mörð.

„Því miður, hún Hrafna er farin í dag og er reyndar skráð í frí fram yfir helgi.“

„Veistu nokkuð hvar hún er – hvort hún er á landinu?

„Hún sagðist ætla í sumarbústað. Meira veit ég ekki.“

„Kærar þakkir samt.“ Þetta nægði Merði. Þann bústað þekkti hann vel.

Þá fann hann utanríkisráðuneytið. Hringdi og spurði um Steinunni Ásgeirsdóttur. Á skiptiborðinu var strax sagt að hún væri ný farin af landi brott í erindum á vegum ráðuneytisins en væri skráð til vinnu á mánudag.

Síðasta heimasíðan á Íslandi, sem hann skoðaði, var heimasíða á Stokkseyri. Hann las sér til á síðunni og tautaði:

„Alla daga frá klukkan ellefu til átján. Gott, Halli minn, þú átt von á næturheimsókn.“

Talan einn tók að blikka neðst á tölvuskjánum. Það var komið svar við póstinum sem hann sendi áðan. Hann opnaði hann með nokkurri eftirvæntingu. Svarið var ekki flókið:

OK. Hvað viltu?

Bk.

Burqa.

Hann andaði léttar. Mannlegt innsæi hans hafði ekki brugðist. Hann sendi svar sitt um hæl því hann hafði ekki mikinn tíma til stefnu:

Nákvæmt yfirlit yfir herþjónustuferil Daniels G. Corbeaus í US army - það hastar!

Hann leit á úrið og sá að Sara hafði rúma tvo tíma til að brjótast inn í eina best vörðu heimasíðu í veröldinni. Það varð að takast! Hann gerði sér grein fyrir að þótt hann væri liðtækur í „tölvuleikjum“ sem þessum þá var þessi biti of stór fyrir hann. Svar kom frá henni um hæl:

No prblm.

Er orðinn heimagangur þar.

Hvaða læti eru þetta allt í einu með forseta Bandaríkjanna? velti Sara fyrir sér hugsi. Ég er búin að hlera einkagemsann hans fyrir Yasir og nú er Ali starfsmaður hans í Kaupmannahöfn að leita upplýsinga.

Hún var viss um að samband var þarna á milli þótt Mörður óskaði eftir að Yasir fengi enga vitneskju um þessa beiðni sína.

Síðast þegar Mörður var í Afganistan hafði nýr kennari kennt honum tölvunarfræði, stúlka, bandarísk. Hún kom með nýjan og ferskan blæ inn í kennsluna. Eftirgrennslan hans leiddi í ljós að stúlkan, Sara, kunni sitthvað fyrir sér og hafði mikla og skrautlega reynslu. Aðeins þurfti að gúggla hana til að komast að því hver hún var og að hún gekk undir nafninu Burqa.

Hann hafði gefið sig á tal við hana og spjallað við hana nokkrum sinnum við afslappaðri kringumstæður en innan um al-Qaeda liðana í tölvukennslunni. Þau bjuggu á sama hóteli og höfðu fengið sér kaffibolla saman á setustofunni inn af í gestamóttökunni nokkrum sinnum. Hann hafði komist að því að hún var ekki að þessu vegna sérstakrar tryggðar sinnar við málstað al-Qaeda heldur fékk hún dágóð laun sem hún þurfti á að halda eftir fangelsisvistina og fékk auk þess kjörið tækifæri til að kynnast heimalandi foreldra sinna. Ástandið þar hvatti fremur en latti. Honum líkaði strax við hana. Hann hafði spurt eins og í hálfkæringi hvort hún tæki að sér verkefni með vinnunni. Hún hafði hlegið og svarað: „Já, en bara ef það er eitthvað spennandi. Ögrandi.“ Síðan þá höfðu þau kynnst betur er þau áttu náið samstarf í málinu kringum Muhammed teikningarnar og Jótlands-Póstinn.

Það leið ekki nema rúmur klukkutími þangað til svar með viðhengi kom frá Burqa. Hann renndi fyrst augum yfir það og sá loks að neðst stóð með broskalli:

Á inni hjá þér greiða. 

Hann gaf sér góðan tíma til að lesa viðhengið sem hún hafði afritað og sent honum. Hann varð æ þungbrýnni eftir því sem á lesturinn leið: Þarna stóð þetta svart á hvítu. Yasir gæti því haft rétt fyrir sér. Honum var nú ljóst hvernig forseti BNA blandaðist málinu en einnig að forsetinn vissi það ekki sjálfur. Ég þyrfti víst ekki að kvíða því að komast ekki bærilega af í ellinni ef ég kæmi þeim upplýsingum sem ég hef nú undir höndum til heimspressunnar.

Þetta voru þrjár síður af samanþjöppuðum fróðleik. Hann vinsaði úr nokkur atriði og lagði á minnið. Því næst slökkti hann á tölvunni, lokaði og gekk frá henni í svarta bakpokann.

Hugur hans var nú fyrst og fremst hjá Hröfnu. Henni ætlaði hann að koma til hjálpar, hvað sem öllu öðru liði.

Hann pakkaði því helsta sem hann þurfti í bakpoka. Hann gæti hann tekið með sem handfarangur. Það flýtti fyrir. Hann gæti þannig komist hratt í gegnum tollinn. Neðst setti hann mjúkan böggul í gjafapappír sem hann hafði nýlokið við að pakka inn, binda utan um og merkja, auk svartrar hettupeysu. Fann því næst til dökkan, þægilegan fatnað sem hann yrði í á leiðinni og lága, svarta Ecco útivistarskó. Lipran fatnað sem hann notaði annars einungis þegar hann sinnti verkefnum fyrir Samtökin og þurfti að geta hreyft sig í frjálst og óhindrað. Verið lítt áberandi í myrkri. Nú átti hann bara einu ólokið áður en hann legði af stað út á Kastrup.

Hann gekk fram á baðherbergi. Hann fann skæri, skeggklippur, rakvél og raksápu og hófst handa, hætti ekki fyrr en hann var búinn að snoða sig og raka af sér skeggið sem hann hafði ekki skert í mörg ár. Að lokum stóð hann fyrir framan spegilinn virti breytinguna fyrir sér um leið og hann umlaði við sjálfan sig: „Ef allt fer á versta veg á næstu dögum munu örugglega einhverjir túlka útlit mitt þannig að þetta sé tilvísun í siðvenjur sjálfsmorðsárásarmanna al-Qaeda. Þá verður bara svo að vera. Ég á það þó sameiginlegt með þeim að ég er reiðubúinn til að fórna lífi mínu en ekki fyrir íslam, al-Qaeda eða Yasir heldur fyrir Hröfnu – og Steinunni – það er það minnsta sem ég get gert fyrir þær, þrátt fyrir allt. Ég fer til Íslands til að veita dóttur minni vernd fyrir þessum öflum og ef það skal til þá fell ég, megi það verða til þess hún haldi lífi. Hér get ég loksins lagt eitthvað af mörkum sem faðir. Yasir skal ekki takast að fórna Hröfnu – dóttur minni – fyrir einhvern heilagan málstað múslíma eða fléttu í þágu íslam. Fyrr skal ég dauður liggja. Hvorki Samtökin né hann eiga neitt inni hjá mér lengur. Þau hafa kennt mér það sem ég kann og nú mun ég beita þeirri kunnáttu gegn þeim án þess að sýta það eða líta á mig sem liðhlaupa. Yasir mun komast að því að það er hyggilegra að hafa mig með sér en á móti.“

Hann gekk inn í herbergið sitt og tók myndina af móður sinni niður af veggnum. Á naglanum bak við myndina hékk gullkrossinn sem móðir hans lét um háls honum á spítalanum í síðasta skiptið sem hann hitti hana áður en hann var sóttur af barnaverndaryfirvöldum og sendur í hendur Steingríms á Breiðavogi. Hann hélt áfram að tala í hálfum hljóðum: „Þetta tákn mun samt fá menn til að hugsa sig um tvisvar þegar þeir skilgreina mig og tilgang minn ef ég drepst. Þennan kross hef ég ekki getað borið síðan ég gerðist múslími. Nú er kominn tími til að sjá hvort táknið sem brást mér á Breiðavogi dugi til einhvers.“

Hann setti krossinn um háls sér og kyssti á enni móður sinnar áður en hann hengdi málverkið aftur upp á naglann.

„Nú þarf ég að sýna sama styrk og þú sýndir þegar þú bjargaðir mér frá Breiðavogi. Veittu mér styrk þinn, mamma.“

Það var kominn tími til að koma sér út á Kastrup.

52. Kafli. – 2009, þriðjudagur 8. september. Kaupmannahöfn.

Povl Sörensen rannsóknarlögreglumaður hafði fengið þetta dularfulla morðmál í Örstedsgarðinum formlega inn á sitt borð á mánudagsmorgni. Það kom augljóslega til af eðli málsins en Povl var í hryðjuverkateymi lögreglunnar. Hafði aflað sér nokkurrar sérþekkingar á sprengiefnum og sprengjugerð á námskeiðum hjá danska hernum. En hann var líka á vaktinni þegar málið kom upp en enginn aðstoðarmaður var á lausu þennan mánudagsmorgunn þegar hann var kvaddur til svo hann varð að fara einn á vettvang með tæknimönnunum.

Hann kvartaði sáran yfir því við Hans Christian Genser, fulltrúa og yfirmann deildarinnar, þegar hann kom í hús eftir vettvangsrannsóknina. Sagðist vera afar ósáttur við að hafa engan sér til aðstoðar fyrsta sólarhringinn sem væri mikilvægastur.

„Þar fyrir utan stendur það skýrum stöfum í starfsreglum lögreglunnar og stéttarfélagsreglug –

„Já, já, Povl, það losnar enginn starfsmaður við það eitt að þú þyljir upp úr starfsreglunum. Ég á bara engan lausan í dag. Ég gæti hugsanlega losað Iben en hún er í öðru máli sem stendur, með Henning, að yfirheyra mann uppi í Gilleleje núna, svo það verður ekki fyrr en í fyrramálið. Þú verður bara sjálfur að taka á honum stóra þínum þangað til.“ HC var orðheppinn með eindæmum og hafði lúmskt gaman af því að skjóta tvíræðni og kaldhæðni inn í mál sitt. Povl var hinsvegar fremur húmorslaus kverúlant svo hann skildi ekki sneiðina í lokin. „Ég skal sjá til þess að hún verði til ráðstöfunar fyrir þig klukkan átta í fyrramálið þar til einhver annar og reyndari losnar – ef þú vilt. Þetta er það besta sem ég get boðið þér nú. „Take it or…“ – ja, það er bara ekkert andskotans OR hér.“

Povl fitjaði upp á trýnið en það voru látalæti því hann var alls ekki ósáttur við að fá Iben Klitgaard sér til aðstoðar. Hún var reyndar nýlega byrjuð hjá deildinni en hún var ung, flott og ógift þótt það skipti svo sem engu fyrir hann. Svo var hún bara nokkuð klár, hafði hann heyrt. Þau höfðu ekki unnið saman fyrr svo þetta var ágætt tækifæri til að kynnast henni. Það var væntanlega hægt að snúa henni dálítið í kringum sig og hver veit nema hún gæti kannski reynst ögn undirgefin yfirmanni sem sýndi svolítið vald og ákveðni. Povl var sjálfur nýlega kominn heim til konunnar aftur eftir lausagöngu í nokkrar vikur og refsivist í gamla herberginu sínu heima hjá mömmu eftir að Gitte, eiginkona hans og barnsmóðir, henti honum út, enn einu sinni vegna samblands af framhjáhaldi og vinnuálagi. Þegar framhjáhald bætist við mikið vinnuálag þá verður tíminn til samvista heima fyrir ekki mjög mikill.

Iben fékk fyrirmælin strax klukkan átta á þriðjudagsmorgninum og hafði nú með semingi flutt stólinn sinn að borði Povls og sest gegnt honum. Að venju var hann klæddur í svart. Hans vörumerki. Svartar buxur, svarta skyrtu og svartur mittisjakki með rennilás hékk á svörtum „stumtjener“ til hliðar á bak við hann. Svartir sokkar og skór. Enda oftast talað um hann sem „Sorte Povl“ Hún hefði hins vegar kosið að fá að halda áfram í verkefninu sem hún var að vinna í með Henning, hálf sextugum reynslubolta, frekar en að skipta yfir til Povls. Um kvensemi Svarta Povls gengu sögur á deildinni og nett grín gert að innistæðulausu sjálfsáliti hans sem kvennagulls þótt oft hefði hann erindi sem erfiði. En svona var það bara. Þeir yngstu voru sendir milli verkefna eftir þörfum. Var ekki sagt að sveinar í trésmíði sópuðu gólf fyrsta árið. Iben ætlaði sér ekki slíkt hlutskipti.

Povl hafði unnið einn fram á kvöld deginum áður meðal annars að því að bera kennsl á manninn og var nú að reyna að koma mynd á málið eftir gögnunum sem safnað hafði verið saman á vettvangi í gær, rennandi blautum. Hann sat og vann á tölvuna án þess að líta upp, lét sem hann sæi hana ekki þegar hún settist. Þetta trikk hans gekk oft; að sýna engan áhuga. Það fór samt ekki framhjá árvökulum augum hans þegar hún krosslagði bera, sólbrúna fæturna, að stutta pilsið náði ekki að skýla klofbótinni á perluhvítum silkinærbuxunum eitt örstutt andartaks hik í miðjum fótaskiptum.

Fjandans! Af hverju er hún ekki eins og Sharon Stone? hugsaði hann með sér en þetta lofar góðu. Hún lætur þó í ýmislegt skína, hehehe.

Þegar prentari aftan við hann byrjaði að murra leit hann upp af skjánum og snéri sér að Iben án frekari formála: „Hæ, Iben, og velkomin í slaginn! Hér er málið í hnotskurn: Fimmtíu og átta ára gamall maður var „myrtur“...“

Hann gerði gæsalappamerki með vísifingri og löngutöng beggja handa um leið og hann sagði „myrtur“ og gaut augum á Iben svona til að sjá hvort hún fylgdist ekki örugglega með honum, helst opineyg af aðdáun. „… í Örstedsgarðinum aðfaranótt mánudags. Ástæðan fyrir því að ég set „gæsalappir…“, og nú komu fingrafimleikar aftur, „…er sú að Asger, réttarlæknirinn okkar, þú veist, telur að maðurinn hafi látist af hjartaáfalli en ekki þeim áverkum sem voru á líkinu. Maðurinn hefur verið aflimaður neðan við hné, fæturnir tættir af með sprengju. Heimatilbúinni smásprengju úr vatnsröri og púðri líklega fengnu úr slatta af haglabyssuskotum. Sprengju sem nánast hver sem til verka kann getur gert en við hana var tengdur annar búnaður; ódýr Nokia farsími. Það bendir til þess að einhverjir sem kunna vel til verka hafi hér átt í hlut. Ég giska á mann með hryðjuverkabakgrunn. Annað sem gerir málið allnokkru flóknara: Fórnarlambið heitir Carlos Benites, bandarískur ríkisborgari og starfsmaður bandaríska sendiráðsins hér – “

Nú vildi Iben komast að og rauf ræðuna: „Í Örstedsgarðinum segir þú, næturparadís hommans. Er vitað um kynhneigð mannsins, var hann kannski hommi?“

„Gott, litla Iben. Þú ert með á nótunum heyri ég. Frábært. Já, það má ganga út frá því að hann hafi verið eitthvað brenglaður. Klæðnaður benti til þess.“

Povl var byrjaður að pirra Iben: Litla Iben, bölvuð karlremba! Þoli ekki svona sjálfumglaða gaura sem allt þykjast vita og gera lítið úr konum.

Hún setti í brýrnar.

Povl teygði sig nú í ljósmyndirnar í prentaranum bak við sig sem var nú hættur að mala. Hann gerði það með tignarlegum stæl án þess að líta við. Hann dreifði úr myndum sem ljósmyndarinn þeirra hafði tekið af vettvangi.

„O-ó – svona gæi – sadó/masó pervert.“ Iben fletti myndunum og fitjaði upp á nefið. „Ógeð!“

Povl fór nú ofan í saumana á málinu og upplýsti það sem gærdagurinn hafði leitt í ljós. Að lokum færði hann dót og gögn af borðinu sínu til hliðar, tók plastpoka úr bakka við hlið sér og hvolfdi samanbrotnu korti, með sjónrænum hreyfingum sem minntu á töframann í barnatíma, úr pokanum á plastundirlagið á borðinu.

„Þetta eru einu vísbendingarnar sem við höfum „í hendi“…“, enn komu fljúgandi gæsalappir, „…en ekki víst að kortið hafi nokkuð með morðið að gera. Það getur hæglega verið eldra en það hefur þó ekki rignt á það í mjög langan tíma, líklega bara í fyrrinótt, því þótt það sé rennandi blautt þá hangir það enn saman. Sérðu?“

„Ég sé,“ svaraði hún mæðulega.

Hann tróð sér í þrönga, hvíta latexhanska, teygði hendur upp í loft með taugaskurðlæknistilþrifum og lét smella í hönskunum og byrjaði því næst að fletta varlega með töng úr túristakortinu af Kaupmannahöfn. Þetta var eitt þeirra korta sem liggja frammi í öllum sjoppum og minjagripaverslunum út um alla borg. Stílfærðar teikningar af rauðstökkum drottningar með svörtu bjarnarskinnshúfurnar og gljáandi beltin framan á og litu út eins og spýtukallar. Annars fullt af auglýsingum.

„Við fundum það í runna þarna rétt hjá. Það verður erfitt að fá heil fingraför af því sýnist mér.“

Í plastbakkanum á borðinu voru fleiri munir sem fundist höfðu við rannsóknina á staðnum, reyktir og hálfreyktir sígarettustubbar, tætlur af Tordenskjold eldspýtustokk, ölflöskutappar af ýmsum gerðum og öldósalykkjur ásamt tveimur beygluðum og máðum öldósum, nokkrar gerðir af sælgætisbréfum, frauðplastbakki með sellófantætlum undan Mexican Delight‘s skyndibita. Loks notaður smokkur og umbúðir utan af fleiri slíkum ásamt leifum af smokkapakka. Hann sá að hún fitjaði upp á trýnið þegar hún rýndi í það sem var í bakkanum. Sagði því glottandi meðan hann fékkst af natni við kortið: „Gotteríið…“, fingrapolki, „… í smokk, sem fannst þarna, er farið í DNA rannsókn.“

„Mikið var ég „óheppin“ að missa af því í gær.“ Nú kom Iben með ýktar fingragæsalappir, kaldhæðni sem ekki skilaði sér.

Povl glotti yfirlætislega. Honum hafði nú tekist að opna samanklesst blöðin þannig að kort af miðhluta Kaupmannahafnar blasti við. „Sjáum nú til!“ Rödd hans bar vott um eftirvæntingu. „Hósa-hallósa! – Hér hefur verið krotuð leið inn á kortið með bláum kúlupenna! Ooog… hér er krassað undir nafnið á Örstedsgarðinum og hér líka; undir Ísraelstorg. Lína liggur frá húsi við Ísraelstorg, framhjá Örstedsgarði, yfir í Teglegårdsstræti. Kross er yfir línuna um það bil um mitt Teglegårdsstræti. Línan liggur svo áfram yfir í Larsbjörnsstræti… út á Strik, niður Strikið… beygir inn Köbmagergötu, út hana alla og yfir Nörre Voldgötu og við Örstedsgarðinn lokast hringurinn og línan liggur aftur að húsinu við Ísraelstorg. Líklega er þetta bara labbitúr sem merktur er þarna inn.“

Hann færði pennann sinn eftir línunni meðan hann talaði. Hann gerði smá hlé á lýsingu sinni á því sem augljóst var og drap nokkrum sinnum niður fingrum annarrar handar.

„Það er hommastaður á þessum slóðum á Teglegårdsstæti! Er það ekki? Þar sem krossinn er? Ekki svo að ég þekki til í þeim heimi, hahaha,“ bætti hann strax við með tilgerðarhlátri eins og til að gefa ekki röng skilaboð. „En þar sem líkið fannst í Örstedsgarðinum og þarna gæti verið tenging, þá rannsökum við þetta kort sem sönnunargagn sem tengist málinu, þar til annað kemur í ljós.“

„Það er allavega þegar komin sterk tenging við samkynhneigða,“ svaraði Iben og hallaði sér fram á við og rýndi ofan í kortið. „Nú er bara að finna fleiri.“

„Hvað er þetta hér?“ spurði hún eftir andartak og benti með pennaoddi á krot til hliðar við húsaröðina á Ísraelstorgi.

„Er þetta ekki bara eitthvert aukakrass úr pennanum?“ Povl rýndi betur en spurði svo: „Hvað heldur þú að þetta geti verið?“

„Þetta gæti alveg verið einhvers konar arabískt letur.“

„Arabískt letur? Þú segir nokkuð. Ég stækka þetta „arabíska letur“ í ljósritunarvélinni svo við getum skoðað það nánar.“

Fingur! Iben fannst þessi fingraleikfimi Povl orðin aðeins of mikið notuð. Eftir að hafa stækkað táknið og skoðað varð hann sammála Iben.

„Góóóð, stelpan! Ég læt tæknideildina skoða þetta nánar.“

Povl skannaði táknið inn í tölvuna og sendi á tæknideildina með beiðni um greiningu á tákninu sem fyrst og fyrirmæli um að hringja í sig um leið og hún lægi fyrir.

„Hvað nú „lille Iben“ ertu kannski að hugsa það sama og ég?“ Povl blikkaði hana aðeins of augljóslega til að hún félli fyrir því. Iben leit á hann, fannst þessi hálf fertugi kall aðeins of góður með sig. Bjó loks til snöggt bros með vörunum einum.

„Örugglega ekki,“ tilsvarið var stuttaralegt.

Skrítið með svona blikk; því minna áberandi sem þau eru þeim mun meira æsandi. En svona! Hálft andlit sem afmyndast í einn krampahnút; nei takk, félli aldrei fyrir svoleiðis gaur. Minnir á þegar Jay Leno er að blikka svona – yfirdrifið. Hallærislegt, hugsaði hún. Bætti svo við í alvarlegri tón upphátt: „Ég hef mestan áhuga á þessu húsi á Ísraelstorgi þar sem hringurinn byrjar og endar. Það er eins og þar sé einhver útgangspunktur. Er hótel þarna eða gistiheimli eða eitthvað, manstu það?“

Iben reyndi að halda sig við að vera fagleg í því sem hún lagði til málanna.

Povl pirraðist við þessa athugasemd hennar. Hvað var hún að meina með þessu „örugglega ekki“? Er hún að gera sig eitthvað breiða eða var þetta einhver dulin vísbending? „Held ekki. Man ekki til þess að minnsta kosti, og þó,“ svaraði hann.

„En hvað segir Kraks?“ spurði Iben harla ánægð með að verða fyrri til að benda á eitthvað svo augljóst. Sýna frumkvæði frammi fyrir þessari karlrembu.

Povl pirraðist örlítið meira við þessa sjálfsögðu tillögu, fletti strax upp í þessum öfluga, danska leitar- og kortavef á netinu. „Ég var nú eiginlega kominn með hann hérna upp á skjáinn.“ Maður verður nú að reyna að bjarga sér, hugsaði hann meðan hann leitaði.

„Jú! Kraks gefur upp tvö hótel þarna á svæðinu, Hotel Jörgensen og Hotel Windsor en hvorugt er nálægt strikinu á kortinu. Verðum við ekki að fara á staðinn og skoða okkur um, sjá hvers við verðum vísari?“

„Það er glóra í því. Ég styð það,“ svaraði Iben, fegin að komast aðeins út. Þau fóru í yfirhafnir og gengu út í bílaport.

Á leiðinni í bílnum fór Iben lauslega í huganum yfir samskipti þeirra síðustu tvo tímana og komst að niðurstöðu: Hér geisar þögult stöðustríð. Hann er leynt og ljóst að reyna að komast oní brókina mína, sem ég sýndi honum í morgun, bara til að fá nefið á honum upp úr tölvunni og hætta að láta sem ég væri ekki til. Og ég ætla einfaldlega að láta hann finna að ég er engin klappstýra sem fæ bara laun fyrir að hebba á stóru strákana af hliðarlínunni og leggjast svo með þeim á kvöldin með sælubros á vör.

Hún ákvað að halda sínu striki og vega aðeins að karlrembunni í honum. „Þú ert nú orðinn svo gamall, Povl – í bransanum. Minnist þú morðs, ofbeldis eða einhvers slíks áður í garðinum? Þetta er nú einu sinni búið að vera hommabæli eftir að skyggja tekur eins lengi og elstu menn muna – nema þú munir kannski betur? Ég er að pæla í tengingu við eitthvað eða einhver eldri mál.“

Povl pirraðist enn við þetta orðalag hennar og hugsaði: Gamall – í bransanum! Djöfullinn sjálfur! ég þarf að fara að láta kíkja á þessar hrukkur við augun.

Hann reyndi að lágmarka skaðann. „Raðmorðingi! – nei varla hér. Svoleiðis gaur sprengir ekki fætur af fólki í tætlur. Enda myndi ég eftir því ef einhver fótasprengjari væri undir „óleyst mál“. Við gætum kannski spurt Hans Christian og GÖMLU mennina á deildinni. Annars – þegar þú segir það; rétt eftir að ég byrjaði man ég eftir manndrápi í garðinum. Eldri kall sem fannst fljótandi að morgunlagi í vatninu. Ruslakallar fundu hann. Það var talað um það sem morð því það fundust áverkar á hálsi.“

„Ok! Kannski er þá eitthvað í þessu,“ Iben var hróðug. „Var sá kall hommi?“

„Já – eitthvað kom fram um að hann hafði líka verið grunaður um barnamisnotkun. Gott ef hann var ekki færeyskur eða íslenskur, hafði flúið þaðan undan svipuðu máli. Umsjónarmaður á kristilegum heimavistarskóla einhvers staðar í úthverfi borgarinnar. Eldri mál á hendur honum höfðu verið þögguð niður af kirkjunni þangað til kallinn fannst dauður. Hann tengdist einhverju morði og barnamisnotkun á Íslandi – já! Rétt. Hann var þaðan. Þá fór allt af stað í síðdegisblöðunum man ég. Tilvitnanir í menn á Íslandi sem höfðu lent í honum sem ungir drengir. Hann kallaði þá hvolpana sína, hvuttana sína eða eitthvað slíkt. Enginn var handtekinn og enginn einu sinni grunaður held ég. Helst var álitið að einhver gamall nemandi hans hafi mælt sér mót við hann þarna í Örstedsgarðinum. Það er nú samt engin sýnileg tenging á milli þessara mála held ég.“

Povl lagði bílnum í bílastæði í hliðagötu við Ísraelstorg. Hann tók stóra, hvíta regnhlíf og opnaði hana úti áður en hann steig út úr bílnum. Í ljós kom orðið Callaway, skrautritað ofan á henni innan um ljósgráa hálfmánalagaða hringi sem gáfu til kynna að regnhlífin, útþanin, væri efsti hluti Callaway golfbolta. Hann bauð Iben með handarhreyfingu að koma undir regnhlífina hjá sér sem hún ákvað að þiggja.

„Golfari?“ spurði Iben um leið og hún hljóp undir regnhlífina hjá honum.

„Já – svona – „helgargolfari“. Hann reyndi fingrafimina hér, fattaði of seint að hann hélt á regnhlífinni svo engu munaði að hann missti hana. Iben hló:

„Á ég ekki bara að taka regnhlífina svo þú hafir „frjálsari“ hendur?“ Iben kom með fljúgandi gæsalappir og glotti.

„Nei, nei allt í lagi! Bara, missti aðeins takið, smá vindur. – Neei, ég hef bara alltof lítinn tíma til að stunda golfið eins og maður „þyrfti“ að gera það.“

Nú gætti hann sín á regnhlífinni en til að halda ímyndinni blikkaði hann tvisvar með augunum…

Jesús minn! Nú gengur þetta einum of langt, farinn að nota augu líka, hugsaði Iben. Hann er farinn að líkjast tilfelli með áunnin „tourette“.

Hún mátti til með að stríða honum meira. „Ertu þá ekki dálítið góður?“ Hún lét sem hún sýndi aðdáun.

Hann féll fyrir því: „Joúú… svona, nokkuð, þó ég segi sjálfur frá.“ Hann reiknaði ekki með að hún vissi neitt um golf. „Ég er kominn með 30 í forgjöf og svona.“

„Nú svona rosalega góður. Ég las einhvers staðar að Tiger væri bara með núll eða eitthvað svo þú getur nú aldeilis verið ánægður.“

Það kom hik á hann. „Jaaa, þetta er nú eiginlega svolítið öfugt í golfinu, skilurðu, þeir bestu eru með minnst. Eða þannig. Maður vinnur sig upp, niður á við, ef þú fattar hvað ég meina.“

„Byrjaðirðu þá í hundrað eða hvað?“

Þetta var að verða vandræðalegt. „Þrjátíu og sex,“ svaraði hann stuttaralega.

„Nuuu, svoooleiðis.“ Hún lét vonbrigði skýrt í ljós. „Afi er sjötíu og tveggja og hann er með 12,“ laug hún. Hann – guð bless‘ann – var dáinn fyrir nokkrum árum úr lungnakrabba eftir að hafa reykt tvo pakka af Prins á dag í fimmtíu ár, þá kominn með ölvömb. Fór ekki spönn frá rassi nema á rafmagnshjólastól og með súrefniskútinn. Það næsta sem hann hafði komist golfvelli var fjarlægð sófans frá gamla túpuskjánum hans.

Djöfullinn… Ég hefði betur haldið kjafti um þessi forgjafamál, hugsaði hann.

Regnhlífin var stór en þau gengu þétt saman út á torgið. Hann sá til þess með því að halda utan um mittið á henni verndandi hendi hins umhyggjusama yfirmanns. Iben lét það gott heita, hélt á stækkuðu ljósriti af götukortinu sem þau höfðu verið að skoða. Þau virtu fyrir sér byggingarnar, litu á kortið og svo aftur á húsin.

„Mér sýnist að um bæði þessi hús geti verið að ræða. Þó virðist mér þetta vinstra megin líklegra.“ Povl tók stefnu þangað. Hún fylgdi eftir svo hún hefði skjól fyrir rigningunni. Nýlegt dyrasímakerfi var þarna og við bjölluhnappana voru eingöngu nöfn sem bentu til þess að um fyrirtæki eða félög væri að ræða. Lífeyrissjóður, stéttarfélag bakara, skipasala, félag áhugamanna um stjörnuskoðun og fleiri í þeim dúr. Hvergi neitt sem benti til gistiheimilis hvað þá hótels. Þau litu hvort á annað og Povl hristi hausinn.

„Við skulum skoða hitt húsið áður en við förum að hringja á bjöllur.“

Skyggni var yfir innganginum þar svo rigningin náði ekki að bleyta þau. Povl felldi því regnhlífina saman og hristi hana. Svipuð niðurstaða var þar, félaga- og fyrirtækjanöfn, hæstaréttarlögmaður, endurskoðun, Félag danskra landkönnuða og neðst var bjalla húsvarðarins. Bjallan efst til vinstri vakti forvitni. Þar var bara skammstöfun: D.M.

Iben tók í hurðina. Hún var læst. Viðskiptavinum var greinilega ekki hleypt inn nema gegnum dyrasímakerfið. Hún lagðist þá á glanspússaða rúðuna með hendur hvoru megin við höfuðið og skyggndist inn í stigaganginn. Hann var rúmgóður og bjartur, hvítmálaður með ljósum, stórum marmaraflísum á gólfi og marmaraþrepum sem slitin voru í miðjunni og lágu upp nokkuð breiðan stiga með gömlu slitnu eikarhandriði. Á veggnum vinstra megin var svört innrömmuð tafla með hvítum, lausum stöfum sem stungið var í raufar á töflunni og stöfuðu nöfn fyrirtækjanna í húsinu. Efst til vinstri stóð „Dansk Múslímforening“ og undir var límdur aflangur gulnaður miði með handskrifuðu persnesku letri:

„Við byrjum hér.“ Iben var ákveðin. Það var auðvelt að geta sér þess til hvað þetta letur þýddi.

„Ha? Byrjum við hér? Af hverju?“ Var hún nú farin að skipa fyrir?

„Líttu á nafnið efst til vinstri.“

Síminn hjá Povl hringdi. „Þetta er Povl. ... já, hæ ... Ok – Ok, takk, það var ekki annað.“

Hann slökkti á símanum og stakk honum aftur í vasann. „Þeir fundu út úr þessu tákni á tæknideildinni, þetta er orð úr persnesku, nánar tiltekið úr farsi segja þeir, algengustu mállýskunni í persnesku, og orðið þýðir íbúð!”

Povl gerði hlé á máli sínu eftir seinni fingrapolkann og leit á Iben. „Hvað átti ég að sjá, segirðu?“

Iben nikkaði með höfðinu í áttina að hurðinni og sagði: „Taflan. Efst til vinstri.“

Povl lagðist á rúðuna og skyggndist inn. Eftir andartak sagði hann án þess að líta af rúðunni: „Ýttu á bjöllu húsvarðarins!“

Enginn kom til dyra í íbúðinni á efstu hæð til vinstri þótt búið væri að hringja þrisvar. Hurðin reyndist læst þegar Povl tók í hana.

„Við þurfum að komast hér inn.“ Povl gerði sig eins ábúðarfullan og hann gat og vonaði að húsvörðurinn opnaði án múðurs. En Jörgen Hansen húsverði var kunnugt um stöðu sína, réttindi og skyldur sem húsvörður og neitaði að opna nema dómaraúrskurður væri sýndur. Povl hringdi í Hans Christian og bað hann að flýta fyrir úrskurðinum eftir megni.

„Ég verð hér eftir meðan þú skreppur eftir úrskurðinum.“ Iben blikkaði Povl svo vart varð eftir tekið. Hann kipptist fyrst til af áhuga en skildi svo hvers eðlis blikk hennar var, kinkaði dræmlega kolli, önugur og fór. Hún var hálft í hvoru fegin.

Þegar þau voru orðin tvö eftir, Jörgen húsvörður og hún, beið hún þegjandi þar til hann, tvístígandi eftir hik, bauð henni að koma og fá sér kaffi. Hann vísaði henni á undan sér niður í kjallara. Þar var hann með tvö herbergi til umráða. Skrifborð með möppuhillum bak við. Tveir hægindastólar og sófaborð voru í fremra herberginu en í hinu var lítil eldhúsinnrétting og borð upp við vegg með fjórum stólum í kring. Inn af voru dyr sem stóðu í hálfa gátt inn á eins konar ræstiherbergi sýndist henni.

Hún fitjaði upp á umræðuefni um veðrið, rigninguna og sumarið sem oft hafði verið betra. Loks hve lengi hann hefði verið húsvörður. Hann hafði bara verið þarna í fimm og hálft ár eða síðan hann hætti sem verkstjóri hjá smíðaverktaka sem sá um viðhald á eignum þar á meðal þessari. Hún heyrði undir hann. Hann sótti svo um umsjónarmannsstarf þegar hann frétti, hjá vini sínum Erling, þáverandi húsverði, að staðan væri að losna. Erling sagðist myndi mæla með honum við húsfélagið. Nú fór að líða að starfslokum hans.

Hún spurði hvort hann þekkti eitthvað til þeirra á efstu hæðinni.

„Nei ósköp lítið en það er ágætis maður sem býr þar og sér um íbúðina, Íslendingur, frekar dulur og fámáll. Eru þeir það ekki allir þarna uppi á eldfjallaskerinu?“ Jörgen og hló að þessari fyndni sinni. „Hann er þó öðruvísi en flestir þaðan því ég held að hann sé múslími, klæðir sig stundum þannig, og þangað koma alltaf einhverjir múslímar reglulega. Það eru þó engin læti eða neitt slíkt þarna uppi en ég er hér neðst og er heldur ekkert hér á kvöldin eða næturnar svo þeir eru svo sem ekkert að angra mig.“

„Hefurðu tekið eftir einhverjum slíkum síðustu daga?“

„Já, tveir ungir menn voru þarna, komu líklega um helgina því ég sá þá fyrst í gærmorgun þegar þeir fóru með töskur sínar niður og Ali keyrði með þá eitthvert. Sjálfsagt út á flugvöll, nú eða þá á Hovedbanegården. Ekkert veit ég um það. Ég spurði hann ekki um það þegar hann kom aftur.“

„Hittirðu hann þegar hann kom til baka?“

„Já, hann var hér niðri. Fór inn í ruslageymslu að sækja eitthvað sem hann hafði hent óvart.“

„Nefndi hann nokkuð hvað það var?“

„Neei, en hann fór með svartan plastpoka, úttroðinn, upp aftur – jú blöð sagði hann.“

„Hvenær var þetta, manstu það?“

„Um hádegisbilið, ég var nýbúinn að borða hádegismatinn, var á leið með poka í ruslageymsluna.“

Það tók Povl rúma klukkustund að fara aftur upp á lögreglustöð og sækja úrskurðinn og koma sér til baka. Með hann í höndunum opnaði Jörgen húsvörður dyrnar fyrir þau.

Íbúðin var snyrtileg og hrein, hvítmáluð og fátt um prjál.

„Öll húsgögn hvít. Frá IKEA. Á veggjum eru nokkur ofurvæmin, litrík plaköt, misjöfn að stærð, í mjóum látúnsrömmum frá IKEA, líklega af einhverjum trúarfígúrum, varla þó spámanninum sjálfum í ljósi þess sem á undan var gengið í landi þeirra. Þeir líkjast helst ofurfögrum ofurhetjum í ofurrómantískri Hollywoodmynd eftirstríðsáranna, brosandi svona góðmannlega hvítum ofurjöfnum tanngörðum, horfandi mildilega beint í augu manns. Allt í kringum aðalhetjuna er svo urmull af skrautbúnum riddurum í rauðu, bleiku og lillabláu á hvítum og svörtum Arabíugæðingum svífandi í loftinu með flaksandi fax. Inn á milli á veggjunum eru minni myndir af skrautrituðum blaðsíðum úr Kóraninum líklega á listilega ritaðri arabísku.“ Það var Iben sem skilgreindi það sem fyrir augu bar inn á diktafóninn sinn.

„Eitt herbergið læst með smekklás. Povl þurfti þjófalyklasett til að komast þangað inn. Þetta er stærsta herbergið og eina vistarveran sem ber vott um að búið sé í íbúðinni. Er auk þess án íslamskra áhrifa. Ber þó heldur ekki sterkan persónulegan blæ. Það fyrsta sem vekur athygli er fallegt málverk af miðaldra konu. Á veggnum yfir hjónarúminu.“ Hún tók sér hlé og skoðaði myndina betur.

„Greinilega málað af nútíma málara kannski um miðja síðustu öld. Hann hefur náð að koma til skila hreinu, sterku svipmóti konunnar í nokkuð stórum, einslitum flötum í mismundandi litablæbrigðum. Nokkra depurð má greina í svip konunnar en augun skörp og stingandi og skapgerðin festuleg. Frábær mynd af sorgmæddri konu.“ Iben hélt áfram greiningu sinni.

„Undir myndinni, rétt yfir höfðagafli rúmsins er löng, frekar grunn, hvít hilla sem nær yfir þveran vegginn. Hlaðin litlum skúlptúrum úr hvítu gipsi…, tálgaðir í tré eða gerðir úr stáli…, bæði plötum sem soðnar eru saman og einnig beygðir teinar úr ryðfríu stáli. Skúlptúrarnir eru af nöktu fólki, dýrum og óhlutbundnir. Á veggnum gegnt hjónarúminu er allgott bókasafn í ódýrum, hvítum IKEA kerfishillum…, með íslenskum og dönskum bókum. Mest áberandi þar eru tvö söfn: Íslendinga sögurnar… og safn verka Halldórs Laxness á íslensku.“ Hún slökkti á diktafóninum og litaðist um.

„Hann hefur kunnað að lesa maðurinn. Ég sé að auk alls þess íslenska þá hefur hann verið meðlimur í „Gyldendals Bogklub“ lengi. Hér er tíu til fimmtán ára samsafn þaðan. Pabbi er meðlimur,“ bætti Iben við til útskýringar. Kveikti svo aftur á tækinu.

„Í hillunum er vönduð B&O hljómflutningssamstæða og ágætt safn geisladiska…, blandað en aðskilið að mestu í íslenskt, danskt… og alþjóðlegt. Meirihlutinn klassísk tónlist en þó má finna Bjork… og Sigur-ros, Hákur Morthens, Kim Larsen, Lone Kellermann, Sanne Salomonsen og fleiri. Enn fleiri skúlptúrar eru í hillunum og víðar um herbergið. Neðst í horninu er lítil borðplata. Á henni tengileiðslur fyrir fartölvu. Skrifstofustóll framan við. Aðeins ein ljósmynd er í herberginu. Á náttborðinu nær glugganum.“ Hún tók myndina upp.

„Þetta er litmynd af brosandi, ungri konu með ljósgulan stráhatt og hjalandi stúlkubarn á hné sér. Stúlkan, sem lítur til hliðar eins og hún sé að tala við einhvern þar, heldur að sér gráum bangsa með vinstri hönd en rétti fram hægri hönd í átt að þeim sem hún virðist vera með hugann við, utan myndarinnar. Vísifingurinn beint upp í loftið. Við hlið þeirra stendur fellikerra. Myndin, sem hefur verið stækkuð, er líklega tekin upp úr 1980 af tískunni að dæma…, í dönsku umhverfi því þau sitja á grænum Kaupmannahafnarbekk og rauður múrsteinn myndar bakgrunninn.“

Iben svipaðist um eftir svörtum ruslapoka.

Bók lá opin á hvolfi á náttborðinu fjær. Povl fanst rétt að minna á sig.

„Kvedasaffn. Snogi Jagtagson.“ Hann spreyti sig á íslenskunni og virtist upp með sér af árangrinum. Framburð hans á nafni Snorra Hjartarsonar hefðu fæstir Íslendingar skilið.

Povl fletti bókinni. Kinkaði af og til kolli en lagði hana frá sér þegar hann uppskar ekkert hrós fyrir íslenskuna. Beindi spurningu sinni að húsverðinum: „Eru þetta allar vistarverur íbúðarinnar? Engin geymsla niðri eða neitt svoleiðis?“

„Nei, ekki niðri en þeir eiga loftið hér hinum megin, þar er geymsla sem fylgir íbúðinni.“

Povl gekk að ljósmyndinni og stakk henni inn á sig svo lítið bar á.

Jörgen húsvörður hafði ekki lykla að geymslunni sem var læst með smekklás eins og hjónaherbergið en Povl komst inn með sínum búnaði. Inni fyrir var opið rými sem svipaði til íbúðarinnar en heldur styttra, hvergi skilveggir. Þarna ægði saman ýmsum tækjum og vélum, sambland af lítilli líkamsræktarstöð og járnsmíðaverkstæði. Æfingabekkur, hlaupaband, stigvél, lyftingalóð og gálgar til bekkpressu og slíkra æfinga. Innar voru vinnuborð og tæki til járnsmíða. Lítil rafsuðutæki, logsuðutæki og áhöld og smátæki til slíkrar vinnu. Nokkuð var af hálfunnum módelum og skúlptúrum á borðum og járnhillum.

Öllu var snyrtilega uppraðað; æfingatækjum á ská meðfram hallandi risþakinu á báða vegu og járnsmíðaverkstæðið í endanum þar sem endaglugginn var og meiri birta.

Iben færði til pappakassastæðu úti undir súðinni og leit á bak við hana. „Má ég sjá myndina sem þú stakkst inn á þig áðan.“ Povl brá. Varð eins og skólastrákur uppvís af búðarhnupli. Rétti henni svo myndina og spurði um leið snúðugt: „Hvað?“ Fannst eins og að nú væri hún farin að stjórna rannsókninni.

Hún leit á myndina. „Hér á bak við kassana eru kerran og hatturinn, hvort tveggja blóðugt sýnist mér. Vantar bara bangsímon og stúlkubarnið - og mömmuna.“ Hún leit á Povl sem kominn var til hennar.

„Hvað segir þetta okkur eiginlega?“ spurði hann eins og það væri hennar að skýra.

„Ástvinir Alis? Það er mitt mat,“ svaraði hún.

„Einmitt það sem ég var að hugsa,“ svaraði hann.

Innar og undir vinnuborði, sá Iben nú svarta ruslapokann, úttroðinn. Tók hann umsvifalaust og sturtaði úr honum á autt borðið. Hún tók tvo bláa latexhanska í pakka á hillu yfir verkstæðisborðinu, setti þá upp og lyfti hvítri öskju með stálsvörtu, gljáandi dufti upp að nefi sér og þefaði. Síðan bar hún öskjuna upp að nefi Povls sem tók um hönd hennar og lyktaði varlega.

„Byssupúður.“ Hann var ekki í vafa. En hvernig í andskotanum fór hún að því að vita hvað var í pokanum?

„Pakkinn sjálfur er utan af ¾ tommu, galvanhúðuðum snitttöppum, tvö stykki í pakka. „Ég þori að veðja að málmtætlurnar af innihaldi þessa pakka eru nú niðri á stöð hjá tækniliðinu,“ sagði Iben.

En nú var Povl kominn á sitt svið; skotfæri og sprengjubúnað og gleymdi sér. Iben lagði pakkann varlega frá sér eftir að hafa skoðað hann enn einu sinni í krók og kring. Povl fletti blaðabunka sem hann hafði tekið upp af borðinu. Blöðin voru krumpuð en búið var að slétta úr þeim og þeim raðað saman. Efst var hálft A4 blað sem hafði verið rifið í tvennt. Á því var arabískt letur, síðan íslenskt stúlkunafn, heimilisfang og persónulegar upplýsingar og loks aftur arabískt letur. Neðan við var handskrifað eitthvað á íslensku. Á einu blaðinu fann hann skilmála sem fylgja útprentuðum flugmiðum, en enginn hefur með sér og misheppnaða útprentun á flugmiða fyrir tvo til Íslands, brottför 12:55 í gær. Nöfnin voru: Assad Inara og Masood Inara.

„Tveir Arabadjöflar á leiðinni til Íslands. Er Íslendingurinn með Arabanafnið með þeim eða varð hann hér eftir? Við höfum enn engar vísbendingar um verustað hans. Hann þurfum við að finna og yfirheyra helst ekki seinna en strax.“

Á meðan Povl sagði þetta tók hann upp símann sinn og ýtti á skammvalsnúmer. „Hæ, þetta er Povl Sörensen á rannsóknardeildinni. Gefðu mér vinsamlegast samband við rannsóknarlögregluna á Íslandi – strax!“

Hann snéri sér að Iben. „Við þurfum að vara Íslendingana við. Fá þá til að ná í þessa menn og stoppa þá. Þeir eru nú sterklega grunaðir um morð. Hver veit nema að annað morð sé í uppsiglingu þar. Ef það er ekki þegar orðið staðreynd.“

Henni til mestu furðu og óblandinnar ánægju sleppti hann öllum tilburðum til fingraæfinga í þetta sinn enda hélt hann símanum að hægra eyranu og í þeirri vinstri hélt hann á myndinni af mæðgunum sem hann horfði á hugsi.

Á meðan Povl beið eftir sambandi til Íslands beindi Iben orðum sínum til húsvarðarins: „Er bíllinn hans niðri á stæðinu sínu?“ Snéri sér strax að Povl þegar Jörgen yppti öxlum. „Ég fer niður með ,Jörgen, og tékka á bílnum.“

Iben var þar með horfin ásamt Jörgen húsverði en Povl gekk óþolinmóður um gólf meðan hann beið eftir sambandi við íslenska starfsbræður sína, hélt myndinni framan við sig.

„Hello, what did you say your name was? Armand! Ok. Hello Armand, this is Povl Sörensen in Copenhagen speaking. I have some inform…

„Hvernig bíll var þetta?“ spurði Iben Jörgen á leiðinni niður stigana.

„Hvítur, Fiat Punto. Númerið sjáum við á skilti við bílastæðið.“

53. Kafli – 2009, mánudagur 7. september. New York.

Vigdís Finnbogadóttir fyrrverandi forseti Íslands, nú meðal annars starfandi velgjörðarsendiherra hjá Sameinuðu þjóðunum, stóð úti við gluggann á skrifstofu sinni á 19. hæð í byggingu Sameinuðu þjóðanna og horfði áhyggjufull yfir Austurá. Símtalið sem hún var að ljúka olli henni miklu hugarangri.

Hún varð að hringja umsvifalaust heim og ná tali af Steinu. Hún var dóttir afar kærrar vinkonu sem nú var látin. Huld móðir hennar og hún höfðu stutt hana með ráðum og dáð í kosningabaráttunni á sínum tíma. Þá hafði hún fylgst með Steinu frá barnæsku og þeirra persónulegu kringumstæður voru um margt líkar nú þótt eina kynslóð bæri þar í milli. Báðar voru þær einstæðar mæður sem ólu upp dætur sínar samtímis því að sinna krefjandi starfi.

Hún tók fullt mark á þeim upplýsingum sem hún hafði fengið rétt áðan. Steve Arness þekkti hún ekki nema af góðu einu. Hann hafði verið ungur og áhugasamur þegar þau kynntust. Hún var þá á ferð um Íslendingabyggðir vestanhafs í opinberri heimsókn sem forseti. Byrjaði ferðina í Bandaríkjunum. Skrifstofa föður hans, Stephans, hafði verið ráðin til að halda uppi öryggisgæslu í ferðinni og var þetta eitt af fyrstu verkefnunum sem syninum var falin ábyrgð á og hann sannarlega reynst traustsins verður.

Hún mundi svo sem að hún hafði ekki talið að þess konar gæslu væri þörf en þetta var fast sótt af gestgjafanum, Bandaríkjastjórn. Hún vildi nú síður koma af stað milliríkjadeilu áður en vinaheimsókn þangað hæfist. Mitt í viðræðum um fyrirkomulagið á heimsókninni var hún spurð hvort hún hefði einhverjar óskir um öryggisfyrirtæki. Hún hafði svarað því til að ef einhverjir Íslendingar eða afkomendur Vestur-Íslendinga starfræktu þess háttar fyrirtæki þá vildi hún fá þá til starfans. Þannig æxlaðist það að fyrirtæki föður hans, „Eyes for You“, var ráðið og hún kynnst Steve Arness og Stephan föður hans og móðurinni Láru. Þegar þau kvöddust eftir að hafa unnið náið saman í um tíu daga skeið bauð hún þeim að koma og heilsa upp á sig þegar leið þeirra lægi næst til Íslands. Hann hafði ári síðar heimsótt hana á Bessastaði og þau héldu óformlegu vináttusambandi síðan. Nú færði Steven henni skelfilegar fréttir sem hann hafði komist að í tengslum við vinnu sína og sambönd.

Hún varð að gera hvað hún gat til að koma í veg fyrir að þetta gerðist. Hún hringdi fram til Lilju, ritarans síns og bað hana um að ná fyrir sig í Steinunni sviðsstjóra í utanríkisráðuneytinu. Stuttu síðar sendi Lilja þau skilaboð inn á tölvuskjá Vigdísar að Steinunn væri ekki við en lét farsímanúmerið hennar fylgja. Vigdís gaf frá sér áhyggjustunu og lokaði augunum andartak. Hringdi síðan í farsímanúmerið.

„Sæl og blessuð, Steina mín, Vigdís hérna – hvernig hefur þú það? …gott að heyra, hvað? – á ég að bíða andartak, Steina mín? Minnsta mál, elskan mín, ég hinkra …“

Hún heyrði nú ávæning af samtali þar sem Steinunn talaði ensku og spurði um líðan einhvers. Eftir biðina hélt samtalið áfram: „Hvað segir þú, Steina mín? Rakstu á araba? Í Leifsstöð? Já, svoleiðis, allt í lagi, vonandi hressist hann, aumingja maðurinn, en mikil ósköp er nú orðið langt síðan ég hef séð þig, svona til að spjalla. Annað en þegar mamma þín, blessunin, var á lífi þá vorum við miklu nánari. Mikið sakna ég hennar nú stundum og hans pabba þíns. Nú eru það bara þessi árans kokteilboð og móttökur sem leiða okkur saman en með höppum og glöppum þó.“

Hún varð alvarlegri: „Já, svo þú ert stödd í Leifsstöð núna, Steina mín – á leið hvert?“

„Nú – hingað vestur um haf. Gott, því ég verð að hitta þig um leið og þú kemur. Já, það hastar. Þetta er öðrum þræði persónulegt. Ég get ekki sagt meira á þessu stigi í símann, Steina mín, en hvað segirðu?“ Vigdís tók blýant úr bakka á borðinu og opnaði dagbók sína. „Við skulum sjá. Þú átt síðdegisflug núna til New York og verður á hótelinu í kvöld. Síðan fundur klukkan níu í fyrramálið og hvað, verður fram að hádegi? Og svo aftur fundir á miðvikudag og fimmtudag?“

Vigdís skrifaði þetta í niður hjá sér og spurði síðan:

„Ef ég nú kem og hitti þig á hótelinu þínu í kvöld, verður það í lagi? Hvaða hótel er það annars?“

„Nú, hér á Manhattan – þú ert bara hér rétt hjá, fyrirtak. Gæti ekki verið betra. Þá sjáumst við klukkan hvað..., klukkan níu – þá ertu örugglega komin.“

Vigdís ákvað nú að reyna að hlera hvar Hrafna dóttir hennar væri án þess að vekja grunsemdir og breytti um tón:

„Jæja – en hvað er annars að frétta af henni Hröfnu minni? Aldeilis að það gengur vel hjá henni. Hvar er hún stödd í heiminum þessa stundina?“

„Já, bara heima á Fróni – einmitt, ætlar í bústaðinn í nokkra daga, gott að heyra. Henni veitir örugglega ekki af smá hvíld. Þið eruð í daglegu sambandi, mæðgurnar, náttúrlega.“

„Já, já, svona eftir aðstæðum bara – já – er það, er hún trassi að passa upp á símann sinn blessunin?“ Hún gerði sér upp hlátur. „Segjum tvær.“

„Jæja, elskan, ég ætla ekki að tefja þig meira – við sjáumst þá í kvöld Steina mín.“

„Blessuð, vina.“

Vigdísi var létt. „Lilja mín. Ég ætla að biðja þig að afboða fundinn í fyrramálið og allt annað sem er á dagskrá minni það sem eftir er morgundagsins. Biddu innilega forláts fyrir mig og segðu þetta fyrirvaralausar og óviðráðanlegar, persónulegar ástæður.“

Því meira sem hún hugsaði málið þeim mun ákveðnari varð hún: Þetta mál verður að taka á efsta stig. Það þýðir ekkert að tala við einhverja undirsáta. Við Íslendingar erum ekki vanir öðru en að tala við kóngana milliliðalaust. En hvernig ég kemst á einum degi inn í „Oval Office“ í Hvíta húsinu? Það má guð almáttugur vita. Ja, nú eru góð ráð dýr, Vigga litla. Það er víst ekki heiglum hent að banka upp á hjá mest vaktaða þjóðhöfðingja heims.

Hún fletti upp í minnisbók sinni, tók símann og hringdi. Trillaði með blýanti á músamottuna og muldraði upphátt meðan hún beið: „Einhver ráð höfum við þó, Vigga mín.“

*

Steinunn velti fyrir sér í fluginu yfir Atlantshaf hvað Vigdís vildi henni án þess að detta neitt sérstakt í hug. Hætti svo að brjóta heilann um það og ákvað að reyna að fá sér blund, vinna fyrirfram upp tapaðan svefntíma.

Forvarnir, hugsaði hún og setti heyrnartæki á sig og valdi rás með róandi tónlist á. Setti svefngrímuna upp og ók sér í sætinu þar til hún fann skástu stellinguna til að sofna í.

Vaknaði fyrst þegar tilkynnt var um að lent yrði innan nokkurra mínútna á Kennedyflugvelli í New York.

Ekki batnaði vesenið með árunum við að komast í gegnum toll og eftirlit inn í Bandaríkin. Hún hafði það fyrir vana að bera nafnskiltið með embættistitlinum og skjaldarmerkinu á sér í von um að það flýtti fyrir. Það gerði það nú líka stundum. Hún varð fyrst í gegnum eftirlitið að þessu sinni og beið hinna. Erindrekinn sem flaug með henni var tekinn í skoðun svo nú yrði einhver bið eftir honum. Hann var að fara með henni í fyrsta sinn, drengurinn sá arna.

Steinunn gekk um stöðina og svipaðist um. Hún leit á klukkuna með áhyggjur af fundinum með Vigdísi en ef þetta drægist ekki mikið þá næði hún að vera komin um áttaleytið á hótelið og næði jafnvel sturtu og samloku áður en Vigdís kæmi. Hún gætti þess vel að halda litlu hjólatöskunni þétt hjá sér.

Hún stansaði við blaðastand og leit yfir blöðin, tók NY Times og skoðaði forsíðuna: Ný úttekt sem sýndi að efnahagslægðin yrði ekki eins djúp og óttast hafði verið. Á öðrum stað var sagt frá og vísað í heilsíðu umfjöllun um samkomulagið umdeilda sem Corbeau forseti ætlaði að skrifa undir við Ísraelana um helgina. Hún opnaði blaðið og varð að stíga við það eitt skref aftur á bak frá standinum, vegna stærðarinnar, rak sig þá á töskuna og hrasaði. Hefði dottið aftur fyrir sig ef maður á leið hjá hefði ekki gripið hana. Hann reisti hana við eins og hún væri fis.

„Úps, þakka þér fyrir að bjarga mér,“ sagði hún þegar hún stóð á fótunum að nýju og leit við.

„Mín var ánægjan.“ Miðaldra maður, vöðvafjall, með sólgleraugu, ljóshærður, nánast litaður hvíthærður. Sólbrúnn, með skarpa andlitsdrætti og veðrað, útitekið andlit. Brosti yfirlætislega, fannst henni. Hann var hár vexti, klæddur gallabuxum, svörtum mittisstakk, ermar brettar upp á handleggi og hvítum bol innanundir með rauðu, bláu og hvítu merki svifdrekafélags í Golden í Colorado. Svört derhúfa með bláu og grænu merki með fjallstindi, merki fjallgönguklúbbsins í Morrison, einnig í Klettafjöllum. Tattóering á örmum og fleiri slíkar gægðust undan bolnum upp á hálsinn. Gullhringur í vinstri augabrún og hægra eyra.

Hann sá fánann á nafnskilti hennar. „Ó, Ísland! Ég sé að þú ert frá Íslandi. Skrítið, þangað er ég einmitt að fara.“

„Virkilega, lítill heimur. Hvaða erindi átt þú á Íslandi, má maður spyrja?“

Hann varð hikandi en svaraði svo: „Eee, ég er að fara að veiða.“

„Og hvaða villibráð sækja Klettafjallamenn, til Íslands á þessum tíma árs?“

Enn kom hik. Svo benti hann á bolinn og leit niður: „Ó, já, þetta. Eee, hreindýr.“

Henni fannst hann ósannfærandi, eins og hann væri ekki viss. „Já, einmitt hreindýraveiðitíminn stendur víst yfir. Ætlarðu að drepa marga Rúdólfa, heldurðu, með rauð nef?“ spurði Steinunn þá.

„Hehe, fyndin! Nei, ég yrði bara hæst ánægður með eitt kvendýr að þessu sinni.“

Hún merkti á honum að hann var að verða órólegur. Fannst hann líka heldur ískyggilegur. Til alls líklegur. Líklega var það erindi hans sem gerði það.

„Jæja, en kærar þakkir skaltu hafa fyrir hjálpina. Þú verður að fyrirgefa mér þótt ég segi ekki „góða veiði“. Ég stend nefnilega með íslensku hreindýrunum – sérstaklega kvendýrunum. Væri tarfur annars ekki verðugri bráð?“ Bætti Steinunn við og hló kaldhæðnislega.

Maðurinn brosti til Steinunnar og svaraði sjálfsöruggur. „Skiptir heldur engu máli, ég næ alltaf þeirri bráð sem ég fer eftir. Sérstaklega kvendýrunum.“

Maðurinn snérist á hæli og hló sjálfsöruggur er hann gekk á brott frá Steinunni án þess að líta við. Hrósaði happi að sleppa frá henni án frekari yfirheyrslu.

Eitthvað í fasi hans sem kallaði fram óhugnað og fékk kaldan hroll til að hríslast niður bak Steinunnar. Hláturinn jók enn á hrollinn.

Henni fannst líka að hún kannaðist við hann en hristi loks höfuðið. „Það er bara týpan. Eins og dæmigerður leigumorðingi í „thriller“.“

54. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Reykjavík.

Klukkan er 07:15. þriðjudagur 8. september. Ég er að skoða lík af ungum karlmanni – á þrítugsaldri af óræðum eee… líklega arabískum uppruna, erfitt samt að staðsetja hann eitthvað ákveðið landfræðilega hér og nú. Líkið fannst rekið upp á grjótgarðinn við Sólfarið hans Jóns Gunnars og tilkynnt var um það klukkan eee… 06:45 af morgunskokkara sem ég yfirheyri síðar. Hinn látni er – var – um einn og sjötíu á hæð, grannur, fingur og hendur líkjast ekki höndum manns sem vinnur verkamannavinnu að minnsta kosti, líklega skrifstofumaður, gæti þess vegna verið námsmaður. Hægri höndin stirðnuð upp að líkamanum. Fötin eru vestræn – já íslensk meira að segja, svartur æfingajakki með hettu… frá 66°N og buxur við. Vantar annan skóinn – hinn er, eee… hlaupaskór af tegundinni Nike. … oog rúsínan er sú að búið er að kroppa úr honum bæði augun og narta í kinnar og varir. Krummi krunkar úti… hvað kemur svo? ég fann höfuð af hrúti, var það ekki, heh? Hausinn rétt hangir á honum. Þetta líkist meira hrútaslátrun. Svona múslímskri, neei, segi svona. Hann hefur sem sagt verið skorinn á háls…, og það ekkert hikandi. Skorinn þvert fyrir frá eyra til eyra með einu hnífsbragði. Höfuðið er reigt aftur á bak og hálsinn gapir að framan, eee… minnir helst á hlæjandi trúð…

Hann naut stundarinnar til fulls og sönglaði ósjálfrátt fyrir munni sér: „Augun mín og augun þín...“ Kaldhæðni Ármanns og skortur á nærgætni á viðkvæmum stundum var höfð á orði í lögreglunni og þótti sumum hún ganga úr hófi fram á stundum. Kaldhæðnin var áunnin að mestu, stafaði af öllum þeim óteljandi bíómyndum og lögguþáttum sem hann hafði séð í sjónvarpinu um ævina. Kallar eins og Lenny „heitinn“ Briscoe úr „Law and Order“ voru hans menn, alltaf með svalt spaug á lofti hversu ömurlegar sem aðstæðurnar voru. Morse og Taggart – gamli og Gil Grissom í CSI, hann dýrkaði þá alla. Hann hafði alla tíð frá barnsaldri stefnt á þetta starf. Svona starf að minnsta kosti, starf eins og hann var nú í. Vissi svo sem ekki hvað það hét þá annað en leynilögga. En óhaminn áhugi hans á leynilöggumyndum, glæpaþáttum og krimmum, sem hann las upp til agna, oft fyrst á ensku síðan á íslensku þegar búið var að þýða þá, mótuðu þetta markmið hans.

Allt frá því að hann las Karl Blómkvist eftir Astrid Lindgren og Kimbækurnar og Ævintýra- og Fimm- bækurnar eftir Enid Blyton, sem barn, til Arnaldar og Yrsu og þríleik Stieg Larsons. Hann vildi fá að vera fyrstur á vettvang eins og nú. Fá málin í sínar hendur í upphafi, leysa flóknar flækjur með stæl, handtaka svo skúrkinn eftir að hafa leyst þær og geta svo ekki þverfótað fyrir fallegum stúlkum á eftir. Hann var nú varðstjóri í rannsóknarlögreglunni og fékk allt þetta – flest. Hann gat allavega fengið það sem hann vildi, þegar hann vildi, hjá Jóu aðstoðarkonu sinni og þess á milli leitaði hann á skemmtistöðum borgarinnar oftast með bærilegum árangri enda bráðmyndarleg, ung karlremba.

„Konur sækja í aga vegna þess að þær vilja aga. Smá hörku. Gegna manni. Vera undirgefnar. Þær skilja bara það. Þessi kvenréttindaumræða er algjört kjaftæði. Konur á bara að hamra og sprengja! Vilja það.“

Þetta voru í hnotskurn leikreglurnar í samskiptum hans við veikara kynið. Hann elskaði það; Veikara kynið! Var auk þess viss um að kona hefði búið þá skilgreiningu til.

Jóa var nú ásamt Haraldi aðstoðarmanni hans að girða svæðið af.

…„Hann hefur misst mest allt blóðið, er náhvítur. Líklega hefur það allt farið í sjóinn. Útlit hans minnir helst á trúð, Heath heitinn Ledger í Dark Knigt. OK – nóg um það.“… - „Sorry!“

…Gullkeðja er föst í sárinu og lítill, óreglulegur gulleyrnalokkur með, eee… eitthvað stílfært form – óræðar útlínur sem ég á nú að kannast við, andlit? Nei – eee… já, er í gati í vinstri eyrnasnepli. Ekkert er í vösunum svo það eitt gæti bent til ránmorðs…

Innst inni fannst honum það ansi klént ef þetta reyndist svo eitthvað einfalt fyllirís-, slagsmála- eða þjófnaðarmál sem leystist af sjálfu sér. Morðmál voru allt, alltof sjaldgæf hér á landi að hans mati. Hvernig svo sem hann hafði hugsað sér að bætt yrði úr því samfélagsmeini. Þau fáu morðmál sem komu loks urðu því helst að vera eitthvað snúin og safarík. Eitthvað smá krefjandi fannst honum. Annað var bara ósanngjarnt. Hvenær átti maður annars að öðlast reynslu?

…en ég hef nú samt á tilfinningunni að svo sé ekki. Skurðurinn er gerður af „fagmanni“, manni sem ætlaði fyrst og fremst að drepa og veit hvernig á að drepa. Litháenska mafían, Pólska? Kannski. Eða Hells Angels? Varla þó handrukkun, nú eða bara al-Qaeda…“ hann stífnaði af spenningi, „JÁ – SÆLL!…“

Hann hrópaði upp yfir sig og eftir að hafa hamið geðshræringuna, kveikti hann aftur á tækinu og hélt áfram:

Ég fékk símtal frá danskri rannsóknarlöggu í gær sem hafði áhyggjur af því að hingað væru á leiðinni tveir, kannski þrír hættulegir menn frá al-Qaeda. Þessi hér gæti verið af sama kynstofni og þeir, lítur arabískur út en ekkert annað tengir þetta tvennt saman sýnist mér – ennþá.…

„Now we are talking!“ Þetta var byrjað að vera dálítið krassandi. Það fylgdi meira að segja nafn og heimilisfang stúlku þessu erindi og gömul mynd.

… Uppruni mannsins er sem sagt austrænn. Hann virðist vera múslími ef dæma mátti af hálsmeninu… sem ég hef nú losað úr sárinu. Hálfmáni og stjarna! Engin líkamseinkenni eða tattóveringar sjáanlegar á þeim líkamshlutum sem ekki eru klæddir: höndum og höfði. Hvort eitthvað sé hulið fötum sjáum við ekki fyrr en heima á Rannsókn. Ekki er vitað á þessari stundu hvar morðið var framið: hér kannski - en líklega þó í báti - eee, og dauðastund er óviss, líklega styttra síðan en sólarhringur – bara mín tilgáta Beta mín – hehe.

Ármann hafði sætti færi að senda Elísabetu réttarrannsóknarlækni inni á krufningu kveðju þegar hann gat. Hún leysti Holgeir af, sem var kominn á aldur. Var annars til betra nafn á réttarkrufningalækni? Holgeir! Heheh. Sagt var stundum að nafnið veldi starfið. Nokkuð var víst til í því, hugsaði hann. Honum hafði enn ekki tekist að komast yfir Betu. Skildi ekki hvernig hún gat tekið manninn sinn fram yfir hann. Þéttholda fiskifræðing! sem auk þess tók í nefið. Á árshátíðinni í fyrra hafði Beta reyndar sent honum ansi hrein og skýr skilaboð þegar hann reyndi við hana. Hann kaus þó að leiða þau hjá sér. Fékk stingandi verk á vissan stað við tilhugsunina. Þá greip hún þéttingsfast um hreðjar hans úti á miðju dansgólfinu og sagði brosandi eins og ekkert hefði í skorist að ef hann hætti ekki að káfa á rassinum á sér myndi hún kreista. Og það fast. Hún hefði oft gert verri hluti en það við þessa líkamsparta karlmanna – til dæmis með skurðhníf. Hugsuninni fylgdi ætíð krampakenndur samdráttarverkur.

Hann kallaði á Harald og bað hann að sjá til þess að líkið yrði sett í poka þegar þeir hefðu lokið myndatöku og gert sínar athuganir. Koma því svo í krufningu til Elísabetar á Rannsókn. Meira gat hann ekki gert þarna að sinni. Hann var ekki fyllilega sáttur. Fannst að eitthvað vantaði í myndina. Leit út á flóann. Staðnæmdist við Laugarnesið. Ljómaði. Kveikti aftur á tækinu:

Bíðum nú við – sá ég ekki tilkynningu inni á deild frá ellilífeyrisþega að viðra hundinn sinn, snemma í morgun, um mikið blóð á göngustíg úti í Laugarnesi? Hundurinn hafði rambað á það og var ófáanlegur í burt. Var nokkur kominn í það mál? Nei varla. Ég fer á staðinn beina leið héðan og skoða vettvang og tek blóðsýni. Lík gæti alveg hafa rekið þaðan með straumi og undan vindi hingað að Sólfarinu á sex til átta tímum.

Hann horfði aftur yfir í Laugarnestangann. „Jóa mín, þú verður eftir hjá Haraldi og þið klárið rannsókn á vettvangi.“

Hann stökk út í bíl.

„Nú erum við að tala saman,“ sagði hann stundarhátt við stýrið.

Hann nuddaði saman höndunum af æsingi í bílnum á leiðinni austur Sæbraut. Eina sem pirraði hann nú var þetta form sem var á eyrnalokknum sem honum fannst hann eiga að kannast við en kom ekki fyrir sig. Á ljósunum við upphaf Kringlumýrarbrautar trillaði hann á stýrið með fingrunum meðan hann beið eftir grænu. Andskotinn! Ég hefði átt að setja blikkljósið á þakið áðan. Það hefði virkað svo töff svona tilsýndar. Honum fannst það lykilatriði að líta flott út.

Hann pældi andartak í því hvort hann ætti ekki að setja það upp á núna en hætti við fyrir þessa nokkur hundruð metra. Hann leit til vinstri. Við hlið hans var gamall svartur fólksbíll og eitthvað ekki eins og það átti að vera. Hann leit aftur við og sá það nú. Þetta var breskur bíll og stýrið því öfugu megin. Bílstjórinn lítil, eldri kona, gráhærð með hnút í hnakka undir hatti sem líktist lambagrasþúfu í blóma. Hún sat því aðeins um hálfan annan metra frá honum, hallaði sér fram undir stýrið og horfði í gegnum það með báðar hendur á því.

Hún er sko bresk þessi. Ekki spurning. Það lýsir langar leiðir. Lítill límmiði með útlínum Bretlands var efst til vinstri á rúðunni og undirstrikaði greiningu hans.

Allt í einu laust upp fyrir honum stílfærða formið á eyrnalokknum og hann hrópaði: „Bretland! Auðvitað þetta var Bretland. Það var bara á haus og útlínur grófar.“

Ármann gaf í á græna ljósinu og veifaði brosandi til konunnar sem hökti af stað í rykkjum þar til hún drap á bílnum.

Ármann lagði bílnum örlítið út í kanti á veginum út í nesið. Malbikaðir göngustígar lágu meðfram ströndinni en þetta átti að vera framan við húsin þrjú svo hann fór malarstíginn mjóa. Hann þurfti ekki að ganga lengi. Flugnager vísaði honum á staðinn. Þaðan lá eitthvað sem líktist slóð. Blóðblettir víða í bældu grasinu. Þetta var beint niður af óreiðu sem leit út eins og brotajárnshaugur eftir loftárás en var í raun útilistasafn, einkaframtak eiganda hússins. Húsið sjálft stóð í kafi í miðjum haugnum og líktist bútasaum – í þrívídd. Gæti vel sómt sér sem aðalstöðvar Hringrásar. Listaverkin voru að mestu úr endurunnu efni sem aðrir myndu skilgreina sem brotajárn. „Einn risavaxinn laupur,“ tautaði hann og eins og til að undirstrika ályktunina sat hrafn uppi á ryðguðum bobbingi sem var höfuð á einum skúlptúrnum. Krummi velti vöngum.

„Nokkuð smakkað augu nýlega?“ spurði Manni og glotti út í annað.

Nákvæmlega þar sem blóðskellurnar voru sást ekkert til hússins og blóðslóð mátti rekja yfir óræktargrasið til hliðar við stíginn og ofan í grýtta fjöruna. Þar hvarf blóðið. Engin ummerki voru um átök en í villtu kafagrasinu mátti sjá bæld för og virtist sem einhver hefði verið dreginn síðustu skrefin niður á klappirnar. Handan víkurinnar gat hann séð Sólfarið, þar sem líkið fannst, stílhreint úr glampandi ryðfríu stáli. Kallaðist á við þessa litríku, stílvilltu list úr rekaviði, ryðguðu brotajárni, slitnum dekkjum og öðru haugmeti. Hann giskaði á að bein lína þarna á milli, þvert yfir víkina gæti verið rúmur kílómetri, að minnsta kosti. Straumar, vindur og sjávarföll gætu hæglega tekið lík þessa leið á nokkrum klukkustundum.

Ekki spurning, fullvissaði Ármann sig um. En stóra spurningin er þessi: Hvað er ungur Arabi, skorinn á háls í Laugarnesi í Reykjavík, með eyrnalokk sem hefur útlínur Englands, að gera augnkroppaður, rekinn upp á grjótgarðinn undir Sólfarinu? Átti hann kannski pantað far? Hehehe.

*

Í lifenda lífi hafði Addi, Abdul Hafeez, oft skokkað framhjá Sólfarinu þegar hann fór út að hlaupa. Oftast einn en í fyrsta skiptið var hann með Jóa. Það voru tvö ár síðan. Þeir stönsuðu þar og í hrifningu sinni líkti Addi því við sálnaskip.

„Þetta er eins og himnafar. Að hefja sig á loft og til himins. Kannski með sálir framliðinna? Sólfarið! - Soul Ferry! Soul Voyager! Svo héðan fara sálir okkar til himna. Hvar er miðasalan, engin biðröð?“ hafði Addi spurt í græsku sinni, svipaðist um og þeir hlógu meðan þeir hlupu á staðnum og dáðust að listaverkinu.

Brottfarardagur Adda var víst runninn upp.

55. Kafli – 2009, mánudagur 7. september, Ísland.

Vél Iceland Express frá Kaupmannahöfn lenti á Keflavíkurflugvelli rétt fyrir klukkan eitt um nóttina. Mörður færði klukkuna aftur um tvo tíma til að vera á staðartíma. Hann passaði sig á því að bjóða glaðlega gott kvöld á íslensku í vegabréfaeftirlitinu. Bæta við jákvæðum athugasemdum um veðrið um leið og hann veifaði íslenska vegabréfinu. Myndin í því gæti vakið einhverjar spurningar og þar með tafir en það að tala íslensku nægði oftast til þess að mönnum var hleypt athugasemdalaust í gegn með passann á lofti. Hann var fyrstur að tollhliðinu. Komst athugasemdalaust í gegn.

Afgreiðslumaðurinn á bílaleigunni mundi eftir honum úr símanum nokkrum tímum áður.

„Bara nýrúinn og fínn,“ sagði hann með bros á vör og hélt uppi ökuskírteininu til að bera saman andlitin.

Það sást vel því Mörður var brúnn eftir sumarið á enni og á kinnum en ljósari þar sem skeggið hafði hulið andlitið. Hann brosti til Marðar þegar hann rétti honum skírteinið eftir að hafa skráð niður númerið í leigusamninginn. Afhenti svo Merði bíllyklana, lýsti fyrir honum hvar bílinn var að finna og óskaði honum góðrar ferðar.

Rétt fyrir klukkan tólf renndi Mörður loks frá Leifsstöð í þykku, svörtu síðsumarmyrkri. Það myndi endast honum fram undir morgunn áður en tæki að birta aftur. Hann tók enga áhættu á vondum vegi með því að fara suðurleiðina um Grindavík. Hann hafði nógan tíma til að fara inn í Reykjavík fyrst og síðan Þrengslin austur.

Klukkan var orðin tvö þegar hann lagði bílnum frammi við fjörukambinn í útjaðri Stokkseyrar og slökkti ljósin. Dökk fötin sem hann klæddist heima, fyrir brottförina, minnkuðu hættuna á að hann sæist tilsýndar í myrkrinu þarna. Hann skipti þó jakkanum út fyrir svörtu hettupeysuna í bakpokanum. Dró hettuna vel yfir höfuð sér. Hann gat þurft að nota hana. Setti á sig næfurþunna svarta leðurgolfhanska. Hann hataði latexhanska vegna svitans. Notaði þá ekki ef hann gat komist hjá því. Hann brá sér því næst hljóðlaust yfir fjörukambinn. Hélt sig í þurrum sandinum efst í fjörunni undir grjótgarðinum sem hlaðinn hafði verið meðfram strandlengjunni síðan hann var þarna síðast. Hlaðinn til að verja þorpið fyrir vetrarbrimi opins Atlantshafsins. Svo opins að ef siglt var héðan í hásuður kæmi fleyið fyrst að landi á Suðurskautslandinu. Sandurinn var mjúkur og þurr og engin hætta á að spor yrðu þekkjanleg í honum. Allnokkur brimalda var við ströndina. Sefandi niðurinn steig og hneig. Dró úr líkum að nokkuð heyrðist til hans þegar upp úr fjörunni kæmi og hann færi að fást við hurðina. Hann dró sjávarilminn djúpt að sér. „Yndislegt.“

Veiðidýrasafnið var í miðjum bænum í aflögðum fiskvinnslubyggingum. Þær hýstu auk þess huldufólks- og draugasafn. Og vinnustofur listamanna og handverksfólks. Byggingarnar höfðu verið gerðar smekklega upp. Hann skaust upp úr fjörunni þegar hann sá móta fyrir húsinu. Fann skugga sem hann gat fylgt þar til að bakhlið þess var komið. Þorpið svaf þögult þungum svefni við sefandi niðinn í briminu. Götuljósin meðfram aðalgötunni náðu ekki að lýsa inn í bakgarða gömlu húsanna sem kúrðu þarna á sjávarkambinum rétt eins og þau höfðu alltaf gert. Þau elstu sjávarmegin við aðalgötuna. Snéru bakinu við hafinu þaðan sem hann kom.

Hann kannaði svæðið í kringum byggingarnar áður en hann hljóp hokinn upp að dyrunum að safninu. Enginn bíll var á bílastæðinu. Heldur ekki á bílastæðinu framan við næsta hús handan götunnar, gamalt nýuppgert hús sem Haraldur bjó í þegar hann var ekki á veiðum erlendis að krækja sér í sjaldgæf dýr í safn sitt. Á villidýraveiðum í Afríku, skjóta úlfa í Rússlandi, elgi í Lapplandi eða hvítabirni á Grænlandi.

Mörður hafði lesið um safnið í fréttum blaða og viðtöl við Harald, sem var skólabróðir hans úr menntaskóla, í tímaritum. Sérstaklega fannst honum áhugaverður sjónvarpsþáttur á RÚV um Halla. Hann hafði séð þáttinn á netinu. Þar hafði hann kynnt byssusafnið sitt með miklu stolti og Mörður komið þar auga á margan kostagripinn. Því var hann hér staddur nú.

Ekki er nú viðvörunarkerfið flókið hjá þér, Halli minn. En hverjum öðrum en mér dytti svo sem í hug að brjótast inn hjá villidýraskyttu með vopnabúr sem meðal herdeild gæti verið stolt af.

Mörður gerði kerfið óvirkt án nokkurra vandkvæða. Notaði til þess símann sinn og nýtt forrit sem Sara hafði hannað og sett í nýja gerð Nokia síma sem hann fékk, síðast þegar hann var í Afganistan. Hann gat gert flest venjuleg kerfi óvirk með því að hringja úr síma, sem hafði forritið, í símanúmerið sem tengt var viðvörunarkerfinu. Þá mátti aftengja það með örfáum lyklaborðsaðgerðum í nýja forritinu.

Eftir hálfa mínútu var hann kominn inn á milli ljóna, hýena, hlébarða. Jafnvel var pláss fyrir hálfan gíraffa þarna, uppstoppaðan eins og hann væri að koma upp úr gólfinu neðan úr kjallara. En það voru ekki dýrin sem drógu hann að safninu heldur vopnin á veggjunum. Hann renndi yfir með pennaljósinu og staðnæmdist við svartan Sako TRG 42 riffil með öflugum nætursjónauka.

Hann fór nú inn á skrifstofuna inn af. Þar var vinnuborð sem Halli notaði til að dytta að vopnum sínum og sérhlaða skot. Í skáp þar fann hann skot sem pössuðu í Sakoinn. Brúnn leðursófi stóð upp við vegg, undir málverki af manni með byssu að miða á ísbjörn á afturfótunum. Lopateppi í sauðalitunum, lá samanbrotið yfir arminn á sófanum. Hann greip teppið, tæmdi pakka með tólf skotum í vasann á hettupeysunni. Gekk fram í dýrasafnið aftur. Tók Sako riffilinn niður af veggnum. Velti honum ánægður milli handanna. Dró hettuna eins langt fram og hann gat. Snéri sér svo snöggt við. Rétti riffilinn í loft upp í átt að eftirlitsmyndavélinni uppi í einu horninu.

„Ég fæ hann þennan lánaðan í smá veiðiferð, Halli minn. Þú færð hann aftur. Þú getur treyst því.“

Hann hafði gætt þess vel frá því hann kom inn í safnið að hettan skýldi andlitinu. Leit aldrei upp og passaði upp á að götuljóskerið skini ekki á andlit sitt. Hann hafði leyft vélinni að ganga því hann vildi koma þessum skilaboðum á framfæri. Hann vafði teppinu utan um riffilinn. Hvarf út. Hélt hljóðlega og óséður sömu leið til baka og hann kom.

Á Selfossi var varla lífsmark heldur, birtan þó meiri af götuljósunum. Hann fór stystu leið um hringtorg, yfir Ölfusárbrúna og út úr bænum aftur. Var því fegnastur þegar hann beygði upp Biskupstungnabraut og öll ljósmengun var að baki. Undir Ingólfsfjallinu sá hann vel yfir sumarbústaðabyggðina í Grímsnesi. Stöku útiljós voru sýnileg. Birtust og hurfu aftur í runnagróðurinn eins og stjörnur á skýjuðum himni. Hann mætti bíl á Sogsbrúnni og öðrum sem kom á móti honum austar í Þrastaskógi. Sá beygði inn á Þingvallaafleggjarann rétt áður en þeir mættust. Fleiri voru ekki á ferli þessa nótt í Þrastaskógi. Hann ók til hægri, inn á Vaðnesveg. Hélt áfram þar til hann sá Grástein. Gróðurinn í kring hafði tekið miklum breytingum, vaxið og gert svæðið þægilegra fyrir hann að leynast í. Bíll Hröfnu stóð í hlaði. Hann snéri til baka og ók út af þar sem hann vissi að eitt sinn hafði verið malarnáma og nú var aflögð. Þar var lítil hætta á mannaferðum.

Allhár furuskógur var nú vaxinn meðfram veginum þangað, síðan hann gekk þarna um í brúðkaupsferðinni með Steinunni og hafði Hröfnu litlu í bakstól. Hann fann rjóður í furuskóginum þar sem hann gat lagt bílnum ósýnilegum frá vegslóðanum. Drap á vél og slökkti ljós. Tók riffilinn úr teppinu og handlék af aðdáun stundarkorn. Lagði svo niður sætið og breiddi hlýtt lopateppið yfir sig og reyndi að sofna.

Hann gæti með heppni náð í þrjár, fjórar klukkustundir. Hann þurfti á því að halda. Hér gat hann líka geymt bílinn og farið fótgangandi að Grásteini, hraundranganum sem sumarhúsið var nefnt eftir. Þar hafði hann ákjósanlegustu yfirsýnina og færið mátulegt með svona skotvopni. Það tæki ekki nema fimm til tíu mínútur og hann færi um skóg, kjarr og hraun. Kjöraðstæður til að leynast í.

Það var tekið að lýsa í austri. Útlínur Heklu, Hestfjalls og Tindfjalla farin að sjást þegar honum loks seig blundur á brá.

56. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Reykjavík.

„Skiptiborðið hjá Ægi opnar klukkan hálf níu.“ Assad las upphátt af heimasíðu fyrirtækisins. Bræður voru snemma á fótum á þriðjudagsmorgninum. Þeir höfðu fengið velútilátinn morgunverð útbúinn kvöldið áður og tekið með upp á herbergi. Sérþörfum þeirra um að matast fyrir sólarupprás, vegna ramadan föstunnar, var tekið með skilningi í afgreiðslunni.

Á slaginu klukkan hálf níu hringdi Assad í skiptiborð Ægis.

„Ægir góðan dag.“

„Má ég tala við Hröfnu Marðardóttur?“ hóf hann samtalið.

„Því miður, hún er í fríi þar til á mánudag. Ég get tekið skilaboð ef þú vilt.“

„Veistu hvert hún fór. Er hún á landinu?“

„Hún er í sumarbústaðnum sínum og næst ekki í hana hér fyrr en á mánudag.“

„Ég hef engin skilaboð, takk fyrir þetta, bless.“

Hann sleit samtalinu. Masood starði á hann spurnaraugum.

„Sumarbústaðurinn! Nú þurfum við bara að finna hann. Það er gefið upp eitthvert númer í skýrslunni um mömmuna, ef ég man rétt. Það hlýtur að vera hægt að finna húsið út frá því númeri.“

Hann fann skýrsluna og númerið og skrifaði það niður. „Ég fer niður og spyr þau í lobbíinu um þetta.“

Stuttu síðar kom hann upp aftur með útprentaða loftmynd af svæðinu og krossað við bústaðinn.

„Þetta var lítið mál. Þau fundu þetta strax á einhverjum vef um Fasteignamat ríkisins og gátu prentað út kort af svæðinu af vefnum. Nú er okkur ekkert að vanbúnaði að finna hana. En fyrst er að sækja riffilinn í verslunina Villibráðina. Hún er bara hér stutt frá.“

Afgreiðslumaðurinn í Villibráðinni kallaði á eigandann. Hann kannaðist strax við málið og fór afsíðis og sótti aflangan kassa.

„Svo þið eruð að fara á hreindýraveiðar. Í fyrsta sinn hér á Íslandi?“ Hann beið ekki eftir svari. „Þetta er einmitt flottur pakki í það. Howa Axiom Varminter með fínum næturkíki og á tvífæti. Gerist ekki betra. Ég þarf að biðja um byssuleyfið, veiðileyfið og passann þinn, takk.“

Eigandinn fór yfir gögnin frá Yasir, skráði eitthvað inn í tölvuna, brosti og óskaði þeim að svo búnu góðrar ferðar og veiði.

Þeir skoðuðu kortið af Reykjavík er út í bílinn var komið og fundu beinustu leiðina út úr borginni. Masood ræsti bílvélina og ók af stað austur fyrir fjall.

Hrjóstrugt landslagið og nakin fjöllin minntu þá aftur á Afganistan. Það var ekki fyrr en rjúka tók úr fjöllunum að hinn jarðfræðilegi munur á þessum tveimur löndum varð þeim ljós.

„Ég las einhvers staðar að 90% af húsunum á Íslandi væru hituð með sjóðandi vatni sem vellur upp úr jörðinni.“ Masood gat ekki leynt undrun sinni.

„Ég trúi þessu ekki. Heima erum við í vandræðum með að finna vatn til að drekka og til ræktunar eða brynna ánum. Hér vellur vatn upp úr öllum sprungum og skorum og helmingurinn auk þess sjóðheitt vatn sem hægt er að hita húsin með. Gæðum heimsins er misskipt.“

Á Kambabrún stöðvaði Masood bílinn og þeir dáðust að útsýninu. Fundu út hvað eyjarnar úti fyrir suðurströndinni hétu og nöfnin á þorpunum niðri á láglendinu. „Hveragerði hér næst, Selfoss fjær og lengst til hægri er Þorlákshöfn síðan Eyrarbakki og loks Stokkseyri fjærst.“

*

Í þeim töluðu orðum stóð einmitt yfir, á Stokkseyri, lögreglurannsókn á dularfullu innbroti í Veiðidýrasafnið á staðnum þá um nóttina.

Sveinbjörn Jónsson lögregluþjónn frá Selfossi sem kominn var fast að eftirlaunaaldri hafði komið fyrstur manna á vettvang ásamt Sigurlinna félaga sínum og jafnaldra. Björn eða Bjössi, eins og Sveinbjörn var kallaður, var nettmenni. Tindillfættur, snar í hreyfingum og snargeðja. Ljúfmenni annars, alla jafnan. Fann sig öruggan í selskap Sigurlinna sem með hægð sinni stjórnaði þeim. Bjössi hafði þann sið að endurtaka flest það sem Sigurlinni sagði. Voru þeir af þessum sökum kallaðir Bergmálið meðal vinnufélaganna. Bjössi hafði farið illa á - og í - höfði á síldarárunum þegar togvír slitnaði og lenti í höfðinu á honum. Það bar þess merki, ljótt ör og ennið innfallið niður í vinstra auga sem horfði eftir það stöðugt til hliðar þótt ekkert sæi það. Tvísýnt var um líf Bjössa fyrst á eftir og var hann lengi frá. Gekk aldrei þrautalaust til vitsmunavinnu eftir þetta.

Sigurlinni, félagi hans, var Hreppamaður, tröll að vexti, afrenndur að afli, þéttholda og luralegur. Hafði göngulag bjarndýrs; lagði hvorn fót þversum fyrir hinn í hverju skrefi og furðuðu ókunnugir sig á að hann hnyti ekki um þá. Rauðþrútinn í andliti, daufur á öðru eyra og skrollaði. Hæglátur, sást sjaldan fara hraðar en fetið, ígrundandi, ýtti þá gjarnan húfunni aftur á hnakka um leið og hann klóraði sér. Maður sem sparkar í bíldekk. Hundar í heimasveit hans höfðu þann sið að hlaupa í alla ókunna bíla sem inn fyrir girðingu komu og geltu að þeim. Þegar bílarnir staðnæmdust í hlaði gengu þeir á dekkin, eitt af öðru, hnusuðu, lyftu fæti og migu. Á menningarbæjum sveitarinnar gengu svo karlmennirnir á eftir hundunum og spörkuðu í dekk aðkomubíls, ýttu þéttingsfast niður á hvert horn drossíanna og naut sá mestrar virðingar er ýtt gat dýpst. Var þessi móttökuathöfn partur af gestrisni heimamanna. Í þennan sið karlanna hélt Sigurlinni fast. Steig aldrei svo upp í lögreglubíl að hann gengi ekki fyrst hringinn og sparkaði.

Hagleiksmaður var hann á tré og járn. Alinn upp við viðgerðir á öllu sem bilaði. Af grófara taginu. Og gerði enn við í bílskúr sínum, sér til sáluhjálpar aðallega. Féll víst oftar en einu sinni í bóklegu þegar hann á yngri árum reyndi við vélvirkjann í iðnskólanum á Selfossi. Hendur hans voru tröllauknar og sívalar. Eins og þær væru uppblásnar. Fingur líkastir hrossabjúgum. Allar hrukkur og fingraför sýnileg vegna svartrar smurningar og annars tilfallandi skíts sem sest hafði að í grófunum og undir nöglum. Sáraumbúðir, sem höfðu eitt sinn verið hvítar, voru utan um vinstri þumalfingur, bundnar upp á handarbak og utan um úlnlið sem var líkari sláturkepp. Nýlegur, bleikur barnaplástur með mynd af Sollu stirðu var um miðkjúku löngutangar hinnar handar.

Þeir félagar voru óaðskiljanlegir, aðeins hálfir menn, hvor án annars og hafði sýslumaður stundum á orði yfir lögregluskýrslum þeirra, að það sem Linni ekki heyrði, kæmi Bjössi ekki auga á.

Sveinbjörn tók síman þegar hringt var. Lét annars Sigurlinna það oftast eftir. Hlustaði. Hváði nokkrum sinnum, tók fram útkallseyðublað og skrifaði niður á það í hasti.

„Egtu viss um að hann hafi sagt Veiðidýgasafnið, Bjögn minn?“ Sigurlinni horfði yfir lesgleraugun sín og velti blaðinu fyrir sér á alla kanta og aftan á, í bílnum fyrir framan safnið. Hann vildi ætíð vera viss í sinni sök.

„Já, já. Það stendur þarna. Ég skrifaði það sjálfur, meira að segja.“

„En þetta pág þitt eg baga svo toglæsilegt, elsku Bjössi minn.“

„Já, ég veit það, elskan. Sambandið var svo andskoti slæmt eitthvað.“

„Sambandið slæmt, já? O-jæja já. Við hefjumst þá handa.“

„Við hefjumst þá handa!“

Þeir stigu út út bílnum.

„Ætlag þú kannski að gigða, Bjögn minn?“

„Ætli sé ekki best að ég girði bara, elskan.“ Sveinbjörn bar hönd að munni sér svo Sigurlinni heyrði til hans.

„Þá feg ég baga inn og bygja gannsókn á vettvangi, Bjögn minn.“ Sigurlinni snéri sér við og gekk heim að húsinu á hægum sýningarhraða. Það var eins og hann ætlaði að breyta um stefnu í hverju skrefi, áttaði sig svo í því næsta og breytti um stefnu á ný. Úr varð bein stefna.

„Far þú bara inn og byrjaðu rannsókn á vettvangi, Linni minn.“ Björn, sem kallaði vin sinn aldrei Linna nema þegar hann var viss um að hann heyrði ekki til sín, sagði þetta mynduglega því fólk var farið að drífa að fyrir forvitnisakir enda sakamál sjaldgæf í friðsælu, sunnlensku þorpi á sjávarkambi opins Atlantshafsins.

Bjössi fór nú um með gulan borða og girti af svæðið framan við safnið.

„Ég bið ukkur bara, elskurnar mínar, að halda rósinni. Hér hefur eitthvað gruggugt átt sér staf í nótt, skal ég segja ukkur og við þurfum algjört næði við rannsókn þessa flókna máls. Hér hefur einhver ógæfusmiðurinn gripið til vopna. Haldið ukkur þess vegna fjarri um hríð, elskurnar mínar, til öruggis, helst bara bak við lás og slá, já heimafyrir, elskurnar. Aungvum er óhætt úti í bili. En nú þarf ég að fara inn og sinna morðrannsókninni.“

„Var þá einhver myrtur, Bjössi minn?“ Einn bæjarbúanna vildi nánari fregnir.

„Eee, …ei, neeei, ég mundi nú kannski ekki alveg taka undir það hjá þér, vunur, svona beint. Ekki… ekki enn, en allur er varinn góður. Það eru vinnureglur hjá okkur í lögruglunni að handsama morðingjann fyrst vunur. Helst. Áður en eitthvað verra hlýst af. Forvarnarstarfið, vunur. Það er aldrei of seint að fylla brunninn þó að barnið sé dottið oní‘ann, vunur.“ Hann lauk við að binda borðann. „Jæja, þið verðið að hald‘ukkur hinumegin við borðann, elskurnar mínar - ef þið vilduð nú gjöra svo vel.“ Hann þagnaði. Stóð andartak og virti fyrir sér borðann, báðu megin. Áttaði sig svo á að það var hann sem stóð öfugu megin. Brá sér fimlega undir borðann og inn fyrir, brosti sigri hrósandi. „Bara að spara ukkur ómakið. Jæja! Nú er þetta bara allt eins og blómstrið eina.“

Hann snérist kviklega á fæti og valhoppaði í þriðja til fjórða hverju skrefi á leið sinni inn til að sinna skylduverkum sínum.

*

Þeir bræður Assad og Masood renndu upp að bensínstöð í Hveragerði, fundu þar samlokur í plastpokum sem þeim þóttu girnilegar og handhægar, keyptu nokkrar með kjúklingakjöti og grænmeti til að eiga eftir sólsetur ásamt tveimur tveggja lítra flöskum af gosdrykk og nokkru af súkkulaðikexi áður en þeir héldu ferð sinni áfram upp í Grímsnes. Með útprentuðu loftmyndina vafðist það ekki fyrir þeim að finna staðinn og hús Hröfnu.

Þegar þeir nálguðust sáu þeir hins vegar lögreglubíl standa í útskoti við stórt leiðbeiningaskilti sem á var kort af svæðinu. Tveir lögreglumenn sátu á bekk undir skiltinu ræddu saman. Of seint var að stansa og snúa við. Það hefði vakið athygli lögreglumannanna tveggja. Masood sá þá veg liggja til hægri skömmu áður en komið var að lögreglubílnum og beygði í snarhasti inn hann. Þeir óku hann áfram spottakorn, hægðu svo á sér enda komnir vel úr augsýn lögreglumannanna.

Þeir stöðvuðu bílinn er út úr furuskóginum kom og húsið sem þeir leituðu að blasti við frá veginum. Enginn bíll var fyrir utan húsið. Þeir fundu hentugt stæði fyrir bílinn. Klæddust felufatnaði og bjuggu sig út með bakpoka, langan poka sem þeir reyndu að leyna og gengu í átt að húsinu. Nóg var af gjótum, dröngum og runnum til að leynast við.

Þeir völdu sér launsátur í um eitthundrað og fimmtíu metra fjarlægð frá húsinu – undir Krummakletti.

57. Kafli – 2009, mánudagskvöld 7. september. New York.

Er Steinunn kom inn á hótelið, beint frá flugvellinum, beið Vigdís í móttökunni. Hún stóð upp úr sófanum gegnt innganginum og gekk fagnandi á móti henni. Þær föðmuðust hlýlega, brosandi.

„Ég panta kaffi handa okkur upp á herbergi um leið og ég tékka mig inn, eða viltu heldur te? Kalt öl og gos hlýtur að vera í minibarnum handa okkur,“

Vigdís afþakkaði teið og beið álengdar á meðan. Þær gengu saman að lyftunni. Hún vísaði Vigdísi á undan sér og valdi fjórtándu hæð á hnöppunum.

Herbergið var stórt og sérstök setustofa næst gluggunum með sófa og tveimur sófastólum. Steinunn bauð Vigdísi til sætis í sófanum og settist við hlið hennar. Vigdís opnaði samræðurnar þegar þær voru sestar. „Já, hvað er annars að frétta af ykkur mæðgum hvernig hefur hún Hrafna litla það?“

Steinunn opnaði sódavatnsflösku, bauð Vigdísi sem þáði og hellti í glas handa þeim. „Bara allt gott. Við Hrafna erum bara alltof lítið saman þótt það heiti að við búum í sama húsinu. Erum báðar á sífelldu flakki milli heimsálfa.“

„Litla, segi ég!“ Vigdís hló sínum geislandi hlátri og hristi höfuðið. „Hún er fyrir löngu orðin fullorðin kona, hún Hrafna mín. Síðast frétti ég af henni í Asíu einhvers staðar að koma fótum undir fórnarlömb stríða þar, já, í orðsins fyllstu merkingu. Það er fallegur málstaður sem Ægir stendur fyrir með þessum nýju gervilimum og bætir ímynd landsins gríðarlega og ekki veitir nú af á síðustu og verstu tímum.“ Það brá fyrir áhyggjum og alvarleika í augum hennar er hún mælti þetta.

Það var bankað og stúlka með Suður-Amerísku yfirbragði kom inn með kaffivagn, skildi hann eftir að beiðni Steinunnar og fór.

„Hún er nú, sem betur fer, farin að fækka heldur ferðunum á stríðshrjáðu svæðin síðan hún tók við þróunardeildinni hjá Ægi. Hún getur helgað sig vöruþróuninni en er samt alltaf á ferðinni á sýningum erlendis, við kynningar, hitta hjálparstofnanir, fjármögnunaraðila, líknarsjóði og aðra sem veita styrki í svona hjálparverkefni. Henni leiðist það nú frekar, líkaði þá betur á vettvangi. Vera í eldlínunni. En hvað segir þú annars, Vigdís mín?“

Vigdís fann að Steinunn brann í skinninu að vita hvaða erindi Vigdís ætti við hana sem hastaði svo. Hún setti því upp alvarlegri svip og lagði frá sér glasið og kom sér að efninu:

„Ég er svo lánsöm, Steina mín, að hafa kynnst fjöldanum öllum af góðu fólki meðan ég sat á Bessastöðum.“

Steinunn leit brosandi á Vigdísi. „Er ekki sagt að líkur sæki líkan heim?“

„Jú, svo er nú kannski sagt. Að minnsta kosti er langmest af því fólki sem ég kynntist á Bessastaðaárum mínum gott fólk. Hitt lætur maður svo bara afskiptalaust. Einn slíkur, sem ég var svo lánssöm að kynnast, fyrir hátt í aldarfjórðungi og hef haldið góðu sambandi við síðan, hringdi til mín í dag.“

Hún saup á sódavatninu.

Steinunn velti fyrir sér hvort hún merkti óstyrks í fari Vigdísar en bægði þeirri hugsun frá sér.

„Steven þessi, en svo heitir maðurinn, er af vesturíslenskum ættum og starfrækir eins konar öryggis- og rannsóknarþjónustu. Ætli það kallaðist ekki „einkaspæjarastofa“ á ylhýra. Pabbi hans, Stephan, hóf þessa starfsemi um miðja síðustu öld í Chicago. Nú, þeir feðgar sáu um öryggi mitt í heimsókn minni á slóðir Vestur-Íslendinga í upphafi forsetatíðar minnar. Steven var þá ungur maður á uppleið í fyrirtæki föður síns. Hann og fjölskylda hans, faðir og móðirin Lára, hafa hitt mig síðan á Bessastöðum og telja sig standa í þakkarskuld við mig því stofan hefur víst fengið dágóð verkefni á vegum Bandaríkjastjórnar eftir þetta. Og þeir opnað stofu í Washington í kjölfarið.“ Vigdís gerði andartaks hlé á máli sínu.

„Kaffi?“ spurði Steinunn og hellti í bollana án þess að bíða svars.

Vigdís kinkaði kolli, „Já, takk. Steven þessi hringdi sem sagt í mig áðan og færði mér trúnaðarupplýsingar sem hann fullyrti að væru öruggar heimildir fyrir. Mál þetta er þannig vaxið að íslenskur þegn er í yfirvofandi hættu. Lífshættu. Vegna þess hve vel Steven þekkir til á Íslandi veit hann að nánd okkar heima er mikil, allir þekkja alla. Því ákvað hann að vara við þessu. Hann sagðist ekki sjá aðra leið betri en að koma upplýsingunum á framfæri við mig. Fá mig til að koma þessu til réttra aðila. Hann heldur víst að til sé öryggislögregla heima, blessaður. Einhverskonar CIA. Slíkt eigum við auðvitað ekki en þökk sé þessari nánd okkar þá vildi svo lánsamleg til að ég þekki til þeirrar sem um ræðir. Steven rannsakaði þetta mál um helgina, hringdi nokkur símtöl þessu til staðfestingar og komst loks að þessari niðurstöðu.“

Vigdís leit nú djúpt í augu Steinunnar, laut í átt til hennar og tók hönd hennar og sagði með eins mikilli ró og hún gat:

„Steina mín, þessi umræddi Íslendingur er Hrafna dóttir þín.“

„H V A Ð ! Hvernig þá? Hvað hefur hún gert? Ég skil ekki…“

„Nú verður þú, Steina mín, að taka þessum tíðindum með öllum þeim styrk og æðruleysi sem þú átt til. Við leysum þetta mál, það skaltu vita. Það kemur ekkert annað til greina. Ég nota öll mín sambönd til þess og mínir þræðir liggja víða. En fyrst verð ég að setja þig inn í alla málavöxtu. Hlustaðu nú á: Þegar Hrafna var í Afganistan fyrir tveimur árum, eins og allur heimurinn varð vitni að og bjargaði lífi Corbeaus sem nú er orðinn forseti Band– “

„HANN! Ég hefði mátt vita að það! greip Steinunn fram í.

„Ég kem að því rétt strax, Steina mín. Með þessu einstaka snarræði sínu skapaði hún sér ákveðna stöðu gagnvart persónunni sem hún bjargaði – og er nú, sem sagt, orðinn forseti Bandaríkjanna. Hann stendur í mestu þakkarskuld við hana sem til er; á henni lífið sjálft að þakka. Hrafna er því allt í einu og ómeðvitað orðin verðmæt óvinum forseta Bandaríkjanna. Eins og í skákinni þá getur hún orðið „eitrað“ peð fyrir forsetann ef andstæðingurinn sér sér leik á borði og teflir henni fram sem slíku.“

Steinunn virtist ráðvillt.

„Á laugardaginn fékk Steven, vinur minn, óyggjandi vitneskju um ráðabrugg afganskra talíbana sem miðar að því að ná hreðjataki á forseta Bandaríkjanna. Markmiðið er að þvinga hann til að láta af stuðningi stjórnar sinnar við Ísraelsríki. Þeir láta til skarar skríða nú vegna milliríkjasamnings Ísraela og Bandaríkjamanna sem á að undirrita í Camp David um næstu helgi og kveður á um áframhaldandi öflugan stuðning Bandaríkjanna við Ísrael og styrkir enn stöðu þeirra í komandi framtíð.“

Steinunn þagði föl í framan, fjarræn og neðri vörin titraði lítið eitt. Hún gat ekki leynt því á svip sínum hvaða lamandi skelfing það var sem helltist yfir hana. Hún rauk nú á fætur, gekk um gólf og reyndi að átta sig á nýjum og óraunverulegum kringumstæðum.

„Og dóttir mín er eitraða peðið sem þessir talíbanar… eða… al-Qaeda morðingjar ætla að tefla fram?“ Steinunn varð grá í framan af skelfingu þegar það laukst upp fyrir henni við hverja var að fást í raun. Hún settist á ný agndofa.

Vigdís færði sig nær henni í sófanum og tók aftur um hönd hennar hughreystandi. „Elsku Steina mín, þetta er víst í hnotskurn það sem virðast vera áform þeirra.“

Steinunn var enn í geðshræringu. „Guð minn góður, ég verð að fara með fyrstu vél aftur heim til Hröfnu, vara hana við, vernda hana, vera hjá henni. Láta einhvern vernda hana, lögregluna, sérsveitina …!“

„Steina mín. Þú getur lítið gert sjálf annað en að vara hana við og það þarf ekki nema eitt símtal til þess. Ég legg til að við gerum það á eftir.“

„Ég náði í hana í kvöld en síminn hennar varð straumlaus áður en við gátum sagt nokkuð.“ Steinunn greip símann fálmkennt og ýtti á „redial“.

„Ég reyndi aftur núna áðan á flugvellinum og aftur í leigubílnum. Hún svarar ekki. Það er alveg óþolandi þegar hún gerir þetta stelpuskömmin. Hún á það til að slökkva á símanum þegar hún vill slappa af fyrir austan. Jafnvel í nokkra daga. Þykist hafa gleymt að hlaða hann. Segist vera að hlaða sín eigin batterí þegar ég skamma hana. Eins er með tölvupóstinn. Hún skoðar hann bara með höppum og glöppum. Ef hún man þá að taka tölvuna með sér. Vel á minnst, hún sagði mér víst að það yrði ekki hægt að ná í sig í tölvupósti vegna þess að vélin hennar fer í uppfærslu meðan hún er í fríi. Og þetta fasbókar æði, við erum hvorugar í því.“

Vigdís leyfði henni að tala óheft meðan hún lét hringja út.

„Neinei, eins og ég vissi, ekkert símasamband! Utan þjónustusvæðis eða síminn lokaður. Stundum finnst mér að hún sé fegin að ég nái ekki í hana alla daga, hvenær sem er. Sé orðin þreytt á mér. Hún beygði af. Hún hefur enn ekki fyrirgefið mér þeg–“

Vigdís greip frammí fyrir henni: „Nei, nei, elsku Steina mín. Svona máttu ekki hugsa. Hún þroskast. Verður fullorðin. Eignast sitt eigið líf. Það er gangur lífsins. En þú sagðir mér að hún væri í Grímsnesinu þessa daga. Það róaði mig, er alveg frábært. Besti staðurinn sem hugsast getur. Hún er óhultari þar, satt best að segja. Ólíklegt að þeir viti um Grástein. Það getur að minnsta kosti tafið þá svo sköpum skipti. Ég var reyndar líka búin að fá einkanúmerið hennar uppgefið hjá Ægi en náði heldur ekki í gegn svo ég hafði samband við ríkislögreglustjóra sjálfan og bað hann um að hafa uppi á henni. Hann lofaði því að senda trausta menn frá Selfossi á staðinn.“ Hún dró djúpt andann. „Mundu það, Steina mín, þú ert ekki ein í þessu. Ég er búin að setja allt í gang sem ég get og ég hef sambönd sem eru betri en engin.“

Steinunn róaðist heldur. „Hvernig datt þessum illmennum þetta eiginlega í hug?“

Vigdís fékk sér kaffisopa. Hún ákvað að segja henni í hnotskurn hvað Steve hafði sagt henni.

„Í stuttu máli er þetta svona: Þessir menn hafa bara eitt í huga; það hvernig þeir geta komið höggi á andstæðingana. Og hér eru andstæðingar þeirra tveir: Ísraelar og Bandaríkjamenn. Heilinn bak við þessa aðgerð situr í Afganistan. Háttsettur í al-Qaeda á Herat svæðinu. Í tilræðinu í hitteðfyrra, sem talið er víst að hann hafi staðið fyrir, tókst aðeins að særa fórnarlambið: Corbeau öldungadeildarþingmann. Hann var skotmark vegna þess að al-Qaeda menn höfðu komist að því gegnum sína leyniþjónustu að hann myndi gefa kost á sér, fara í framboð og yfirgnæfandi líkur væru þar með taldar á því að hann yrði næsti forseti Bandaríkjanna eins og raunin varð og margir þeirrar skoðunar að Hrafna eigi sinn þátt í.“

Vigdís staldraði við og leit á Steinunni sem sat þögul og hugsi, hélt svo áfram: „Tilræðið mistekst vegna framgöngu Hröfnu. Þegar sú staða er komin upp verður þessi al-Qaeda maður eins og ég kalla hann að stokka spilin upp á nýtt. Hvernig getur hann svo spilað úr þeim spilum sem nú eru gefin? Hann veit að þingmaðurinn játaði fyrir dóttur þinni að hann ætti henni líf sitt að gjalda. Hún slær meira að segja á létta strengi nývöknuð eftir kviðarholsaðgerð við sárum sem hún hlaut við að bjarga honum og biður Corbeau í gríni að skrifa „I OWE YOU“ eða IOU seðil, eins og það kallast víst hér, skuldaviðurkenningu á íslensku, og skilja eftir á borðinu. Þetta atvik komst reyndar á forsíður heimspressunnar þegar Corbeau sjálfur sagði frá því brosandi á blaðamannafundi fyrir heimferðina og allir hlógu að. Hún var svo kölluð „Lifesaver“ eftir lagi Emiliönu okkar Torrini sem hún var að hlusta á þegar tilræðið var gert og það nafn festist við hana en það er annar handleggur. Nú – al-Qaeda maðurinn leggur heilann í bleyti og sér í hendi sér að ef og þá eftir að Corbeau verður forseti, verður auðvelt að setja á hann gammbít og nota Hröfnu til þess. Hóta þessum lífgjafa hans dauða, fari forsetinn ekki að kröfum al-Qaeda.“ Hún dró djúpt andann og strauk ljóst hárið frá vanganum.

„Auðvelt er að sjá kostina sem leynast í þessari fléttu al-Qaeda mannsins. Engan grunar hvað býr að baki fyrr en boginn er spenntur. Beitan, Hrafna, býr í opnasta og saklausasta þjóðfélagi í heimi til að nálgast fólk, Íslandi. Allir nákomnir forsetanum í Bandaríkjunum eru varðir í bak og fyrir af CIA og því ekki hlaupið að því að nálgast þá eða gera þeim mein. Fyrir svo utan að ekki er auðvelt að komast inn í Bandaríkin þessa dagana allra síst af fólki með arabískt útlit og ætterni. Al-Qaeda er svo í lófa lagið að mynda þetta allt og senda heimspressunni myndirnar og gera grín að því hvílík raggeit Bandaríkjaforseti er að hreyfa hvorki legg né lið til að bjarga stúlkunni sem hætti lífi sínu fyrir hann! Hún yrði gerð að píslarvætti og hann að hugleysingja og ætti sér ekki langa framtíð í embætti hjá þjóð sem dýrkar hetjur og fyrirlítur hugleysingja.“

Steinunn skaut inn í, „hvenær…, á hvaða stig er þetta komið?“

„Það bendir ýmislegt til þess að þessi flétta sé þegar farin af stað.“

Vigdís saup á kaffinu sem farið var að kólna og bætti við með brosvotti: „Ég vil taka fram að þetta sem ég hef nú lýst er endursögn mín á greiningu sem komin er frá Steven Arness eftir að hann hafði unnið í málinu um helgina. Svo slóttug er ég ekki að geta greint þetta svona. Það gera víst bara fagmenn.“

Vigdís bætti enn við: „Auk þess að gefa mér upp nafnið á Hröfnu sagði Steven mér að þið væruð eitthvað skyld. Hann var við jarðarför Björns heitins föðurbróður þíns og komst að því þar, hjá Hröfnu hvernig þið eruð skyld.“

„Já! Er þetta hann? Ég man vel eftir honum úr jarðarförinni.“

„Hann sagði jafnframt að talið væri að tveir menn frá al-Qaeda væru jafnvel lagðir af stað áleiðis til Íslands í þessum tilgangi. Því má engan tíma missa.“

Steinunni varð ósjálfrátt hugsað til „Arabans“ á Keflavíkurflugvelli og um leið skaut hreindýraskyttunni á Kennedy flugvelli upp í hug hennar en svo hristi hún höfuðið og stundi: „Ég er víst komin með ofsóknarbrjálæði, Vigdís mín, datt allt í einu „Arabinn“ í hug sem ég hitti þegar þú hringdir í mig í Leifsstöð fyrr í dag og reyndar annar líka; hreindýraskytta á Kennedyflugvelli á leið til Íslands, hræðilega skuggalegur. Ekki arabi samt. Líktist miklu heldur rússneskum leigumorðingja kannski.“ Hún reyndi að róa hugann og Vigdís tók af henni orðið.

„Til að vernda Hröfnu varanlega þarf að koma í veg fyrir að al-Qaeda mennirnir nái til hennar. Þetta þarf að gerast á æðstu stöðum. Já, allra æðsta stað. Vandamálið er tilkomið vegna hans sem þar situr og það verður að leysast með aðstoð hans. Eftir símtalið við Steven lagði ég strax drög að því að ná fundi með honum sjálfum: Corbeau forseta. Ég legg til að við hittum hann báðar. Venjulega tekur slík beiðni einhvern tíma – þá á ég við mánuði, misseri ef áheyrn er þá veitt á annað borð en ég hef beitt mínum áhrifum nú og geri mér vonir um að það geti hjálpað, vonandi fljótt. Við þyrftum helst að ná eyrum hans strax í fyrramálið eða á morgun.“ Hún hallað sér aftur, krosslagði fætur og spennti greipar framan við hnéð og hló.

„En til að það gerist ættum við nú líklegast báðar að leggjast á bæn í kvöld og biðja um kraftaverk. Undir öllum venjulegum kringumstæðum færi svona beiðni upp á borð öryggisráðsins í Hvíta húsinu en það gengur ekki hér. Ég hef þegar skrifað bréfið til Corbeau forseta. Mér datt í hug að þú skrifir nokkur orð til hans líka sem móðir fórnarlambsins, sendir honum mynd af ykkur mæðgum saman, eitthvað persónulegt sem hreyfir við honum og auðveldar fyrir okkur leiðina inn í „Oval Office“ – með hraði.“

Vigdís tók sér stutt hlé, saup á vatnsglasinu en hélt svo áfram: „Leiðin sem ég ætla að opna að Corbeau er þessi: Utanríkisráðherra Bandaríkjanna er góð vinkona mín til fjölda ára. Við Helen höfum setið saman margar kvennaráðstefnur meðal annars á Íslandi áður en hún varð utanríkisráðherra. Það má kannski segja að hún sé upphaflega gamall „aðdáandi“ minn eða ég einhverskonar fyrirmynd hennar frá því ég var kjörin forseti fyrst kvenna. Þá kom hún, háskólastúlka, sem barðist fyrir réttindum kvenna. Hún var fyrsti erlendi blaðamaðurinn sem ég veitti viðtal og það var fyrir skólablað í Harvard. Það vakti athygli þá og hún hefur oft þakkað mér síðan. Ég ætla nú að nýta mér það sem Helen hefur boðið mér oftar en einu sinni; að ég geti leitað til sín persónulega liggi mér eitthvað lítið við.“ Vigdís hallaði sér fram og seildist í vatnsglasið og saup á.

„Ég er ekki vön að nota svona boð þótt ég fái þau stundum en í þetta sinn geri ég það með góðri samvisku. Ég hef tilkynnt komu mína á skrifstofu hennar klukkan hálf níu í fyrramálið í Washington, það sé áríðandi, og fengið staðfest að hliðrað verði til og ég fái stundarkorn með henni. Ég fékk einnig að vita að Helen hittir forsetann klukkustund síðar. Ég pantaði flug fyrir mig klukkan 06:15 í fyrra málið til Washington og tók mér það bessaleyfi að kaupa einnig miða fyrir þig klukkan 13:30 upp á von og óvon um að kraftaverkið gerist og við fáum fund með forsetanum eftir hádegi. Við förum því tvær saman á fundinn ef úr verður. Þú gerir því mun meira gagn hér en að rjúka heim til Íslands nú. Aðrir eru betur til þess fallnir að vernda hana. Ríkislögreglan og sýslumannsembættið á Selfossi eru þegar komin í málið.“

Vigdís fór í hliðartösku sína og rétti henni útprentaðan farseðil. Steinunni virtist létt við þetta fumlausa frumkvæði Vigdísar.

„Ég skal skrifa forsetanum bréf.“ Skyndilega varð Steinunn annars hugar um stund en hrópaði svo upp yfir sig af undrun: „Heyrðu! Ég er reyndar með svolítið með mér sem á við. JÁ! Ekkert á raunar betur við! FURÐULEGT! Nú lýkst þetta allt upp fyrir mér! Allt saman! Það er dálítið sem Hrafna á. Lá í skál á kommóðunni í ganginum með lyklunum mínum, síma klinki og öðru smádóti sem ég hef alltaf á mér, í vösunum, frá degi til dags. Losa í skálina á kvöldin. Í henni er aldrei neitt annað! Þegar ég er að fara út úr húsi í flugið í morgun sé ég hann þar og í „hugsunarleysi“ ákvað ég að taka hann með hingað. Ég hafði ekki sett hann þarna og raunar ekki séð hann síðan Hrafna kom heim með hann og útilokað er að Hrafna hafi lagt hann þar. Ég hafði heldur ekki tíma til að ganga frá honum aftur og vildi ekki láta hann liggja þarna.“ Hún færði sig fremst á setuna og snéri sér að Vigdísi.

„Það fyrsta sem ég hugsaði var: Nú er hann Ari að stríða en oftast gengur honum eitthvað gott til svo ég stakk honum í vasann í flýtinum án þess að hugsa nánar um það. Það má segja að Ara hafi heldur betur gengið gott til.“ Steinunn hafði seilst í vasa sinn og opnaði nú lófann og sýndi Vigdísi hring. Inn í hann hafði verið stungið upprúlluðu nafnspjaldi.

„Corbeau stakk þessum hring í lófa Hröfnu á spítalanum í Herat ásamt þessu nafnspjaldi. Hér er margumrædda IOU viðurkenningin komin. Hrafna man ekki eftir þessu en fann hana þegar hún vaknaði og hefur síðan geymt þetta með öllum skartgripunum sínum sem hún notar yfirleitt aldrei svo þetta er alveg óskiljanlegt – eða þá að bara sé ein skýring möguleg til: Ari!“

Vigdís skellti sér á lær. „Ja, mikil ósköp! Mamma þín sagði mér frá Ara litla Steinssyni úr Fjörðum á sínum tíma og trú sinni á hann sem verndarvætt Hröfnu. Hafi ég einhvern tíma efast um tilvist Ara litla og áhrif hans á líf hennar þá get ég víst ekki gert það lengur.“

Vigdís sagði þetta hugsi en með alvöruþunga og bætti við: „Brilljant hugmynd. Bréf frá móður fórnarlambsins og þessi persónulegi gripur sem hann gaf Hröfnu til staðfestingar á að hann ætti líf sitt henni að þakka. Þetta mun styrkja þetta herbragð okkar mikið að ógleymdu IOU kortinu. Hreint frábært Steina mín. Getur bara ekki verið betra. Sestu nú niður við skrifborðið hérna og skrifaðu bréfið. Ég tek þetta svo með til Helenar í fyrramálið.“

Eftir stundarkorn stakk Steinunn bréfinu í umslag, sleikti og lokaði gaumgæfilega og rétti Vigdísi.

„Ef þetta bréf veitir okkur ekki aðgang að forseta Bandaríkjanna þá má ég

hundur heita.“

58. Kafli. – 2009, þriðjudagur 8. september. Ísland.

Hunter settist upp í bílaleigubílinn utan við Leifsstöð og ók af stað og fylgdi skiltinu sem benti til Reykjavíkur. Morgunsólin var komin upp og kastaðist ótal sinnum af einkennilegu, bogalaga stálvirki glerlögðu í öllum regnbogans litum á hægri hönd. Eins og mannvirki sem ekki var að fullu lokið við, turn sem lagst hafði undan ofsaveðri, skakki turninn í Písa úr stálbitum og litgleri. Litirnir voru regnbogans og lögunin eins og byrjun hans. Hann hafði rétt áður dáðst að risastóru stáleggi á stærð við litinn sendibíl, með eins konar Concord trjónu að brjótast út úr því, efst uppi á grjóthrúgu úti í vatni utan við flugstöðina og hét „Þotuhreiðrið“. Það virtist enginn hörgull á frambærilegu myndlistarfólk á Íslandi.

Hann gaf í frá flugstöðinni en gætti þess þó að fara ekki yfir leyfilegan hámarkshraða sem var ekki nema 90 km. Hann ætlaði ekki að klúðra neinu með glannaakstri eða einhverjum vanhugsuðum axarsköftum. Hann var svo sem ekki vanur því.

Hann andaði undantekningarlítið léttar þegar hann hafði flugstöðvar í baksýnisspeglinum er hann var í svona erindagjörðum. Það þýddi oftast nær að hann hafði komist klakklaust í gegnum flöskuháls sprengju- og vopnaleitar þess flugvallar. Svo var einnig nú.

Semtexið var í tannkremstúbu í snyrtiveskinu og það smáræði sem hann þurfti til viðbótar var í rafmagnstannburstanum hans og í rakkremsbrúsa. Hann mat það svo heima í Morrison, áður en hann fór af stað, að sprengja væri heppilegasta aðferðin í þessu tilviki. Annaðhvort í bíl fórnarlambsins eða eldsprengja í húsinu. Morðið átti að líta út eins og slys. Mátti ekki vekja óþarfa athygli.

Verst að hann gæti ekki farið á hreindýraveiðar að þessu sinni eins og hann hafði logið að konunni glæsilegu sem hann hitti á Kennedyflugvelli. Hvílík tilviljun! Meðan á samtali þeirra stóð hafði hann fattað hver hún var. Hann hafði líka unnið heimavinnuna sína sunnudagskvöldið fram á nótt og allan mánudaginn. Meðal annars gúgglað stúlkuna og allt um hana. Það hafði leitt hann áfram til móðurinnar, nafns hennar en einnig fann hann mynd af henni á vef utanríkisráðuneytisins. Hún hafði sömuleiðis virt hann fyrir sér eins og hún þekkti hann. Hann vonaði að það hefði ekki neinar afleiðingar. Það lagðist illa í hann að fá vitni að því að hann hafi verið á leið til Íslands ef eitthvað færi úrskeiðis. Aulalegt hjá honum að skilja slíka slóð eftir. Hann var ekki vanur því.

Hann mundi nafn hennar, Steinunn Ásgeirsdóttir – var vanur að leggja á minnið ólíklegustu hluti því minnismiðar voru honum eitur í beinum. Ekki hótinu betri en fingraför. Slíkir miðar út um allt báru vott um slóðaskap og gátu hæglega ljóstrað upp atriðum sem annars lágu í þagnargildi.

Næsta verkefni var að finna fórnarlambið. Hann hafði keypt ódýran farsíma og símakort í fríhöfninni í Leifsstöð. Síminn var nú í hleðslu í bílnum. Innan stundar gæti hann hringt í símanúmerið sem honum var gefið upp og forvitnast um ferðir hennar.

Hann hafði ákveðið að fá sér bað í Bláa lóninu, heilsubaðstöðinni þekktu, á leiðinni til Reykjavíkur ef tíminn leyfði. Hann hafði hnotið um það á gúgglinu. Á bílastæðinu í hrauninu fyrir utan Bláa lónið hringdi hann.

„Ægir, góðan dag.“

„Viltu gjöra svo vel að gefa mér samband við frk. Hröfnu Marðardóttur?“

„Því miður hún er í fríi þessa viku. Get ég tekið skilaboð?“

„Veistu hvert hún fór í fríinu. Fyrirgefðu en ég er gamall skólafélagi og vinur og hún bað mig að hafa samband ef ég yrði á ferðinni á Íslandi og nú er ég hér dálítið óvænt og ætlaði að koma henni á óvart líka.“

„Svoleiðis, já hún er í sumarbústaðnum sínum í Grímsnesi. Meira veit ég ekki.“

„Takk kærlega, það er nóg fyrir mig að vita þetta og ef hún hringir gætirðu þá ekki verið svo væn að nefna þetta ekki við hana. Surprise you know!“

„Ég lofa því. Aldeilis að hún Hrafna mín er vinsæl í dag. - Ægir góðan dag!“ náði konan að segja áður en hún sleit sambandinu.

Hann hafði nægan tíma því hann léti ekki til skarar skríða fyrr en eftir að dimma tæki. Annað var of áhættusamt. Að bjástra við bíla annarra á albjörtum degi var hrein firra. Hann velti einnig fyrir sér hvort Al-Qaeda mennirnir yrðu komnir á undan. Héldu auga með bústaðnum líka.

Eftir endurnýjandi bað, afslöppun og heilsumáltíð í veitingastað Bláa lónsins ók hann til Reykjavíkur.

Hann vissi allt um sumarhúsið eftir margra klukkustunda setu yfir tölvunni heima í Morrison. Fann staðsetninguna og leiðina þangað. Hann hafði það fyrir reglu að stofna tölvupósthólf fyrir hvert verk sem hann tók að sér og vistaði þar undir Drafts, atriði sem illmögulegt var að muna en hann gæti þurft að skoða aftur. Þá myndaðist hvergi sendingarslóð og hann gat samt opnað pósthólfið og skoðað það, hvar sem var og þegar hann vildi. Og eytt.

Það kom sér vel að geta farið inn á tölvupósthólfið nú. Þar inni kallaði hann fram ljósmynd af sumarhúsinu og kort af svæðinu sem hann hafði sótt á opinberan skráningarvef fasteigna á Íslandi áður en hann fór. Hann lærði leiðina utan að og tók stefnuna út úr borginni austur á bóginn og hafði að leiðarljósi bæjarnafnið Selfoss. Rétt áður en hann kæmi þangað yrði hann að beygja til vinstri, norður, upp í Grímsnes.

Sumarhúsið fann hann fljótt og sá að bíllinn var í hlaði. Kannaði aðstæður án þess að koma nærri húsinu eða vekja á sér athygli. Þar sem hann var úr augsýn við húsið steig hann út úr bílnum. Kannaði svæðið betur. Svipaðist um eftir heppilegu fylgsni. Hann vildi helst finna stað sem styst frá bílastæðinu. Þar yrði hann að koma sprengjunni fyrir í bílnum. Gekk fram á hentugan hraunhól sem var að mestu falin í kjarri. Þaðan gæti hann fylgst með húsinu. Stutt frá var heimreiðinni að næsta húsi sem virtist mannlaust. Upplagður staður fyrir bílinn. Þar bæri ekki mikið á honum.

Hann settist upp í aftur og ók á brott. Hann vildi halda sig frá væntanlegum vettvangi meðan hann gæti ekkert gert þar. Vekja ekki óþarfa athygli á sér. Hann kæmi aftur þegar færi að rökkva. Fyrst þá gæti hann átt eitthvað við bílinn. Hann tók stefnuna austur og norður. Hálfrar stundar akstur var héðan að hinum fræga goshver Geysi sem allir aðrir goshverir heims drógu nafn sitt af. Litlu ofar var svo fossinn frægi, Gullfoss.

Það passaði því vel að vera kominn aftur eftir tvo tíma eða svo.

59. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Washington.

Fundur Vigdísar með Helen Clayton utanríkisráðherra Bandaríkjanna var stuttur eins og búast mátti við um fund sem ákveðinn var, í skyndi og án fyrirvara, svo hátt uppi í valdakerfinu í Washington. Hann bar þó tilætlaðan árangur. Helen fagnaði Vigdísi vel í huggulegri setustofu á skrifstofunni, yfir kaffibolla. Hún hét því að færa Corbeau forseta umslagið og öskjuna litlu, persónulega, þegar hún hitti hann innan stundar. Í lok samtalsins bauðst hún meira að segja, að fyrra bragði, til að taka hann afsíðis á eintal fyrir fundinn sinn og afhenda honum þá umrædd bréf og öskju og undirstrika um leið mikilvægi þess að hann opnaði hvort tveggja strax og að sendendurnir biðu þess að fá viðbrögð hans hið fyrsta. Meira var ekki hægt að fara fram á. Nú var bara að bíða og vona.

Klukkan 09:45 bárust Vigdísi símaboð um að forsetinn vildi hitta hana og gest hennar. Hann myndi bjóða þeim upp á tebolla með sér milli klukkan 15:15 og 15:30.

Kortér! Ok, stutt reyndar, en við erum komnar inn og það er fyrir mestu. Hringurinn og IOU-ið hafa aldeilis gagnast og bréf Steinunnar hefur greinilega gert útslagið. Þessi viðbrögð forsetans voru framar öllum vonum, hugsaði Vigdís og var hæst ánægð þegar hún hringdi í gemsa Steinunnar á fundinum.

*

Steinunn afsakaði sig og gekk afsíðis með símann meðan hún móttók fréttirnar og fagnaði. Hún hafði ekki verið nema skugginn af sjálfri sér þennan morgun. Nú var bara spurningin hvort henni tækist að ná til Washington fyrir fundinn. Hún hefði tæpan hálftíma til að koma sér frá flugvellinum í Hvíta húsið. Það ætti alveg að ganga.

Fundurinn með forsetanum í „Oval office“ varð tilfinningaþrungnari og persónulegri en Vigdísi hafði órað fyrir.

Forsetinn byrjaði á því að upplýsa að honum væri ljóst hvert erindið væri og sér væri ekkert mikilvægara en að vernda þessa stúlku sem hefði sýnt svo mikið hugrekki í Afganistan. Hann orðaði það þó ekki svo að hún hefði bjargað lífi sínu. Þær gætu hins vegar andað léttar. CIA hefði komist að þessari áætlun al-Qaeda og verið væri, að hans frumkvæði, að undirbúa það að senda sveit sérþjálfaðra manna til að fást við málið. Vernda Hröfnu. Þær gætu verið þess fullvissar að henni yrði borgið í höndum sérsveitar frá öflugustu leyniþjónustu í heimi.

Þá var komið að Steinunnar þætti Ásgeirsdóttur. Hún tók fundinn með trompi, kvað fast að og var ómyrk í máli. Hún sá að Vigdís var þrumu lostin að loknum einleik hennar og ræðan virtist fá á forsetann einnig. Hann sat lengi hugsi eftir.

Hann afsakaði sig loks varð órólegur, gekk um gólf, tók loks síma upp úr vasa sínum, valdi númer, bað þær að hafa sig afsakaðan. Hann gekk út í súlnaganginn utan við og niður í Rósagarðinn. Kom að vörmu spori aftur vonsvikinn.

Þá kallaði hann á ráðgjafa sinn, Paul Ferrer. Ræddi við hann út við bogagluggana handan við Resolute skrifborðið, fjærst þeim. Mikið handapat og ákveðnar fyrirskipanir fóru þeirra á milli. Forsetinn var órólegur. Ferrer hvarf jafnskjótt út. Og lá á. Forsetinn kallaði á eftir honum skipun um að endurskipuleggja dagskrá sína það sem eftir var dags. Hann þyrfti að snúa sér að bráðatilfelli.

Hann strunsaði að skrifborðinu. Hringdi beint í Leo Panther yfirmann CIA. Hann gekk alveg að glugganum með símtólið. Horfði út í garðinn. Forsetinn átti stutt samtal við hann. Steinunni heyrðist það einkennast af fyrirskipunum frekar en gagnkvæmum orðaskiptum. Þær Vigdís sátu í sófunum fjærst skrifborði forsetans og glugganum þar sem forsetinn ræddi við Ferrer og nú við Panther. Það var nógu löng vegalengd til að orðaskiptin heyrðust ekki. Forsetinn gætti þess líka að tala lágt. Snéri auk þess baki að þeim og horfði út um gluggann.

Þegar hann hafði lokið samtalinu við Panther og var á leiðinn yfir til þeirra kom Ferrer aftur inn. Virtist mikið niðri fyrir. Dró forsetann aftur með sér út að glugganum. Sagði hann honum þar í hálfum hljóðum að fyrstu þreifingar við íslensk yfirvöld lofuðu ekki góðu. Forsetinn gekk rakleiðis til gestanna og settist hjá þeim.

„Eins og ég sagði áðan hef ég fyrirskipað að sent verði harðsnúið fimm manna teymi færustu öryggissveitarmanna CIA með sérhæfðum bílstjóra og aðstoðarmanni til Íslands. Þeir fara í einkaþotu. Hummer jeppi frá sendiráðinu í Reykjavík bíður á Reykjavíkurflugvelli þar sem vélin lendir. Þess var farið á leit í millitíðinni að íslenska utanríkisráðuneytið veitti heimild til lendingar og sæi um að útvega leyfi til vopnaðra aðgerða af þessu tagi hjá íslenska dómsmálaráðuneytinu sem jafnframt veiti lögreglufylgd á vettvang. Nú stendur á þeirri afgreiðslu. Íslendingunum virðist ekkert liggja á að afgreiða málið. Líklega af pólitískum ásæðum.“

„Ég skal annast það!“ Aftur var það Steinunn sem tók frumkvæðið á fundinum, dró upp símann sinn og hringdi beint í íslenska utanríkisráðherrann. Hann svaraði ekki beina símanum í ráðuneytinu en tók farsímann sinn strax. Hann var í Brussel. Áttaði sig ekki strax á alvöru málsins. Trúði henni ekki og hló, þegar hún kvaðst sitja í „Oval Office“ með forseta Bandaríkjanna og Vigdísi. „Alltaf stutt í glensið hjá þér, Steinunn mín,“ sagði hann. Það var ekki fyrr en hún kveikti á upptökuvélinni í símanum og beindi henni að forseta Bandaríkjanna, sem gaf honum handarvink með snöggu brosi, að hann áttaði sig. Þegar ráherranum var orðið ljóst hvað um var að vera og að undirsáti hans sæti í raun og veru í „Oval Office“ með forseta Bandaríkjanna, bað hann Steinunni að opna hátalara símans og beindi orðum sínum að forseta Bandaríkjanna.

„Herra forseti, það er mér mikill heiður að komast í beint samband við þig með þessu móti en hefði þó kosið að kringumstæður á fyrsta fundi okkar, sem ég leyfi mér að nefna svo, væru aðrar og afslappaðri. Nota ég hér með tækifærið til að hvetja til þess að af slíkum fundi geti orðið. Helst innan ekki of langs tíma því –

“Ási!“ Steinunn missti þolinmæðina.

„Já. Já, herra forseti, ég vona samt að þú takir eftirfarandi yfirlýsingu mína, sem ég byggi á nýfengnum upplýsingum frá háttsettum starfsmanni mínum, fullgilda þegar ég segi að ég muni umsvifalaust – umsvifalaust, hafa samband við ráðuneyti mitt, ráðuneyti dómsmála, lögreglustjóraembættið og flugmálayfirvöld Íslands og fara þess á leit að veitt verði heimild til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar eru til að vernda líf saklauss íslensks þegns sem með þessum hætti virðist leiksoppur í alþjóðlegri milliríkjadeilu, gísl og nytsamur sakleysingi í hótun illskeyttra skæruliðasamtaka í þinn garð, herra forseti. Ég ítreka svo að þessu sögðu ósk mína um fund milli– “

Steinunn slökkti á hátalaranum. Þekkti sinn mann. Vissi að hann gæti haldið áfram að koma ár sinni vel fyrir borð hjá forseta Bandaríkjanna. Hún greip nú fram í fyrir honum, þakkaði ráðherranum áður en hann hafði lokið sér af. Leit spyrjandi á Corbeau sem svaraði ráðherranum umsvifalaust: „Þessi orð þín hér nægja mér, ráðherra, og ég met þetta mikils og treysti því hér með að ekkert hindri þessa aðgerð þegar inn á íslenskt yfirráðasvæði er komið. Vertu sæll ráðherra og mín væri ánægjan að fá tækifæri til að hitta þig við aðrar og eins og þú sagðir afslappaðri kringumstæður. Ég mun sjá hvað ég get gert í þeim efnum. Blessaður.

„Takk, Ási minn. Tala betur við þig.“ Steinunn rauf samtalið.

Forsetinn hélt áfram: „Við gerum ráð fyrir að teymið komist í loftið eftir eina til tvær klukkustundir og þá taki það um fjóra tíma að komast á vettvang og eftir það líði ekki meira en klukkustund þar til teymið hefur náð stjórn á ástandinu á vettvangi. Innan sex til átta klukkustunda héðan í frá á teymið mitt sem sagt að hafa náð fullri stjórn á aðstæðum. Nú getum við aðeins vonað og beðið um að sá tími nægi.“

Steinunn bar þá fram ósk um að fá að fljúga með einkaþotu sveitarinnar til Íslands. Það stríddi gegn starfsreglum sérsveitarinnar, fékk hún að vita og var aftekið, þar til forsetinn beitti sér fyrir því að undantekning yrði gerð. Þá var það heimilað. Hann krafðist jafnframt að fá að fylgjast með framvindu aðgerðarinnar beint og milliliðalaust frá stjórnstöð CIA sem yrði í beinu sambandi við sveitina.

Hann þakkaði þeim Vigdísi og Steinunni fyrir að hafa gengið fram í málinu af eins miklu kappi og ákveðni og raun bar vitni og sagðist skilja það nú hvers vegna. Eðli málsins samkvæmt væri sér skylt að beita sér af síst minni elju og þær hefðu sýnt. Hann óskaði eftir að fá að vera í sambandi við Steinunni eftir að þetta væri afstaðið. Gaf henni og Vigdísi nafnspjald með einkanúmeri sínu og fékk farsímanúmerin þeirra.

*

Að lokum tók hann undir arm Steinunnar og gekk með hana afsíðis og átti við hana orðaskipti. Vigdís heyrði hann biðja hana afsökunar. Svo fékk hann henni hringinn og kortið aftur. Brosti og fól henni að koma því aftur til réttmæts eiganda síns.

60. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Washington.

Yasir var í viðbragðsstöðu. Honum var órótt. Þessi flétta hans mátti ekki mistakast. Hann spilaði upptökurnar frá Burqa enn einu sinni. Hér var komin augljós staðfesting á því að aðgerðin væri í uppnámi. Hann var ekki par ánægður með hvaða stefnu málið var að taka. Hann hafði svo sannarlega ekki búist við þessum viðbrögðum forseta Bandaríkjanna. Hann var ekki allur þar sem hann var séður, bölvaður. En svona bellibrögð! Innst inni varð hann þó að dást að þessum baneitraða leik hans. „Að láta drepa lífgjafa sinn. Ótrúlegt. Jafnvel mér hefði varla dottið þetta í hug, hehe. Helvískur! Og nú hafði honum eðlilega snúist hugur og reyndi allt til að bjarga henni.“

En hvernig átti hann að bregðast við þessari óvæntu stöðu? Jafnvel þótt hann varaði þá bræður við leyniskyttunni og skipaði þeim að reyna að ná stúlkunni á sitt vald strax og tækifæri byðist, áður en CIA kæmist á staðinn, var ljóst að leyniskytta forsetans myndi koma í veg fyrir það. Hann sæti um húsið og fylgdist með því. Kæmi í veg fyrir gíslatökuna sem hann þyrfti á að halda til að halda sinni stöðu gagnvart forsetanum. Þetta var þráskák.

Hann ákvað loks að bíða átekta í bili með að setja plan B í gang: Eyða „bjargvættinum“. En hvert yrði hlutverk launmorðingjans nú þegar búið var að snúa öllu á haus að því er virtist? Forsetinn reyndi nú að bjarga henni?

En ef hann biði of lengi kæmi CIA-sveitin á vettvang og yfirmannaði þá bræður. Hvað myndi utangarðsmaðurinn þá gera? Láta sig hverfa eða öllu líklegar taka þátt í CIA aðgerðinni gegn þeim bræðrum. Kannski gamall CIA-maður sjálfur.

Nei, skásti leikurinn í þeirri stöðu sem upp var komin yrði líklega sá að hann og Samtökin yrðu að sætta sig við hálfan sigur. Valda forseta Bandaríkjanna eins miklum skaða og hægt væri og senda um leið skýr skilaboð frá al-Qaeda til hans, bandarísku þjóðarinnar og alheimsins. Láta Masood eiga frumkvæðið. Skipa Masood að skjóta stúlkuna á færi og koma sér síðan heim áður en þeir yrðu drepnir af CIA. Honum var umhugað um að hætta að minnsta kosti ekki lífi Assads sem hann mat alltof mikilvægan liðsmann fyrir Samtökin til að fórna honum.

Yasir ætlaði honum stærra hlutverk þar í framtíðinni.

61. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Grímsnes.

Mörður hafði fylgst með sumarhúsinu úr fylgsni sínu utan í Grásteini allan daginn. Hann blótaði því að hafa misst af Hröfnu sem fór eldsnemma. Hann var ósofinn og seig í brjóst undir morgun. Vaknaði ekki fyrr en rétt fyrir átta. Sængur og handklæði voru komin út á snúru en hún farin. Hún yrði þó varla mjög lengi. Hann brosti út í annað er hann gaf sig á vald minningunum eitt andartak: Hún er lík mömmu sinni blessunin. Viðrar sængurnar til að hafa ferskar og ilmandi þegar hún skríður uppí á kvöldin.

Hann hafði öflugan handsjónauka auk þess að vera með góðan kíki á rifflinum. Það auðveldaði honum að greina í návígi það sem þurfti. Eftir hádegið fóru að gerast hlutir sem tengdust húsinu. Hann átti ekki von á þeim.

Þetta var skrítið: Fyrst komu tveir einkennisklæddir, eldri lögreglumenn sem ekki voru beint að flýta sér. Annar lágvaxinn og grannur hinn stór rumur. Settust á bekk á hæðinni við skiltið. Tóku ofan húfurnar. Virtust bara vera þarna til að njóta veðursins. En bræðurna er hinsvegar hvergi að sjá. Gætu þeir hafa komið í nótt eða morgun, meðan ég lagði mig? Eða komist óséðir í eitthvert fylgsni sem ég sé ekki héðan frá Grásteini? Hvort tveggja harla ólíklegt.

Á meðan löggæslumennirnir nutu blíðunnar kom dökkgrár Suzuki jeppi. Bræðurnir! Eins jeppi að minnsta kosti. Eftir andartak beygðu þeir í hasti útaf veginum inn í næsta sumarbústaðabotnlanga, að því er virtist um leið og þeir sáu lögreglubílinn. Þar lögðu þeir jeppanum á útskoti. Skoðuðu sig um. Klæddust felufatnaði utan yfir sig og héldu svo varfærnir með sitt hafurtask inn í kjarrið og hraunið. Hann tók eftir byssupoka í felulitum. Stefndu á Krummaklett, sem stóð upp úr umhverfinu. Gott að fylgjast með þeim þar. Hann gat ekki aðhafst annað á meðan lögreglan var á svæðinu.

„Fjandakornið!“ Þeir komu sér fyrir vestan við Krummaklett. Kletturinn skýldi þeim að mestu, frá honum séð. Hann sá þó riffilhlaupið, hendur og höfuð þeirra af og til. Hann hefði kosið að geta átt óhindrað skotfæri á þá ef til þess kæmi. Á þessu færi var hausinn ekki öruggt skotmark. Annars yrði hann bara að leggja þá að velli á fæti. Þegar þeir færu að húsinu til að ná Hröfnu á sitt vald sem gísl. Það átti að vera þeirra hlutverk.

Hann beindi sjónum sínum aftur að skiltinu og löggunum.

„Jæja, nú er mál að linni, Sigurlinni.“ Það var sá lágvaxni sem stóð upp og kallaði til félaga síns sitjandi. Hann stóð upp og þeir settust upp í bílinn og óku heim að húsinu. Stigu út og vöppuðu um á hlaðinu. Fengu sér í nefið. Gáðu í kringum sig. Spörkuðu að því búnu til skiptis í dekk á jeppakerru sem stóð afsíðis og virtist ekki fyrir neinum þar.

„Lögregluofbeldi,“ tautaði Mörður glottandi.

Beygðu sig svo nær samtímis niður og litu undir hana.

„Uss, ekki eg‘ann nú öbblugug, fjagðabúnaðuginn, í þessu sænska vegsmiðjudgassli,“ mælti sá stærri stundarhátt og bætti við: „Þetta eg eins og á dúkkukegu! Hah haha.“ Honum lá hátt rómur.

„Ussususs, ekk‘erann nú öbblugur, maður lifandi! Hah haha,“ svaraði sá minni.

Eftir stundarkorn gengu þeir heim að húsinu, sá minni tvísté í fótspor hins. Þeir bönkuðu uppá og biðu. Hurfu vestur fyrir húsið. Komu í ljós austan við það innan skamms og virtust ráðvilltir.

„Þetta eg vita tilgangslaust Bjögn,“ gall í þeim stóra.

„Já, biddu fyrir þér, hefur aungvan tilgang, elskan,“ sá minni, Björn, bar handarbakið upp að fjærmunnvikinu um leið og hann kallaði þetta. Gekk þó við hlið hans.

„Ekki nokkga einustu þýðingu. Ekki fgekag en að geka við í Hvegadalabgekkunni. Gjögsamlega tilgangslaust, Bjössi minn, hah haha.“

„Já, gjörsamleg, ekkert á því að græða, elskan, hah haha,“ klykkti Bjössi út og hló hratt hinum til samlætis. Skildi þó ekkert í samlíkingunni við lyktina í Hveradölum.

Sammála hristu þeir svo höfuð til skiptis um stund, eins og um keppni væri að ræða eða þar til sá stóri vægði. Höfðu sig þá á brott.

Mörður fylgdist með þessu verklagi íslensku lögreglunnar og heyrði vel orðaskil í kyrrðinni því engu líkara var en að þeir kölluðust á milli lögregluumdæma, stóðu þó jafnan innan seilingar hvor frá öðrum. En engu nær var hann um erindi þeirra. Velti atburðarásinni fyrir sér. Hvert sem erindi ykkar við Hröfnu hefur verið þá fóruð þið erindisleysu, kallar mínir.

*

Þeir Sveinbjörn og Sigurlinni voru vanir að stytta hvor öðrum stundir með sögum þegar tími gafst. Einkum var Sigurlinni sögumaðurinn. Við bæinn Alviðru, undir Ingólfsfjalli, mættu þeir bíl af sömu tegund og þeir leituðu að. Með sama bílnúmeri. Stúlkan við stýrið passaði fullkomlega við lýsingu þá er þeir fengu af bílstjóranum sem finna átti. En Sigurlinni var í miðri sögu af skrautlegu þorrablóti forðum þar í sveitinni. Næst því að borða góðan íslenskan mat og það mikið af honum, kom það að tala um hann, að mati Sigurlinna. Athygli þeirra félaga beindist því að öðru en tilgangslausa erindinu og umferðinni á leiðinni til baka.

*

Skömmu eftir að þessir laganna verðir voru farnir renndi Hrafna í hlað á Grásteini. Hún lagði á bílastæðinu og bar innkaupapoka og sitthvað fleira inn í húsið í tveimur ferðum. Það var tekið að líða á dag.

Stundu síðar kom dökk Toyota eins og bílaleigubíll Marðar. Hann gat greint gult merki bílaleigunnar í afturglugganum með kíkinum. Bílnum var ekið beint áfram. Framhjá leiðbeiningaskiltinu. Hægði á sér við heimreiðina að Grásteini. Hélt samt áfram. Nam staðar stuttu síðar. Grunsamlegur náungi, nánast hvíthærður, með sólgleraugu steig út. Lét eins og hann hefði engan áhuga á húsinu. Mörður var samt viss um að hann fór þarna um til að skoða aðstæður við húsið. Umhverfi þess virtist honum hugleikið. Eftir að hafa snuðrað um svæðið og gægst í gegnum birkikjarrið í átt að húsinu settist maðurinn aftur upp í bílinn og ók á brott sömu leið og hann kom. Maðurinn fór um hljóðlega og leyndist vel. var greinilega vanur því að leynast og ferðast óséður í náttúrunni. Þetta olli Merði heilabrotum. Hver er hann þessi og hvað vill hann Hröfnu? Þetta var hvorki aflestrarmaður frá Rarik né farandsölumaður. Átti hann að skjóta hann?

Nú beygði hann inn sama afleggjara og bræðurnir. Hægði á sér við bílinn þeirra. Ók lengra og lagði bílnum á afleggjara að næsta sumarhúsi. Hljóp hokinn yfir veginn og inn í kjarrið og hvarf. Hann var snjall þessi. Slyngur að leynast. Mörður var brátt viss um að hann leitaði bræðranna. Vissi um þá en þeir líklega ekki um hann. Þótt hann hefði góða yfirsýn sá Mörður hann ekki nema af og til milli hraunhóla og kjarrsins. Allt í einu stansaði hann og brá upp kíki. Aðeins um fimmtíu metrum aftan við bræðurna. Hann hafði séð þá. Smaug nú eins og snákur aftur til baka og inn í bílinn. Ók svo á brott.

Hann sá að bræðurnir urðu einskis varir. Enda var hann ótrúlega lunkinn að fara um á laun. Greinilega fagmaður. Líklega veiðimaður.

Hrafna bjó sig undir að grilla úti á verönd. Brátt tók að rjúka bæði úr grillinu og heitu lauginni. Mörður fylgdist grannt með henni og þeim bræðrum á víxl. Þeir sýndu engin merki um annað en að þeir væru að fylgjast með henni. Biðu bara átekta. Áttu heldur ekki að aðhafast neitt fyrr en skipun bærist frá Yasir. Fyrirmæli þeirra í tölvupóstinum sem Yasir hafði sent þeim voru skýr. Mörður hafði komist yfir hann í minni prentarans áður en hann fór til Íslands og lagt á minnið. Fyrirmæli þeirra voru honum því kunn.

Skömmu eftir að birtu tók að bregða kom dökkur bíll. Toyotan aftur! Bíllinn fór sömu leið og þá. Fór hægt framhjá húsi Hröfnu. Þegar hann var kominn að heimreið næsta húss sunnan við hvarf hann þangað. Ósýnilegur frá Merði. Stuttu síðar þagnaði dauft vélarhljóðið. Maðurinn birtist. Gekk varfærnislega eftir veginum. Mörður greindi hann vel í nætursjónaukanum. Þetta var sami maður og fyrr um daginn. Nær hvíthærður. Dökkklæddur. Setti nú upp dökka derhúfu á ljósan kollinn. Brá svörtum bakpoka yfir aðra öxlina. Hvarf sjónum Marðar inn í kjarrið vestan við veginn. Hann beindi kíkinum fram og aftur á þeim stöðum þar sem honum fannst líklegast að maðurinn kæmi aftur út úr þykkninu. Fyndi sér felustað. Allt kom fyrir ekki. Maðurinn var hvergi sjáanlegur. Bræðurnir voru á sínum stað undir Krummakletti.

Hrossagaukur spratt skyndilega upp með háværu kvaki. Hann beindi sjónaukanum þangað. Sá þá votta fyrir hreyfingu laufs á víðikjarri til hliðar við lítinn drang sem stóð upp úr kjarrinu. Þarna var hann. Bölvaður. Eins gott að týna honum ekki aftur. Hann ferðaðist þannig um að hann var í hvarfi við bræðurna. „Þess vegna vildirðu finna þá í dag!“ laukst upp fyrir Merði, „svo þú gætir miðað aðgerðir þínar við það í kvöld. En þú veist ekkert um mig. Það er greinilegt.“

Hann virtist nú vera búinn að koma sér fyrir þarna. Sól lækkaði á lofti og það kólnaði. Umhverfið fór að taka á sig dulmagnaðan blæ. Dalalæða myndaðist í lægðum og skorningum. Smaug eins og hvítt silkimjúkt híalín um hóla, hraundranga og runna sem upp úr stóðu. Mörður hrósaði happi í huganum yfir því að hafa komið sér fyrir svo ofarlega. Á einum hæsta stað svæðisins. Hann hafði því góða sýn yfir dalverpið. Hann viðurkenndi að hann hafði gleymt því hvernig dalalæðan gat lagst yfir á svona síðsumarkvöldum. Hann fylgdist nú til skiptis með ókunna manninum og þeim bræðrum.

Hvað gengur honum til þessum nýkomna? Á hverra vegum er hann? Vill hann Hröfnu feiga líka? Hvers vegna sitja tveir aðilar um hana? Hann vissi hvers vegna al-Qaeda mennirnir voru þar. En ekki sá ókunni, „veiðimaðurinn“. Hann velti þessum spurningum fyrir sér meðan hann fylgdist með þeim til skiptis. Þeir þrír mynduðu þríhyrning um húsið. Austan við það var „veiðimaðurinn“. Um eða innan við hundrað metrum vestan og norðan við húsið voru þeir bræður. Heldur lengra frá og norðaustan við húsið var hann sjálfur. Hann sá að húsið skyggði á sjónlínuna milli bræðranna og „veiðimannsins“. Sá síðar hafði gætt þess vandlega. Hann var órólegur yfir þessari óvæntu vendingu með tilkomu „veiðimannsins“. Vildi helst hafa hlutina á hreinu. Hataði óvissu.

Það rökkvaði enn. Rauður bjarmi sólsetursins varpaði ljóma á dalverpið. Ljós voru nú kveikt í Grásteini. Mörður tók nú eftir að „veiðimaðurinn“ hugsaði sér til hreyfings. Hann virtist óvopnaður. Nema hann væri með hníf á sér. Eða skammbyssu. Í slíðri innan á sér eða í bakpokanum. Hversu líklegt var það? Hæpið að hann tæki byssu með sér til Íslands. Hníf gæti hann hafa keypt í hvaða verslun sem var. Mörður gætti þess að hafa hann í sigtinu ef eitthvað óvænt gerðist. Maðurinn læddist hokinn milli runna. Nálgaðist bílastæðið. Stefndi í átt til Marðar. Framhjá húsinu Grásteini. Í góðri fjarlægð við það samt. Gætti þess að sjást ekki frá bræðrunum.

Nú var hann kominn á bílastæðið. Hann hélt sig þannig að bíllinn var milli hans og hússins. Um leið lokaði lítil, hæð vestan við bílastæðið, sjónlínu milli hans og bræðranna. Þeir höfðu því ekki orðið hans varir. Maðurinn fór á hnén. Kveikti á pennaljósi, stakk upp í sig og stýrði með höfuðhreyfingum meðan hann fór í bakpokann. Nú tók hann eitthvað upp úr honum. Setti hann frá sér. Fór úr jakkanum. Lagðist á bakið og smokraði sér hálfum undir bílinn.

Nú – svo þetta er þín sérgrein. Mörður fylgdist íhugull með.

Sprengjusérfræðingur! Þú ert sem sagt í óvinaliðinu. Ætlar þér að koma Hröfnu fyrir kattarnef. Í bílasprengingu. Átti að líta út sem slys. Tengja við ræsibúnað bílsins. Það er nú ekki alveg víst að þér verði kápan úr því klæðinu, kall minn. Hann mat stöðuna. Hann kemur vírunum fyrir fyrst. Síðast tengir hann í semtexið. Ég verð að stoppa hann strax. Get ekki treyst því að Hrafna þurfi ekki að nota bílinn meira í kvöld.

Hann virti manninn fyrir sér í kíkinum. Hann mjakaði sér undan bílnum. Náði í semtexið. Þetta var leigumaður. Ekki CIA útsendari. Um það var hann viss nú. Hann miðaði á mitt brjóst mannsins. Þegar hann reisti sig upp við dogg hleypti hann af.

Um líkamann flæddi kunnuglegur vellíðunarhrollur sem hann gat ekki lýst. Tók nokkrar sekúndur að ná hámarki uppi í hnakkagrófinni og var álíka lengi að réna.

Hann blótaði í hljóði þegar veruleikinn náði yfirhöndinni aftur. Honum fannst hljóðdeyfirinn of hávær. Þeir bræður virtust samt ekkert hafa heyrt. Maðurinn lá hreyfingarlaus á bílastæðinu. Hann leit á veiðiriffilinn. Fyrirtaks vopn annars Halli minn. Takk fyrir það.

Hann reis nú varlega á fætur. Hljóp hokinn í felum milli hæða og runna að bílastæðinu. Allan tímann í hvarfi við bræðurna. Þetta voru yfir tvöhundruð metrar. Og yfir veginn að fara. Það tók hann smá stund að komast þangað óséður. Hann varð að treysta á að þeir bræður aðhefðust ekkert á meðan. Mörður kannaði afleiðingar skotsins.

Svart gat var á brjóstkassa mannsins. Í rökkrinu glitti á blautt blóð í kringum gatið á svörtum pólóbol hans. Handleggir hans voru þaktir tattóum. Af slöngum, ógnandi bjarndýri á afturfótunum, stökkvandi laxi, fljúgandi erni og fleiri dýrum. Ljósið stóð hálft út úr munni hans. Hafði sigið niður í kok. Lýsti til himins. Hann fjarlægði ljósið. Slökkti á því. Tók undir um úlnliði hans og dró líkið út af bílastæðinu. Innan á upphandlegg kom í ljós enn eitt tattóið, texti sem hann las. „Skrítið!“ Hann dró hann inn í runnann til hliðar. Safnaði leikföngunum hans saman í bakpokann. Lagði hann hjá honum. Svört derhúfa sem hann hafði verið með á höfðinu og skýldi nánast hvítu hárinu, lá á bílastæðinu. Mörður tók hana upp. Framan á var fremur lítið, dökkgrænt, hvítt og blátt merki fjallgönguklúbbsins í Morrison, Colorado í Klettafjöllum.

„Þú hefðir betur sleppt þessu verkefni félagi. Skroppið á fjöllin við Morrison þér til heilsubótar. Engin drepur Hröfnu meðan ég lifi. Þú finnst í kvöld. Eða í fyrramálið. Þegar þetta verður allt um garð gengið.“ hvíslaði hann að líkinu eins og til hughreystingar meðan hann færði það.

Hann skreið undir bílinn. Kannaði með ljósinu hvort nokkurt sprengiefni væri tengt. Svo var ekki. Þunnir vírendarnir sem tengja átti við startarann voru berir. Þeir áttu að fuðra upp við sprenginguna. Án þess að skilja eftir sig leifar. Hann sleit þá lausa og henti inn í runnann. Mörður kom sér sömu leið til baka. Eins hratt og hann vogaði sér. Án þess að eiga á hættu að vekja á sér athygli bræðra. Hann mundaði riffilinn um leið og hann lagðist aftur niður undir Grásteini. Fann þá bræður í kíkinum. Þeir lágu þarna enn rólegir. Honum létti. Þeir eru ennþá að bíða fyrirmælanna frá Yasir.

Hann braut heilann um þessa nýju stöðu sem upp var komin. Atburðirnir og staðreyndirnar hrönnuðust upp í höfði hans. Loks rann upp fyrir honum eina myndin sem gekk upp: Bandaríkjaforseti ætlaði að verða fyrr til að drepa Hröfnu. Eyða með því þessum mikilvæga gísl al-Qaeda. Gera þá óvíga - með ekkert í höndunum til að hóta. Hann varð vissari í sinni sök eftir því sem hann hugsaði málið betur.

„Ja, mikil er skömm þín Corbeau forseti að launa bjargvætti þínum lífgjöfina með því að drepa hana. Ja sveiattan „mister president.“

Hann hreytti síðustu orðunum út úr sér í hálfum hljóðum.

62. Kafli – 2009, þriðjudagskvöld 8. september. Grímsnes.

Hrafn settist hljóðlega á klettinn sinn, Krummaklett, steinsnar frá þeim. Virti þá fyrir sér, hvorn fyrir sig. Höfuðhreyfingarnar snöggar. Lagði kollhúfur með hálfopinn gogginn. Hann hafði ímugust á framandi mönnum í hrauninu sínu. Mönnum í feluklæðnaði. Mönnum með byssur.

Masood fipaðist andartak þegar hrafninn settist. Hann skotraði augum illyrmislega í átt til fuglsins. Rétt eins og hann héldi að hann gæti fælt hann burt með augnatillitinu einu saman. Hrafninn sat sem fastast. Virtist þess fullviss að byssan væri ekki ætluð honum. Hann var forvitinn. Naut þess að ögra. Masood hafði komið sér þægilega fyrir á maganum. Með riffilinn framan við sig. Undir hlaupinu var tvífótur til að auka stöðugleikann og nákvæmni miðsins.

Assad lá til hliðar við bróður sinn og fylgdist með. Beindi af og til öflugum handsjónauka sínum í sömu átt og veiðiriffillinn vissi. Masood átti ekki hægt um vik að stugga við hrafninum. Nema til málamynda. Gat ekki notað hljóð né snöggar hreyfingar til að banda honum burt. Það var of áhættusamt. Gæti vakið athygli. Að öðru leyti var Masood þess fullviss að enginn annar væri nálægur. Hann blakaði með hendinni. Meira þurfti til að fæla krumma upp. Hann sat sem fastast.

Masood snéri sér önugur aftur að viðfangsefninu. Stillti kíkinn á útikertaljóskerið sem stóð næst honum á bakka heitu laugarinnar. Fjarlægðin var innan við tvöhundruð metrar. Það yrði ekki erfitt verk að skjóta hana ef sú yrði niðurstaðan. Ekki með svona vopni. Nú var bara að bíða nánari fyrirmæla frá Yasir. Þær ultu á því hvernig samningaviðræðum hans við forsetann og CIA yndi fram.

Sími suðaði. Assad reisti sig upp og veiddi símann upp úr vasa sínum. Blá birtan frá skjánum lýsti upp andlit hans með dulúðlegum hætti í kvöldroðanum. Nú kæmu væntanlega fyrirmælin frá Yasir um að láta til skarar skríða. Ná stúlkunni á sitt vald. Assad las:

BREYTT ÁÆTLUN. Hættið við að handsama fórnarlamb lifandi! Drepið það tafarlaust og snúið aftur heim. Ég endurtek: HÆTTIÐ VIÐ AÐGERÐ A! AÐGERÐ B TEKUR GILDI! DREPIÐ FÓRNARLAMB OG FORÐIÐ YKKUR!

Skilaboðin urðu ekki misskilin. Eitthvað hafði farið illilega úr skorðum. Líklega höfðu samningar Yasirs farið út um þúfur. Masood fylgdist með andliti bróður síns í bláum bjarma símans. Hann las skilaboðin aftur. Upphátt. Það var ekki um neitt að villast.

Masood bjó sig undir að framkvæma þessa nýju fyrirskipun. Það var léttara yfir honum. Honum var ekki þungbært að hlýða henni. Hafði ekki hugsað sér að fara héðan fyrr en hún lægi dauð. Hvað svo sem Yasir fyrirskipaði. Hafði þó ekki reiknað með að það yrði strax. Þessi hóra sem niðurlægði hann. Í heimalandi hans. Hann ætlaði sér alltaf að drepa hana. Eftir að hún hafði þjónað tilgangi sínum sem gísl. Þessi vending var honum að skapi. Hann sá strax hvernig best væri að klára verkið. Skjóta hana á færi. Í lauginni. Hverfa svo á braut. Þannig kæmist Assad bróðir hans heldur aldrei að því hver stúlkan í raun var.

Fórnarlamb hans var nú farin að undirbúa að fara í heitu laugina. Laugin blasti við honum þaðan sem hann lá. Þar yrði hún kyrr. Ekki á sífelldum þönum. Eins og hún var búin að vera allt kvöldið.

Assad fylgdist með í næturkíki sínum.

Þeir sáu af og til skuggann af henni. Fara fyrir gluggana inni í húsinu. Á þönum út á suður veröndina. Og inn aftur. Aldrei í ákjósanlegu skotfæri. Hún var greinilega að ganga frá eftir matinn. Þvoði síðan upp eftir sig. Kveikti á kertum inni.

„Nú er þetta allt að gerast.“

Það hlakkaði í Masood.

„Bíða eftir góðu færi,“ sagði hann eins og við sjálfan sig.

*

Hún gengur nú út á vesturveröndina. Sveipuð hvítum baðsloppi. Snýr baki við þeim. Losar um sloppinn. Lætur hann falla af herðum sér. Leggur frá sér á bekk undir húsveggnum. Hún er nakin innanundir. Í fullkominni vissu um að enginn sé nálægur. Á þessu kyrra kvöldi í september. Næstu hús eru í nokkurri fjarlægð. Að mestu falin í runnum. Engin ljós eru kveikt þar. Sjaldgæft að nokkur sé í þeim í miðri viku á þessum tíma.

Kyrrðin er algjör. Bærist ekki blað á grein. Sólin er nýsest. Roðar vesturhimininn. Sendir rauðgullinn bjarma yfir kjarrivaxið hraunið. Dalalæðan smýgur um dældir og skorninga. Hringar sig um hvern hraunhól og runna. Gerir dalverpið enn dulúðlegra. Einhvers staðar vellur himbrimi úti á Nautavökum. Sefandi nið í flúðunum í Hvítá má greina enn fjær í kyrrðinni. Furutoppa skógarins, í fjarska, ber við bláa skímu mánans á austurhimninum, sem er að myrkvast. Innrammar alla myndina.

Gufulopar liðast upp af hringlaga lauginni. Logandi útikertin kasta flöktandi bjarma á iðandi eiminn. Loks nakin konan. Há og tíguleg. Gyðju líkust. Stígur með hægum, þokkafullum hreyfingum niður í heita laugina. Hverfur sjónum inn í hvítan, iðandi gufuheiminn í kvöldkyrrðinni. Draumkennd eins og Venus Botticellis.

Leyniskyttan, er agndofa við þetta sjónarspil, sér nú aðeins móta fyrir útlínum hennar inni í hvítum eiminum. Svo líður stúlkan hægt nær. Sest að lokum næst honum í lauginni. Með bakið að honum. Masood virðir fyrir sér hnakka hennar í riffilsjónaukanum. Stuttklippt, hrafnsvart hár. Fallegt höfuðlag. Hvítar gufuslæður liðast vaggandi upp af lauginni. Minna hann á magadansmeyjarnar heima. Allah er nálægur nú. Fórnarlambið hefur verið leitt til aftöku. Hans hlutverk er að fullkomna þessa helgiathöfn. Með blóðfórn.

Skyttan færir fingur sinn af gikkhúsinu. Á gikkinn. Assad fylgist með skotmarkinu í næturkíki sínum. Krossinn í riffilkíkinum er í miðjum hnakka Hröfnu. Hún liggur algjörlega afslöppuð í lauginni. Þetta yrði auðvelt. Hann kreppir gikkfingurinn.

Hávært garg sker kyrrðina og hrafninn flýgur upp. Leyniskyttan kippist við. Missir miðið. En ekkert fær Assad til að hvarfla augum sínum af stúlkunni. Efi hafði sótt að undirvitund hans.

Hrafna lítur upp. Snýr sér í áttina til þeirra. Þaðan sem hávaðinn kom.

„Æ, ert það bara þú, Ari, að atast í hrafninum þarna uppi við Krummaklett?“ umlar hún.

Þessa stund, meðan hún stendur í lauginni og horfir í áttina til þeirra, starir Assad á hana. Hann trúir ekki sínum eigin augum. Þetta er hún! Sendiboði Allah! Rauða kross stúlkan! Sú sem hafði gefið honum fótinn hans aftur. Skóna sína. Og hnífinn sinn. Hann horfir beint í augu þessarar fögru konu aftur. Eftir þrjú ár. Víst er þetta hún! Henni myndi hann aldrei gleyma. Tilfinningarnar flæða við það að sjá hana aftur. Sambland af sælu og gleði – undrun og feginleika. Þessi kona yrði ekki myrt fyrir augunum á honum.

Masood hafði fundið miðið aftur. Um leið og hann tekur í gikkinn ýtir Assad við öxl hans. Skotið ríður af en geigar. Endurkastast með gusugangi upp úr vatninu við hlið Hröfnu. Masood hellir sér ögrandi yfir bróður sinn. Stúlkan hraðar sér upp úr lauginni. Hleypur skelfingu lostin með sloppinn framan á sér inn. Skellir í lás. Masood rýkur á fætur með riffilinn í hendi sér. Hann lítur á bróður sinn. Augu hans skjóta gneistum.

„Hvers vegna í andsk…?“ hvæsir hann. „Ég verð þá að ljúka verkinu inni í húsinu.“ Hleypur af stað þangað.

„Nei, Masood! Þú drepur ekki þessa konu!“

En bróðir hans var farinn.

Hann skyldi stöðva þetta. Stendur upp og haltrar eins hratt og hann kemst í kjarri vöxnu klungrinu á eftir bróður sínum. Masood hægir á sér er hann nálgast húsið. Læðist nú. Var um sig. Ef stúlkan hefur nú náð sér í eitthvert vopn inni?

Nú kemur hún óvænt í ljós. Lýtur yfir kertin á borðinu og blæs.

Masood stansar. Lyftir rifflinum og miðar: „Takk fyrir! Ég hef þig!“

Þá verður allt myrkt. Útiljósin undir skyggninu lýsa nú á gluggann utanverðan þannig að ekki sést neitt inn þegar myrkt er orðið þar. Skotið ríður af. Brýtur rúðu. Missir marks. Masood þarf að laga augun að myrkrinu. Læðist svo upp að húsinu. Hann stígur með annan fótinn upp á veröndina. Vegur sig upp með riffilinn tilbúinn. „Hún sleppur ekki héðan lifandi, bölvuð tík–“ Hann hnígur líflaus fram yfir sig á veröndina.

Veiðihnífur með fagurlega útskornu skefti úr rostungstönn stendur upp úr baki hans. Assad stendur stjarfur andartak fimmtán metrum frá bróður sínum. Haltrar síðan sem í leiðslu að honum. Lætur sig falla á kné við hlið hans. Gegnum snökt þylur hann bænir yfir honum. Hann hafði þurft að velja milli þeirra tveggja á sekúndubroti. Hún var saklaus. Þrátt fyrir allt hafði hann samt unnað þessum öfgafulla, brokkgenga bróður sínum.

*

Hrafna situr skelfingu lostin á gólfinu, flötum beinum með bakið út í horn inni í myrkvuðu húsinu. Bíður átekta. Glerbrotin höfðu sáldrast yfir hana og gólfið í kring. Allt er hljóðnað þarna úti fyrir. Hún veit ekki hvort það er góðs viti eða ills. Loks vogar hún sér að lúta fram og gægjast út um gólfsíðan gluggann við hlið sér. Hún hrekkur við af skelfingu. Brostin augu liggjandi manns stara á hana. Augu sem hún hafði áður horft í. Þá full af tryllingi. Augu mannsins sem hún hafði slegist við á gangstéttinni í Herat. Hann liggur nú á verönd hennar í Grásteini. Hreyfingarlaus. Aðeins um hálfan metra frá henni. Dökk vera rær yfir manninum fram og til baka og umlar. Virðist engan áhuga hafa á henni. Hún rekur upp stór augu. Upp úr baki mannsins stendur hnífskaft. Skaft sem hún þekkti. Á skaftinu les hún nafn sitt kunnuglega. Hrafna. Letrað með rúnaletri. Hún lítur á manninn sem rær. Verður enn meira forviða. Hún áræðir að standa upp og ganga út á veröndina.

„Assad? Ert þetta þú? Assad Reza, Assad – Reza – Inara? A-R-I.? Ari! Verndari. Annar verndari! Drapst þú…?“

Assad kinkar kolli.

Enn ein tilviljunin! Of margt óvænt flýgur nú í gegnum huga hennar. Assad lítur upp. Horfir beint í augu Hröfnu. Úr augum hans má lesa kvalarfulla örvilnun. Munnurinn er herptur og viprur fara um hann. Hann stendur á fætur. Svipur hans breytist. Augnaráð hans verður einlægt. Biðjandi. Hann réttir fram hendurnar.

„Ég gat ekki leyft honum að drepa þig.“

Út úr brjósti hans spýtist blóðgusa. Hann hnígur máttlaus niður yfir bróður sinn.

Brestur heyrist í talstöð stutt frá.

„Þú náðir honum. Þeir liggja reyndar báðir dauðir. Annar bróðirinn virðist hafa stungið hinn með hnífi í bakið. Hvernig sem í því liggur. Stúlkan virðist ósærð. Tilkynnið forsetanum það á stundinni!“

Svar kemur eftir brest í talstöðinni:

„Go-gott. Fo-fokking al-Qaeda pakk! Hef e-ekki ha-haft þá á-ánægju að skjóta skæ-skæruliða síðan ég skaut tvo fo-fokkin al-Qaeda skæ-skæruliða í fjöllunum ofan við við He-Herat.“

Tveir meðlimir sérsveitar Bandaríkjaforseta, báðir í alklæðnaði í felulitum, vopnaðir og með fjarskiptahjálma koma nú upp á veröndina. Sá þriðji stendur álengdar og fylgist með.

„Er allt í lagi með þig, fröken?“ spurði sá sem fyrr kom að Hröfnu, vingjarnlega.

„Já, það er allt í lagi með mig. Sama er víst ekki hægt að segja um ykkur.“

„Hvað meinarðu?“

Hún hækkar róminn og sagði hvasst.

„Unglingurinn sem þið voruð rétt í þessu að drepa var vinur minn. Fatlaður. Hann bjargaði lífi mínu skömmu áður en þið komuð og skutuð hann.“

Skruðningar heyrast í talstöðinni og síðan langdregið ískur sem heldur áfram.

„Halló, Echo! ertu þarna? – Svaraðu, Bullseye – Halló!“

Ekkert svar.

„Nú, fjandinn! – Bullseye er dottinn út! Jæja, hans virðist ekki þörf hér meira. Kláraði verk sitt vel.“

Sá með talstöðina slekkur loks á ískrinu frá talstöð Bullseyes.

63. Kafli – 2009, þriðjudagskvöld 8. september. Grímsnes.

Mörður sér bláan bjarma frá farsíma lýsa upp andlit Assads sem hefur reist sig upp til hálfs. Virðist lesa skilaboð á skjá símans. Lítur svo í átt til bróður síns. Talar við hann af nokkrum ákafa.

„Nú er Yasir að senda þeim skilaboð. Brátt standa þeir upp og læðast að húsinu. Þá er tækifæri mitt.“

Hann bíður. Beinir allri athygli sinni að þeim. Ég tek skyttuna á undan. Um leið og hann kemur í færi.

Ljósið frá símanum slokknar. Allt verður myrkt. Hann greinir ekki nákvæmlega hvað er að gerast. Kletturinn skyggir á. Hann sér þó hreyfingu. Síðan er allt kyrrt aftur.

Hrafna er heldur ekki sýnileg. Hann greinir hreyfingu inni. Sér henni bregða fyrir. Hann andar léttar. Henni er óhætt meðan hún heldur sig inni. Og þeir bræður eru þar sem þeir eru. Hann á fullt í fangi með að fylgjast með þeim á víxl.

Svo gerist það sem Mörður óttast mest. Allt í einu er Hrafna komin út og ofan í heitu laugina. Án þess að hann yrði þess var.

Hann hefur ekki sjónarhorn yfir suðurhluta verandarinnar. Þar sem rennihurðin er. Hún hlaut að hafa farið út um þær dyr. Hún er ógreinileg í gufunni. Kemur svo nær. Sést þá betur.

Þá gargar hrafn hátt og skerandi. Flýgur upp! Rétt við bræðurna. Umsvifalaust beinir hann kíkinum að þeim aftur. Andartaks upplausn. Skyttan miðar rifflinum. Svo kemur blossinn.

H V A Ð! Yasir hefur þá fyrirskipað þeim að drepa hana – EKKI að taka hana í gíslingu!

Hann beinir kíki sínum strax aftur að lauginni. Og Hröfnu. Hún er komin upp úr. Hleypur inn með sloppinn framan á sér. Hann andar léttar. Beinir sjónum á ný að bræðrunum. Aftur á sér stað eitthvert upphlaup bak við klettinn. Ómögulegt er fyrir hann að ná miði á Masood. Hann heldur á rifflinum. Mörður yfirvegar hvort hann eigi að læðast að þeim. Koma aftan að þeim og drepa þá þannig.

Í því rýkur Masood upp. Bandar lausu hendinni ógnandi að Assad, liggjandi. Hleypur síðan með riffilinn í áttina að húsinu. Assad sprettur upp og haltrar á eftir. Hrafna er komin inn.

Mörður flytur riffilinn eldsnöggt til. Miðar á Masood hlaupandi. Hann sést illa milli runnanna í feluklæðunum. Birtu er tekið að bregða. Hleypir samt af. Skotið geigar. Masood verður ekki skotsins var. Riffill Masoods er nú aftur kominn í skotstöðu. En hann sjálfur er falinn af runnum. Þá verður allt myrkt inni. Mörður sér blossa og heyrir brothljóð. Masood fikrar sig nær. Er nú á leið upp á veröndina. Kemur nú aftur í ljós undan runnanum. Loks fær Mörður kjörið skotfæri. Miðar. Tekur í gikkinn. Masood fellur fram yfir sig á grúfu. Allt er kyrrt um stund. Þá er hinn bróðirinn, Assad eftir. Hann sér nú hvar hann gengur að bróður sínum. Hnígur á hnén. Upp úr baki Masoods stendur eitthvað hvítt – hnífskefti!

Hvað gerðist? Drengurinn hefur kastað hnífi í bak bróður sínum. Í sömu andrá og ég skaut! En hvers vegna í ósköpunum? Hefur hann gert það til að bjarga Hröfnu?

Mörður reynir að gera sér grein fyrir samhenginu. Samtímis er hann tilbúinn á gikknum. Miðið er mitt bakið á Assad. Milli herðablaðanna. Hann tekur enga áhættu með að skjóta hann í hausinn við þessar aðstæður. Assad rær yfir bróður sínum. Samtímis skynjar Mörður einhverja ókyrrð til hliðar við sig. Nálægt veginum. Einhverjir eru komnir að upplýsingaskiltinu. Hann verður að leiða það hjá sér í bili. Gæta öryggis Hröfnu.

Líklega bara vegfarendur að leita að húsi.

Nú verður hann vitni að nokkru alls óvæntu. Hrafna er komin út. Gengur hikandi til Assads. Talar greinilega við hann. Assad stendur upp. Réttir hendurnar fram í átt til hennar. Lófarnir upp. Mörður þéttir takið á gikknum. Er tilbúinn að skjóta ef Assad sýnir óvænta tilburði. En Hrafna er í skotlínunni. Auk þess er Assad óvopnaður. Engin ógn í hreyfingum hans. Mörður heldur samt viðbragðsstöðunni.

Um huga hans fljúga spurningar. Þekkjast þau tvö? Enginn vafi. En hvaðan? Þetta er allt svo furðulegt! Frá því Hrafna var í Afganistan? AUÐVITAÐ! Drengurinn haltraði jú. Er líklega með gervifót. Að sjálfsögðu! Hann er einn þeirra sem hún hefur sett gervifót á þegar hún var þar. Þannig þekkjast þau. Assad er að launa henni það hugsanlega. Með því að drepa bróður sinn? Er það ekki nokkuð langsótt – eða hvað?

Í því sér hann blóðgusu standa fram úr brjóstholi Assads sem fellur fram á lík bróður síns. Mörður snýr sér nú eldsnöggt í átt að upplýsingaskiltinu. Þaðan sem blossinn kom. Með riffilinn reiðubúinn. Þar er kominn svartur Hummer jeppi. Ljóslaus. Snýr afturendanum til hans. Þrír menn í feluklæðnaði með handvopn og ameríska fjarskiptahjálma eru nú komnir langleiðina að Hröfnu sem stumrar yfir Assad. Fjórði maðurinn er skammt á eftir þeim. Þeir ganga nú og tala saman eðlilega. Telja hættuna greinilega liðna hjá. Það brestur í talstöð. Fimmti maðurinn hlýtur að vera þarna einhvers staðar. Leyniskyttan sem skaut Assad. Þarna! Snæperinn hafði legið fram á vélarhlífina á Hummernum. Hann er risinn upp. Segir eitthvað hróðugur í talstöðina. Mörður heyrir orðaskiptin í kvöldkyrrðinni. Nú er það Hrafna sem hrópar grátandi og reiðin duldist ekki:

„Unglingurinn sem þið voruð rétt í þessu að drepa var vinur minn. Fatlaður. Hann bjargaði lífi mínu skömmu áður en þið skutuð hann.“

Mörður lætur skotið vaða. Í gagnauga snæpersins þar sem hann stendur þarna einn við jeppann. Hann fellur samstundis. Finnur sæluhroll seytla um sig.

„Óvinir þínir eru óvinir mínir, Hrafna mín.“

Hann heyrir orðaskipti og bresti. Maðurinn með talstöðina beinir orðum sínum að Hröfnu: „Fröken! Forseti Bandaríkjanna vill tala við þig. Gjörðu svo vel.“ Hann réttir hljóðnema í áttina til Hröfnu,

„Þú getur sagt forseta Bandaríkjanna að…, að ég eigi ekkert vantalað við hann! Hann skuldar mér ekkert og ég honum ekki neitt! Ég ríf IOU-ið hans í tætlur, svo hann getur andað léttar“

Mörður hlær. „Gott Hrafna! Gott á hann.“

Þessu er lokið. Næstum.

Hrafna er heil á húfi. Úr þessu yrði henni ekki gert mein. Hann stendur upp, tekur bakpokann, seilist ofan í hann og dregur upp gjöfina. Tekur utan af henni og hagræðir Grámanni bangsa gaumgæfilega á syllu í hraundranginum. Leggur riffilinn upp að Grásteini og raðar skothylkjunum þremur við hlið hinna níu ónotuðu sem lágu í röð á grastó utan í klettinum. Hann veit að allt tiltækt lögreglulið Selfoss og nágrennis mun þaulkemba svæðið frá því í birtingu og fram eftir morgundeginum. Hjá Grásteini gætu þeir gengið að rifflinum sem þeir söknuðu eftir innbrotið nóttina áður.

Þar myndu þeir einnig finna Grámann bangsa, þar sem hann situr blóðugur á syllunni utan í Grásteini, nátttröllinu steinrunna. Koma honum til eiganda síns. Grámann er kominn heim eftir langa og viðburðaríka ævi.

Allt er eins og það á að vera. Eða hvað? Hann hafði nú átt litla stund með dóttur sinni. Ekki kannski eins fallega og kvöldið forðum við Grábræðratorg. Eða í fríhöfninni á Kastrup. En ég fékk þó að sjá hana aftur eftir öll þessi ár. Fundið nærveru hennar í kvöld. Bjargað lífi hennar. Og eins og þá, veit hún ekki af nærveru minni. Ekki fyrr en hún fær Grámann. Steinunn mun skilja það og skýra fyrir henni af hverju ég læt mig hverfa. Án þess að tala við þær. Hitta þær. Ég þarf þá ekki að segja neitt. Þannig er það best. Þögnin er öruggust. Það er eins með þögnina og gatið. Hvort tveggja getur verið jafn nytsamleg. Ef gatið í miðju hjólsins væri ekki þar, snérist hjólið ekki.

Jæja – ekki ætla ég að hljóta sömu örlög og Grámann. Daga uppi og verða að hraundrangi við hlið hans. Ég kaus víst að daga uppi annarsstaðar.

Dagur er í austri, snör mín en snarpa og dillidó. Best mun vera að hafa sig á brott áður en það er um seinan.

Hann hleypur hokinn á brott. Skíma tunglsins lýsir honum í átt að skóginum.

64. Kafli – Sögulok.

Hann staldraði við í jaðri furuskógarins unga, áður en hann hvarf inn í hann. Brá upp nætursjónaukanum og horfði yfir dalverpið. Baðað blárri skímu mánans yfir Heklu.

Lögreglubíll með blikkandi, blá leifturljós rennir í hlað á Grásteini. Út stekkur Steinunn fyrrverandi eiginkona hans. Þær mæðgur fallast í faðma á miðri tröðinni heim að húsinu. Þær talast við og er mikið niðri fyrir. Hann horfir á þær um stund.

Nú hlýtur það að gerast.

„Jæja, Steinunn mín. Stund sannleikans er víst runnin upp hjá ykkur mæðgum. Nú fær blessuð stúlkan loks að vita að hún er ekki dóttir mín, Marðar, dularfulla einfarans í Kaupmannahöfn, heldur dóttir forseta Bandaríkjanna, Daniels Grants Corbeaus. Mannsins sem átti jafnframt þessari dóttur sinni líf sitt að þakka en ætlaði að launa það með því að senda leyniskyttu til að drepa hana.“

Hann þagnar.

Steinunn dregur eitthvað upp úr vasa sínum og fær Hröfnu. Mörður sér ekki að það er gamall og máður hringur. Um eitthundrað og fimmtíu ára gamall signet hringur. Og mótar fyrir tveimur hröfnum á honum. Hringur sem móðir hennar sá á hendi manns fyrir tæpum þremur áratugum. Signet hringur Daniels Corbeau, náins vinar og samherja Grants hershöfðingja, átjánda forseta Bandaríkjana. Hringur sem gengið hafði til elsta afkomanda hans í fjóra ættliði, síðast til Daniels Grants Corbeau sem nú gegndi sama embætti og yfirmaður langa-langafa hans. Hringur sem hann síðan gaf Hröfnu, að launum fyrir lífgjöf grunlaus um þá tilviljun að hringurinn gengi þar með til elsta afkomanda Daniels Corbeaus, herforingja í fimmta lið.

„Nafnið á dóttur okkar – ykkar – Steinunn mín; Hrafna, var víst heldur ekki út í bláinn hjá þér. Engin tilviljun. Ég skil það nú. Á frönsku, móðurmáli forfeðra blóðföðurins í Kanada, þýðir Grand Corbeau víst hrafn. Foreldrar hans fluttu yfir landamærin, til Bandaríkjanna, ung og þar er hann fæddur. Þegar þú ákvaðst að láta skíra hana Hröfnu, Steinunn mín, hefur þú verið orðin viss um hver faðirinn var.

Þú vissir samt líklega ekki að hann var Ameríkani af Vellinum. Já, Steinunn mín, Burqa, vinkona mín gróf það upp fyrir mig áður en ég fór hingað til Íslands að Daniel Grant Corbeau þjónaði í herstöðinni á Keflavíkurvelli frá 1. maí til 30. ágúst 1980. Ég get mér þess til að þú hafir hitt hann síðustu daga hans á Íslandi jafnvel laugardaginn 30. ágúst það ár. Þann dag strauk hann af vallarsvæðinu til að hitta æskufélaga sinn, Harry eða Harald. En Corbeau náðist við komuna til baka um morguninn og hlaut bókun fyrir það og vítur í ferilskrá sína hjá hernum. Í skýrslutökunni bar hann því við að hann hefði farið til að hitta æskuvin og fóstbróðir, af vesturíslenskum ættum sem staddur var á Íslandi og hann hafði ekki hitt lengi. Já, hér kom tengingin. Sá átti ættir að rekja til Húsavíkur! Þeir borðuðu saman á Hótel Holti og fóru eftir það á Gauk á Stöng um kvöldið. Allt þetta hef ég úr skýrslunni frá Burqu. Daginn eftir fór Corbeau aftur til Bandaríkjanna. En hinn, Harry, liggur nú dauður í runna við bílastæðið þitt.

Innan á upphandlegg hans sá ég einkennilega tattóveringu. Heitstaf þeirra sem sverjast í fóstbræðralag. Það skyldi þó aldrei vera að Corbeau forseti sé með samsvarandi tattóveringu?

Ætli forsetinn að standa við fóstbræðraheit þetta þarf hann víst fyrst að finna mig.“

Hann þagði um stund hugsi. „Enginn má sköpum renna.“

„Og hitt vissir þú heldur ekki, Steinunn, að Daniel Grant Corbeau var ný genginn í hjónaband þegar ykkar fundum bar saman. Hafði kvænst um jólin áður konu sinni og núverandi forsetafrú. Já, vel á minnst “mister president“ til hamingju með að hafa nú eignast aðra dóttur. Heilbrigða dóttur. Já, ákaflega heilbrigða.

Og að síðustu: engin ykkar vissi heldur að afganski meinatæknirinn á sjúkrahúsinu í Herat, sem rannsakaði blóðið úr Hröfnu og Corbeau, ruglaðist á sýnum við DNA rannsóknina og komst þannig að því, sér til mikillar furðu, hver blóðtengslin voru milli þessara tveggja bláókunnugu einstaklinga, hvor úr sínum heimshlutanum, á sjúkrahúsinu í Herat og lét yfirmann sinn, sjúkrahúslækninn Yasir vita. Þessa óvæntu uppgötvun ætlaði Yasir svo að færa sér í nyt, slá tvær flugur í einu höggi, og ná ekki bara lífgjafa forseta Bandaríkjanna á sitt vald, heldur jafnframt dóttur hans og beita henni fyrir sig til að ná sögulegum árangri í því að lama ógnarstöðu Ísraela í sambýlinu við íslamskar þjóðir í mið-austurlöndum. Þú áttir ekki að fá að vita að þetta var dóttir þín, herra forseti, fyrr en allt annað þryti í samningum Yasirs við þig. Það var lokatrompið hjá Yasir. En eitthvað fór hrapalega úrskeiðis áður.

En skömm þín er engu að síður mikil Daniel Grant Corbeau.

Og Yasir, bölvaður! Þér tókst ekki að fórna dóttur minni á kaldrifjaðan hátt fyrir málstað þinn. Þú munt aldrei komast að því að það var ég sem kom í veg fyrir þau áform. Ég mun koma mér til baka og halda áfram starfi mínu fyrir þig í Kaupmannahöfn en einungis á mínum forsendum héðan í frá eins og fram til þessa. Og Hrafna – Þú verður ætíð dóttir mín. Ég mun fylgjast með þér framvegis eins og hingað til.“

Í handkíkinum virti Mörður þær mæðgur fyrir sér um stund, faðmast, ræðast við, mikið niðri fyrir og faðmast á ný á hellulögðum gangstígnum upp að sumarhúsinu. Hann leit loks á klukkuna. Hvarf svo hljóðlaust inn í skógarþykknið. Hélt í átt að rjóðrinu þar sem bíllin beið hans. Lét skímu mánans yfir Heklu lýsa sér leið.

Hann næði mátulega morgunfluginu til Kaupmannahafnar klukkan sjö.

Hrafn sat á þakmæninum á Grásteini. Lagði kollhúfur og glotti. Þar var hann óhultur fyrir stráknum sem stóð fyrir neðan og mændi stríðnislega upp til hans.

* Beinir þátttakendur í sögunni eru feitletraðir.

Yasir Sherzai: læknir og yfirmaður Samtakanna í Herat og nágrenni, meðlimur í Friends of Palestine og Friends of Íslam á námsárunum í New York

Ismail Sherzai: bróðir læknisins, verkfræðingur, kaffihúsaeigandi, meðlimur í Friends of Palestine og Friends of Íslam á námsárunum í New York.

Abdul Hafees: kallaður „Addi“ læknanemi í London og aðstoðarmaður Hröfnu í Afganistan, gerist njósnari Yasir sem hefur tök á honum vegna aðstoðar.

Hamid Husna: efnaverkfræðingur, yfirmaður æfingabúðanna við Herat

Salim Hassan; læknir í Washington, landi og skólabróðir Yasir frá New York njósnari fyrir hann og Samtökin í Afganistan.



Sumstaðar hefur höfundur valið að hnika staðreyndum örlítið til, einkum í tíma, og þá einungis með það að markmiði að sagan njóti góðs af.

Vonar höfundur að það valdi lesanda, sem verður þess var, ekki miklu hugarangri.

Table of Contents

1. Kafli – 1964, október. Breiðivogur.

2. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

3. Kafli – 1980, ágústlok. Reykjavík.

4. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

5. Kafli – 1963. Reykjavík.

6. Kafli – 1964. Ísland.

7. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

8. Kafli – 1980, september. Kaupmannahöfn.

9. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

10. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september Reykjavík.

11. Kafli – 1981, sumar. Kaupmannahöfn.

12. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

13. Kafli – frá 1983. Kaupmannahöfn.

14. Kafli – 2003, 11 september. Afganistan.

15. Kafli – 1983. Reykjavík

16. Kafli – 2003, 11. september. Afganistan.

18. Kafli – 1995, janúarlok. Danmörk.

19. Kafli – 2004, 4. apríl. Grímsnes.

20. Kafli – 2007, 03. júlí. Washington.

21. Kafli – 2004, 4. apríl. Afganistan.

22. Kafli – 2007, 6. júli. Herat - Washington.

23. Kafli – 2007, júlí. Afganistan.

24. Kafli – 1996, maíbyrjun. Kaupmannahöfn.

25. Kafli – 2007, júlí. Afganistan

26. Kafli – 2007, júlí. Afganistan

27. Kafli – 2007, júlí. Herat.

28. Kafli – 2007, júlí. Herat.

29. Kafli – 2007, júlí. Herat.

30. Kafli – 2007, júlí. Herat.

31. Kafli – 2007, júlí. Herat.

32. Kafli – 2007, ágústlok. Washington.

33. Kafli – 2007, júlí. Herat.

34. Kafli – 2007, ágústlok. Washington.

35. Kafli – 2007, júlí. Herat.

36. Kafli – 2008. Herat.

37. Kafli – 2008, vor. London.

38. Kafli – 2009, föstudagur 4. september. London.

39. Kafli – 2009, föstudagur 4. september. London

40. Kafli. – 2009, föstudagur 4. september. Washington.

41. Kafli. – 2009, föstudagur 4. september. Washington.

42. Kafli – 2009, laugardagur 5. sept. Herat.

43. Kafli – 2009, laugardagur 5. september. Washington.

44. Kafli – 2009, sunnudagsmogun 6. sept. Kaupmannahöfn.

45. Kafli – 2009, sunnudagur 6. september. Washington.

46. Kafli – 2009, sunnud. kvöld 6. september. Kaupmannahöfn.

47. Kafli. – 2009, mánudagur 7. September. Kaupmannahöfn.

48. Kafli – 2009, mánudag 7. September. Kaupmannahöfn

49. Kafli – 2009, mánudagur 7. september, Reykjavík.

50. Kafli – 2009, mánudagur 7. september. Reykjavík.

51. Kafli – 2009, mánudagur 7. september. Kaupmannahöfn.

52. Kafli. – 2009, þriðjudagur 8. september. Kaupmannahöfn.

53. Kafli – 2009, mánudagur 7. september. New York.

54. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Reykjavík.

55. Kafli – 2009, mánudagur 7. september, Ísland.

56. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Reykjavík.

57. Kafli – 2009, mánudagskvöld 7. september. New York.

58. Kafli. – 2009, þriðjudagur 8. september. Ísland.

59. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Washington.

60. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Washington.

61. Kafli – 2009, þriðjudagur 8. september. Grímsnes.

62. Kafli – 2009, þriðjudagskvöld 8. september. Grímsnes.

63. Kafli – 2009, þriðjudagskvöld 8. september. Grímsnes.

64. Kafli – Sögulok.